ביאור מצות פדיון פטר חמור: לב טוב' אמונה' ופשטות

קאטאלאג: זמנים חול המועד פסח נומ׳ ⁨1⁩ פאקעט גייד ז׳ 28 תשע"ב (2011–12) אידיש 1 שעה 8 מינ׳

הערן

  1. אראפלאדן · לענג 1 שעה 8 מינ׳

עפענען אין דער אפליקאציע צום הערן

נאטיצן נאטיצן צוגעגרייט דורך AI פון דער רעקארדירונג; נישט איבערגעקוקט, און נישט דעם משגיח׳ס ווערטער. דער מקור איז די רעקארדירונג.

וועגן דעם שיעור

דורך דער מצוה פון פדיון פטר חמור ווייזט דער משגיח אז די קליפה פון מצרים איז צרות עין, אז די קדושה פונעם חמור איז זיין פשטות, און אז דער דור פון עקבתא דמשיחא ברענגט די גאולה מיט אמונה פשוטה און מיט פארגינען א צווייטן.

דער משגיח עפנט מיט די צוויי מצוות פון פטר חמור, פדיה און עריפה, און פרעגט פאר וועמען די מצוה פון עריפה איז בכלל געגעבן געווארן. דערנאך פרעגט ער פארוואס דער פסוק פון בארגן ביי די מצריים שטייט אינמיטן דער התראה פון מכת בכורות. מיט די צוויי טעמים פון רש"י און מיט דעם וואס דער אריז"ל זאגט אז דער יסוד פון מצרים איז צרות עין, ערקלערט ער אז מכת בכורות האט צעבראכן דעם שורש, און די מצריים האבן שוין געקענט געבן מיט א גוט אויג. דער חמור וואס האט מיט א טובת עין געטראגן דעם רכוש איז זוכה צו פדיה; א בעל הבית א צר עין באקומט א חמור וואס מ'דארף עורף זיין, און דאס רייניגט זיין מידה. מיטן מהר"ל ערקלערט ער אז די מעלה פונעם חמור איז פשטות, אזוי ווי מצה, און זיין חסרון איז עצלות, וואס עקזיסטירט נישט ביים חמור פון אברהם, משה און משיח. די עבודה פון אונזער פשוטן דור איז אמונה פשוטה און פארגינען יעדן איד, און דאס וועט ברענגען משיח אויף זיין חמור.

ענינים: טעמי המצוות און דער כח פון א מצוה · אמונה פשוטה, למעלה פון שכל · גלות מצרים און די מכות · די עבודה פונעם לעצטן דור · מידות טובות

סדר השיעור

  1. 0:00 די צוויי מצוות פון פטר חמור שטייט אינעם קאטאלאג

    נאכן דאנקען די סטאלינער חברה דערמאנט דער משגיח די פרשה פון קדש לי כל בכור וואס מ'האט געליינט אינדערפרי, און די צוויי מצוות פון פטר חמור, פדיה און עריפה. ער פרעגט פאר וועמען איז די מצוה פון עריפה געגעבן געווארן, ווייל אן ערליכער איד וועט אויסלייזן, און דער וואס פאלגט נישט וועט אויך נישט עורף זיין.

  2. 3:20 דאס בארגן אינמיטן דער התראה פון מכת בכורות שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח גייט דורך די פסוקים פון משה רבינו'ס לעצטע התראה צו פרעה, וואס לויט רש"י איז געזאגט געווארן ווען ער איז נאך געשטאנען פאר פרעה, און ווייזט אן אז דער ציווי צו בארגן פון די מצריים און דער חן וואס זיי האבן באקומען שטייען אינמיטן. ער פרעגט פארוואס עס שטייט צוויי מאל, און וואס האט בארגן צו טאן מיט מכת בכורות.

  3. 8:17 רש"י'ס צוויי טעמים און די צרות עין פון מצרים שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח ברענגט רש"י'ס צוויי טעמים פארוואס נאר ביים חמור פון אלע בהמות טמאות איז דא די מצוה: מצרים איז נמשל צו חמורים, און די חמורים האבן געהאלפן ארויסטראגן דעם רכוש. ער זאגט אז איין טעם איז אויף פדיה און איינער אויף עריפה, און ברענגט דעם אריז"ל אז דער יסוד פון מצרים איז צרות עין, אזוי ווי די גמרא זאגט אז אפילו דער חסד פון די אומות איז נאר פאר זיך.

  4. 14:42 מצה, די דגים חנם, און דער צעבראכענער שורש פון מצרים שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח ברענגט אז די מצריים האבן געגעבן די אידן מצה צו עסן כדי זיי זאלן ווייניג עסן, און דעם מדרש אויף די דגים "חנם", וואס ביידע ווייזן אז מצרים האט נישט געקענט געבן. ער ערקלערט אז מכת בכורות האט צעבראכן דעם שר און דעם שורש פון מצרים, די צרות עין איז בטל געווארן, און די מצריים האבן געגעבן מיט חן, א מתנת חנם; דערפאר געהערט דאס בארגן צו דער התראה.

  5. 21:18 די נפש איז זיך מתפשט אין רכוש שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח ערקלערט אז דער חמור, כאטש ער האט א שייכות צו מצרים, האט געהאלפן מיט א טובת עין און איז דערפאר זוכה צו פדיה. פונעם פרי צדיק ברענגט ער אז די נפש פון א מענטש איז זיך מתפשט אין זיין רכוש, ווי דער חמור פון רבי פנחס בן יאיר וואס האט נישט געוואלט עסן אומגעמעשרט; ביי א צר עין גייט די מידה אריין אינעם חמור, און דורכן אים עורף זיין ווערט די קליפה אפגעשוואכט, אזוי ווי משה האט צעריבן דעם עגל.

  6. 26:12 זען די קדושה אין זיין תבואה שטייט אינעם קאטאלאג

    צוריק צו זיין ערשטע קשיא ברענגט דער משגיח פונעם דברי ישראל בשם רבי יחזקאל פון קוזמיר, אז אין די צייטן פונעם בית המקדש האט א איד געקענט זען אין זיין פעלד וויפיל פון דער תבואה האט קדושת תרומה, א פערציגסטל, א פופציגסטל אדער א זעכציגסטל. די זעלבע זאך ביים פטר חמור: א טוב עין זעט קדושה אין זיין חמור און לייזט אים אויס, און א צר עין באקומט א חמור מיט דער קליפה פון מצרים, און דורך עריפה ווערט זיין הארץ גערייניגט, אזוי ווי ביי שריפת חמץ.

  7. 31:49 דער חמור פון אברהם, משה און משיח שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח ברענגט רש"י אז משה רבינו איז געפארן אויפן באזונדערן חמור וואס איז באשאפן געווארן בין השמשות, דער זעלבער וואס אברהם אבינו האט גענומען צו דער עקידה און אויף וועמען משיח וועט קומען. ער פרעגט פארוואס נאר דער חמור פון אלע בהמות טמאות האט קדושה, און ענטפערט מיטן מהר"ל: דער חמור איז חומר, אינגאנצן פשוט, און פשטות אן קיין שום אויסמישונג איז א רוחניות'דיגע מעלה נאענט צום אייבערשטן, בשעת דער שטאלץ און די שיינקייט פונעם סוס איז נאר א גשמיות'דיגע מעלה.

  8. 38:25 מצה, בגדי לבן און פשוט'ע אידן שטייט אינעם קאטאלאג

    ווייטער מיטן מהר"ל ערקלערט דער משגיח אז מצה איז הייליג ווייל זי איז פשוט מעל מיט וואסער אן דער פעולה פון זמן, און אז דער כהן גדול איז אריין אין קודש הקדשים אין פשוט'ע בגדי לבן. ער דערציילט ווי דער רוזשינער האט אפגעזאגט דעם ראש הקהל וואס האט געוואלט נישט אריינלאזן פשוט'ע אידן אין דער שטאט שול, ווייל זיינע עלטערן זענען אלע געווען פשוט'ע אידן.

  9. 42:42 פשטות מיט זריזות, נישט מיט עצלות שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח פרעגט פארוואס דער פשוט'ער חמור איז פונדעסטוועגן א בהמה טמאה, און ענטפערט אז ער איז אויך אן עצל, בשעת מצה איז פשטות מיט זריזות. מיט דער גמרא אז ווער עס לויפט ערב שבת איז פטור, ערקלערט ער אז דער חמור וואס איז באשאפן געווארן ערב שבת בין השמשות איז געמאכט געווארן מיט זריזות, דערפאר האט דער חמור פון אברהם, פון משה ביי יציאת מצרים און פון משיח די מעלה פון מצה, און יעדער חמור האט א חלק קדושה דורך זיין מין.

  10. 48:36 א פשוט'ער דור און זיין מצוה פון אמונה שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח באשרייבט אונזער דור אלס א פשוט'ער דור, אן דעם יום כיפור און די ימים נוראים פון די פריערדיגע דורות. פון דער גמרא און פונעם תניא ברענגט ער אז יעדער איד און יעדער דור האט זיין באזונדערע מצוה, און אז די מצוה פונעם דור פון עקבתא דמשיחא איז אמונה, דער ערשטער פון די עשרת הדברות, וואס איז למעלה מן הדעת; אפילו די וואס האבן געזען די נסים ביים ים האבן נאך געהאט אמונה אין דעם וואס איז העכער פון זייער השגה.

  11. 53:54 אמונה פשוטה ברענגט דעם חמור פון משיח שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח ברענגט דעם מדרש אז די גאולה קומט אין זכות פון אמונה, און ערקלערט אז וואס פשוט'ער די אמונה, אלץ מער כח גיט זי משיח צו קומען אויף זיין פשוט'ן חמור, אזוי ווי די אמונה פון אונזערע באבעס. דאס זעלבע ווייזט ער ביי דער עקידה: מ'האט צוגענומען פון אברהם אבינו זיינע מדריגות און זיין געפיל, און ער איז געגאנגען אויפן חמור מיט אמונה פשוטה.

  12. 57:56 תמימות: יעדער איד מיט זיין רבי'ן שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח זאגט אז דער פשוט'ער איד וואס דינט דעם אייבערשטן אן פאליטיק ברענגט משיח, און אז א חמור, נישט אזוי ווי א סוס, ווילדעוועט זיך קיינמאל נישט קעגן זיין בעל הבית. יעדער איד איז מקושר צו זיין רבי'ן אדער ראש ישיבה, אבער מבזה זיין א צווייטן איז נישט קיין תמימות; ער ברענגט דערויף דעם צאנזער רב, און דעם בריוו פונעם חתם סופר אז משיח האט געקענט קומען אין דור פון רבי יעקב עמדין און רבי יהונתן, נאר ער איז נישט געקומען ווייל תלמידים האבן מבזה געווען די גדולים.

  13. 1:03:00 פסח: אמונה, חסד און פארגינען שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח רופט פסח דער יום טוב פון אמונה פשוטה און פון חסד, א צייט צו צעברעכן די קליפה פון מצרים מיט זיך פרייען מיט די מעלות פון א צווייטן איד, און ברענגט אז מצה, דאס מאכל פון אמונה, ברענגט אמונה ווען מ'עסט זי א גאנצן פסח. ער ענדיגט מיט א ברכה אויף א שנעלע גאולה; דערנאך קומען הקדשות און א מעלדונג.

דער שיעור, אויסגעשריבן

די צוויי מצוות פון פטר חמור

0:39

נאכן דאנקען די סטאלינער חברה דערמאנט דער משגיח די פרשה פון קדש לי כל בכור וואס מ'האט געליינט אינדערפרי, מיט די צוויי מצוות ביי א פטר חמור: אויסלייזן מיט א שה, און אויב נישט, עורף זיין. דער רמב"ם שרייבט אז פדיה איז קודם. פרעגט דער משגיח: פאר וועמען איז עריפה געגעבן? אן ערליכער איד וועט אויסלייזן, און דער וואס פאלגט נישט וועט אויך נישט עורף זיין. א

דאס בארגן אינמיטן דער התראה פון מכת בכורות

3:37

דערנאך נעמט ער די לעצטע התראה צו פרעה. נאכדעם וואס פרעה זאגט צו משה ער זאל מער נישט זען זיין פנים, זאגט דער אייבערשטער נאך איין מכה, און רש"י זאגט אז דאס איז געזאגט געווארן בשעת משה איז נאך געשטאנען פאר פרעה. אינמיטן דער התראה שטייט אבער דער ציווי צו בארגן כלים ביי די מצריים און דער חן וואס דער אייבערשטער האט געגעבן, און ביי יציאת מצרים ווערט עס איבערגעחזרט. פרעגט דער משגיח: פארוואס צוויי מאל, און בעיקר, וואס האט בארגן צו טאן מיט מכת בכורות? ב,ג,ד,ה

רש"י'ס צוויי טעמים און די צרות עין פון מצרים

8:33

רש"י ברענגט צוויי טעמים פארוואס פון אלע בהמות טמאות איז נאר ביים חמור דא די מצוה: מצרים איז נמשל צו חמורים, און די חמורים האבן ארויסגעטראגן דעם רכוש פון מצרים. דער משגיח זאגט אז דער צווייטער, א זכות, איז א טעם אויף פדיה, און דער ערשטער, א גנאי, איז א טעם אויף עריפה. ו

11:18

כדי צו פארשטיין מצרים ברענגט ער דעם אריז"ל, וואס ספרי חסידות ברענגען: דער יסוד פון מצרים איז צרות עין, מ'וויל קיינעם גארנישט געבן. אפילו ווען די אומות טוען חסד, ווי די גמרא זאגט, איז עס נאר פאר זיך, פאר כבוד אדער א נאמען אין דער היסטאריע, קיינמאל נישט פאר דעם חסד אליין. ז

מצה, די דגים חנם, און דער צעבראכענער שורש פון מצרים

14:42

די מידה זעט מען ביי די מצריים. מפרשי ההגדה ברענגען אז זיי האבן געגעבן די אידן מצה כדי זיי זאלן ווייניג עסן, כאטש מיט גוט ברויט וואלטן זיי בעסער געארבעט. דער מדרש ערקלערט אז די דגים "חנם" האבן זיי געגעבן אפילו אן זאלץ. דער משגיח זאגט אז הא לחמא עניא שטעלט דאס אקעגן: זיי האבן אונז געגעבן לחם עוני, אבער מיר רופן יעדן הונגעריגן. ח,ט

17:57

מכת בכורות האט געשלאגן די געטער און דעם שר פון מצרים, און דער שורש, די צרות עין, איז צעבראכן געווארן; די מצריים האבן שוין געקענט געבן. דערפאר געהערט דאס בארגן אין דער התראה: משה זאגט פרעה אז די מכה וועט מאכן אז זיינע מצריים וועלן לייען מיט חן, א מתנת חנם. י

די נפש איז זיך מתפשט אין רכוש

21:54

דער חמור געהערט צו דער קליפה פון מצרים, פונדעסטוועגן האט ער מיט א טובת עין ארויסגעטראגן דעם רכוש, און איז זוכה צו פדיה. דער משגיח ברענגט דעם פרי צדיק אז די נפש איז זיך מתפשט אין רכוש: דער חמור פון רבי פנחס בן יאיר האט נישט געגעסן אומגעמעשרט, ווייל זיין אפגעהיטנקייט אין מעשר האט דערגרייכט ביז זיין חמור. אזוי לייגט א איד וואס פארגינט נישט דעם כהן די קליפה אריין אין זיין חמור, און עריפה שוואכט זי ביי אים אפ, אזוי ווי דער אור החיים ברענגט אז דורכן צעריבן דעם עגל איז צעריבן געווארן די עבודה זרה. כ,ל

זען די קדושה אין זיין תבואה

26:32

צוריק צו דער קשיא ברענגט ער פונעם דברי ישראל בשם רבי יחזקאל פון קוזמיר א קשיא אויף שיעור תרומה: א טוב עין גיט א פערציגסטל, א בינוני א פופציגסטל, א רע עין א זעכציגסטל; ווער וועט מודה זיין אז ער איז א רע עין? דער תירוץ איז, אז אידן האבן דעמאלט געזען וויפיל פון זייער תבואה האט קדושה. מ,נ

29:04

אזוי אויך ביים חמור: א טוב עין זעט קדושה אין זיין פטר חמור און לייזט אים אויס. א שומר תורה ומצוות מיט צרות עין באקומט א חמור מיט דער קליפה פון מצרים; עריפה, אזוי ווי שריפת חמץ, רייניגט זיין הארץ, און דאס איז די מצוה פון עריפה לויטן רמב"ם.

דער חמור פון אברהם, משה און משיח

32:02

רש"י זאגט אז משה רבינו איז געגאנגען אויסלייזן די אידן אויפן באזונדערן חמור פון בין השמשות, דער וואס אברהם אבינו האט אנגעזאטלט צו דער עקידה און אויף וועמען משיח וועט קומען. פרעגט דער משגיח: פארוואס האט נאר דער חמור פון אלע בהמות טמאות א מצוה פון קדושה? ס,ע,פ

33:38

ער ענטפערט מיטן מהר"ל: דער חמור איז חומר, פשוט, אן שיינקייט, דער קאפ אלעמאל אראפ. אבער פשטות איז א גרויסע מעלה, נאענט צום אייבערשטן וואס איז יחיד ופשוט. די דריי רוכבים, אברהם, משה און משיח, זענען יעדער א ראשית. דער שטאלץ פונעם סוס איז א גשמיות'דיגע מעלה; די פשטות פונעם חמור איז א רוחניות'דיגע.

מצה, בגדי לבן און פשוט'ע אידן

38:31

דאס זעלבע זעט דער מהר"ל ביי מצה: מעל מיט וואסער, אן דער פעולה פון זמן וואס מאכט חמץ; און ביי די פשוט'ע בגדי לבן וואס דער כהן גדול האט געטראגן אין קודש הקדשים. דער משגיח דערציילט ווי א ראש הקהל האט געוואלט פארן רוזשינער נישט אריינלאזן די פשוט'ע אידן אין שול, האט ער געענטפערט אז דער מגיד, דער מלאך און זיין טאטע זענען אלע געווען פשוט'ע אידן, און איז געבליבן אין שטיבל.

פשטות מיט זריזות, נישט מיט עצלות

43:10

אויב פשטות איז הייליג, פארוואס איז דער חמור טמא? ווייל ער איז אויך אן עצל, ער שטעלט זיך אפט אפ, בשעת די קדושה פון מצה איז פשטות מיט זריזות. די גמרא פטר'ט איינעם וואס לויפט ערב שבת און צעברעכט א כלי, ווייל דעמאלט מעג מען לויפן; דער חמור וואס איז באשאפן געווארן ערב שבת בין השמשות איז געמאכט מיט זריזות. צ

46:02

ממילא האט דער חמור פון אברהם, וואס איז פרי אויפגעשטאנען, פון משה ביי יציאת מצרים בחפזון, און פון משיח וואס קומט אחישנה, די מעלה פון מצה. דורך אים באקומט יעדער חמור א חלק קדושה, און דאס איז די מעלה פון פדיון פטר חמור. ק,ר

א פשוט'ער דור און זיין מצוה פון אמונה

48:56

אונזער דור, זאגט דער משגיח, איז פשוט, אן דעם יום כיפור און די ימים נוראים פון מיט הונדערט יאר צוריק. די גמרא פרעגט אין וואס א טאטע איז געווען מער זהיר, און דער תניא ערקלערט אז יעדער איד, און יעדער דור, האט זיין מצוה. ספרים זאגן אז די מצוה פאר משיח איז אמונה, דער ערשטער פון די עשרת הדברות, וואס איז פארבונדן מיט יציאת מצרים. ש,ת,אא

52:09

אמונה איז למעלה מן הדעת. וואס גרעסער א איד, אלץ מער זעט ער וואס איז העכער פון אים, און דארט גלייבט ער. די וואס האבן געזען קריעת ים סוף האבן נאך געהאט אמונה אין דעם העכערן, אבער אונזער דור האט אמונה פשוטה, א ירושה פון אברהם אבינו. אב,אג

אמונה פשוטה ברענגט דעם חמור פון משיח

54:24

דער מדרש זאגט אז די גאולה קומט דורך אמונה. וואס פשוט'ער די אמונה, אזוי ווי ביי אונזערע באבעס, אלץ מער כח גיט זי משיח צו קומען אויף זיין פשוט'ן חמור. ביי דער עקידה האט מען פון אברהם אבינו צוגענומען זיינע מדריגות און זיין געפיל אין אלקות, אראפגעווארפן ביז אונזער דור, און זעענדיג דעם מקום "מרחוק" איז ער געגאנגען מיט אמונה פשוטה. אד,אה

תמימות: יעדער איד מיט זיין רבי'ן

57:56

אזעלכע אידן, וואס דינען דעם אייבערשטן פשוט אן פאליטיק, ברענגען משיח. א חמור, נישט אזוי ווי א סוס, ווילדעוועט זיך קיינמאל נישט קעגן זיין בעל הבית. יעדער איד קען זיך האלטן צו זיין רבי'ן אדער ראש ישיבה, אבער זאגן אז דער אנדערער טויגט נישט איז נישט קיין תמימות; אזוי האט דער צאנזער רב געלערנט, און דער משגיח גלייכט יעדן רבי'ן צו אן אנדערע מסכתא.

1:00:54

ער ברענגט דעם בריוו פונעם חתם סופר: אין דור פונעם פני יהושע און נודע ביהודה האט משיח געקענט קומען, נאר תלמידים אין דער מחלוקת פון רבי יעקב עמדין און רבי יהונתן האבן מבזה געווען גדולים. די עבודה היינט איז אמונה פשוטה אין אייבערשטן, אין דער תורה און אין יעדן מנהג און מנהיג מיט קדושה, ווי עס שטייט "ויאמינו בה' ובמשה עבדו". אב

פסח: אמונה, חסד און פארגינען

1:03:02

פסח איז דער יום טוב פון אמונה פשוטה און פון חסד. דער משגיח רופט צו ארבעטן אויף פארגינען: צעברעכן די קליפה פון מצרים דורך זיך פרייען מיט א צווייטנס מעלות, ביי חסידים און ביי רביים. דער זוהר רופט מצה מיכלא דמהימנותא, און דער חתם סופר ברענגט אז עסן מצה א גאנצן פסח ברענגט א ריינע אמונה. ער ענדיגט מיט א תפילה אויף א שנעלע גאולה. או

מראי מקומות

תורה

  1. א Shemos 13:13 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 0:39
  2. ב Shemos 11:1-3 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 3:37
  3. ד Shemos 10:28-29 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 3:37
  4. ה Shemos 12:35-36 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 3:37
  5. י Shemos 12:12 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 17:57
  6. ע Bereishis 22:3 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 32:02
  7. ר לכאורה Devarim 16:3 מפתח אינעם אויסשרייב: 46:02
  8. אא Shemos 20:2 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 48:56
  9. אב Shemos 14:31 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 52:09, 1:00:54
  10. אג לכאורה Bereishis 15:6 מפתח אינעם אויסשרייב: 52:09
  11. אה Bereishis 22:4 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 54:24

נביאים

  1. פ Zechariah 9:9 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 32:02
  2. ק לכאורה Yeshayahu 60:22 מפתח אינעם אויסשרייב: 46:02

משנה

  1. נ לכאורה Mishnah Terumos 4:3 מפתח אינעם אויסשרייב: 26:32

תלמוד בבלי

  1. ז לכאורה Bava Basra 10b מפתח אינעם אויסשרייב: 11:18
  2. צ לכאורה Bava Kamma 32a מפתח אינעם אויסשרייב: 43:10
  3. ש לכאורה Shabbos 118b מפתח אינעם אויסשרייב: 48:56

מדרש

  1. ח Midrash (מקום נישט באשטימט) אינעם אויסשרייב: 14:42
  2. אד Midrash (מקום נישט באשטימט) אינעם אויסשרייב: 54:24

זוהר און קבלה

  1. או Zohar (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 1:03:02

ראשונים

  1. ג לכאורה Rashi on Shemos 11:4 מפתח אינעם אויסשרייב: 3:37
  2. ו לכאורה Rashi on Shemos 13:13 מפתח אינעם אויסשרייב: 8:33
  3. ס לכאורה Rashi on Shemos 4:20 מפתח אינעם אויסשרייב: 32:02

אחרונים און חסידות

  1. כ Pri Tzaddik (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 21:54
  2. ל Ohr HaChaim (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 21:54
  3. מ Divrei Yisrael (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 26:32
  4. ת Tanya (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 48:56

תפילה און פיוט

  1. ט לכאורה Haggadah, Ha Lachma Anya מפתח אינעם אויסשרייב: 14:42

עיקרי הדברים

  1. 11:18 לויטן אריז"ל איז דער שורש פון דער קליפה פון מצרים צרות עין: מ'קען נישט געבן און מ'פארגינט נישט קיינעם.
  2. 18:56 מכת בכורות האט געשלאגן דעם שורש פון מצרים און צעבראכן איר צרות עין, דערפאר געהערט דאס בארגן ביי די מצריים, וואס זיי האבן געגעבן מיט חן, אינמיטן דער התראה פון יענער מכה.
  3. 22:27 די נפש פון א מענטש איז זיך מתפשט אין זיין רכוש, דערפאר גייט די צרות עין פון א בעל הבית אריין אין זיין פטר חמור, און דורך עריפה ווערט די מידה ביי אים אפגעשוואכט.
  4. 33:38 לויטן מהר"ל איז די מעלה פונעם חמור פשטות, א רוחניות'דיגע מעלה אזוי ווי ביי מצה און ביי די בגדי לבן פונעם כהן גדול, און זיין חסרון איז עצלות.
  5. 51:22 דער דור פון עקבתא דמשיחא האט נישט קיין גרויסע השגות; זיין באזונדערע מצוה איז אמונה פשוטה, און די אמונה גיט כח צום חמור פון משיח צו קומען.
  6. 1:03:02 פסח, דער יום טוב פון אמונה און פון חסד, איז די צייט צו צעברעכן די קליפה פון מצרים מיט פארגינען יעדן, אויך אנדערע חסידים און אנדערע רביים.

קושיות און תירוצים

  1. קשיא: 2:43 פאר וועמען איז די מצוה פון עריפה געגעבן געווארן, אז אן ערליכער איד וועט אויסלייזן און דער וואס פאלגט נישט וועט אויך נישט עורף זיין?

    תירוץ: 30:00 פאר א שומר תורה ומצוות וואס האט א מידה פון צרות עין: מ'שיקט אים א חמור מיט דער קליפה פון מצרים, און דורכן אים עורף זיין רייסט ער ארויס די מידה פון זיך.

  2. קשיא: 7:52 פארוואס שטייט דער ציווי צו בארגן ביי די מצריים אינמיטן משה רבינו'ס התראה פון מכת בכורות?

    תירוץ: 19:04 ווייל מכת בכורות האט צעבראכן דעם שורש פון צרות עין פון מצרים, און די מצריים האבן שוין געקענט געבן גערן, מיט חן; דאס בארגן ווייזט וואס די מכה האט אויפגעטאן.

  3. קשיא: 33:01 פארוואס איז נאר דער חמור פון אלע בהמות טמאות זוכה געווען צו א מצוה פון קדושה?

    תירוץ: 33:29 לויטן מהר"ל, ווייל דער חמור איז אינגאנצן פשוט, און פשטות אן קיין אויסמישונג איז א רוחניות'דיגע מעלה נאענט צו דער פשטות פונעם אייבערשטן.

  4. קשיא: 43:10 אויב די פשטות פונעם חמור איז הייליג, פארוואס איז ער א בהמה טמאה?

    תירוץ: 43:33 ווייל ער איז אויך אן עצל; די קדושה פון מצה איז פשטות מיט זריזות, און נאר דער חמור וואס איז באשאפן געווארן מיט זריזות בין השמשות האט ביידע.

  5. קשיא: 27:01 ווי אזוי וועט א איד אין די צייטן פונעם בית המקדש מודה זיין אז ער איז א רע עין און געבן נאר א זעכציגסטל פאר תרומה?

    תירוץ: 27:34 אידן האבן דעמאלט געקענט זען אין זייער תבואה וויפיל דערפון האט קדושת תרומה; א צדיק האט געזען א פערציגסטל, א בינוני א פופציגסטל, און א רע עין נאר א זעכציגסטל.

  6. קשיא: 52:51 פארוואס שטייט אז די אידן האבן ביים ים געהאט אמונה, אז זיי האבן דאך בפירוש געזען די האנט פונעם אייבערשטן?

    תירוץ: 53:12 זיי האבן משיג געווען אז ס'איז דא נאך העכער פון וואס זיי זעען, און אין דעם העכערן האבן זיי געהאט אמונה.

מעשיות

  1. 23:05 דער חמור פון רבי פנחס בן יאיר

    דער משגיח ברענגט פונעם פרי צדיק אז דער חמור פון רבי פנחס בן יאיר האט נישט געוואלט עסן פון וואס מ'האט נישט אפגעשיידט מעשר. ער ערקלערט אז דער חמור איז געווען א חלק פון זיין רכוש, וואו זיין נפש איז זיך מתפשט, דערפאר איז דער צדיק'ס אפגעהיטנקייט אין מעשר אנגעקומען ביז זיין חמור.

    אין דער מעשה: Rebbi Pinchas ben Yair

    דערציילט אין נאך 5 שיעורים ←

  2. 41:07 דער רוזשינער און די פשוט'ע אידן

    דער רוזשינער איז אמאל געקומען אין א שטעטל און געוואלט דאווענען מיט זיינע חסידים אין שטיבל. דער ראש הקהל האט געבעטן ער זאל דאווענען אין דער גרויסער שטאט שול לכבוד דעם שטעטל, און ווען דער רבי האט געזאגט אז ס'וועט נישט זיין קיין ארט פאר אלעמען, האט ער פארגעלייגט נישט אריינצולאזן די פשוט'ע אידן. דער רוזשינער האט געענטפערט אז זיין עלטער זיידע דער מגיד פון מעזריטש, זיין זיידע דער מלאך און זיין טאטע רבי שלום פון פראהביטש זענען אלע געווען פשוט'ע אידן, און דער ראש הקהל אליין אויך, און ער איז געבליבן מיט זיינע חסידים אין שטיבל.

    אין דער מעשה: דער רוזשינער, דער מעזריטשער מגיד, רבי אברהם המלאך, Rebbi Shalom of Prohobisht

    דערציילט אין נאך 1 שיעור ←

געדאנקען

  1. 19:00 דער ציווי צו בארגן ביי די מצריים געהערט אינמיטן דער התראה פון מכת בכורות, ווייל יענע מכה האט צעבראכן דעם שורש פון צרות עין פון מצרים; דאס וואס די מצריים האבן גערן געגעבן מיט חן איז אליין געווען א תוצאה פון דער מכה.
  2. 10:28 רש"י'ס צוויי טעמים פאר דער מצוה פונעם חמור פאסן צו די צוויי מצוות: דאס וואס ער האט געהאלפן ארויסטראגן דעם רכוש איז א טעם אויף פדיה, און דאס וואס ער איז געגליכן צו מצרים איז א טעם אויף עריפה.
  3. 29:47 עריפה איז פאר א בעל הבית א צר עין: זיין מידה גייט אריין אינעם חמור, דערפאר האט ער נישט קיין קדושה פארן כהן, און דורכן אים עורף זיין ווערט זיין הארץ גערייניגט, אזוי ווי שריפת חמץ נעמט אוועק דעם חמץ פונעם הארץ.
  4. 45:45 דער חמור פון אברהם, משה און משיח איז באשאפן געווארן ערב שבת בין השמשות, א צייט פון איילעניש, דערפאר האט ער די פשטות פונעם חמור צוזאמען מיט דער זריזות פון מצה, און נישט די עצלות פונעם חמור.
  5. 53:33 דאס וואס דער לעצטער דור האט נישט קיין גרויסע השגות איז גופא וואס מאכט אים פאסיג צו ברענגען משיח: וואס פשוט'ער די אמונה, אלץ מער כח גיט זי דעם פשוט'ן חמור פון משיח.
  6. 56:08 ביי דער עקידה האט מען פון אברהם אבינו צוגענומען זיינע מדריגות און זיין געפיל אין אלקות, און אים אראפגעווארפן צו דער מדריגה פונעם דור פון עקבתא דמשיחא, און ער איז געגאנגען אויפן חמור מיט אמונה פשוטה.

וואס דער משגיח זאגט מ׳זאל ארויסנעמען

  1. 57:56 דער משגיח זאגט אז א איד זאל דינען דעם אייבערשטן מיט פשטות, אן פאליטיק און אן שפיצלעך: לערנען, דאווענען, טאן מצוות און געבן צדקה מיט פשטות.
  2. 59:38 ער זאגט אז יעדער קען זיין מקושר צו זיין אייגענעם רבי'ן אדער ראש ישיבה, אבער נישט מבזה זיין א צווייטן.
  3. 1:03:17 ער זאגט אז פסח דארף מען ארבעטן אויף מידות טובות און חסד, און זיך פרייען מיט די מעלות פון א צווייטן איד אנשטאט אים מקנא צו זיין.

דערמאנט אין דעם שיעור

פערזאנען אברהם אבינו, דער דברי חיים, דער צאנזער רב, דער הייליגער אור החיים, דער הייליגער אר"י, דער חתם סופר, דער מהר"ל פון פראג, דער מעזריטשער מגיד, דער נודע ביהודה, דער פני יהושע, דער רוזשינער, דער רמב"ם, משה רבינו, פרעה, ר' חזקל'ע קוזמירער, רבי אברהם המלאך, רבי יהונתן אייבשיץ, רבי יעקב עמדין, רבי פינחס בן יאיר, רבי שלום פראהביטשער, רש"י

ערכים אמונה פשוטה, זריזות, מכת בכורות, עצלות, עקבתא דמשיחא, פשטות, קליפה, תמימות, תרומה

מעלדן א טעות אויף דעם בלאט