חסידות -- עיקרים וטפלים
קאטאלאג: שיעורים לבחורים נומ׳ 14 פאקעט גייד ז׳ 52 אידיש 29 מינ׳
הערן
עפענען אין דער אפליקאציע צום הערן
וועגן דעם שיעור
דער משגיח ערקלערט אז זיך האלטן ביי אמונה איז א עיקר פון חסידות, אז ליצנות איז איר היפך, און ער ווייזט דורך די דורות אז יעדער פרואוו צו אנטלויפן פונעם רבונו של עולם האט נישט געהאלפן, ביז דער בעל שם טוב האט אויפגעהויבן די פשוטע אידן.
דער משגיח עפנט אז היינט פארשטייט מען נישט וואס חסידות איז: עס האט עיקרים און צווייגן, און צווישן די עיקרים איז זוכן דעם אמת און זיך האלטן ביי אמונה, שווימען קעגן דעם שטראם. אברהם אבינו האט געגראבן בארות פון אמונה, און די פלשתים האבן זיי פארשטאפט. ער ברענגט פון א ספר אז דער היפך פון אמונה איז ליצנות, און מיט א מעשה פון א אינגל וואס האט אויסגעלאכט דעם לויתן ווייזט ער אז איין וויץ שטופט אוועק הונדערט תוכחות. אזוי האבן די פלשתים פארשטאפט אברהמס בארות. דערנאך גייט ער דורך די דורות: מצרים, דער גלות, יחזקאלס ווארענונג אז אידן קענען נישט אוועקגיין פון השם, די השכלה אין דייטשלאנד און די ציונות, וואס יעדעס האט געוואלט לייזן די צרות פון אידן און האט עס נאר ערגער געמאכט, מיט א משל פון די חיות אין וואלד. אידן האבן זיך געהאלטן ביי אמונה אין אלע רדיפות; נאך שבתי צבי האט דער בעל שם טוב, א נשמה העכער פון זיין דור, אויפגעהויבן די פשוטע אידן. ער שליסט מיט מעשיות פון צדיקים און פון א חבורה וואס האט מחיה געווען.
ענינים: יסודי האמונה · דער בעל שם טוב און זיינע תלמידים
סדר השיעור
-
0:00 די עיקרים פון חסידות: אמת און אמונה שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח זאגט אז היינט פארשטייט מען נישט חסידות, און ער אונטערשיידט צווישן אירע עיקרים און צווייגן: זוכן דעם אמת און זיך האלטן ביי אמונה. ער ברענגט אברהם אבינוס בארות פון אמונה און די פלשתים, און אז דער היפך פון אמונה איז ליצנות.
-
4:24 איין וויץ קעגן הונדערט תוכחות
דער משגיח דערציילט פון אן אינגל וואס האט אויסגעלאכט דעם רבי'ס ווערטער וועגן דעם לויתן, און ערקלערט ווי איין וויץ שטופט אוועק הונדערט תוכחות. אזוי האבן די פלשתים פארשטאפט אברהמס בארות; ער גייט ווייטער דורך מצרים, מתן תורה און דעם גלות, וואו יחזקאל האט געווארנט אז אידן קענען נישט אוועקגיין פון השם.
-
9:33 השכלה, ציונות און די האפענונג צו לייזן אנטיסעמיטיזם
דער משגיח שילדערט די השכלה אין דייטשלאנד, וואס האט צוגעזאגט אז ווערן ווי די גוים וועט לייזן אנטיסעמיטיזם, און אנשטאט דעם איז פון דארט געקומען דער חורבן; און דעם ציוניסטישן געדאנק פון א היימלאנד, ערשט אוגאנדע און דערנאך ארץ ישראל. ער ווייזט אן אז צדיקים האבן אנפאנגס געהאלטן מ'זאל גיין קיין ארץ ישראל, אבער נישט זיין שותפים מיט די פרייע ציוניסטן.
-
14:50 די מדינה און דער משל פונעם שעפסל
דער משגיח זאגט אז די ציוניסטן האבן מצליח געווען מער ווי מ'האט זיך פארגעשטעלט, און פונדעסטוועגן איז אנטיסעמיטיזם געווארן אסאך ערגער, און די אומות באשולדיגן אידן פאר דעם וואס יעדע מדינה האט געטאן. ער ברענגט א ווארט אויפן לעצטן פסוק אין תהילים קי"ט מיט א משל פון א בית דין פון חיות, וואס האט פטור געמאכט דעם בער און דעם וואלף און מחייב געווען דאס שעפסל, און שליסט אז אן דעם רבונו של עולם העלפט גארנישט.
-
20:24 מסירות נפש אין גלות און דער בעל שם טוב
דער משגיח רעכנט אויס די דורות פון מסירות נפש, פון די עשרה הרוגי מלכות ביז די צייטן פון די צלבנים, די אינקוויזיציע און גזירות ת"ח ות"ט, אלעס צוליב אמונה. נאכדעם וואס שבתי צבי האט אוועקגעפירט אסאך אידן, האט השם געשיקט דעם בעל שם טוב, וואס האט אויפגעהויבן די פשוטע אידן; דער משגיח באשרייבט אים אלס א נשמה העכער פון זיין דור, אזוי ווי דער גר"א.
-
25:18 מעשיות פון צדיקים און א מחיה'דיגע חבורה מעשה
דער משגיח דערמאנט אז צדיקים האבן געקענט שפירן אן איסור, און דערציילט פונעם בעלזער רב ביים טיש, וואס האט געשפירט אז א קריסטאלענער טעלער מיט וויינטרויבן איז נישט געטובלט. דערנאך דערמאנט ער א דאנערשטאג חבורה אין וויליאמסבורג, וואו מעשיות פון צדיקים האבן די יונגעלייט אויפגעפרישט צו לערנען און דאווענען.
דער שיעור, אויסגעשריבן
די עיקרים פון חסידות: אמת און אמונה
דער משגיח עפנט אז היינט פארשטייט דער עולם נישט וואס חסידות מיינט. עס האט עיקרים און צווייגלעך, און איינער פון די גרעסטע עיקרים איז דער אמת: אים זוכן און אים וויסן. אין די שווערע צייטן איז דער עיקר זיך האלטן ביי אמונה און קענען שווימען קעגן דעם שטראם.
אברהם אבינו האט אוועקגעשטעלט גרויסע יסודות פון אמונה, און נאך אים זענען געקומען די פלשתים. ער ברענגט פון א ספר אז דער היפך פון אמונה איז ליצנות.
איין וויץ קעגן הונדערט תוכחות
דער משגיח דערציילט פון א רבי אין אמעריקע וואס האט די קינדער דערציילט פונעם לויתן, ביז איין אינגל האט געזאגט אז ער גלייבט עס נישט, און דער קלאס האט זיך צולאכט. ווי די מסילת ישרים לערנט, שטופט איין ליצנות אוועק הונדערט תוכחות; ס'איז נישט קיין שכל און נישט קיין טענה. ב
דאס איז געווען די וואפן פון די פלשתים: זיי האבן אויסגעלאכט אברהמס גרויסקייט און פארשטאפט זיינע בארות, ממילא האט יצחק זיי נאכאמאל געגראבן. אין מצרים האט דער שעבוד פארשטאפט, ווייל א איד האט נישט געהאט קיין צייט צו טראכטן. אין גלות האט יחזקאל געווארנט אז השם וועט מלוכה'ן איבער אידן מיט א יד חזקה. ד,ו
השכלה, ציונות און די האפענונג צו לייזן אנטיסעמיטיזם
בערך צוויי הונדערט יאר צוריק האט זיך אין דייטשלאנד אנגעהויבן די השכלה, וואס האט געטענה'ט אז ווען אידן וועלן זיך אנטון, עסן און לעבן ווי די גוים, וועט אויפהערן די שנאה. פארקערט, דארט איז אויפגעקומען די ערגסטע אנטיסעמיטיזם, און דער חורבן האט זיך אנגעהויבן אין דייטשלאנד.
דערנאך איז געקומען דער געדאנק אז אידן ליידן ווייל זיי האבן נישט קיין אייגן לאנד: ערשט אוגאנדע, דערנאך ארץ ישראל. דער משגיח ווייזט אן אז צדיקים, אנגעהויבן פון די תלמידים פונעם בעל שם טוב, האבן געהאלטן מ'זאל גיין קיין ארץ ישראל, אבער ערליכע אידן האבן נישט געוואלט זיין שותפים מיט די פרייע ציוניסטן.
די מדינה און דער משל פונעם שעפסל
די ציוניסטן האבן מצליח געווען מער ווי מ'האט געמיינט, און פונדעסטוועגן איז די שנאה אסאך ערגער; די אומות באשולדיגן אידן אז זיי האבן צוגענומען דאס לאנד פון די אראבער, כאטש יעדע מדינה האט איינגענומען איר לאנד מיט מלחמה.
מסירות נפש אין גלות און דער בעל שם טוב
פון די עשרה הרוגי מלכות, די רוימישע גזירות, די צלבנים, די אינקוויזיציע ביז גזירות ת"ח ות"ט, האבן אידן מוסר נפש געווען על קידוש השם, ווייל זיי האבן זיך געהאלטן ביי אמונה. דערנאך האט שבתי צבי אוועקגעפירט אסאך אידן צו שמד.
דער המון עם איז געפאלן, האט השם געשיקט דעם בעל שם טוב, וואס האט די פארשעמטע פשוטע אידן געזאגט אז זיי זענען חשוב, ביז צווישן זיי זענען געווארן בעלי רוח הקודש. ער איז געווען א נשמה העכער פון זיין דור, אזוי ווי דער גר"א האט געמעגט זיך קריגן מיט ראשונים.
מעשיות פון צדיקים און א מחיה'דיגע חבורה
צדיקים האבן געקענט שפירן אן איסור. ביים בעלזער רב'ס טיש אין אייראפע האט ער געשפירט אז א קריסטאלענער טעלער מיט וויינטרויבן איז נישט געטובלט, און דער בעל הבית האט זיך דערמאנט אז ער האט אים באקומען אלס מתנה.
דער משגיח דערמאנט א דאנערשטאג חבורה אין וויליאמסבורג, וואו א סלאנימער חסיד האט דערציילט מעשיות פון צדיקים, און די יונגעלייט זענען ארויס אויפגעפרישט, מיט א חשק צו לערנען און דאווענען.
מראי מקומות
תורה
נביאים
כתובים
תלמוד בבלי
מדרש
- ג Midrash (מקום נישט באשטימט) 6:01
זוהר און קבלה
אחרונים און חסידות
עיקרי הדברים
- 0:29 דער משגיח זאגט אז היינט פארשטייט מען נישט חסידות; צווישן אירע גרויסע עיקרים איז זוכן און וויסן דעם אמת און זיך האלטן ביי אמונה.
- 3:16 ליצנות איז דער היפך פון אמונה: איין וויץ שטופט אוועק הונדערט תוכחות, אן קיין שכל און אן קיין טענה.
- 6:33 די פלשתים האבן פארשטאפט די בארות פון אמונה וואס אברהם אבינו האט געגראבן, דורכן אויסלאכן זיין גרויסקייט, און יצחק האט זיי געדארפט נאכאמאל גראבן.
- 9:17 יעדער פרואוו צו אנטלויפן פונעם רבונו של עולם, פון גלות אין יחזקאלס צייטן ביז די השכלה און די ציונות, האט נישט געהאלפן און האט געברענגט נאך ערגערע צרות.
- 21:01 אין אלע רדיפות האבן אידן מוסר נפש געווען על קידוש השם, ווייל זיי האבן זיך געהאלטן ביי אמונה.
- 22:11 נאכן חורבן וואס שבתי צבי האט געברענגט, האט השם געשיקט דעם בעל שם טוב, וואס האט אויפגעהויבן די פשוטע אידן און זיי געוויזן ווי חשוב זיי זענען ביים רבונו של עולם.
קושיות און תירוצים
-
קשיא: 6:41 מיט וואס האבן די פלשתים פארשטאפט אברהם אבינוס בארות?
תירוץ: 6:45 מיט ליצנות: זיי האבן אויסגעלאכט אברהמס גרויסקייט, און א וויץ קען חרוב מאכן וואס קיין טענה קען נישט.
-
קשיא: 15:30 וואס האבן די ציוניסטן אויפגעטאן מיט זייער פלאן צו לייזן אנטיסעמיטיזם?
תירוץ: 15:33 אנטיסעמיטיזם איז געווארן אסאך ערגער; די אומות באשולדיגן אידן אז זיי האבן צוגענומען דאס לאנד פון די אראבער, כאטש יעדע מדינה האט איינגענומען איר לאנד מיט מלחמה.
מעשיות
-
4:31 דאס אינגל וואס האט אויסגעלאכט דעם לויתן
א רבי וואס איז געקומען קיין אמעריקע האט געלערנט מיט קינדער און האט געוואלט איינפלאנצן אין זיי אמונה. ער האט זיי דערציילט וועגן גן עדן, גיהנום און ימות המשיח, ווען מ'וועט עסן דעם שור הבר מיטן לויתן, א פיש אזוי גרויס אז ער רינגלט ארום די גאנצע וועלט. איינער פון די אינגלעך האט אויפגעהויבן די האנט און געזאגט אז ער גלייבט עס נישט, און דער גאנצער קלאס האט זיך צולאכט. דערמיט ווייזט דער משגיח ווי איין וויץ קען אוועקמאכן דאס גאנצע לערנען.
-
18:00 דער בית דין פון חיות און דאס שעפסל
אין א וואלד איז אויסגעבראכן א מגפה צווישן די חיות, און זיי האבן געמאכט א בית דין צו געפינען ווער האט געזינדיגט. איינער האט עדות געזאגט אז דער בער האט געכאפט אן אקס און אים אויפגעגעסן, און דער בית דין האט פסק'נט אז א בער מעג עסן. א צווייטער האט עדות געזאגט אז דער וואלף איז אריין אין א הינערשטאל און אויפגעגעסן א הון, און דאס איז אויך געווען זיין דרך. דערנאך האט איינער עדות געזאגט אז א שעפסל האט פארשטאפט א לאך אין שוך מיט שטרוי, און דאס שעפסל איז געפונען געווארן שולדיג. רבי ר' בונם האט דאס צוגעפאסט צום פסוק פונעם פארלוירענעם שעפסל, און דער משגיח גלייכט עס צו ווי די גוים באהאנדלען אידן.
אין דער מעשה: דער רבי ר' בונם
-
26:21 דער בעלזער רב און דער אומגעטובלטער טעלער
דער זיידע פון א איד וואס דאוונט ביים משגיח האט געהאלפן דעם בעלזער רב ביי זיין אנטלויפן אין אייראפע, און דער בעלזער רב איז איינגעשטאנען ביי אים. ביים טיש האט מען געשטעלט א גרויסן קריסטאלענעם טעלער מיט וויינטרויבן, א טייערע זאך אין אייראפע דעמאלט, נישט אין זייער צייט. דער בעלזער רב האט געשפירט אז דער טעלער איז נישט געטובלט. דער בעל הבית האט זיך דערמאנט אז ער האט באקומען דעם גרויסן טעלער אלס מתנה און האט אים נישט געטובלט.
אין דער מעשה: the Belzer Rav
-
28:31 די דאנערשטאג חבורה אין וויליאמסבורג
אין וויליאמסבורג פלעגן זיך עטליכע יונגעלייט, צווישן זיי דער משגיח, צוזאמקומען דאנערשטאג אויף א חבורה זיך צו מחזק זיין אין אידישקייט. איינער פון זיי, דער טאטע פון א איד וואס דאווענט ביים משגיח, א טייערער סלאנימער חסיד, פלעגט דערציילן מעשיות פון צדיקים. עס איז געווען אזוי מחיה אז מ'איז ארויס פון דער חבורה ווי אויסגעוואשן און אויפגעפרישט, מיט א חשק צו לערנען און צו דאווענען; עס האט אריינגעגעבן א פייער.
געדאנקען
- 3:16 ליצנות איז דער פונקטליכער היפך פון אמונה: אמונה האלט זיך אפילו מ'פארשטייט נישט, און ליצנות ווארפט אוועק אפילו וואס מ'פארשטייט, נישט מיט א טענה נאר מיט א געלעכטער.
- 6:14 די קליפה פון פלשתים איז ליצנות: זיי האבן נישט געקענט ענטפערן אויף אברהמס גרויסקייט, האבן זיי פארשטאפט זיינע בארות דורכן אויסלאכן.
- 7:41 דער שווערער שעבוד אין מצרים איז אליין געווען א פארשטאפן די בארות: עס האט נישט געלאזט א איד קיין צייט צו טראכטן.
- 12:02 יעדער נייער פלאן צו לייזן אנטיסעמיטיזם, צי דורך זיך אויסמישן אין דייטשלאנד צי דורך בויען א פאלק, האט עס נאר ערגער געמאכט, א סימן אז אנטלויפן פונעם רבונו של עולם העלפט נישט.
- 17:33 דורך רבי ר' בונם'ס ווארט אויף "כשה אובד" ערקלערט דער משגיח פארוואס די אומות זענען מוחל יעדן אנדערן פאלק וואס זיי באשולדיגן ביי אידן.
- 24:13 דער בעל שם טוב איז געווען א נשמה נישט לפי ערך הדור, א נשמה וואס האט געקענט זיין בזמן הנביאים, אזוי ווי דער גר"א, כאטש עטליכע הונדערט יאר שפעטער, האט געמעגט זיך קריגן מיט די ראשונים.
וואס דער משגיח זאגט מ׳זאל ארויסנעמען
- 1:39 דער משגיח זאגט אז מ'דארף זיך האלטן ביי אמונה און וויסן ווי אזוי צו שווימען קעגן דעם שטראם אין די היינטיגע שטורעמס.
דערמאנט אין דעם שיעור
פערזאנען אברהם אבינו, דער בעלזער רב, דער הייליגער בעל שם טוב, דער ווילנער גאון, דער נודע ביהודה, דער רבי ר' בונם, טעאדאר הערצל, יחזקאל הנביא, יצחק אבינו, רבי עקיבא, שבתי צבי ימ"ש
ערכים אמונה, גזירות ת"ח ות"ט, השכלה, טבילת כלים, לויתן, ליצנות, עיקרים, עשרה הרוגי מלכות, קידוש השם, קליפה, רבונו של עולם