הקשר בין מרגלים של יוסף' משה' ויהושע; ועבודתינו בימי הקיץ
קאטאלאג: פרשת השבוע שלח נומ׳ 1 פאקעט גייד ז׳ 12 תשל"ח (1977–78) אידיש 1 שעה 29 מינ׳
הערן
עפענען אין דער אפליקאציע צום הערן
וועגן דעם שיעור
דער משגיח פארבינדט די דריי מאל מרגלים אין דער תורה, ביי די ברידער פון יוסף, ביי די שלוחים פון משה רבינו און ביי די שלוחים פון יהושע, מיט דעם נסיון פון קדושת עינים אין א מקום און א זמן פון טומאה, און לערנט דערפון ארויס די עבודה פון די חדשים תמוז און אב.
דער משגיח עפנט מיטן אור החיים, אז די מרגלים זענען נכשל געווארן ווייל זיי זענען געגאנגען אלס שלוחים פון די אידן און נישט פון משה רבינו, און ער לערנט ארויס אז יעדער איד איז א שליח פונעם רבונו של עולם און דארף זיין מקושר מיטן משלח. ער ברענגט דעם אריז"ל אז יוסף'ס ווערטער "מרגלים אתם" האבן געמיינט אז די נשמות פון די שבטים וועלן שפעטער אריינגיין אין די מרגלים. דערנאך ערקלערט ער אז מצרים און כנען זענען די ערטער אויף דער וועלט וואס זענען מסוגל צו זנות, דערפאר זענען יוסף, די שבטים און אפילו אברהם אבינו דארט געפרואווט געווארן, און דערפאר איז די באהאלטענע קדושה פון ארץ ישראל געווען צוגעדעקט מיט א דיקע קליפה. כלב, יהושע און פנחס האבן אויסגעהאלטן דעם נסיון מיט ברכות, תפילה און דעם זכות פון צדיקים. תמוז און אב זענען כנגד די צוויי אויגן, ממילא איז זייער עבודה שמירת עינים, אזוי ווי די מצוה פון ציצית לערנט. ער גייט דורך די הלכות פון אבן העזר סימן כ"א, און ענדיגט מיט דער גרויסקייט פון שמירת הברית, פארבונדן מיט יוסף, מיט שבת און מיט תפילה.
ענינים: שמירת עינים · די מרגלים · שמירת הברית
סדר השיעור
-
0:00 שלוחים פון די אידן אדער פון משה שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ברענגט די סתירה צווישן "שלח לך" און דער בקשה פון די אידן אין דברים, און דעם אור החיים'ס תירוץ אז די מרגלים זענען נכשל געווארן ווייל זיי זענען געגאנגען אלס שלוחים פון די אידן און נישט פון משה. ער לערנט ארויס אז יעדער איד איז א שליח פונעם רבונו של עולם און דארף בלייבן מקושר מיטן משלח.
-
4:18 יוסף'ס "מרגלים אתם" און די דריי מאל מרגלים שטייט אינעם קאטאלאג
ער ברענגט דעם אריז"ל אז יוסף'ס ווערטער צו די ברידער האבן געמיינט אז די נשמות פון די שבטים וועלן אריינגיין אין משה רבינו'ס מרגלים זיי צו העלפן, און האבן זיך אפגעטיילט ווען זייער כוונה איז געווארן קרום. דערמיט פארענטפערט ער פארוואס "למטה יוסף" שטייט ביי מנשה. דערנאך רעכנט ער אויס די דריי מאל מרגלים: די ברידער פון יוסף, די שלוחים פון משה און די שלוחים פון יהושע.
-
8:24 ישמעאל, מצרים און ערות הארץ שטייט אינעם קאטאלאג
אלס הקדמה ערקלערט דער משגיח אז יעדע פון די שבעים אומות האט א מידה בקליפה, און ער ברענגט ר' שמשון מאסטראפאליע אז נאכדעם וואס דער שר פון מצרים איז געהרגעט געווארן, האט דער שר פון ישמעאל איבערגענומען מצרים. ישמעאל איז די פסולת פון אברהם'ס חסד, און אין דער וועלט ווי א קומה שלמה איז מצרים די ערות הארץ, א לאנד וואס איז מסוגל צו זנות, וואס פאסט צו ישמעאל.
-
17:29 יוסף'ס טאג-טעגליכער נסיון אין מצרים שטייט אינעם קאטאלאג
יוסף, דער שפיץ פון קדושה, איז געשיקט געווארן קיין מצרים כדי דורכצוגיין יעדן טאג דעם נסיון פון אשת פוטיפר, און דער משגיח דערציילט דעם מדרש פון זיין קאמף. דער רבונו של עולם קוקט "מן החרכים" און העלפט ווען דער מענטש קען שוין מער נישט; אויפן טאג פון דער גרויסער שוי איז יוסף נישט געגאנגען, ווייל א איד גייט נישט אין טעאטער, און אין דעם זכות איז ער ניצול געווארן.
-
24:12 די כח פון אן ארט: דער בעל שם טוב און אברהם אין מצרים שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ערקלערט אז די אטמאספערע פון אן ארט קען באוועגן א מענטש, און ברענגט דעם בעל שם טוב'ס בעל עגלה וואס האט פלוצלינג געוואלט אים הרגענען ביי אן ארט וואס איז געווען אנגעזאפט מיט רציחה. די שבטים האבן געדארפט אויסהאלטן מצרים כדי אויסצולייזן יוסף. דערנאך לערנט ער רש"י'ס צוויי פשטים אויף "הנה נא ידעתי" ביי אברהם, און ווייזט ווי דער צווייטער פשט ערקלערט דעם ערשטן: די טומאה פון מצרים האט איבערגעשטארקט אברהם'ס געווענליכע שמירה.
-
32:59 כנען, די מרגלים און די פירות פון ארץ ישראל שטייט אינעם קאטאלאג
אזוי ווי מצרים איז כנען געווען פארזונקען אין זנות, און ארץ ישראל, די הייליגסטע לאנד, איז אזוי סענסיטיוו אז ווער עס קען זיך נישט היטן פאלט דארט נאך טיפער; דאס איז געשען מיט די מרגלים, וואס האבן געזען די "נפילים". דער משגיח איז מיישב צוויי מדרשים צי די מרגלים האבן גענומען פון די פירות: פירות וואס מ'עסט בקדושה ברענגען קדושה, און דאס איז געווען כלב'ס עצה, בשעת די אנדערע האבן עס גענומען נאר כדי צו רעדן לשון הרע אויפן לאנד.
-
39:01 אוצרות באגראבן אונטער א דיקע קליפה שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ערקלערט דעם מדרש אז די כנענים האבן באגראבן אוצרות אין לאנד: מיט זייערע עבירות האבן זיי צוגעדעקט די פנימיות פון ארץ ישראל, און נאר ווער עס גראבט און הארעוועט געפינט עס. וואס גרעסער די באהאלטענע קדושה, אלץ דיקער די קליפה, דערפאר האט יהושע זיך געשטיצט אויף משה'ס ברכה, און כלב איז געגאנגען קיין חברון בעטן אז די אבות זאלן מתפלל זיין פאר אים.
-
44:13 יהושע'ס מרגלים און די חדשים תמוז און אב שטייט אינעם קאטאלאג
די דריטע מאל מרגלים: יהושע האט געשיקט כלב און פנחס פון שיטים, ווייל ביידע זענען שוין דורכגעגאנגען אזא נסיון. דער משגיח זאגט אז אזוי ווי ס'איז דא ערטער פון גרויסע נסיונות, אזוי זענען דא זמנים, תמוז און אב, וואס זענען כנגד די צוויי אויגן, און ווייל פרשת שלח ליינט מען פאר תמוז דארף מען דערפון לערנען צו זיין "מרגלים" פון קדושה און קוקן נאר וואו מ'דארף.
-
50:18 ציצית, הייליגע אויגן און די עצה פאר די זומער-טעג שטייט אינעם קאטאלאג
די פרשה הייבט זיך אן מיט תור את הארץ און ענדיגט זיך מיט ציצית, "ולא תתורו אחרי לבבכם ואחרי עיניכם". ציצית מיינט קוקן, אזוי ווי דער רבונו של עולם "מציץ מן החרכים", און עס האט געראטעוועט דעם תלמיד אין דער גמרא אזוי ווי די דמות פון יעקב האט געראטעוועט יוסף. תמוז און אב דארפן מתקן זיין דעם חטא פון די אויגן פון די מרגלים, וואס האט חרוב געמאכט דעם בית המקדש; כלב און יהושע, וואס זענען נישט נכשל געווארן, זענען דער שורש פון משיח בן דוד און משיח בן יוסף, און די עצה איז מתפלל זיין, גיין צו צדיקים און זיך מקשר זיין מיטן שורש.
-
57:59 א מצרים אין מצרים, און "איך בין נישט קיין חסיד" שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ווענדט אן רש"י'ס ווארט אז דער ארט וואו אידן האבן געוואוינט אין מצרים איז געווען דער ערגסטער, אז אויך היינט זענען דא ערטער וואס זענען ערגער ווי אנדערע. ער ווארנט קעגן דעם יצר הרע'ס טענה אז שמירת עינים איז נאר פאר חסידים, און זאגט אן אז ער וועט לערנען די הלכות פון שולחן ערוך אבן העזר, אנגעהויבן מיט די ווערטער פונעם רמב"ם אז מ'דארף זיך ווייט האלטן פון נשים.
-
1:02:04 די הלכות פון אבן העזר סימן כ"א שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח גייט דורך די הלכות פון אבן העזר סימן כ"א וועגן קוקן, קירבה און נגיעה, און ברענגט די גמרא פון רבי עקיבא, דעם משנה ברורה וועגן קוקן, די גמרא אז ווער עס פארמאכט די אויגן וועט וואוינען אין דער הויך, די מחלוקת פונעם רמב"ם און רמב"ן, דעם ש"ך, און די גמרא פון דעם מענטש וועמען די חכמים האבן נישט געלאזט היילן דורך אן איסור. ער שטרייכט אונטער אז דאס זענען הלכות און נישט מידות חסידות.
-
1:13:07 שמירת הברית: יוסף, די זעקסטע, שבת און תפילה
די וועלט שטייט אויף שמירת הברית אין מחשבה, דיבור און מעשה. דער משגיח ברענגט אז "בראשית" איז מרמז "ברא שית", די זעקסטע מידה, די מידה פון יוסף, און דאס ערקלערט די חשיבות פון דער זעקסטער הקפה און פון שישי, און פארוואס יוסף איז דער זעקסטער פון די אושפיזין; "ציון" איז בגימטריא יוסף. שמירת הברית ברענגט צו מלכות (יוסף, בועז), צו שבת, צו טבילה ערב שבת, צו א גוטע תפילה און צו יראת שמים.
-
1:22:29 דער היזק פון פגם הברית און דעם חתם סופר'ס תלמיד
דער משגיח ווארנט אז דער אייבערשטער שטראפט אויף קיין זאך נישט אזוי ווי אויף פגם הברית: מ'פארלירט דעם צלם אלקים, די שייכות צום אמת פון דער תורה, און אפילו די פרנסה. ער ענדיגט מיט א מעשה פון א תלמיד פונעם חתם סופר וואס האט זיך מתוודה געווען פאר זיין רבי'ן אז ער האט געקוקט וואו מ'טאר נישט, און שליסט אז ווער עס האט הייליגע אויגן ציט אלעס צוריק צו קדושה און ברענגט די גאולה.
דער שיעור, אויסגעשריבן
שלוחים פון די אידן אדער פון משה
דער משגיח הייבט אן מיט דער סתירה צווישן "שלח לך אנשים" (במדבר י"ג ב') און דברים א' כ"ב, וואו עס שטייט אז די אידן זענען צוגעקומען און געבעטן. דער אור החיים ערקלערט אז די אידן האבן זיי געשיקט מיט א נישט-גוטע כוונה, און משה האט זיי געשיקט על פי ה'. די מרגלים האבן געקענט גיין אלס משה'ס שלוחים, באשיצט מיט זיין כח, אדער אלס שלוחים פון די אידן; זיי האבן אויסגעקליבן די אידן, און כחו של משלח איז אינעם שליח. א,ב,ג
דערפון לערנט דער משגיח ארויס אז יעדער איד איז אראפגעשיקט אויף דער וועלט אלס א שליח פונעם רבונו של עולם. ווער עס בלייבט מקושר מיטן משלח איז מצליח; ווער עס גייט על דעת עצמו האט נישט דעם כח פונעם משלח, און ער איז אין א גרויסע סכנה.
יוסף'ס "מרגלים אתם"
ער ברענגט דעם אריז"ל אויף יוסף'ס ווערטער "מרגלים אתם" (בראשית מ"ב ט'): די נשמות פון די שבטים וועלן שפעטער אריינגיין אין משה'ס מרגלים זיי צו העלפן, און ווען זייער כוונה איז געווארן קרום, האבן די נשמות זיך אפגעטיילט. דערמיט איז מתורץ פארוואס אין במדבר י"ג ח'-י"א שטייט "למטה יוסף" ביי מנשה און נישט ביי אפרים: יוסף'ס אייגענע נשמה איז אריין אין מנשה'ס מרגל. ד,ה
ישמעאל, מצרים און ערות הארץ
אלס הקדמה ברענגט דער משגיח "זה לעומת זה" (קהלת ז' י"ד): וואס ס'איז דא אין קדושה, איז דא אין טומאה. די שבעים אומות האבן שבעים שרים, און ר' שמשון מאסטראפאליע זאגט אז אמאל זענען געווען איינס און זיבעציג; ווען דער שר פון מצרים איז געהרגעט געווארן, האט דער אייבערשטער באשטימט דעם שר פון ישמעאל אויך איבער מצרים. דער משגיח פרעגט: פארוואס דוקא ישמעאל? ז
יוסף'ס נסיון אין מצרים
יוסף, דער שפיץ פון קדושה, האט געדארפט פארדינען דעם נאמען צדיק, דערפאר האט דער אייבערשטער אים געשיקט צום פאסיגסטן ארט פאר אזא נסיון. דער משגיח דערציילט דעם מדרש: "יום יום" (בראשית ל"ט י') האט אשת פוטיפר אים געדרונגען, און ווען ער האט אראפגעלאזט די אויגן האט זי אים אונטערגעלייגט א שארפן אייזן אונטערן קין; אויף יעדע סטראשע, הונגער, בלינדקייט אדער תפיסה, האט ער געענטפערט אז דער אייבערשטער העלפט. כ,ל
א מענטש קען אויסהאלטן נאר ביז א געוויסע מאס, און דאן טרעט אריין דער רבונו של עולם, וואס איז "מציץ מן החרכים" (שיר השירים ב' ט'). אויפן טאג פון דער גרויסער שוי (בראשית ל"ט י"א) זענען אלע געגאנגען, נאר יוסף נישט, ווייל א איד גייט נישט אין טעאטער, אזוי ווי נעמי האט געזאגט פאר רות אין מדרש רות רבה. אין דעם זכות איז ער ניצול געווארן. מ,נ,ס
די כח פון אן ארט
די לופט פון מצרים איז געווען פארזאפט מיט זנות, און די אטמאספערע פון אן ארט קען א מענטש באוועגן לטוב אדער למוטב, אזוי ווי די גמרא אין מכות ט' ע"ב זאגט וועגן גלעד. דער משגיח דערציילט פונעם בעל שם טוב'ס בעל עגלה וואס האט פלוצלינג געוואלט אים הרגענען; נאכן ארט האט ער זיך אנטשולדיגט, און דער בעל שם טוב האט ערקלערט אז דארט איז אמאל פארגעקומען א רציחה. די שבטים האבן געדארפט אויסהאלטן דאס לאנד כדי אויסצולייזן יוסף, און דערפאר האט ער זיי גערופן מרגלים. ע
כנען, די מרגלים און די פירות
"כמעשה ארץ מצרים... וכמעשה ארץ כנען" (ויקרא י"ח ג'), מיט רש"י דארט, ווייזט אז ביידע לענדער זענען געווען די ערגסטע אין דעם ענין. ארץ ישראל, די הייליגסטע לאנד, איז אזוי סענסיטיוו אז ווער עס קען זיך נישט היטן פאלט דארט נאך טיפער, און דאס איז געשען מיט די מרגלים, וואס האבן געזען די "נפילים" (במדבר י"ג ל"ג). ש,ת,אא
משה האט זיי געזאגט "והתחזקתם ולקחתם מפרי הארץ" (במדבר י"ג כ'). דער משגיח איז מיישב צוויי מדרשים: פירות פון ארץ ישראל וואס מ'עסט בקדושה, מיט א ברכה, ברענגען קדושה, און דאס איז געווען כלב'ס עצה; די אנדערע האבן עס גענומען נאר כדי צו רעדן לשון הרע. כלב, וואס האט נישט געהאט משה'ס ברכה, איז אויך געגאנגען קיין חברון (במדבר י"ג כ"ב). אב,אג,אד
אוצרות אונטער א דיקע קליפה
א מדרש זאגט אז די כנענים האבן באגראבן אוצרות אין לאנד. דער משגיח ערקלערט אז מיט זייערע עבירות האבן זיי צוגעדעקט די פנימיות פון ארץ ישראל; נאר ווער עס קומט צו גראבן און הארעווען געפינט די דימענטן, אזוי ווי יעקב האט פאראויסגעשיקט צוצוגרייטן גושן (בראשית מ"ו כ"ח). אה,או
וואס גרעסער די באהאלטענע קדושה, אלץ דיקער די קליפה, ממילא איז די אייגענע כח נישט געווען גענוג. יהושע האט געהאט משה'ס ברכה, און כלב, וואס לויטן אריז"ל האט געהאט די נשמה פון אליעזר, האט געבעטן ביי אברהם אין חברון אז ער זאל מתפלל זיין פאר אים.
יהושע'ס מרגלים און תמוז-אב
יהושע האט געשיקט כלב און פנחס (יהושע ב' א'), ווייל ביידע זענען שוין דורכגעגאנגען אזעלכע נסיונות: כלב ביי די מרגלים, און פנחס ביי זמרי אין שיטים, וואס הייסט אזוי, ווי חז"ל זאגן אין סנהדרין ק"ו ע"א, צוליב דעם רוח שטות וואס איז דארט געווען. ו,אז
אזוי ווי ס'איז דא ערטער פון גרויסע נסיונות, אזוי זענען דא זמנים: תמוז און אב. אין ספר יצירה שטייט אז תמוז איז די רעכטע אויג און אב די לינקע, און "עיני עיני ירדה מים" (איכה א' ט"ז) רעדט פון זיי. ווייל פרשת שלח קומט פאר תמוז, זאגט דער משגיח אז מ'דארף זיין א "מרגל" פון קדושה: קוקן אויף צדיקים און אויף הייליגע זאכן, און נישט וואו מ'דארף נישט. אח,אט
ציצית און די עצה פאר די זומער
די פרשה ענדיגט זיך מיט ציצית, "ולא תתורו אחרי לבבכם ואחרי עיניכם" (במדבר ט"ו ל"ט), און רש"י זאגט אז די אויגן זענען די מרגלים. ציצית מיינט קוקן, אזוי ווי דער אייבערשטער וואס איז "מציץ מן החרכים". די גמרא אין מנחות מ"ד ע"א דערציילט פונעם תלמיד וועמען די ציצית האבן געראטעוועט, און אין מנחות מ"ג ע"ב שטייט אז ווער עס איז זהיר אין ציצית איז זוכה צו מקבל פני השכינה זיין. אי,אכ,אל,אמ,מ
תמוז און אב דארפן מתקן זיין דעם חטא פון די אויגן פון די מרגלים, וואס האט חרוב געמאכט דעם בית המקדש; מ'בויט עס אויף דורך שמירת עינים, אזוי ווי "עין בעין יראו" (ישעיה נ"ב ח'). כלב פון יהודה און יהושע פון אפרים, וואס זענען נישט נכשל געווארן, זענען דער שורש פון משיח בן דוד און משיח בן יוסף. די עצה איז מתפלל זיין, גיין צו צדיקים און זיך מקשר זיין מיטן שורש. אנ
א מצרים אין מצרים
רש"י לערנט אז דער ארט וואו אידן האבן געוואוינט איז געווען דער ערגסטער אין מצרים; דער משגיח זאגט אז אויך היינט זענען דא ערטער ערגער ווי אנדערע. איוב, הגם ער איז נישט געווען קיין איד, האט אפגעהיט זיינע אויגן. ער ווארנט קעגן דעם יצר הרע'ס טענה "איך בין נישט קיין חסיד", אזוי ווי דוד האט געבעטן "הושיעה ה' כי גמר חסיד" (תהלים י"ב ב'). ת,ק,אס
די הלכות פון אבן העזר סימן כ"א
דער משגיח לערנט דעם סימן, און ערקלערט וועלכע סוגים פון נשים ער מיינט. וועגן קוקן ברענגט ער די גמרא אין עבודה זרה כ' ע"א פון רבי עקיבא, און די ספרים אז ווער עס זעט עפעס וואס מ'טאר נישט, זאל עס אויסשפייען. אע,אק
ער ברענגט דעם משנה ברורה'ס שמועס וועגן קוקן מיט אדער אן כוונה צו הנאה, און די גמרא אין בבא בתרא נ"ז ע"ב אז ווער עס פארמאכט די אויגן וועט וואוינען אין דער הויך. אר,אש
שמירת הברית
די וועלט שטייט אויף שמירת הברית, אין מחשבה, דיבור און מעשה, מיט די הענט, די אויגן און די אויערן. אין זוהר שטייט אז "בראשית" איז מרמז "ברא שית", די מידה פון יוסף; דערפאר האט די זעקסטע הקפה און שישי א באזונדערע חשיבות, און יוסף איז דער זעקסטער פון די אושפיזין, און האט געטראגן "בגדי שש" (בראשית מ"א מ"ב). בג,בד
דער היזק פון פגם הברית
דער אייבערשטער שטראפט אויף קיין זאך נישט אזוי ווי אויף פגם הברית, אזוי ווי "חרב נוקמת נקם ברית" (ויקרא כ"ו כ"ה) ווייזט. מ'פארלירט דעם צלם אלקים און די שייכות צום אמת פון דער תורה; אפילו גרויסע למדנים טרעפן קיינמאל נישט די הלכה. דורך הייליגע אויגן באקומט מען צוריק זיין וועלט. בט
ער ענדיגט מיט א מעשה פון א ספר פון א תלמיד פונעם חתם סופר: ווען ער איז געווען א בחור און געגאנגען קויפן פירות אויף שבת, האט ער געגעבן א קוק אויף א מעלאן-פארקויפערין וואס האט אים געענטפערט מיט א קלוג ווארט פון דער גמרא, און ער איז געגאנגען זיך מתוודה זיין פארן רבי'ן. ווער עס האט הייליגע אויגן, שליסט דער משגיח, ציט אלעס צוריק צו קדושה און ברענגט די גאולה.
מראי מקומות
תורה
- א Bamidbar 13:2 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 0:09
- ב Devarim 1:22 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 0:09
- ד Bereishis 42:9 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 4:18
- ה Bamidbar 13:8-11 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 4:18
- ח Devarim 32:8 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 11:09
- י Bereishis 21:21 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 14:11
- כ Bereishis 39:10 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 17:42
- נ Bereishis 39:11 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 20:39
- פ Bereishis 12:11 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 27:17
- ש Vayikra 18:3 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 33:02
- אא Bamidbar 13:33 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 33:02
- אב Bamidbar 13:20 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 36:19
- אד Bamidbar 13:22 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 36:19
- או לכאורה Bereishis 46:28 מפתח אינעם אויסשרייב: 39:41
- אי Bamidbar 15:39 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 50:29
- אצ Bamidbar 14:7 1:01:41 טעקסט מפתח
- את לכאורה Vayikra 18:6 מפתח אינעם אויסשרייב: 1:09:49
- בד Bereishis 41:42 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 1:13:37
- בה לכאורה Bereishis 37:7 מפתח אינעם אויסשרייב: 1:15:51
- בט Vayikra 26:25 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 1:22:31
נביאים
כתובים
- ז Koheles 7:14 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 8:26
- מ Shir HaShirim 2:9 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 20:39, 50:29
- ק Iyov 31:1 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 27:17, 58:29
- אט Eichah 1:16 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 47:19
- אס Tehillim 12:2 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 58:29
- בו Tehillim 99:2 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 1:15:51
- בז לכאורה Rus 3:13 מפתח אינעם אויסשרייב: 1:15:51
- בח Tehillim 34:10 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 1:18:35
תלמוד בבלי
- ט לכאורה Kiddushin 49b מפתח אינעם אויסשרייב: 11:09
- ע לכאורה Makkos 9b מפתח אינעם אויסשרייב: 24:16
- אז לכאורה Sanhedrin 106a מפתח אינעם אויסשרייב: 44:18
- אל לכאורה Menachos 44a מפתח אינעם אויסשרייב: 50:29
- אמ לכאורה Menachos 43b מפתח אינעם אויסשרייב: 50:29
- אק לכאורה Avodah Zarah 20a מפתח אינעם אויסשרייב: 1:02:11
- אש לכאורה Bava Basra 57b מפתח אינעם אויסשרייב: 1:05:45
- בב לכאורה Sanhedrin 75a מפתח אינעם אויסשרייב: 1:11:53
מדרש
זוהר און קבלה
ראשונים
אחרונים און חסידות
עיקרי הדברים
- 3:17 יעדער איד איז אראפגעשיקט אויף דער וועלט אלס א שליח פונעם רבונו של עולם, און ער איז נאר מצליח ווען ער בלייבט מקושר מיטן משלח.
- 7:19 די דריי מאל מרגלים, ביי די ברידער פון יוסף, ביי משה רבינו'ס מרגלים און ביי יהושע'ס מרגלים, האבן איין אינערליכן ענין: א שליחות דורך א לאנד פון שטארקע טומאה.
- 14:45 מצרים, און שפעטער כנען, זענען די ערטער אויף דער וועלט וואס זענען מערסט מסוגל צו זנות, און די אטמאספערע פון אן ארט קען באהערשן א מענטש.
- 42:21 וואס גרעסער די קדושה וואס ליגט באהאלטן אין אן ארט, אלץ דיקער איז די קליפה וואס דעקט זי צו, דערפאר האט מען געדארפט ברכות, תפילה און זכות פון צדיקים כדי אריינצוגיין אין ארץ ישראל.
- 47:25 תמוז און אב זענען כנגד די צוויי אויגן; דער חטא פון די מרגלים איז געווען אין יענע טעג, און זייער עבודה איז שמירת עינים, אזוי ווי די מצוה פון ציצית לערנט.
- 1:13:37 שמירת הברית אין מחשבה, דיבור און מעשה איז דער יסוד פון דער וועלט, און ברענגט צו שבת, צו תפילה, צו יראת שמים און צו מלכות פון תורה.
קושיות און תירוצים
-
קשיא: 0:09 פארוואס שטייט אין במדבר אז דער אייבערשטער האט געהייסן משה שיקן מרגלים, און אין דברים שטייט אז די אידן זענען צוגעקומען און געבעטן?
תירוץ: 1:38 די אידן האבן זיי געשיקט מיט א נישט-גוטע כוונה; משה האט זיי געשיקט על פי ה', און זיי געגעבן די ברירה צו גיין אלס זיינע שלוחים און זיין באשיצט מיט זיין כח, אבער זיי זענען געגאנגען אלס שלוחים פון די אידן.
-
קשיא: 6:18 פארוואס שטייט "למטה יוסף" ביי מנשה און נישט ביי אפרים, וואס שטייט פריער?
תירוץ: 6:30 יוסף'ס אייגענע נשמה איז אריינגעגאנגען אין דעם מרגל פון מנשה אים צו העלפן, און דער מרגל פון אפרים, יהושע, האט געהאט א הילף פון אן אנדער נשמה.
-
קשיא: 10:41 פארוואס פון אלע שבעים אומות זאל דוקא דער שר פון ישמעאל איבערנעמען מצרים?
תירוץ: 11:09 יעדע אומה איז א מידה בקליפה; ישמעאל איז א פארקרימטער חסד, אהבה וואס איז געווארן תאוה, און מצרים איז דאס לאנד וואס איז מסוגל צו זנות, ממילא פאסט עס צו אים ווי א זיווג.
-
קשיא: 27:24 פארוואס האט אברהם, וואס האט קיינמאל נישט געקוקט אויף שרה, באמערקט איר שיינקייט דוקא ביים אריינגיין קיין מצרים?
תירוץ: 30:01 ער איז אריין אין דער טעריטאריע פון מצרים'ס שר, וואס איר טומאה האט איבערגעשטארקט זיין געווענליכע שמירה; אברהם האט עס פארשטאנען אלס א סימן אז ער דארף א שטארקערע שמירה, און דאס איז רש"י'ס צווייטער פשט.
-
קשיא: 36:42 איין מדרש זאגט אז די מרגלים האבן גענומען די פירות נאר ווען כלב האט זיי געצוואונגען; אן אנדער מדרש זאגט אז נאר כלב און יהושע האבן נישט געבראכט. ווי גייט דאס צוזאמען?
תירוץ: 37:30 כלב האט געוואלט אז זיי זאלן עסן די פירות מיט א ברכה, ווייל פירות פון ארץ ישראל וואס מ'עסט בקדושה ברענגען קדושה; צוריקברענגען זיי כדי צו ווייזן אז דאס לאנד איז משונה, איז געווען די אנדערע'ס לשון הרע, דערפאר האבן כלב און יהושע עס נישט געבראכט.
-
קשיא: 44:51 פארוואס האט יהושע אויסגעקליבן כלב און פנחס פאר זיינע מרגלים?
תירוץ: 44:56 ביידע זענען שוין דורכגעגאנגען אזא נסיון, כלב מיט משה'ס מרגלים און פנחס ביי דער מעשה פון זמרי אין שיטים, ממילא האט מען זיך געקענט פארלאזן אויף זיי צו גיין אין בית אשה זונה.
מעשיות
-
18:40 יוסף און אשת פוטיפר
דער משגיח דערציילט פונעם מדרש ווי אשת פוטיפר האט געדרונגען יוסף יעדן טאג כמעט א גאנץ יאר, און האט געטוישט אירע קליידער אינדערפרי און אוונט. יוסף האט אראפגעלאזט די אויגן כדי נישט צו קוקן אויף איר, און זי האט אים אונטערגעלייגט א שארפן אייזן אונטערן קין כדי ער זאל מוזן קוקן גלייך. זי האט אים געסטראשעט מיט הונגער, מיט בלינדקייט און מיט תפיסה, און אויף יעדע סטראשע האט ער געענטפערט אז דער אייבערשטער העלפט. אויפן טאג וואס גאנץ מצרים איז געגאנגען צו א גרויסע שוי, איז זי געבליבן אינדערהיים אונטערן תירוץ אז זי איז קראנק; יוסף איז נישט געגאנגען, ווייל א איד גייט נישט אין טעאטער, און אין דעם זכות איז ער ניצול געווארן.
אין דער מעשה: יוסף הצדיק, פוטיפר'ס ווייב
-
25:50 דעם בעל שם טוב'ס בעל עגלה
דער בעל שם טוב איז געפארן מיט א בעל עגלה, וואס האט זיך פלוצלינג אינמיטן וועג אויסגעדרייט צו אים און געוואלט אים הרגענען. דער בעל שם טוב האט אים רואיג געענטפערט און געבעטן אז ער זאל נאך א ביסל ווייטער פארן, ביז נאך יענעם ארט. נאכן ארט האט דער בעל עגלה זיך אנטשולדיגט, און געזאגט אז ער ווייסט נישט וואס פאר א שגעון איז אין אים אריין. דער בעל שם טוב האט שפעטער ערקלערט פאר די תלמידים אז מ'איז דורכגעפארן אן ארט וואו ס'איז אמאל פארגעקומען א רציחה, און דער ארט איז געווען אנגעזאפט מיט א רוח פון רציחה.
אין דער מעשה: דער הייליגער בעל שם טוב
-
1:26:35 דעם חתם סופר'ס תלמיד און די מעלאן-פארקויפערין
די מעשה שטייט אין א ספר פון איינעם פון די תלמידים פונעם חתם סופר, וואס זיין זון האט געדרוקט. ווען ער איז געווען א בחור ביים חתם סופר, איז ער איינמאל ערב שבת געגאנגען קויפן פירות אויף שבת, און איז פארביי א סטענד וואו א מיידל האט פארקויפט מעלאנעס. ער האט געפרעגט וויפיל עס קאסט, עס איז אים געווען צו טייער און ער איז אוועקגעגאנגען; זי האט אים צוריקגערופן מיט א קלוגע מליצה פון א ווארט אין דער גמרא. ער איז געווען אזוי איבערראשט פון איר חכמה אז ער האט געגעבן א קוק אויף איר, און דערנאך איז ער געגאנגען צום רבי'ן זיך מתוודה זיין אז ער האט געקוקט וואו מ'טאר נישט. דער משגיח דערציילט עס צו ווייזן ווי גרויס ס'איז געווען די קדושה פון די תלמידים פונעם חתם סופר.
אין דער מעשה: דער חתם סופר
געדאנקען
- 0:47 דער חסרון פון די מרגלים איז געווען וועמענס שלוחים זיי זענען: אלס שלוחים פון די אידן מיט זייער נישט-גוטע כוונה האבן זיי נישט געהאט משה'ס כח וואס היט אפ, און "שלח לך" איז געווען משה'ס פרואוו זיי צו געבן די מעגליכקייט צו ווערן זיינע שלוחים.
- 4:44 לויטן אריז"ל איז יוסף'ס "מרגלים אתם" געווען א נבואה: די נשמות פון די שבטים זענען אריינגעגאנגען אין משה'ס מרגלים זיי צו העלפן, און יוסף'ס אייגענע נשמה איז אריין אין דעם מרגל פון מנשה, דערפאר שטייט דארט "למטה יוסף" און נישט ביי אפרים.
- 14:11 די וועלט איז איין קומה שלמה, און מצרים איז איר ערוה; ישמעאל, די פסולת פון אברהם'ס חסד וואס איז געווארן תאוה, פאסט צו יענעם לאנד, דערפאר האט זיין שר איבערגענומען מצרים, און דערפאר האט יוסף געדארפט פארדינען דעם נאמען צדיק דוקא דארט.
- 29:56 רש"י'ס צווייטער פשט אויף "הנה נא ידעתי" ערקלערט דעם ערשטן: וואס אברהם, וואס האט קיינמאל נישט געקוקט, האט פלוצלינג באמערקט שרה'ס שיינקייט, איז אליין געווען דער סימן אז ער איז אריין אין מצרים'ס רשות און דארף א שטארקערע שמירה.
- 40:07 די כנענים האבן "באגראבן אוצרות" אין לאנד מיט זייערע עבירות: וואס גרעסער די באהאלטענע קדושה, אלץ דיקער די קליפה וואס דעקט זי צו, און נאר ווער עס גראבט געפינט זי.
- 48:03 תמוז און אב זענען כנגד די צוויי אויגן; דער חטא פון די מרגלים איז געווען א חטא פון די אויגן אין יענע טעג, דערפאר זענען כלב און יהושע, וואס זענען נישט נכשל געווארן, דער שורש פון משיח בן דוד און משיח בן יוסף, וואס בויען אויף וואס די אויגן האבן חרוב געמאכט.
- 1:14:13 "בראשית" איז מרמז "ברא שית", די מידה פון יוסף, דערפאר האט די זעקסטע (הקפה, עליה, אושפיזא) א באזונדערע חשיבות, און דערפאר איז "ציון", בגימטריא יוסף, דער ארט וואו "ה' בציון גדול".
וואס דער משגיח זאגט מ׳זאל ארויסנעמען
- 3:17 דער משגיח זאגט אז יעדער איד דארף זיך זען אלס א שליח פונעם רבונו של עולם און צובינדן זיין מחשבה, דיבור און מעשה צום משלח, און דאן וועט ער מצליח זיין אין זיין שליחות.
- 49:59 ער זאגט אז אין תמוז און אב דארף מען זיין א "מרגל" פון קדושה: קוקן אויף צדיקים און אויף הייליגע זאכן, און נישט קוקן וואו מ'דארף נישט.
- 57:34 זיין עצה אין א זמן אדער ארט פון גרויסע נסיונות איז די עצה פון כלב און יהושע: מתפלל זיין, זיך שטארקן, גיין צו צדיקים, זיך מקשר זיין מיט די אבות און מיטן שורש, און בעטן דעם רבונו של עולם אז ער זאל העלפן.
- 1:00:45 ער זאגט אז מ'דארף פשוט לערנען די הלכות פון אבן העזר סימן כ"א און וויסן ווי זיך צו פירן, ווייל דאס איז הלכה און נישט מידות חסידות.
דערמאנט אין דעם שיעור
פערזאנען אברהם אבינו, איוב, אליעזר עבד אברהם, בועז, דוד המלך, דער הייליגער אור החיים, דער הייליגער אר"י, דער הייליגער בעל שם טוב, דער חתם סופר, דער רמב"ם, דער רמב"ן, דער ש"ך, הגר, זמרי בן סלוא, חם, יהושע בן נון, יוסף הצדיק, יעקב אבינו, יצחק אבינו, ישמעאל, כלב בן יפנה, משה רבינו, נח, נעמי, עשו, פוטיפר'ס ווייב, פינחס, רבי יוסף קארו, רבי עקיבא, רבי שמעון בר יוחאי, רבי שמשון אסטראפאלער, רות, רש"י, שרה אמנו
ערכים טומאה, מרגלים, נסיון, ערות הארץ, פגם הברית, ציצית, צלם אלקים, קדושת הברית, קליפה, שיעור קומה, שליחות, שמירת עינים