כח התורה
Torah Missiles
קאטאלאג: MISCELLANEOUS (English) נומ׳ 7 פאקעט גייד ז׳ 69 תשס"ג (2002–03) ענגליש 34 מינ׳
הערן
עפענען אין דער אפליקאציע צום הערן
וועגן דעם שיעור
ווען א מלחמה שטייט פאר דער טיר ביים אנהייב חודש אדר, לערנט דער משגיח ארויס פונעם חתם סופר אז ווען די צרות שטעלן זיך איינע קעגן די אנדערע איז די איינציגע הגנה די תורה, און אז די כלי זיין פון אידן זענען תורה, תפילה און צדקה.
דער משגיח עפנט אום ראש חודש אדר, ווען א מלחמה שטייט פאר דער טיר, און זאגט אז אדר איז א חודש פון א שטארקן מזל פאר אידן, און אז אידן דארפן אויך צוזאמנעמען כוחות: מלאכים וואס ווערן באשאפן פון תורה, מצוות און תפילה. ער דערציילט פונעם חתם סופר'ס טאגבוך, ספר הזכרון, ווי אזוי ביי נאפאליאן'ס באלאגערונג פון פרעשבורג זענען הונדערטער גוים אומגעקומען און נאר איין איד, א מסור, און ער פארגלייכט עס צו דער ערשטער מלחמה מיט עיראק. דערנאך ברענגט ער דעם חתם סופר'ס פשט אין דעם פסוק פון רעות רבות וצרות: לויט דער גמרא מעג מען מתפלל זיין נאר אויף איין צרה אויפאמאל, אבער ווען די צרות זענען צרות זו לזו, ווי א זיבורא און אן עקרבא, קען מען נישט מתפלל זיין אויף שלום, ווייל די מלחמה קען זיין אתחלתא דגאולה. דער תירוץ איז די שירה, דאס הייסט די תורה, וואס באשיצט. פון תהלים קמ"ט ווייזט ער אז די מלחמה פון אידן איז מיטן מויל. צום סוף ערקלערט ער פארוואס אחשורוש, און לויט אים אויך בוש, זענען געקומען צו דער מאכט קעגן דעם רצון פון פאלק: דער אויבערשטער האט זיי באשטימט פאר זיין כוונה.
ענינים: דער כח און די מעלה פון תורה · חודש אדר · דער כח פון תפילה
סדר השיעור
-
0:00 א מלחמה פאר דער טיר און דער מזל פון אדר
דער משגיח עפנט אום ראש חודש אדר, ווען א מלחמה הייבט זיך באלד אן און קיין פירער ווייסט נישט וואס וועט זיין. ער ברענגט די גמרא אז א איד וואס האט א דין מיט א גוי זאל עס מאכן אין אדר, ווייל דער מזל איז דעמאלט שטארק, און ער זאגט אז פונקט ווי די אמעריקאנער ארמיי זאמלט סאלדאטן, דארפן אידן זאמלען מלאכים דורך תורה, מצוות און תפילה.
-
3:19 דעם חתם סופר'ס טאגבוך פון נאפאליאן'ס באלאגערונג מעשה
דער משגיח באשרייבט דעם חתם סופר'ס ספר הזכרון, א טאגבוך פון נאפאליאן'ס באלאגערונג פון פרעשבורג: די סימנים וואס ער האט פריער באקומען, ווי די ישיבה האט געלערנט און יעדן טאג געזאגט דעם לאנגן תחנון, און דער נס אז נאר איין איד, א מסור, איז אומגעקומען. ער פארגלייכט עס צו דער ערשטער מלחמה מיט עיראק, ווען אין ארץ ישראל איז דער איינציגער קרבן פון די סקאדס געווען א מענטש וואס האט געהאט א קללה.
-
10:03 מתפלל זיין נאר אויף איין צרה אויפאמאל
דער משגיח ברענגט דעם פסוק "רעות רבות וצרות" וואס דער חתם סופר איז מסביר, און די גמרא אז מען מעג מתענה זיין און מתפלל זיין נאר אויף איין צרה אויפאמאל. ווען אין א שטאט איז געווען א מגפה און הונגער, האט מען געזאגט מתפלל צו זיין אויף שובע, ווייל עסן גיט מען פאר די לעבעדיגע, און ממילא האט זיך די מגפה אויך אפגעשטעלט.
-
14:05 די זיבורא און דער עקרבא: צרות זו לזו
דער משגיח ערקלערט די גמרא פון זיבורא ועקרבא: איין סם ווארעמט און דער אנדערער קילט, ממילא האט א מענטש וואס איז געביסן געווארן פון ביידע נישט קיין רפואה, און אזעלכע צרות וועלן קומען אין עקבתא דמשיחא. דער חתם סופר ווענדט עס אן אויף דער מלחמה: מען קען נישט מתפלל זיין אויף שלום, ווייל א מלחמה קען זיין אתחלתא דגאולה, און פון דער אנדערער זייט ליידן די מענטשן.
-
18:47 די תורה איז די הגנה; די מלחמה מיטן מויל שטייט אינעם קאטאלאג
דער חתם סופר ענטפערט אז "השירה", די תורה, באשיצט, און דער משגיח לייגט צו תפילה און צדקה אלס די כלי זיין פון אידן: די מלחמה ווערט נישט באשלאסן דורך בוש אדער סאדאם, נאר דורך אידן אין די בתי מדרשים. ער ברענגט תהלים קמ"ט און דעם מאמר חז"ל אז חזקיהו המלך האט רואיג געשלאפן פסח ביינאכט בשעת א מלאך האט פארניכטעט דעם מחנה פון סנחריב, צו ווייזן אז דער שווערד פון אידן איז אין זייער מויל.
-
25:54 פארוואס אחשורוש איז געווארן מלך פון זיך אליין
דער משגיח מערקט אן אז בוש וויל א מלחמה כאטש די גאנצע וועלט איז קעגן אים, און פרעגט פארוואס די מגילה דערציילט אז אחשורוש איז געווארן מלך פון זיך אליין, און ענטפערט אז דער אויבערשטער האט אים באשטימט פאר דער ישועה פון פורים. ער ברענגט צו דעם דעם מהר"ל'ס תירוץ פארוואס מען האט געצוואונגען די אידן צו נעמען די תורה כאטש זיי האבן עס געוואלט: אויף וואס די וועלט שטייט, לאזט מען נישט איבער פאר מענטשן.
-
29:28 מוסקלן אן א רצון, בוש, און די סאלדאטן פון אדר שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ווייזט דעם מהר"ל'ס געדאנק אויף דאס הארץ און די לונגען, וואס ארבעטן אן דעם מענטשנס רצון ווייל דאס לעבן הענגט אין זיי, און ער ווענדט עס אן אויף בוש, וואס איז געווארן פרעזידענט מיט ווייניגער שטימען, ממילא האט אים דער אויבערשטער געמאכט פאר א תפקיד. ער שליסט אז אדר איז א חודש פון מלחמה קעגן עמלק, וואס מען פירט מיט תורה, תפילה, צדקה און נישט נאכגיין דעם יצר הרע, און אז די צוהערער זענען די סאלדאטן וואס וועלן ברענגען נצחון פאר כלל ישראל.
דער שיעור, אויסגעשריבן
א מלחמה פאר דער טיר און דער מזל פון אדר
אום ראש חודש אדר, ווען א מלחמה שטייט פאר דער טיר און נישט בוש, נישט די יו-ען און נישט סאדאם ווייסן וואס וועט זיין, ברענגט דער משגיח די גמרא אז א איד וואס האט א דין מיט א גוי זאל עס מאכן אין אדר, ווען זיין מזל איז שטארק. פונקט ווי די אמעריקאנער ארמיי האט צוזאמגענומען איבער צוויי הונדערט טויזנט סאלדאטן, זאגט ער, דארפן אידן זאמלען מלאכים וואס ווערן באשאפן פון תורה, מצוות און תפילות. א
דעם חתם סופר'ס טאגבוך פון נאפאליאן'ס באלאגערונג
דער משגיח באשרייבט דעם חתם סופר'ס ספר הזכרון, א קליין טאגבוך פון דער צייט ווען נאפאליאן האט באלאגערט פרעשבורג צוויי דריי חדשים, און די קאנאנען האבן צעשטערט הייזער און געהרגעט מענטשן. דער חתם סופר האט פריער באקומען סימנים פון שמים, ער האט געהערט קולות פון די בית עולמ'ס, און ער שרייבט נאר א טייל דערפון. זיין ישיבה האט ווייטער געלערנט און יעדן טאג געזאגט דעם לאנגן תחנון. ב
מ'האט געזען נסים: הונדערטער גוים זענען אומגעקומען און נאר איין איד, וואס האט צוויי יאר פריער מוסר געווען דעם חתם סופר אין געריכט. דער משגיח פארגלייכט עס צו דער ערשטער מלחמה מיט עיראק, ווען 39 סקאדס זענען געפאלן אין ארץ ישראל און דער איינציגער וואס איז אומגעקומען איז געווען א מענטש מיט א קללה, ווייל ער האט געשטערט דאס דאווענען ראש השנה.
מתפלל זיין נאר אויף איין צרה אויפאמאל
צווישן די דברי תורה אינעם טאגבוך איז דעם חתם סופר'ס פשט אין דעם פסוק פון "רעות רבות וצרות" וואס די שירה וועט ענטפערן. ער הייבט אן מיט דער גמרא אז מען מעג גוזר זיין א תענית נאר אויף איין צרה אויפאמאל. ווען אין א שטאט איז געווען א מגפה און הונגער, האט מען געזאגט מתפלל צו זיין אויף שובע: עסן שיקט מען פאר די לעבעדיגע, ממילא האט די מגפה אליין אויפגעהערט. ג,ד
די זיבורא און דער עקרבא
אבער אמאל זענען די רפואות קעגן אנאנד. די גמרא רעדט פון א זיבורא, וועמענס סם ווארעמט, און אן עקרבא, וועמענס סם קילט; ווער עס איז געביסן פון ביידע האט נישט קיין רפואה, און אזעלכע צרות וועלן קומען אין עקבתא דמשיחא. דער חתם סופר ווענדט עס אן אויף זיין מלחמה: מענטשן זענען געווען הונגעריג און דערשראקן, און פונדעסטוועגן האט מען נישט געקענט מתפלל זיין אויף שלום, ווייל די גמרא אין מגילה זאגט אז מלחמה איז אתחלתא דגאולה. ה,ו
די תורה איז די הגנה; די מלחמה מיטן מויל
דער תירוץ איז "השירה", דאס הייסט די תורה, אזוי ווי די גמרא לערנט ארויס די מצוה פון שרייבן א ספר תורה פון די ווערטער "השירה הזאת". די תורה באשיצט, און דער משגיח לייגט צו תפילה און צדקה: דאס זענען די כלי זיין. די מלחמה ווערט נישט באשלאסן דורך בוש, דורך טאני פון ענגלאנד אדער דורך סאדאם, נאר דורך אידן אין די בתי מדרשים און די וואס זאגן תהלים אינדערהיים. ג,ז
ער ברענגט דעם פסוק אין תהלים פון זינגען אויף זייערע בעטן, וואס חז"ל זאגן אויף חזקיהו: סנחריב האט ארומגערינגלט ירושלים פסח ביינאכט, אבער חזקיהו, וועמען ישעיה הנביא האט צוגעזאגט, האט געגעסן דעם קרבן פסח און רואיג געשלאפן, און א מלאך האט אויסגעהרגעט דעם מחנה פון סנחריב. דער כח פון אידן איז אין מויל, נישט אין ראקעטן; יעדן דור פירט מען די מלחמה אין אדר. ח
פארוואס אחשורוש איז געווארן מלך פון זיך אליין
וויבאלד בוש וויל א מלחמה כאטש די וועלט איז קעגן אים, פרעגט דער משגיח פארוואס די מגילה זאגט אז אחשורוש איז געווארן מלך פון זיך אליין. אונטער אים איז המן געפאלן און מרדכי און אסתר זענען אויפגעשטיגן, דערפאר האט דער אויבערשטער קלאר געמאכט אז ער, נישט דאס פאלק, האט אים געמאכט פאר א מלך. אזוי אויך ערקלערט דער מהר"ל אז מען האט געצוואונגען די תורה ביי הר סיני ווייל די וועלט שטייט אויף איר. ט,י
מוסקלן אן א רצון, בוש, און די סאלדאטן פון אדר
דער משגיח ווייזט דעם מהר"ל'ס געדאנק: א מענטש רירט די האנט ווען ער וויל, אבער דאס הארץ און די לונגען ארבעטן אפילו ווען ער שלאפט, ווייל דאס לעבן הענגט אין זיי. אזוי אויך איז בוש געווארן פרעזידענט מיט צוויי מיליאן ווייניגער שטימען; דער אויבערשטער האט אים געמאכט פאר א תפקיד.
ער שליסט אז אדר איז א חודש פון מלחמה קעגן עמלק, וואס מען פירט מיט תורה, תפילה, צדקה און נישט נאכגיין דעם יצר הרע. טאנקן און ראקעטן זענען גארנישט ווערט; די צוהערער זענען די סאלדאטן וואס וועלן ברענגען נצחון פאר כלל ישראל.
מראי מקומות
תורה
כתובים
תלמוד בבלי
- א לכאורה Taanis 29b מפתח אינעם אויסשרייב: 0:45
- ד לכאורה Taanis 8b מפתח אינעם אויסשרייב: 10:03
- ה לכאורה Chagigah 5a מפתח אינעם אויסשרייב: 14:38
- ו לכאורה Megillah 17b מפתח אינעם אויסשרייב: 14:38
- ז לכאורה Sanhedrin 21b מפתח אינעם אויסשרייב: 19:18
- ט לכאורה Megillah 11a מפתח אינעם אויסשרייב: 26:11
- י לכאורה Shabbos 88a מפתח אינעם אויסשרייב: 26:11
אחרונים און חסידות
עיקרי הדברים
- 1:20 אדר איז א חודש פון א שטארקן מזל פאר אידן, און פונקט ווי אן ארמיי זאמלט סאלדאטן, דארפן אידן צוזאמנעמען כוחות פון מלאכים וואס ווערן באשאפן פון תורה, מצוות און תפילה.
- 7:10 אין דעם חתם סופר'ס צייטן זענען ביי נאפאליאן'ס באשיסונג פון פרעשבורג אומגעקומען הונדערטער גוים, אבער נאר איין איד, וואס האט מוסר געווען דעם חתם סופר.
- 14:02 ווען צוויי צרות זענען קעגן אנאנד, ווי א ביס פון א בין און א ביס פון אן עקרבא, קען מען נישט מתפלל זיין אויף קיין רפואה; דערפאר האט מען נישט געקענט פשוט מתפלל זיין אויף שלום אין א מלחמה וואס קען ברענגען די גאולה.
- 19:18 דער חתם סופר'ס תירוץ איז "השירה הזאת", דאס הייסט די תורה: לערנען תורה איז די הגנה וואס העלפט קעגן אלע צרות.
- 20:14 ווער עס וועט געווינען די מלחמה ווערט נישט באשלאסן דורך פרעזידענטן און גענעראלן, נאר דורך אידן וואס לערנען, דאווענען און זאגן תהלים, וועמענס כלי זיין איז דאס מויל.
- 26:59 אחשורוש איז געווארן מלך פון זיך אליין און נישט דורך א וואל, כדי עס זאל זיין קלאר אז דער אויבערשטער האט אים באשטימט פארן נס פון פורים.
קושיות און תירוצים
-
קשיא: 11:28 ווען עס איז דא א מגפה און הונגער, און מען מעג מתפלל זיין נאר אויף איינס, אויף וואס זאל מען מתפלל זיין?
תירוץ: 12:05 אויף שובע: עסן גיט מען נאר פאר די לעבעדיגע, ממילא ווען עס איז דא שובע מוז די מגפה אליין אויפהערן.
-
קשיא: 16:59 אין דער מלחמה ארום פרעשבורג, אויף וואס האבן אידן געקענט מתפלל זיין, ווען א תפילה אויף שלום קען אפהאלטן די גאולה?
תירוץ: 19:13 נישט אויף קיין זייט: דער תירוץ איז די "שירה", די תורה, וואס באשיצט.
-
קשיא: 27:21 פארוואס דארף די מגילה זאגן אז אחשורוש איז געווארן מלך פון זיך אליין?
תירוץ: 27:49 ווייל דער אויבערשטער האט אים באשטימט פאר דער ישועה פון פורים, האט געמוזט זיין קלאר אז דער אויבערשטער, נישט דאס פאלק, האט אים געמאכט פאר א מלך.
-
קשיא: 28:40 אויב אידן האבן געוואלט די תורה, פארוואס האט מען זיי געדארפט צווינגען ביי הר סיני?
תירוץ: 28:48 דער מהר"ל ענטפערט אז די גאנצע וועלט הענגט אין דעם אז אידן זאלן נעמען די תורה, און אזא וויכטיגע זאך לאזט מען נישט איבער פארן רצון פון מענטשן.
מעשיות
-
3:46 דער חתם סופר ביי נאפאליאן'ס באלאגערונג פון פרעשבורג
ווען נאפאליאן איז אריין קיין עסטרייך און האט באלאגערט פרעשבורג צוויי דריי חדשים, האבן די קאנאנען צעשטערט הייזער און געהרגעט אסאך מענטשן. דער חתם סופר האט שוין פאר דער מלחמה באקומען סימנים פון שמים, ער האט געהערט קולות פון די בית עולמ'ס, און ער שרייבט אז ער שרייבט נאר א טייל פון די סימנים. זיין ישיבה האט ווייטער געלערנט יעדן טאג און יעדן טאג געזאגט דעם לאנגן תחנון. הונדערטער גוים זענען אומגעקומען, אבער נישט קיין איינציגער איד, חוץ איינעם וואס האט צוויי יאר פריער מוסר געווען דעם חתם סופר אין געריכט, אזוי אז ער האט געמוזט זיך פארטיידיגן.
אין דער מעשה: Chasam Sofer, נאפאלעאן
-
8:35 דער איינציגער קרבן פון די סקאדס אין דער ערשטער מלחמה מיט עיראק
דער משגיח דערמאנט אז אין דער ערשטער מלחמה מיט עיראק, ארום צען יאר פריער, האט מען געשאסן 39 סקאדס אויף ארץ ישראל און קיינער איז נישט אומגעקומען חוץ איין מענטש וואס האט געהאט א קללה, ווייל ער איז אריינגעפארן מיט זיין מאטאציקל אין א שול ראש השנה צו שטערן דאס דאווענען. דערווייל האט איין סקאד געהרגעט ארום דרייסיג סאלדאטן אין אן אמעריקאנער קאזארמע.
-
21:56 חזקיהו שלאפט בשעת סנחריב'ס מחנה פאלט
סנחריב מלך אשור האט איינגענומען די לענדער ארום און ארומגערינגלט ירושלים פון אלע פיר זייטן, און געזאגט אז אינדערפרי וועט ער עס חרוב מאכן. עס איז געווען פסח ביינאכט; די אידן האבן מורא געהאט, אבער חזקיהו המלך, וועמען ישעיה הנביא האט צוגעזאגט אז ער דארף נישט מורא האבן, האט געגעסן דעם קרבן פסח און איז רואיג שלאפן געגאנגען. יענע נאכט האט דער אויבערשטער געשיקט א מלאך וואס האט אויסגעהרגעט דעם גאנצן מחנה פון סנחריב, און אינדערפרי זענען זיי געלעגן טויט.
אין דער מעשה: חזקיהו המלך, סנחריב, ישעיהו הנביא
געדאנקען
- 18:42 דער חתם סופר טייטשט "וענתה השירה הזאת לפניו" אלס די רפואה פאר צרות וואס זענען קעגן אנאנד: ווען יעדע תפילה אויף איין צרה מאכט ערגער די אנדערע, באשיצט די תורה אן צו נעמען א זייט.
- 17:09 מתפלל זיין אויף שלום איז אליין א שאלה אין א צייט פון מלחמה, ווייל די מלחמה קען זיין אתחלתא דגאולה; דאס מאכט א מלחמה פאר א צרה פון זיבורא ועקרבא.
- 27:13 וואס אחשורוש איז געקומען צו דער מאכט נישט לויט די כללים פון דער מלוכה ווייזט אז דער אויבערשטער האט אים באשטימט, און דער משגיח זעט דאס זעלבע ביי בוש וואס איז געווארן פרעזידענט מיט ווייניגער שטימען פונעם פאלק.
- 28:48 וואס מען האט געצוואונגען די תורה ביי הר סיני איז ווי די מוסקלן פון הארץ און לונגען וואס גייען פון זיך אליין: אויף וואס דאס לעבן הענגט, לאזט מען נישט איבער פאר דעם מענטשנס רצון.
- 21:30 חזקיהו'ס רואיגן שלאף אין דער נאכט וואס סנחריב איז פארניכטעט געווארן איז אריינגעלייגט אין דעם פסוק פון זינגען אויף זייערע בעטן: אידן פירן מלחמה מיטן מויל, נישט מיט ראקעטן.
וואס דער משגיח זאגט מ׳זאל ארויסנעמען
- 2:19 דער משגיח זאגט אז אידן דארפן יעצט זאמלען זייערע כוחות: מלאכים וואס ווערן באשאפן דורך תורה, מצוות און תפילה, כדי צו באשיצן כלל ישראל.
- 19:44 דער משגיח מוטשעט זיך אז מען זאל לערנען תורה, דאווענען און געבן צדקה, פאר זיך, פאר דער משפחה און פאר כלל ישראל, ווייל דאס זענען די כלי זיין פון אידן.
- 33:26 צום סוף לייגט דער משגיח צו אז נישט נאכגיין דעם יצר הרע איז א טייל פון דער מלחמה פון אדר קעגן עמלק.
דערמאנט אין דעם שיעור
פערזאנען אחשורוש, אסתר המלכה, דזשארדזש בוש, דער חתם סופר, דער מהר"ל פון פראג, המן, חזקיהו המלך, ישעיהו הנביא, מרדכי הצדיק, נאפאלעאן, סאדאם חוסיין, סנחריב, על גאר
ערכים אדר, אתחלתא דגאולה, יצר הרע, מזל, עמלק, עקבתא דמשיחא, ראש חודש, רבונו של עולם