“ולגדלתו אין חקר”- The Human Mind is not Capable of Understanding G-dliness

קאטאלאג: EMUNAH #1 (English) נומ׳ ⁨8⁩ פאקעט גייד ז׳ 71 ענגליש 26 מינ׳

הערן

  1. אראפלאדן · לענג 26 מינ׳

עפענען אין דער אפליקאציע צום הערן

נאטיצן נאטיצן צוגעגרייט דורך AI פון דער רעקארדירונג; נישט איבערגעקוקט, און נישט דעם משגיח׳ס ווערטער. דער מקור איז די רעקארדירונג.

וועגן דעם שיעור

דער משגיח ערקלערט פארוואס חקירה, פילאסאפיע, איז א געפערלעכער און נישט קיין זיכערער וועג צו אמונה: דער מוח איז נישט דער כלי מיט וואס מ'כאפט דעם רבונו של עולם, נאר די נשמה, א חלק אלוק ממעל, קען אים שפירן, אויב עבירות שטעלן נישט אוועק א מחיצה.

נאכן איבערחזר'ן צוויי וועגן צו אמונה, די ירושה פון די עלטערן און דאס זען די נפלאות הבורא, גייט דער משגיח אריבער צו א דריטן וועג, חקירה אדער פילאסאפיע. ער ווייזט אן אז אין ישיבות לערנט מען דעם רמב"ם'ס הלכות אבער נישט זיין מורה נבוכים, און ערקלערט פארוואס: פילאסאפיע איז שכל-קונצן, און א שארפערער קאפ קען אלעמאל אפשלאגן א ראיה. אידישע פילאסאפיע איז אויפגעקומען אין די אראבישע לענדער כדי אפצוהיטן אידן פון דער גריכישער חכמה, אבער גדולי ישראל האבן עס אפגעשטויסן, און ער דערציילט ווי רבינו יונה האט, נאכדעם וואס מ'האט פארברענט גמרות אין פאריז, געטון תשובה אויף זיין חלק אין פארברענען דעם רמב"ם'ס ספר. דער מוח פון פלייש קען נישט באגרייפן דעם בורא, אזוי ווי א זייגער פארשטייט נישט דעם זייגער-מאכער; דער כלי דערצו איז די נשמה און נבואה, וואס עבירות איזאלירן. פילאסאפיע שטעלט א מענטש אויס צו א קשיא אן א תירוץ. ער ענדיגט מיט גירוש ספרד, וואו פשוטע אידן זענען מוסר נפש געווען און די פילאסאפן האבן זיך געשמדט.

ענינים: אמונה פשוטה, למעלה פון שכל · ספיקות אין אמונה און עמלק

סדר השיעור

  1. 0:00 א דריטער וועג: פילאסאפיע שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח חזר'ט איבער די צוויי פריערדיגע וועגן צו אמונה און ברענגט א דריטן, חקירה. ער ווייזט אן אז אין ישיבה לערנט מען דעם רמב"ם'ס הלכות אבער נישט זיין מורה נבוכים, און ערקלערט אז פילאסאפיע איז שכל-קונצן וואס א קלוגערער קען אלעמאל אפשלאגן, ממילא באווייזט עס גארנישט.

  2. 6:41 גדולי ישראל און רבינו יונה שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח ערקלערט אז אידישע פילאסאפיע איז געשריבן געווארן אין די אראבישע לענדער כדי אפצוהיטן אידן פון דער גריכישער פילאסאפיע, אבער גדולי ישראל האבן עס אפגעשטויסן ווייל עס איז א מענטשלעכע זאך. ער דערציילט ווי רבינו יונה, נאכן פארברענען די גמרות אין פאריז, האט תשובה געטון פארן פארברענען דעם רמב"ם'ס ספר און געשריבן דעם שערי תשובה.

  3. 10:15 דער מוח איז נישט דער כלי פאר אלקות שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח ערקלערט אז מ'קען נישט באווייזן דעם רבונו של עולם מיט שכל, ווייל ער איז העכער פונעם מוח, וואס איז פון פלייש און פארשטייט נאר ערדישע זאכן. א זייגער פארשטייט נישט דעם זייגער-מאכער, און זאגן אז מ'פארשטייט דעם אייבערשטן מיטן קאפ איז ווי הערן א בילד אדער זען א סימפאניע.

  4. 13:51 דער זעקסטער חוש פון דער נשמה און עבירות שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח ערקלערט אז דער זעקסטער חוש מיט וואס מ'דערקענט דעם רבונו של עולם איז רוח הקודש און נבואה, וואס יעדער איד האט דורך זיין נשמה. עבירות וויקלען ארום די נשמה ווי איזאלאציע ארום א דראט אדער נאוואקיין אין די יאסלעס, און תשובה ברענגט צוריק דאס געפיל.

  5. 17:01 א מורה פאר נבוכים, און די קשיא אן תירוץ שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח שטעלט אקעגן דעם רמח"ל'ס מסילת ישרים מיטן רמב"ם'ס מורה נבוכים, וואס איז געשריבן פאר די וואס זענען פארלוירן און קענען נאך נישט אנגעצונדן ווערן פון דער תורה. ער ערקלערט אז די גדולים האבן אפגערעדט פון פילאסאפיע ווייל מ'קען הערן די קשיא אן דעם תירוץ, און ווייזט פון אין כאלקינו אז מ'זאגט דעם תירוץ פאר דער קשיא.

  6. 22:10 גירוש ספרד מעשה

    דער משגיח דערציילט פונעם אור החיים פון רבי יוסף יעבץ אז ביים גירוש ספרד, אויף תשעה באב, זענען פשוטע אידן און ווייבער מוסר נפש געווען פאר אמונה, בשעת די וואס זענען געווען פארטיפט אין פילאסאפיע האבן זיך געשמדט. ער שליסט אז פילאסאפיע איז א געפערלעכער וועג צו אמונה וואס מ'דארף אפשטויסן, און זאגט צו א פערטן וועג דאס קומענדיגע מאל.

דער שיעור, אויסגעשריבן

א דריטער וועג: פילאסאפיע

0:04

דער משגיח דערמאנט די צוויי וועגן צו אמונה וואס ער האט שוין גערעדט: די אמונה וואס מ'האט גע'ירש'נט פון די פריערדיגע דורות, און זען דעם רבונו של עולם'ס נפלאות אין דער נאטור, אינעם קערפער, אין דעם קיום פון כלל ישראל און פון דער לעבעדיגער תורה. א דריטער וועג איז חקירה, פילאסאפיע: טיפער שכל כדי צו באווייזן אז ס'איז דא א בורא און אז די תורה איז מן השמים.

3:02

דער גרעסטער אידישער פילאסאף איז געווען דער רמב"ם. אין ישיבות פארענטפערט מען יארן לאנג סתירות אין זיינע הלכות אין יד החזקה, אבער כמעט קיינער ווייסט נישט פון זיין מורה נבוכים, און ס'מוז זיין א טעם. פילאסאפיע, ערקלערט דער משגיח, איז שכל-קונצן ווי שאך: א שארפערער קאפ קען אלעמאל אפשלאגן א ראיה, ממילא באווייזט עס גארנישט. א,ב

גדולי ישראל און רבינו יונה

6:47

די גדולי ישראל פון אשכנז האבן זיך קיינמאל נישט גע'פועל'ט מיט פילאסאפיע. אין די אראבישע לענדער האבן אידן זיך אנגעצויגן צו דער גריכישער חכמה, דערפאר האבן די ספרדישע גדולים געשריבן אן אידישע פילאסאפיע זיי אפצוהיטן. אנדערע האבן זיך קעגנגעשטעלט: זיי ווילן נאר די תורה וואס מ'האט מקבל געווען בסיני, נישט א פראדוקט פונעם מענטשלעכן קאפ.

8:44

אין דער מחלוקת האט רבינו יונה מיטגעהאלפן פארברענען דעם רמב"ם'ס ספר אין פאריז. שפעטער האט מען דארט פארברענט דרייסיג וועגן האנטגעשריבענע גמרות; ער האט עס געזען אלס דעם עונש, תשובה געטון און געשריבן דעם שערי תשובה. ג

דער מוח איז נישט דער כלי פאר אלקות

10:33

מ'קען נישט באווייזן דעם רבונו של עולם מיט שכל, ערקלערט דער משגיח, נישט ווייל מ'איז נישט קלוג גענוג, נאר ווייל ער איז העכער פונעם מוח. א מוח פון פלייש באגרייפט נאר ערדישע זאכן, און א זייגער פארשטייט נישט דעם זייגער-מאכער. זאגן אז מ'פארשטייט דעם אייבערשטן מיטן קאפ איז ווי הערן א בילד אדער קוקן מיט די אויגן אויף א סימפאניע.

דער זעקסטער חוש פון דער נשמה

14:12

דער כלי וואס דערקענט דעם רבונו של עולם איז א זעקסטער חוש, רוח הקודש אדער נבואה, אזוי ווי ישעיה האט געזען דעם אייבערשטן נישט מיט די אויגן. יעדער איד האט עס לויט זיין מדרגה, ווייל זיין נשמה, א חלק אלוק ממעל, שפירט די נאנטקייט ביים דאווענען אדער שבת. ד,ה

15:10

עבירות איזאלירן די נשמה ווי די פלאסטיק ארום א דראט, ווי דער פסוק אין ישעיה זאגט אז עוונות זענען מבדיל צווישן א מענטש און השם, און טייטן איר אפ ווי נאוואקיין. תשובה ברענגט צוריק דאס געפיל, און שוואכקייט אין אמונה קומט פון עבירות. ו

א מורה פאר נבוכים

17:06

דער רמח"ל האט זיין מוסר-ספר, געבויט אויף פסוקים און חז"ל, אנגערופן מסילת ישרים. דער רמב"ם האט זיין פילאסאפיע אנגערופן מורה נבוכים, א וועגווייזער פאר פארלוירענע, געשריבן פאר די וואס זענען צו ווייט אז די תורה זאל זיי אנצינדן, ווי א נאסער שוועבעלע וואס מ'מוז קודם אפטריקענען מיט תשובה. ז,ב

18:55

דערפאר האבן די אחרונים, דער ווילנער גאון און די חסידישע ספרים אפגערעדט פון פילאסאפיע. דער רמב"ם אליין ווארנט אז מ'קען כאפן די קשיא און נישט דעם תירוץ, און אפילו בשעת מ'וועגט ביידע צדדים גלייבט מען יענעם רגע נישט. דערפאר זאגט מען אין אין כאלקינו קודם אז קיינער איז נישט ווי אונזער גאט, און ערשט דערנאך ווער איז ווי ער. ח,ט

גירוש ספרד

22:16

רבי יוסף יעבץ שרייבט אין זיין אור החיים אז ווען פערדינאנד און איזאבעלא האבן פארטריבן די אידן, זענען די וואס זענען מוסר נפש געווען פשוטע אידן און ווייבער. ס'איז געווען תשעה באב, וואס איז זינט די מרגלים א טאג פון צרות, און זיי זענען ארויסמארשירט מיט מוזיק; אסאך זענען אומגעקומען, פארקויפט געווארן אדער דערטרונקען געווארן. כ,י

25:02

די וואס האבן זיך געשמדט זענען געווען די פארטיפטע אין פילאסאפיע. דער משגיח שליסט אז פילאסאפיע איז א געפערלעכער וועג צו אמונה וואס מ'דארף אפשטויסן, און זאגט צו א פערטן, דעם וויכטיגסטן וועג, דאס קומענדיגע מאל.

מראי מקומות

נביאים

  1. ד לכאורה Yeshayahu 6:1 מפתח אינעם אויסשרייב: 14:12
  2. ו Yeshayahu 59:2 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 15:10

תלמוד בבלי

  1. י לכאורה Taanis 29a מפתח אינעם אויסשרייב: 22:16

ראשונים

  1. א Mishneh Torah (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 3:02
  2. ב Moreh Nevuchim (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 3:02, 17:06
  3. ג Shaarei Teshuvah (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 8:44
  4. ח Moreh Nevuchim (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 18:55

אחרונים און חסידות

  1. ה לכאורה Tanya ch. 2 מפתח אינעם אויסשרייב: 14:12
  2. ז Mesillas Yesharim (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 17:06
  3. כ Or HaChaim (Rabbi Yosef Yaavetz) (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 22:16

תפילה און פיוט

  1. ט Ein K'Elokeinu (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 18:55

עיקרי הדברים

  1. 5:11 פילאסאפיע באווייזט גארנישט, ווייל יעדע ראיה פון שכל קען אפגעשלאגן ווערן דורך א שארפערן קאפ.
  2. 6:47 די גדולי ישראל פון אשכנז האבן זיך קיינמאל נישט אפגעגעבן מיט פילאסאפיע; דאס איז א פרעמדע סחורה, בשעת די תורה האבן מיר מקבל געווען בסיני.
  3. 11:16 דער מענטשלעכער מוח פון פלייש באגרייפט נאר ערדישע זאכן און קען נישט פארשטיין דעם רבונו של עולם, אזוי ווי א זייגער קען נישט פארשטיין דעם זייגער-מאכער.
  4. 14:12 מ'דערקענט דעם רבונו של עולם מיט א זעקסטן חוש, נבואה און רוח הקודש, וואס יעדער איד האט דורך זיין נשמה לויט זיין מדרגה.
  5. 16:01 עבירות איזאלירן די נשמה און טייטן אפ איר געפיל, און תשובה ברענגט עס צוריק.
  6. 19:55 פילאסאפיע איז געפערלעך ווייל מ'קען כאפן די קשיא אן דעם תירוץ, און אפילו בשעת מ'וועגט ביידע צדדים גלייבט מען יענעם רגע נישט.

קושיות און תירוצים

  1. קשיא: 4:43 פארוואס לערנט מען נישט אין ישיבות דעם רמב"ם'ס מורה נבוכים?

    תירוץ: 6:19 ווייל פילאסאפיע באווייזט גארנישט און איז געפערלעך פאר אמונה; גדולי ישראל האבן עס אפגעשטויסן און געלערנט אז מ'זאל לערנען תורה און הלכה.

  2. קשיא: 17:27 פארוואס האט דער רמב"ם בכלל געשריבן א ספר פון פילאסאפיע?

    תירוץ: 17:44 ער האט עס געשריבן פאר די נבוכים, מענטשן וואס זענען צו ווייט פארבלאנדזשעט אז די תורה זאל זיי דערגרייכן, אז זיי זאלן כאטש פארשטיין דורך פילאסאפיע.

  3. קשיא: 21:35 פארוואס הייבט זיך אן אין כאלקינו מיטן תירוץ און נישט מיט דער קשיא?

    תירוץ: 21:48 ווייל מ'פארלאזט זיך נישט אויף זיך מיט א קשיא פאר איר תירוץ.

מעשיות

  1. 8:44 רבינו יונה און דאס פארברענען די גמרות

    צוליב דער מחלוקת איבער פילאסאפיע האט רבינו יונה מיטגעהאלפן פארברענען דעם רמב"ם'ס ספר אין די גאסן פון פאריז. א שטיק צייט שפעטער האט מען אין פאריז קאנפיסקירט די גמרות פון גאנץ פראנקרייך און פארברענט דרייסיג וועגן גמרות, אין א צייט ווען יעדע גמרא איז געווען האנטגעשריבן און א שאץ. רבינו יונה האט מחליט געווען אז דאס איז דער עונש פארן פארברענען דעם רמב"ם'ס ספר, האט תשובה געטון און געשריבן דעם שערי תשובה.

    אין דער מעשה: רבינו יונה, דער רמב"ם

    דערציילט אין נאך 2 שיעורים ←

  2. 22:16 פשוטע אידן און פילאסאפן ביים גירוש ספרד

    ווען דער קעניג פערדינאנד און די קעניגין איזאבעלא האבן פארטריבן די אידן פון שפאניע, האט מען נאר געקענט בלייבן אויב מ'האט זיך געשמדט. רבי יוסף יעבץ באשרייבט אין זיין אור החיים אז די וואס זענען מוסר נפש געווען זענען געווען פשוטע אידן, עמי הארץ און ווייבער. דער גירוש איז אויסגעפאלן אויף תשעה באב, און די רבנים האבן מתקן געווען אז מ'זאל ארויסמארשירן מיט מוזיק זיך צו שטארקן; אסאך זענען אומגעקומען, פארקויפט געווארן פאר שקלאפן אדער דערטרונקען געווארן אין ים. די וואס האבן זיך געשמדט, אפילו בסוד געבליבן אידן, זענען געווען די פארטיפטע אין פילאסאפיע.

    אין דער מעשה: רבי יוסף יעבץ, קעניג פערדינאנד, קעניגין איזאבעלא

    דערציילט אין נאך 2 שיעורים ←

געדאנקען

  1. 3:27 די ישיבות בויען זייער לערנען אויף פארענטפערן סתירות אין רמב"ם'ס הלכות, אבער זיין פילאסאפיע לערנט מען נישט, און דער משגיח זאגט אז ס'מוז זיין א טעם דערפאר.
  2. 5:31 פילאסאפיע איז ווי שאך: א ראיה פון א קאפ מיט 200 IQ פאלט אוועק פאר איינעם מיט 300, ממילא קען עס קיינמאל נישט באשטעטיגן קיין אמת.
  3. 10:49 פארשטיין דעם רבונו של עולם מיטן קאפ איז נישט א שאלה פון גענוג קלוג זיין; ס'איז דער אומרעכטער כלי, ווי זען א סימפאניע מיט די אויגן.
  4. 15:06 שוואכקייט אין אמונה קומט פון עבירות, וואס איזאלירן די נשמה פונעם רבונו של עולם ווי די פלאסטיק ארום אן עלעקטרישן דראט.
  5. 17:36 דער נאמען מורה נבוכים ווייזט אז דער ספר איז געשריבן פאר די פארלוירענע, וואס זענען ווי א נאסער שוועבעלע וואס די תורה קען נישט אנצינדן ביז זיי טוען קודם תשובה.
  6. 21:38 אין אין כאלקינו זאגט מען דעם תירוץ, אז קיינער איז נישט ווי אונזער גאט, פאר דער קשיא, ווער איז ווי אונזער גאט, ווייל מ'פארלאזט זיך נישט אויף זיך מיט א קשיא פארן תירוץ.

וואס דער משגיח זאגט מ׳זאל ארויסנעמען

  1. 25:23 דער משגיח זאגט אז מ'זאל לערנען תורה און הלכה און זיך נישט אריינלאזן אין פילאסאפיע, וואס איז א געפערלעכער וועג צו אמונה.
  2. 16:34 דער משגיח זאגט אז מענטשן וואס קלאגן זיך אויף שוואכקייט אין אמונה זאלן וויסן אז עס קומט פון עבירות, און תשובה ברענגט צוריק דאס געפיל.

דערמאנט אין דעם שיעור

פערזאנען דער ווילנער גאון, דער רמב"ם, ישעיהו הנביא, קעניג פערדינאנד, קעניגין איזאבעלא, רבי יוסף יעבץ, רבי משה חיים לוצאטו, רבינו יונה

ערכים חלק אלוק ממעל, חקירה, מסירות נפש, נבואה, קושיא, קריעת ים סוף, רבונו של עולם, רוח הקודש

מעלדן א טעות אויף דעם בלאט