Kedushas HaShabbos
קאטאלאג: שונות נומ׳ 39 אידיש 39 מינ׳
שטייט נישט אינעם פאקעט גייד פון 2012; דער קעפל איז גענומען פונעם נאמען פונעם פייל.
הערן
עפענען אין דער אפליקאציע צום הערן
וועגן דעם שיעור
דער משגיח ערקלערט אז שבת איז א פערזענליכע מתנה פונעם רבונו של עולם צו כלל ישראל, און אז א איד דארף זיך צוגרייטן דערצו א גאנצע וואך, מיט תפילה, מיט קדושת הברית, מיט היטן די רייד, מיט לערנען די הלכות און מיט כבוד פאר די מאכלים, כדי ער זאל עס שפירן.
דער משגיח עפנט מיט דער גמרא אז דער רבונו של עולם האט אנגערופן שבת א מתנה טובה פון זיין בית גנזי און געהייסן משה רבינו מודיע זיין, און ער ערקלערט מיט א משל פון א חתן וואס שיקט א ריינעם דימענט, אז שבת איז א פערזענליכער סימן צווישן הקב"ה און כלל ישראל. דערנאך ווייזט ער אז די גאנצע וואך דרייט זיך ארום שבת: יעדע מצוה און יעדע תפילה איז א הכנה, א איד דארף בענקען נאכן שבת, און דאס פייער פון שבת דארף מען אנצינדן אינמיטן דער וואך. ער לערנט אז מ'קומט צו שבת דורך קדושת הברית, אז ערב שבת איז די בחינה פון יוסף און מידת היסוד, און אז ווער ס'שפירט נישט קיין שבת האט זיך נישט צוגעגרייט. ער שילדערט ווי די גאנצע תפילה פון שבת, די סעודות און די פיש דארפן זיין שבת'דיג, אז שבת איז א נאמען פונעם אייבערשטן און איז אמונה, און אז מ'דארף אים היטן מיט די רייד. צום סוף רעדט ער וועגן לערנען הלכות שבת און די קדושה פון די מאכלי שבת.
ענינים: קדושת שבת · הכנה צו שבת · עונג שבת און כבוד שבת
סדר השיעור
-
0:00 שבת, די מתנה פון בית גנזי שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח עפנט מיט דער גמרא אז דער אייבערשטער האט געזאגט צו משה רבינו אז ער האט א מתנה טובה אין בית גנזי וואס הייסט שבת, און ער זאל עס מודיע זיין, און פרעגט פארוואס נאר ביי שבת. ער ענטפערט מיט א משל פון א חתן וואס שיקט דער כלה א דימענט אן א פלעק, און מוז איר זאגן אז ס'איז נישט קיין גלאז: שבת איז א פערזענליכער סימן צווישן הקב"ה און כלל ישראל.
-
4:16 די גאנצע וואך דרייט זיך ארום שבת שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ערקלערט אז יעדע מצוה און תפילה פון דער וואך איז א הכנה צו שבת, און אז א איד דארף בענקען נאכן שבת אזוי ווי א חתן און א כלה ווארטן אויף דער חופה. ער דערציילט פון חסידים וואס זענען פארטאג ארויס פון א מלוה מלכה און מ'האט זיי מבשר געווען אז אין זעקס טעג וועט ווידער זיין שבת, דערמאנט ווי מ'האט אין אייראפע געפרעגט צי א איד האט אויף שבת, און טייטשט "לא תבערו אש" אז מ'דארף אנצינדן דאס פייער פון שבת אינמיטן דער וואך.
-
10:10 בעטן אויף שבת; קדושת הברית שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח זאגט אז א איד דארף כסדר בעטן אז ער זאל זוכה זיין צו א ליכטיגן שבת און צו עונג שבת, און דערמאנט דאס ליד פון ר' אהרן פון קארלין וואס בענקט נאכן שבת. ער לערנט אז צו קדושת השבת קומט מען דורך קדושת הברית, היטן דעם מוח און די אויגן אין א וועלט וואס טונקט זיך אין שמוץ, און אז א ווארעמער שבת איז א סימן אז מ'האט באשטאנען אזא נסיון.
-
13:48 ערב שבת איז די בחינה פון יוסף שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ערקלערט אז די זעקס טעג פון דער וואך זענען קעגן די זעקס ספירות, און ערב שבת איז יוסף, מידת היסוד, מיט וואס מ'גרייט זיך צו צום שבת. ער ברענגט חז"ל אז יוסף האט געהיטן שבת אין מצרים, שילדערט די בחינה פון יוסף ווי א איד וואס גיט אכטונג וואס ער עסט, און זאגט אז ווער ס'ליגט אין די קליפות קען נישט שפירן קיין שבת, ווי מענטשן באקלאגן זיך פאר אים.
-
17:43 הכנה און די תפילה פון שבת שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ערקלערט אז מ'שפירט נישט דעם שבת ווייל מ'האט זיך נישט צוגעגרייט א גאנצע וואך מיט קדושה און תורה. ער ברענגט דעם פנים יפות אז די גאנצע שמונה עשרה פון שבת, נישט נאר די מיטלסטע ברכה, און די גאנצע תפילה דארף זיין שבת'דיג, א ווארט פון א צדיק אז ביי נשמת דאוונט מען שוין מיט דער נשמה אליין, און אז תשובה, פון וואס דאס ווארט שבת קומט, דערנענטערט א איד צום שבת.
-
22:10 די סעודות פון שבת; שבת איז א נאמען פונעם אייבערשטן שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח זאגט אז מ'עסט א גאנצע וואך כדי צו האבן כח צו לערנען און דאוונען און אזוי שפירן א טעם אין די סעודות פון שבת, און דערציילט פון אן אלטן חסיד וואס האט געבעטן דעם רבונו של עולם ער זאל אים געבן שבת אין דער חלה און אין די פיש. ער ברענגט דעם זוהר אז שבת איז א נאמען פונעם אייבערשטן, דערפאר זאגן ערליכע אידן נישט דאס ווארט אין אן אומריין ארט, ערקלערט אז שבת איז אמונה, און מאנט מ'זאל בעטן אויף שמירת שבת.
-
27:39 היטן שבת מיט די רייד; א שבת'דיגע שטוב שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ערקלערט פונעם פסוק אז דער אייבערשטער האט גערוט אום זיבעטן טאג, אז זיין מלאכה ביי בריאת העולם איז געווען מיט מאמרות, ממילא דארף א איד היטן שבת מיט אפגעמאסטענע ווערטער און נישט רעדן פון געשעפטן ביי די סעודות, נאר פון תורה, פון צדיקים און א ווארט אויף דער סדרה. ער שילדערט א שבת'דיגע שטוב, כבוד הבית, און די נרות פון שבת אלס כבוד און שלום בית.
-
32:36 הלכות שבת און די קדושה פון מאכלי שבת שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח מאנט מ'זאל לערנען הלכות שבת, כאטש פון קיצורים, און ספרים וועגן דער מעלה פון שבת, ווי דעם סידורו של שבת. ער שילדערט ווי ערליכע אידן האבן אין זינען די קדושת שבת ביי יעדן לעפל, דערציילט פון ר' דוד בידערמאן וואס האט געגעסן פון א פארדארבענעם טשאלנט כדי נישט מבזה צו זיין א מאכל פון שבת, זאגט אז די מאכלי שבת האבן אין זיך די קדושה פונעם מן, און ענדיגט מיט א גוט שבת.
דער שיעור, אויסגעשריבן
שבת, די מתנה פון בית גנזי
דער משגיח עפנט מיט דער גמרא אין שבת י' ע"ב, אז דער אייבערשטער זאגט צו משה רבינו אז ער האט א מתנה טובה אין בית גנזי וואס הייסט שבת, און ער זאל גיין מודיע זיין. פארוואס נאר שבת? ווייל שבת, ערקלערט ער, איז א פערזענליכער סימן צווישן הקב"ה און כלל ישראל. א חתן וואס שיקט דער כלה א דימענט אן א פלעק מוז איר זאגן אז ס'איז נישט סתם א שטיקל גלאז; אזוי אויך מיט שבת. ב
די גאנצע וואך דרייט זיך ארום שבת
דערפון ערקלערט דער משגיח אז אין די ספרים פון די תלמידי הבעל שם טוב דרייט זיך די גאנצע וואך ארום שבת. יעדע מצוה און יעדע תפילה, אפילו א פשוט'ער שחרית וואס מ'דאוונט מיט ווארעמקייט, איז א הכנה דערצו, און א איד דארף בענקען נאכן שבת ווי א חתן און א כלה ווארטן אויף דער חופה.
ער דערציילט פון חסידים וואס זענען פארטאג ארויס פון א מלוה מלכה, און מ'האט זיי מבשר געווען אז אין זעקס טעג וועט ווידער זיין שבת. דערנאך ברענגט ער א פשט אין "לא תבערו אש ... ביום השבת" (שמות ל"ה, ג'): דאס פייער פון שבת קען מען נישט אנצינדן ערשט ווען שבת קומט, מ'דארף עס אנצינדן אינמיטן דער וואך. ה
בעטן אויף שבת; קדושת הברית
א איד דארף כסדר בעטן אז ער זאל זוכה זיין צו א ליכטיגן שבת, זאגט דער משגיח, ווי ר' אהרן פון קארלין זינגט פון זיין בענקשאפט דערנאך. צו קדושת השבת קומט מען דורך קדושת הברית, היטן דעם מוח און די אויגן אין א וועלט וואס טונקט זיך אין שמוץ, און א ווארעמער שבת איז א סימן אז מ'האט באשטאנען אזא נסיון.
ערב שבת איז די בחינה פון יוסף
די זעקס טעג פון דער וואך זענען קעגן די זעקס ספירות, און ערב שבת איז יוסף, מידת היסוד, ווי ס'שטייט "והיה ביום הששי והכינו" (שמות ט"ז, ה'). חז"ל לערנען פון "וטבח טבח והכן" (בראשית מ"ג, ט"ז) אז יוסף האט געהיטן שבת אין מצרים. ווער ס'ליגט אין די קליפות, זאגט דער משגיח, קען נישט שפירן קיין שבת, און מענטשן באקלאגן זיך פאר אים אז זיי שפירן נישט. ו,ז
הכנה און די תפילה פון שבת
פארוואס שפירן זיי נישט? ווייל זיי האבן זיך נישט צוגעגרייט א גאנצע וואך מיט קדושה און תורה. דער משגיח ברענגט דעם פנים יפות אז נישט נאר די מיטלסטע ברכה פון דער שמונה עשרה פון שבת, נאר די גאנצע תפילה, אפילו אשרי און פסוקי דזמרה, דארף זיין שבת'דיג. א צדיק ערקלערט אז ביז נשמת דאוונט מען מיטן גוף און מיט דער נשמה, און פון נשמת אן מיט דער נשמה אליין. אויך תשובה דערנענטערט א איד צום שבת, וואס זיין נאמען קומט פון "תשב". ח
די סעודות פון שבת; שבת איז א נאמען פונעם אייבערשטן
מ'עסט א גאנצע וואך, זאגט דער משגיח, כדי צו האבן כח צו לערנען און דאוונען, און אזוי שפירן א טעם אין די סעודות פון שבת; פונדעסטוועגן עסן אפילו שומרי שבת גוטע פיש און שפירן נישט קיין שבת. אן אלטער חסיד פלעגט בעטן דעם רבונו של עולם ער זאל אים געבן שבת אין דער חלה און אין די פיש.
היטן שבת מיט די רייד; א שבת'דיגע שטוב
דער משגיח ברענגט פון "ישמח משה" אין דער תפילה פון שבת אז אויף די לוחות שטייט שמירת שבת, און זאגט אז מ'דארף אים היטן אין א העכערער מדריגה. דער אייבערשטער האט גערוט אום זיבעטן טאג (שמות כ', י"א) פון זיין מלאכה, און די מלאכה איז געווען דיבור: "ויאמר אלקים יהי רקיע" (בראשית א', ו'). ממילא היט א איד שבת מיט אפגעמאסטענע ווערטער: ביי די סעודות נישט רעדן פון געשעפטן, נאר פון תורה, פון צדיקים און א ווארט אויף דער סדרה. די נרות פון שבת, לייגט ער צו, זענען כבוד הבית און שלום בית. י,כ,ל
הלכות שבת און די קדושה פון מאכלי שבת
יעדער איד איז מחויב צו וויסן הלכות שבת, זאגט דער משגיח; דורכלערנען דעם שולחן ערוך איז א גרויסע עבודה, אבער מ'זאל כאטש אנהייבן מיט גוטע קיצורים. דערצו זאל מען לערנען ספרים וועגן דער מעלה פון שבת, ווי דעם סידורו של שבת פונעם בעל באר מים חיים, וואס צדיקים האבן געזאגט אז זיין נשמה קומט פון קדושת השבת. נ,ס
ערליכע אידן האבן אין זינען די קדושת שבת ביי יעדן לעפל. ר' דוד בידערמאן האט אין מירון געגעסן פון א טשאלנט וואס איז פארפוילט געווארן ווען דאס פייער איז אויסגעגאנגען, ווייל מ'טאר נישט מבזה זיין א מאכל פון שבת. די פריערדיגע צדיקים פלעגן געבן א שטיקל שבת'דיגן קוגל פאר א רפואה, ווייל אין די מאכלי שבת ליגט די קדושה פונעם מן; דערפאר דארף מען זיי עסן לכבוד שבת.
מראי מקומות
תורה
- א Shemos 16:29 0:01 טעקסט מפתח
- ג Shemos 31:17 3:11 טעקסט מפתח
- ד Shemos 31:16 4:21 טעקסט מפתח
- ה Shemos 35:3 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 7:04
- ו Shemos 16:5 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 13:49
- ז Bereishis 43:16 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 13:49
- כ Shemos 20:11 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 27:42
- ל Bereishis 1:6 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 27:42
נביאים
תלמוד בבלי
זוהר און קבלה
אחרונים און חסידות
תפילה און פיוט
אנדערע
עיקרי הדברים
- 1:02 שבת איז אנדערש ווי אלע מצוות: ס'איז א פערזענליכע מתנה און א סימן פונעם קשר צווישן הקב"ה און כלל ישראל, און א איד דארף וויסן וואס עס איז ווערט.
- 4:58 אלע מצוות און תפילות פון דער וואך דרייען זיך ארום שבת און זענען א הכנה דערצו.
- 12:00 קדושת הברית, היטן דעם מוח און די אויגן, איז וואס ברענגט א איד צו שפירן די קדושה פון שבת.
- 17:00 ווער ס'שפירט נישט דעם שבת, האט זיך נישט צוגעגרייט א גאנצע וואך מיט קדושה און מיט תורה.
- 28:48 מ'דארף היטן שבת מיט די רייד, ווייל דעם רבונו של עולמס מלאכה ביי בריאת העולם איז געווען מיט מאמרות.
- 37:53 די מאכלים פון שבת האבן א גרויסע קדושה, די קדושה פונעם מן, און מ'דארף זיי עסן לכבוד שבת.
קושיות און תירוצים
-
קשיא: 0:25 פארוואס האט דער אייבערשטער געהייסן משה רבינו מודיע זיין דעם שבת, ווען ביי אנדערע מצוות האט מען נישט מודיע געווען?
תירוץ: 1:02 ווייל שבת איז נישט א מצוה ווי די אנדערע, נאר א פערזענליכע מתנה און א סימן פונעם קשר, ווי א חתנ'ס דימענט וואס מ'מוז דער כלה זאגן וואס ער איז ווערט.
-
קשיא: 16:52 פארוואס שפירן מענטשן, אפילו שומרי שבת, נישט דעם שבת?
תירוץ: 17:45 ווייל זיי האבן זיך נישט צוגעגרייט א גאנצע וואך מיט קדושה און מיט תורה; מ'קען נישט אריינפאלן אין שבת אן א הכנה.
-
קשיא: 28:11 פארוואס דארף מען היטן שבת בפרט מיט די רייד?
תירוץ: 28:54 ווייל דער אייבערשטער האט גערוט אום זיבעטן טאג פון זיין מלאכה, און זיין מלאכה ביי בריאת העולם זענען געווען די מאמרות.
-
קשיא: 12:57 פארוואס האט דער אייבערשטער א איד פון היינט אראפגעשיקט אין א דור מיט נסיונות וואס זיינע זיידעס האבן נישט געהאט?
תירוץ: 13:11 ווייל ער דארף די זאכן מתקן זיין, און דאס איז זיין תכלית.
מעשיות
-
6:56 אין זעקס טעג וועט ווידער זיין שבת
חסידים זענען אמאל געזעסן ביי א מלוה מלכה א זומער'דיגן מוצאי שבת ביז ס'איז שוין געווען טאג. ווען זיי זענען געגאנגען דאוונען האבן זיי אנגעטראפן א חשוב'ן איד פון וויליאמסבורג, וואס דער משגיח זאגט אז ער האט פארגעסן זיין נאמען. איינער פון זיי איז צוגעגאנגען צו אים און געזאגט אז ער האט פאר אים א בשורה טובה: אין זעקס טעג וועט שוין ווידער זיין שבת.
-
23:15 גיב מיר שבת אין דער חלה
אן אלטער חסיד פלעגט, ווען ער האט געגעסן זיין שטיקל חלה, בעטן דעם רבונו של עולם: דו האסט געגעבן חלה אויף שבת, גיב מיר שבת אין דער חלה. דאס זעלבע האט ער געבעטן ביי די פיש: גיב מיר שבת אין די פיש.
-
36:28 ר' דוד בידערמאן און דער פארדארבענער טשאלנט
ר' דוד בידערמאן איז אמאל געווען מיט זיינע חברים אויף שבת אין מירון, און מ'האט צוגעשטעלט א טשאלנט פאר דער סעודה. ס'איז געווען א הייסער טאג, דאס פייער איז אויסגעגאנגען, און ווען מ'איז געקומען עסן איז דער טשאלנט געווען פארפוילט און ס'איז געגאנגען א שלעכטער ריח, אזוי אז קיינער האט נישט געוואלט עסן. דער משגיח דערציילט אז ר' דוד האט גענומען און געגעסן, און לערנט ארויס אז מ'טאר נישט מבזה זיין א מאכל פון שבת.
אין דער מעשה: ר' דוד בידערמאן
געדאנקען
- 1:33 דאס "לך והודיעם" פון דער גמרא ווערט ערקלערט מיט א חתנ'ס דימענט: א מתנה וואס דער מקבל זעט נישט איר ווערט, מוז מען מסביר זיין, דערפאר האט הקב"ה מודיע געווען אז שבת איז נישט סתם א מצוה נאר א פערזענליכער סימן פון זיין קשר מיט כלל ישראל.
- 9:21 דער פסוק "לא תבערו אש ... ביום השבת" ווערט געטייטשט: דאס פייער פון שבת קען מען נישט אנצינדן ערשט ווען שבת קומט, מ'דארף עס אנצינדן שוין אינמיטן דער וואך.
- 13:49 די זעקס טעג פון דער וואך זענען קעגן די זעקס ספירות; ערב שבת איז יוסף און מידת היסוד, און דאס "והיה ביום הששי והכינו" ווייזט אז קדושת הברית איז די הכנה צום שבת.
- 20:30 א צדיק ערקלערט נשמת: ביז נשמת דאוונט מען מיטן גוף און מיט דער נשמה, און פון נשמת און ווייטער מיט דער נשמה אליין, ווי דער גוף וואלט נישט עקזיסטירט.
- 28:40 ווייל דעם אייבערשטנס מלאכה ביי בריאת העולם איז געווען דורך דיבור, מיינט זיין רוען אום זיבעטן טאג אז א איד היט שבת בעיקר מיט זיינע רייד.
- 37:33 די מאכלים פון שבת זענען א המשך פונעם מן: ווער ס'עסט דעם טשאלנט פון שבת עסט כביכול מן, און דערפאר פלעגן צדיקים געבן א שטיקל שבת'דיגן קוגל פאר א רפואה.
וואס דער משגיח זאגט מ׳זאל ארויסנעמען
- 17:48 דער משגיח זאגט אז א איד דארף זיך צוגרייטן א גאנצע וואך מיט קדושה און תורה כדי צו שפירן דעם שבת.
- 10:10 ער זאגט אז מ'זאל כסדר בעטן צו זוכה זיין צו א ליכטיגן שבת און צו היטן שבת אן נכשל ווערן.
- 29:32 ער זאגט אז ביי די סעודות פון שבת זאל מען נישט רעדן פון געשעפטן, נאר פון תורה, פון צדיקים און א ווארט אויף דער סדרה מיט דער משפחה.
- 32:49 ער זאגט אז יעדער איד איז מחויב צו וויסן הלכות שבת, און זאל כאטש אנהייבן מיט גוטע קיצורים און מיטן שולחן ערוך.
- 38:39 ער זאגט אז די מאכלים פון שבת זאל מען עסן מיט כבוד, נישט סתם עסן נאר לכבוד שבת.
דערמאנט אין דעם שיעור
פערזאנען דער באר מים חיים, דער הייליגער בעל שם טוב, דער הפלאה, יוסף הצדיק, משה רבינו, ר' דוד בידערמאן, רבי אהרן קארלינער
ערכים יסוד, מלוה מלכה, מן, נשמת כל חי, עונג שבת, קדושת הברית, רבונו של עולם, שלום בית, תשובה