Techilah L'Mikraeh Kodesh

קאטאלאג: Kedushas HaShabbos נומ׳ ⁨1⁩ אידיש 38 מינ׳

שטייט נישט אינעם פאקעט גייד פון 2012; דער קעפל איז גענומען פונעם נאמען פונעם פייל.

הערן

  1. אראפלאדן · לענג 38 מינ׳

עפענען אין דער אפליקאציע צום הערן

נאטיצן נאטיצן צוגעגרייט דורך AI פון דער רעקארדירונג; נישט איבערגעקוקט, און נישט דעם משגיח׳ס ווערטער. דער מקור איז די רעקארדירונג.

וועגן דעם שיעור

דער משגיח ערקלערט פארוואס אין די ערשטע לוחות שטייט אז מ'היט שבת ווייל דער אייבערשטער האט באשאפן די וועלט, און אין די צווייטע לוחות צוליב יציאת מצרים: ביי מתן תורה איז יעדער איד געווען א נביא וואס האט געזען דעם באשעפער אין דער וועלט, און נאכן עגל האבן זיי געדארפט די ניסים פון מצרים וואס זיי האבן געזען מיט די אייגענע אויגן.

דער משגיח הייבט אן א סדר שמועסן אין עבודת השם, און ער הייבט אן מיט שבת, "תחילה למקראי קדש", וואס אידן זענען שוין נצטווה געווארן אין מרה, נאך פאר מתן תורה. ער שטעלט אוועק די צוויי לוחות: אין די ערשטע שטייט "זכור", און דער טעם איז ווייל דער אייבערשטער האט באשאפן די וועלט אין זעקס טעג; אין די צווייטע שטייט "שמור", און דער טעם איז יציאת מצרים, און אין קידוש זאגט מען ביידע. דערנאך שילדערט ער לאנג די פלאות און די שיינקייט פון דער בריאה, פון די צייטן פון יאר און די פרוכט ביז דעם מענטשנס גוף, און ער זאגט אז די אפיקורסים לייקענען נאר ווייל זיי ווילן נישט פאלגן; ער ברענגט דערויף צוויי מעשיות און דעם משל פונעם חובות הלבבות מיט דעם בילד. יציאת מצרים האבן מיליאנען מענטשן געזען, און דאס איז אריבער פון דור צו דור, און ביי מתן תורה איז יעדער איד געווארן א נביא. דאס איז דער תירוץ: א נביא זעט דעם באשעפער אין דער וועלט אליין, נאר נאכן עגל האבן זיי פארלוירן די מדריגה, דערפאר ווייזן די צווייטע לוחות אויף יציאת מצרים, וואו די צען מכות זענען קעגן די צען מאמרות פון בריאה, נאר פארקערט.

ענינים: קדושת שבת · מעשה בראשית און די נפלאות הבריאה · מתן תורה ביי הר סיני · חטא העגל און די י"ג מידות · יסודי האמונה

סדר השיעור

  1. 0:00 אנהייבן מיט שבת, וואס איז נצטווה געווארן אין מרה שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח עפנט א סדר שמועסן אין עבודת השם און הייבט אן מיט שבת, "תחילה למקראי קדש". ער זאגט אז מערסטנס זאגט ער וואס ס'שטייט אין ספרים הקדושים, און אז שבת איז נצטווה געווארן אין מרה, פאר מתן תורה, ווייל ס'האט נישט געקענט ווארטן די ניין און פערציג טעג.

  2. 3:30 צוויי לוחות, צוויי טעמים פאר שבת

    דער משגיח לערנט דעם דבור פון שבת אין די ערשטע לוחות, "זכור", וואו דער טעם איז די זעקס טעג פון בריאה, און אין די צווייטע לוחות וואס זענען געגעבן געווארן נאכן חטא, "שמור", וואו דער טעם איז יציאת מצרים. ער ווייזט אן אז אין קידוש פרייטאג צונאכטס זאגט מען ביידע.

  3. 7:25 די פלאות פון דער בריאה און פארוואס די אפיקורסים לייקענען

    דער משגיח שילדערט די שיינקייט פון דער וועלט: די צייטן פון יאר, די פרוכט מיט זייערע אנדערע פארבן און טעמים, דעם מענטשנס גוף און אפילו א קליין פליגעלע, וואס אלעס ווייזט אויפן באשעפער. ער זאגט אז די אפיקורסים ווילן נישט מודה זיין ווייל זיי וועלן מוזן פאלגן, און דערציילט פון א פרוי וואס האט געבעטן א צייטונג אויפהערן שרייבן פון די ניסים פון א מלחמה אין ארץ ישראל, ווייל דאס לאזט איר נישט גיין צום ים שבת.

  4. 16:24 דער סילינג וואס איז אראפגעפאלן אין טעלז מעשה

    דער משגיח דערציילט פון א קלוב פון פרייע בחורים אין טעלז, וואו איינער האט זיך גענומען דאס לעבן, און דערנאך איז דער פלעסטער פונעם סילינג אונטן אלעמאל אראפגעפאלן. הרב בלאך, דער ראש ישיבה, האט געענטפערט פונעם שולחן ערוך אז בלוט פון א מת דארף מען באגראבן; ווען מ'האט באגראבן די ברעטער איז דער סילינג געבליבן, און איינער פון די בחורים האט אויפגעהערט קומען ווייל ער האט געזען אז ס'איז דא א רבונו של עולם.

  5. 24:00 דער משל פון דעם בילד

    דער משגיח ברענגט דעם משל פונעם חובות הלבבות פון א שיין בילד וואס איינער זאגט אז ס'איז געווארן ווען א ווינט האט אויסגעגאסן פלעשלעך מיט פארב אויף א פאפיר, און ער לייגט צו א הויז וואס איז געווארן פון זיך אליין. קיינער גלייבט דאס נישט, און דער אפיקורס גלייבט אז די וועלט, וואס איז אסאך מער וואונדערליך, איז געווארן פון זיך אליין, ווייל ער וויל נישט מודה זיין אויפן אמת וואס ער ווייסט.

  6. 28:54 יציאת מצרים און מתן תורה, וואס מיליאנען האבן געזען

    דער משגיח זאגט אז איין מאל האט מען געמוזט מודה זיין אויפן אמת: ביי יציאת מצרים, מיט די צען מכות וואס זענען קעגן די צען מאמרות פון בריאה, און קריעת ים סוף, וואס מיליאנען האבן געזען און וואס איז אריין אין היסטאריע. ביי מתן תורה איז יעדער איד געווארן א נביא און געהערט ווי דער אייבערשטער רעדט, און קיין שום פאלק האט נישט אזא מסורה.

  7. 33:10 פארוואס דער טעם האט זיך געביטן נאכן עגל

    דער משגיח ענטפערט די קשיא פון אנהייב: ווי נביאים, אזוי ווי דער בעל התניא וואס האט געזען דעם באשעפער ווען ער האט געקוקט אויפן סילינג, האבן די אידן ביי מתן תורה געזען דעם באשעפער אין דער וועלט, דערפאר שטייט אין די ערשטע לוחות דער טעם פון בריאה. נאכן עגל האבן זיי דאס פארלוירן, דערפאר ווייזן די צווייטע לוחות אויף יציאת מצרים וואס זיי האבן געזען, וואו די צען מכות זענען די צען מאמרות פון בריאה פארקערט.

דער שיעור, אויסגעשריבן

אנהייבן מיט שבת, וואס איז נצטווה געווארן אין מרה

0:13

דער משגיח עפנט א סדר שמועסן אין עבודת השם, אין תורה, תפילה, מידות און מועדים, און ער הייבט אן מיט שבת, "תחילה למקראי קדש" ווי מ'זאגט אין קידוש. ער זאגט אז מערסטנס זאגט ער וואס ס'שטייט אין ספרים הקדושים. שבת, איז ער מסביר, האט נישט געקענט ווארטן די ניין און פערציג טעג ביז מתן תורה, דערפאר האט מען אידן שוין אנגעזאגט דערויף אין מרה. א

צוויי לוחות, צוויי טעמים פאר שבת

3:40

ביי מתן תורה איז שבת איבערגעחזרט געווארן אין די עשרת הדברות פון די ערשטע לוחות: "זכור", ווייל דער אייבערשטער האט באשאפן הימל און ערד אין זעקס טעג און גערוט דעם זיבעטן. נאכן חטא, ווען משה רבינו האט צעבראכן די לוחות, שטייט אין די צווייטע לוחות "שמור", און דער משגיח ערקלערט מיט דער גמרא אז זכור איז א מצות עשה און שמור א לא תעשה. ב,ד

6:12

דארט איז דער טעם שוין נישט די בריאה, נאר יציאת מצרים: געדענק אז דו ביסט געווען א קנעכט אין מצרים. אין קידוש, ווייזט ער אן, זאגט מען ביידע, זכרון למעשה בראשית און זכר ליציאת מצרים. ג,א

די פלאות פון דער בריאה און פארוואס די אפיקורסים לייקענען

8:20

דער משגיח שילדערט די שיינקייט פון דעם אייבערשטנס וועלט. ווינטער שטייען די ביימער נאקעט און ווייס; אין הארבסט ווערן די בלעטער רויט, געל און לילא; אין ניסן צייט בליען די ביימער, און מ'מאכט די ברכה אז דער אייבערשטער האט באשאפן גוטע ביימער להנות בהם בני אדם. יעדע פרוכט האט אן אנדער קאליר, טעם און חן, כאטש דער אייבערשטער האט געקענט מאכן אז ס'זאל נישט זיין שיין; ער שפייזט די וועלט בחן בחסד וברחמים, ווי מ'זאגט אין ברכת המזון. ה,ו

12:47

מיטן פסוק "ומבשרי אחזה אלוה" גייט ער איבער צו די פלאות פונעם מענטשנס גוף, דאס הארץ, די לונגען, דער מוח, און אפילו א קליין פליגעלע. די אפיקורסים ווילן דאס נישט מודה זיין, זאגט ער, ווייל דאן וועלן זיי מוזן פאלגן. ער דערציילט פון א פרוי וואס האט געבעטן א צייטונג אויפהערן שרייבן פון די ניסים פון א מלחמה אין ארץ ישראל, ווייל דאס לאזט איר נישט גיין צום ים שבת: אזוי ארבעט דער יצר הרע. ז

דער סילינג וואס איז אראפגעפאלן אין טעלז

16:56

אין טעלז, דערציילט דער משגיח, האבן בחורים וואס זענען אוועק פונעם וועג פון זייערע עלטערן געמאכט א קלוב מיט א דירה, וואו זיי האבן געגעסן טריפות און גערייכערט שבת. איינער פון זיי, צעבראכן פון א תאוה וואס ער האט נישט דערגרייכט, האט זיך איבערגעשניטן די הענט און אויסגעבלוטיגט אין זיין צימער. דערנאך איז דער פלעסטער פונעם סילינג אונטן אלעמאל אראפגעפאלן, ווי אפט מ'האט עס נישט פארריכט.

20:28

א בחור וואס האט נאך געהאט א שייכות צו וואס ער האט געזען אין שטוב איז געגאנגען פרעגן הרב בלאך, דעם ראש ישיבה, און ער האט געענטפערט אז ער איז נישט קיין מקובל, אבער אין שולחן ערוך שטייט אז בלוט פון א מת דארף מען באגראבן. מ'האט באגראבן די איינגעזאפטע ברעטער און דער סילינג איז געבליבן, און יענער בחור האט פארלאזט דעם קלוב: ער האט געזען אז ס'איז דא א רבונו של עולם, און ער קען שוין נישט גיין נאך זיינע תאוות. ח

דער משל פון דעם בילד

24:00

אפילו די רשעים ווייסן אז ס'איז דא א באשעפער, זאגט דער משגיח, און ער ברענגט דעם משל פונעם חובות הלבבות: איינער זאגט אז א שיין בילד מיט א פעלד, ביימער און א טייכל איז געווארן ווען א ווינט האט אראפגעווארפן פלעשלעך מיט פארב אויף א שיין פאפיר. קיינער גלייבט דאס נישט, אויך נישט אז דעם אפיקורסס אייגענע הויז איז געווארן פון זיך אליין, און דאך גלייבט ער אז די וועלט, וואס איז אסאך מער וואונדערליך, איז געווארן פון זיך אליין. טיף ווייסט ער דעם אמת, נאר ער לייקנט ווייל ער וויל נישט פאלגן. ט

יציאת מצרים און מתן תורה, וואס מיליאנען האבן געזען

29:06

איין מאל, זאגט דער משגיח, האט מען געמוזט מודה זיין אויפן אמת: ביי יציאת מצרים. די צען מכות זענען קעגן די צען מאמרות פון בריאה, און דער ים האט זיך געשפאלטן פאר מיליאנען מענטשן, ממילא איז עס אריין אין היסטאריע און אריבער פון דור צו דור. ביי מתן תורה איז יעדער איד געווארן א נביא, ער האט געהערט דעם אייבערשטן רעדן פנים בפנים מיט קול שופר, און קיין שום פאלק האט נישט אזא מסורה. י,כ

פארוואס דער טעם האט זיך געביטן נאכן עגל

33:13

דערמיט איז די קשיא פון אנהייב מתורץ. ווי נביאים האבן אידן געזען דעם באשעפער אין דער וועלט אליין, אזוי ווי דער בעל התניא האט געזאגט אז ווען ער קוקט אויפן סילינג זעט ער נאר דעם רבונו של עולם וואס האט אים באשאפן; ווען זיי האבן געקוקט אויפן הימל אדער אויף א בוים, האבן זיי געזען ווי די מאמרות פון בריאה ווערן מקוים. דערפאר שטייט אין די ערשטע לוחות היט שבת ווייל דער אייבערשטער האט באשאפן די וועלט. מ

34:49

נאכן עגל האבן זיי פארלוירן די מדריגה, דערפאר ווייזן די צווייטע לוחות אויף יציאת מצרים וואס זיי האבן געזען. די מכות זענען די בריאה פארקערט: דער ערשטער מאמר איז קעגן דער לעצטער מכה, מכת בכורות, און "יהי אור" קעגן דער ניינטער, חושך, ווען נאר ביי אידן איז געווען ליכטיג. נ

מראי מקומות

תורה

  1. ב Shemos 20:8-11 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 3:40
  2. ג Devarim 5:12-15 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 6:12
  3. י לכאורה Shemos 20:15 מפתח אינעם אויסשרייב: 29:06
  4. כ לכאורה Devarim 5:4 מפתח אינעם אויסשרייב: 29:06
  5. ל לכאורה Devarim 4:32-33 32:37 מפתח
  6. מ לכאורה Bereishis 1:6, 1:11 מפתח אינעם אויסשרייב: 33:13
  7. נ לכאורה Shemos 10:23 מפתח אינעם אויסשרייב: 34:49

כתובים

  1. ז לכאורה Iyov 19:26 מפתח אינעם אויסשרייב: 12:47

תלמוד בבלי

  1. ד Gemara (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 3:40
  2. ה Berachos 43b טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 8:20

ראשונים

  1. ט Chovos HaLevavos (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 24:00

אחרונים און חסידות

  1. ח Shulchan Aruch (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 20:28

תפילה און פיוט

  1. א Friday night Kiddush (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 0:13, 6:12
  2. ו לכאורה Birkas HaMazon, first berachah מפתח אינעם אויסשרייב: 8:20

עיקרי הדברים

  1. 2:14 שבת האט נישט געקענט ווארטן ביז מתן תורה: אידן זענען שוין נצטווה געווארן דערויף אין מרה, באלד נאכן ארויסגיין פון מצרים.
  2. 4:18 אין די ערשטע לוחות איז דער טעם פון שבת די בריאה, אין די צווייטע לוחות יציאת מצרים, און אין קידוש זאגט מען ביידע.
  3. 11:00 די גאנצע וועלט, די צייטן פון יאר, די פרוכט, די באשעפענישן און דעם מענטשנס גוף, איז פול מיט פלאות וואס ווייזן אז ס'איז דא א באשעפער.
  4. 14:02 די אפיקורסים ווייסן טיף אינעווייניג דעם אמת; זיי לייקענען נאר ווייל אויב זיי וועלן מודה זיין, מוזן זיי פאלגן דעם רבונו של עולם.
  5. 30:07 די ניסים פון יציאת מצרים, וואס מיליאנען האבן געזען און וואס איז אריבער פון דור צו דור, קען מען נישט אפלייקענען, און ביי מתן תורה איז יעדער איד געווארן א נביא.
  6. 34:37 ווי נביאים האבן זיי געזען דעם באשעפער אין דער וועלט, דערפאר רעדן די ערשטע לוחות פון בריאה; נאכן עגל האבן זיי פארלוירן די מדריגה, דערפאר רעדן די צווייטע לוחות פון יציאת מצרים וואס זיי האבן געזען.

קושיות און תירוצים

  1. קשיא: 6:12 פארוואס שטייט אין די ערשטע לוחות אז דער טעם פון שבת איז די בריאה, און אין די צווייטע לוחות יציאת מצרים?

    תירוץ: 34:37 ביי מתן תורה איז יעדער איד געווען א נביא וואס האט געזען דעם באשעפער אין דער וועלט; נאכן עגל האבן זיי פארלוירן די מדריגה, און מ'האט זיי געקענט ווייזן נאר אויף די ניסים פון יציאת מצרים וואס זיי האבן געזען.

  2. קשיא: 20:37 פארוואס איז דער פלעסטער פונעם סילינג אלעמאל אראפגעפאלן נאכדעם ווי דער בחור האט זיך גענומען דאס לעבן?

    תירוץ: 21:22 הרב בלאך האט געענטפערט פונעם שולחן ערוך אז בלוט פון א מת דארף מען באגראבן, און דאס בלוט איז איינגעזאפט געווארן אינעם דיל.

  3. קשיא: 13:57 אויב די וועלט ווייזט קלאר אז ס'איז דא א באשעפער, פארוואס לייקענען די אפיקורסים?

    תירוץ: 14:08 ווייל אויב זיי וועלן מודה זיין, מוזן זיי פאלגן דעם אייבערשטן, און זיי ווילן בעסער גיין נאך זייערע תאוות.

מעשיות

  1. 14:45 די פרוי וואס האט געוואלט גיין צום ים

    ביי א גרויסע מלחמה אין ארץ ישראל, ווען די אראבישע מדינות ארום האבן מלחמה געהאלטן קעגן א קליין ביסל אידן און די אידן האבן מיט דער הילף פון השם געוואונען, האבן אפילו די אפיקורסישע צייטונגען געשריבן פון די ניסים. א פרוי האט אריינגעשריבן א בריוו צו א צייטונג אז מ'זאל אויפהערן שרייבן פון די ניסים. יעדן שבת איז זי געגאנגען פארברענגען ביים ים, און ווען זי לייענט פון די ניסים זעט זי אז ס'איז דא א רבונו של עולם און קען שוין נישט גיין. דער משגיח ברענגט עס צו ווייזן ווי אזוי דער יצר הרע ארבעט.

    דערציילט אין נאך 2 שיעורים ←

  2. 16:46 הרב בלאך און דער פאלנדיקער פלעסטער

    אין טעלז האט א גרופע בחורים וואס האבן פארלאזט דעם וועג פון זייערע עלטערן געמאכט א קלוב מיט א דירה, וואו זיי האבן געגעסן טריפות און גערייכערט שבת. איינער פון זיי, צעבראכן פון א תאוה וואס ער האט נישט געקענט דערגרייכן, האט זיך איבערגעשניטן די הענט אין זיין צימער און געבלוטיגט ביז ער איז געשטארבן. דערנאך איז דער פלעסטער פונעם סילינג אונטער יענעם צימער אלעמאל אראפגעפאלן, כאטש א בעל מלאכה האט עס עטליכע מאל פארריכט. איין בחור וואס האט נאך געהאט א שייכות צו וואס ער האט געזען ביי זיין טאטע מאמע איז געגאנגען פרעגן הרב בלאך, דעם ראש ישיבה און רב פון שטאט, און ער האט געענטפערט אז ער איז נישט קיין מקובל, אבער ער ווייסט פונעם שולחן ערוך אז בלוט פון א מת דארף מען באגראבן. זיי האבן ארויסגעריסן די ברעטער וואס האבן איינגעזאפט דאס בלוט און זיי באגראבן, און דער סילינג איז מער נישט געפאלן; יענער בחור האט אויפגעהערט קומען אין קלוב, ווייל ער האט געזען אז ס'איז דא א רבונו של עולם און ער קען שוין נישט גיין נאך זיינע תאוות.

    אין דער מעשה: ר' יוסף לייב בלאך

    דערציילט אין נאך 3 שיעורים ←

געדאנקען

  1. 2:45 שבת האט נישט געקענט ווארטן די ניין און פערציג טעג פון דער לאנגער יציאת מצרים ביז מתן תורה, דערפאר איז עס שוין געגעבן געווארן אין מרה.
  2. 35:10 די צוויי טעמים פון שבת אין די צוויי לוחות שטימען מיט די מדריגה פונעם פאלק: א נביא זעט דעם באשעפער אין דער טבע אליין, און נאכן עגל האבן זיי געדארפט די ניסים פון מצרים וואס זיי געדענקען.
  3. 37:03 די צען מכות זענען די צען מאמרות פון בריאה פארקערט: דער ערשטער מאמר איז קעגן דער לעצטער מכה, מכת בכורות, און "יהי אור" קעגן דער ניינטער מכה, חושך.
  4. 27:23 לייקענען אין באשעפער איז נישט קיין שכל, נאר א נישט וועלן: דער אפיקורס גלייבט נישט אז זיין אייגענע הויז איז געווארן פון זיך אליין, אבער ער זאגט עס אויף דער וועלט, ווייל דער אמת וואלט אים געבינדן.
  5. 30:07 א זאך וואס מיליאנען מענטשן האבן געזען קען מען נישט אויסטראכטן, דערפאר איז יציאת מצרים אריין אין היסטאריע און אריבער פון דור צו דור, א מסורה וואס קיין אנדער פאלק האט נישט.

דערמאנט אין דעם שיעור

פערזאנען דער בעל התניא, משה רבינו, ר' יוסף לייב בלאך

ערכים אפיקורס, חטא העגל, יצר הרע, מעשה בראשית, נבואה, נפלאות, עשר מכות, עשרה מאמרות, קריעת ים סוף, רבונו של עולם, שבירת הלוחות

מעלדן א טעות אויף דעם בלאט