התעוררות למצוות החג; מצה מאכל שהוא למעלה מן הזמן; קרבן פסח - בחינת אחדות ; מכת בכורות - בני בכורי ישראל.
קאטאלאג: זמנים מהר"ל גבורת ה' נומ׳ 5 פאקעט גייד ז׳ 27 תשל"ח (1977–78) אידיש 1 שעה 27 מינ׳
הערן
עפענען אין דער אפליקאציע צום הערן
וועגן דעם שיעור
אויפן יסוד פונעם מהר"ל ערקלערט דער משגיח אז מצה, קרבן פסח און מכת בכורות ווייזן אלע אויף דעם אחדות פון השם יתברך, וואס איז העכער פון זמן, מקום און פירוד, און ער ענדיגט מיט א ווארט זיך צו שטארקן אין אמונה און זיך צוגרייטן צו משיח.
דער משגיח עפנט מיט דעם אז די אכילה פון א איד איז עבודת השם, און אז אין גלות איז אכילת מצה די איינציגע אכילה וואס איז געבליבן פון דער תורה; ער רעדט וועגן די מנהגים און חומרות פון פסח, וואס ער פארבינדט מיט דעם אז חמץ איז דער יצר הרע. מיטן מהר"ל ערקלערט ער אז מצה איז א מאכל וואס איז העכער פון זמן: חמץ איז מעל, וואסער און זמן, און יציאת מצרים איז געווען למעלה מן הטבע און למעלה מן הזמן, דערפאר הייסט ניסן "ראשון". ער לייגט צו אז חמץ פארנעמט מער מקום ווי זיין אמת, א עדות שקר, און מצה זאגט עדות אמת. דער קרבן פסח, וואס ווערט געשחט בין הערבים, געבראטן גאנץ און געגעסן אין איין חבורה, ווייזט אויפן אחדות פון השם. מכת בכורות האט געשלאגן די ראשית פון דער קליפה און אנטפלעקט אז יעדער איד איז א בכור. דערנאך קומט א לאנגע שמועס וועגן דעם נומער צוויי, די שירה פון דער צפרדע און דער צפרדע פון רבי עקיבא, און דער משגיח ענדיגט מיט די סימנים פון משיח און דעם חיוב זיך צו שטארקן אין אמונה.
ענינים: מצה, מיכלא דמהימנותא · גלות מצרים און די מכות · ליל הסדר
סדר השיעור
-
0:00 עסן ווי עבודת השם; די מנהגים פון פסח שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ערקלערט אז די אכילה פון א איד, מיט אירע הלכות, כוונות און ברכות, איז א חלק פון עבודת השם, און אז אין גלות איז אכילת מצה די איינציגע אכילה פון דער תורה וואס איז געבליבן. ער לייגט צו אז נאכן חורבן זענען די מצוות דרבנן און די מנהגים געווארן וויכטיגער, און דערציילט פון א צדיק וואס האט צעטיילט קניידלעך אחרון של פסח.
-
6:44 פארוואס מ'היט פסח מיט חומרות שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ברענגט פונעם בעל התניא אז פסח נעמט מען אן די חומרות פון די ראשונים, און דערציילט ווי רבי יחזקאל פון קוזמיר האט אויפגעהאנגען זיין ווייץ אויפן סופיט. מיטן רדב"ז ערקלערט ער אז די חומרות פון פסח האבן נישט קיין אנדער טעם נאר אז חמץ איז דער יצר הרע.
-
9:55 מצה: א מאכל העכער פון זמן שטייט אינעם קאטאלאג
לויטן מהר"ל ערקלערט דער משגיח פארוואס מצה דארף מען שנעל מאכן: חמץ איז מעל, וואסער און זמן, און יציאת מצרים איז געווען למעלה מן הטבע און למעלה מן הזמן. דערפאר האט יציאת מצרים געמוזט זיין אין דעם חודש וואס הייסט "ראשון", ווייל די ערשטע נקודה איז נאך נישט קיין זמן.
-
13:29 מילה, פסח און דער אחדות פון השם שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ערקלערט אז מילה שניידט אפ א איד פון דער טבע, און דער קרבן פסח ברענגט אים אריין אינעם אחדות פון השם. בין הערבים איז א זמן וואס האט נישט קיין שותף, דער פסח ווערט געגעסן אין איין חבורה, מיט מצות און מרורים צוזאמען, און ער ווערט געבראטן, וואס נעמט צוזאמען די זאך, און נישט געקאכט, וואס צעטיילט זי.
-
19:30 חמץ, זמן און מקום: אן עדות שקר שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח לייגט צו זיין אייגענעם ווארט: אויב דער זמן האט נישט קיין ארט פסח, פארוואס איז וויין, וואס ווערט בעסער מיט די יארן, אזוי וויכטיג ביים סדר? ער ערקלערט אז זמן און מקום זענען פארבונדן, און אז חמץ איז אן עדות שקר ווייל דער זמן מאכט אז עס פארנעמט מער מקום ווי זיין אמת, און מצה זאגט עדות אמת. וויין איז פון דער קדושה און ברענגט אריין די מעלה פון מצה אין דער וועלט.
-
27:20 דער פסח ביינאכט און דער משחית שטייט אינעם קאטאלאג
לויטן מהר"ל ערקלערט דער משגיח פארוואס מ'עסט דעם פסח ביינאכט: ביינאכט איז געווען דער ביטול פון דער קליפה, און די גאולה אליין איז געקומען אינדערפרי. דערנאך פרעגט ער פארוואס אידן האבן געמוזט בלייבן אין שטוב אויב דער אויבערשטער אליין האט געשלאגן מצרים, און ענטפערט אז אלע משחיתים האבן געוואלט מיטגיין, און פון זיי האט מען געדארפט א שמירה.
-
32:34 מכת בכורות: יעדער איד איז א בכור שטייט אינעם קאטאלאג
מיטן מהר"ל ערקלערט דער משגיח אז מכת בכורות האט געשלאגן די ראשית פון דער קליפה און אנטפלעקט אז אידן זענען די ראשית פונעם רבונו של עולם, אזוי אז יעדער איד איז א בכור. דערנאך שילדערט ער חודש ניסן אלס א חודש פון ראשית און חסד, ווען אלעס הייבט אן צו בליען, א גוטע צייט פאר א איד צו מאכן א נייעם אנהייב.
-
38:32 זוגות, ארבע כוסות און דער סדר יעדעס יאר
דער משגיח ערקלערט די גמרא אין פסחים אז זוגות זענען א סכנה: צוויי איז דער כח פון פירוד און קליפה, און פונדעסטוועגן מעג מען פסח ביינאכט, א זמן פון אחדות, טרינקען פיר כוסות. ער ברענגט חד גדיא און דעם רמב"ם וועגן דער לבנה וואס מ'האט געוויזן משה רבינו, זאגט אז יציאת מצרים קומט פאר יעדעס יאר ביים סדר, און רעדט וועגן שבת ראש חודש ניסן און דעם יום השמיני פון די מילואים.
-
45:01 וויאזוי קענען טמא'נע בהמות זאגן שירה?
דער משגיח פרעגט וויאזוי טמא'נע באשעפענישן קענען זאגן שירה. דורך דער משנה אין כלים וועגן דעם כלב הים, וואס איז טמא ווייל ער אנטלויפט צו דער יבשה, זאגט ער אז יעדע מין האט א טהור'ן חלק וואס איז זיין שליח ציבור. דער כלב האט נישט קיינעם, און ער ענטפערט אז זיין צונג איז געווארן טהור ווען ער האט נישט געבילן אויף אידן.
-
50:54 די שירה פון דער צפרדע: ברוך שם
דער משגיח פרעגט וויאזוי די צפרדע, א תערובות פון טוב און רע, קען זאגן שירה, און ווייזט אן אז אין פרק שירה זאגט זי אליין "ברוך שם כבוד מלכותו", נישט קיין פסוק, און בלחש. דאס איז א שירה וואס קומט ארויס אפילו פון די מקומות פון טומאה, און ער ערקלערט מיט א מדרש אז די מזיקים אנטלויפן ווען א איד זאגט קריאת שמע, און זאגן דערביי ברוך שם.
-
56:01 דער נומער צוויי: פירוד און טומאה
דער משגיח ברענגט דעם מדרש אז דער ערשטער טאג איז געווען "יום אחד", דער אחדות פון השם, און אז אום צווייטן טאג זענען באשאפן געווארן מחלוקת און גיהנם. דערפון ערקלערט ער די סכנה פון זוגות, די פיר כוסות ביינאכט, די משנה אז מ'דרשנ'ט נישט מעשה מרכבה פאר צוויי, די צוויי עגלים פון ירבעם, יציאות השבת שתים, און פארוואס אהלות און נגעים, די שווערסטע טומאות, הייבן זיך אן מיטן ווארט "שנים".
-
1:02:13 רבי עקיבא און רבי אלעזר בן עזריה וועגן דער צפרדע
דער משגיח ערקלערט די גמרא וואו רבי עקיבא זאגט אז ס'איז געווען איין צפרדע וואס האט געבוירן אלע אנדערע, און רבי אלעזר בן עזריה זאגט אים ער זאל גיין צו נגעים און אהלות. ווייל יענע מסכתות הייבן זיך אן מיט "שנים", קען מען די צפרדע, א תערובות פון קדושה און טומאה, נישט אנרופן "אחת" ווי א שורש; לויט רבי אלעזר בן עזריה איז געווען איין צפרדע וואס האט געפייפט און די אנדערע זענען געקומען, א שותפות פון איינס מיט אסאך.
-
1:05:50 שורק, יסוד און די וואכן פון שובבים
פונעם פסוק אין זכריה און דער מצודות ווייזט דער משגיח אז שורק און קובוץ זענען דאס זעלבע, א קיבוץ, וואס איז כנגד יסוד, און מיטן אריז"ל פארבינדט ער די צפרדע מיט יסוד און די וואכן פון שובבים מיט זיין תיקון. ער זאגט אז אין דעם דור איז דער תיקון נישט תעניתים נאר יגיעה אין תורה און צדקה, און דערציילט ווי רבי יחזקאל פון קוזמיר האט געזאגט פאר א בעל תשובה ער זאל נישט פאסטן.
-
1:12:21 משיח איז אין דער לופט
דער משגיח זאגט אז די גאנצע וועלט רעדט וועגן משיח, און פון רש"י ביי לאה ווייזט ער אז וואס מענטשן זאגן איז א סימן. ער גייט דורך די סימנים אין דער גמרא, בפרט אז יראי שמים ווערן אויסגעלאכט, און דערציילט פון א איד אין דעטרויט וואס זיין פעטער האט אים אנגערופן "משוגע פרום" ווייל ער האט געהיטן שבת.
-
1:17:10 א דור יתום: די עצה פון מלאכי
דער משגיח רופט דעם דור א דור יתום וואס האט נישט אויף וועמען זיך צו פארלאזן חוץ אויפן רבונו של עולם, און ברענגט די עצה פון מלאכי אז די יראי השם זאלן רעדן איינער מיטן אנדערן. משיח, וואס איז גרעסער פון אברהם אבינו, וועט קומען פלוצלונג, דערפאר דארף מען זיך צוגרייטן מיט אמונה; פון פרעה'ס ווערטער "דברי שקר" ערקלערט ער אז די אידן אין מצרים האבן געשעפט האפענונג פונעם רעדן וועגן דער גאולה, און אז ווארטן אויף משיח איז א מצוה.
-
1:21:47 ברוך שם: זיך מצרף זיין צום שם הוי'ה
דער משגיח שילדערט די היינטיגע צייט ווי א צייט וואו טוב און רע זענען אויסגעמישט און ס'איז שווער צו דינען דעם אויבערשטן, און זאגט אז יעדער איד דארף אויף זיך נעמען פעסט מער נישט צו פאלן און ליב האבן דעם רבונו של עולם אפילו אן חשק. יעקב אבינו, ווען ער האט געזען די לעצטע דורות, האט געזאגט ברוך שם; פון ספר הקנה ווייזט ער אז אירע אותיות זענען די איינציגע וואס קענען זיך מצרף זיין צום שם הוי'ה, און ענדיגט אז די עצה איז זיך צו פארבינדן מיט די וואס זענען בעסער פון אים.
דער שיעור, אויסגעשריבן
עסן ווי עבודת השם; די מנהגים פון פסח
דער משגיח עפנט מיטן פסוק אז נישט אויף ברויט אליין לעבט דער מענטש, נאר אויף דעם וואס קומט ארויס פונעם מויל פון השם. יעדע מאכל וואס א איד עסט, מיט זיינע כוונות, מיט נטילת ידים, ברכות און די הלכות פון עסן, ווערט א חלק פון עבודת השם, און דערפאר דאנקט ער ביים בענטשן. אין גלות, זאגט ער, איז די איינציגע אכילה פון דער תורה וואס איז געבליבן אכילת מצה. א
נאכן חורבן, ערקלערט ער, זענען די מצוות דרבנן און די מנהגים געווארן מער, אזוי ווי מ'גיט זיך מער אפ מיט א קראנקן. ער ברענגט דעם מנהג צו עסן געבראקטס אחרון של פסח, און דערציילט פון א צדיק וואס האט דעמאלט געהייסן ברענגן א טאפ קניידלעך און האט זיי אליין געגעסן, הגם א גאנץ יאר נישט.
פארוואס מ'היט פסח מיט חומרות
דער משגיח ברענגט פונעם בעל התניא אז פסח נעמט מען אן אלע חומרות פון די ראשונים, און דערציילט ווי רבי יחזקאל פון קוזמיר האט אויפגעהאנגען זיין ווייץ אויפן סופיט און געהאלטן אז דעם שטריק מוז מען אפשניידן מיט א פסח'דיגן מעסער. דער רדב"ז, זאגט ער, געפינט נישט קיין טעם אויף די חומרות חוץ דעם אז חמץ איז דער יצר הרע.
מצה: א מאכל העכער פון זמן
דער מהר"ל פרעגט פארוואס מצה דארף מען אזוי שנעל מאכן, אזוי ווי חז"ל לערנען פון "ושמרתם את המצות" זריזות. דער משגיח ערקלערט אז חמץ האט דריי חלקים: מעל, וואסער און זמן, וואס מ'לאזט ארבעטן אויפן טייג. אין מצה איז נישטא קיין זמן, ווייל דער נס פון יציאת מצרים האט ארויסגעפירט אידן למעלה מן הטבע און למעלה מן הזמן. ב,ג
מילה, פסח און דער אחדות פון השם
כדי ארויסצוגיין פון מצרים האבן אידן באקומען צוויי מצוות, מילה און פסח. די טבע הייסט האבן א ערלה, און מילה שניידט אפ א איד פון דער טבע, ווי דער טעם פונעם רמב"ם אויף מילה; דער פסח איז דער שריט אריין אינעם אחדות פון השם, דערפאר טאר אן ערל נישט עסן פונעם פסח.
דער פסח ווערט געשחט בין הערבים, ערקלערט דער משגיח, א זמן וואס געהערט נישט צום טאג און נישט צו דער נאכט, אן א שותף, אזוי ווי דער רבונו של עולם האט נישט קיין שותף. אזוי אויך עסט מען אים אין איין חבורה, מיט מצות און מרורים צוזאמען, און מ'בראט אים גאנץ: קאכן צעטיילט א זאך, און בראטן נעמט זי צוזאמען אין זיך. ה,ו,ז
חמץ, זמן און מקום: אן עדות שקר
דער משגיח לייגט צו א קשיא: אויב מצה איז א מאכל אן זמן, פארוואס איז דער סדר געבויט אויף ארבע כוסות וויין, וואס ווערט בעסער ווי עלטער ער ווערט? ער ערקלערט אז זמן און מקום גייען צוזאמען; יעדע זאך קומט פאר אין א געוויסן זמן און מקום, און עדים פרעגט מען פונקט אויף די צוויי.
דער זמן מאכט אז דאס חמץ גייט אויף ביז ער פארנעמט מער מקום ווי די מעל מיטן וואסער דארפן. דאס איז אן עדות שקר. מצה פארנעמט פונקט איר אמת'ע גרייס און איז דערפאר אן עדות אמת אויפן אחדות פון השם, וואס דאס איז דער גאנצער ענין פון פסח. וויין איז אנדערש: ער איז פון דער קדושה, און ער ברענגט אריין די מעלה פון מצה אין דער וועלט פון זמן און מקום.
דער משגיח דערמאנט אויך דעם געלערנטן וואס האט אנטפלעקט אז זמן און מקום זענען פארבונדן, די רעלאטיוויטעט פון זמן מיט מקום.
דער פסח ביינאכט און דער משחית
מכת בכורות: יעדער איד איז א בכור
לויטן מהר"ל ערקלערט דער משגיח אז מכת בכורות האט געשלאגן די ערשטע נקודה פון דער קליפה, די ראשית פון מצרים, און דערמיט איז אנטפלעקט געווארן אז אידן זענען די ראשית פונעם רבונו של עולם, ווי רש"י זאגט אויף "בראשית" און ווי דער פסוק רופט כלל ישראל "ראשית תבואתה". ביי די מצריים איז נאר דער בכור א ראשית, אבער ביי אידן איז יעדער איד א בכור, און צוליב יעדן איד איז די וועלט באשאפן געווארן. ב,כ,ל
זוגות, ארבע כוסות און דער סדר יעדעס יאר
דער משגיח ערקלערט די גמרא אין פסחים אז זוגות זענען א סכנה: צוויי איז דער כח פון דער קליפה, אן אוועקגיין פון איינס. פונדעסטוועגן טרינקט מען פיר כוסות, ווייל ס'איז ליל שמורים, א זמן פון אחדות ווען יענער כח האט נישט קיין שליטה. חד גדיא ענדיגט זיך אז ס'בלייבט איין ציגעלע, דער אחדות פון השם און דער אחדות פון כלל ישראל. ס,ע,פ
ער ברענגט דעם רמב"ם אז מ'האט משה רבינו געוויזן די לבנה דורך נבואה, און זאגט אז וואס איז געשען אין מצרים קומט פאר יעדעס יאר ביים סדר, ווען דער אויבערשטער פרייט זיך מיט יעדע אידישע שטוב און די מלאכים לויבן די אידן. דערנאך רעדט ער פון שבת ראש חודש ניסן, צוזאמען מיטן יום השמיני פון די מילואים, ווען "היום ה' נראה אליכם". צ
וויאזוי קענען טמא'נע בהמות זאגן שירה?
דער משגיח פרעגט וויאזוי א חמור אדער א קאץ קען זאגן שירה, ווען שירה פאדערט קדושה. ער ענטפערט מיט דער משנה אין כלים: די הויט פונעם כלב הים איז טמא ווייל ער אנטלויפט צו דער יבשה, א סימן אז דארט געהערט ער. יעדע באשעפעניש האט א צווייטן חלק; דער טהור'ער איז דער שליח ציבור פאר די גאנצע מין, אויף דער יבשה און אין ים. ק
די שירה פון דער צפרדע: ברוך שם
די צפרדע, א תערובות פון טוב און רע, האט נישט קיין שליח ציבור. אין פרק שירה, ווייזט דער משגיח אן, זאגט זי אליין נישט קיין פסוק נאר "ברוך שם כבוד מלכותו", און בלחש. א פסוק פון תנ"ך טאר מען נישט זאגן אין אן אומריינעם ארט, ממילא איז דאס די שירה וואס קומט ארויס פון די מקומות פון טומאה, און זי ווייזט אז די מלכות פונעם אויבערשטן גרייכט אפילו אהין. ת
דער נומער צוויי: פירוד און טומאה
דער מדרש זאגט אז דער ערשטער טאג איז געווען "יום אחד", דער אחדות פון השם, און אום צווייטן טאג זענען באשאפן געווארן מחלוקת און גיהנם, ווייל צוויי איז דער ערשטער אוועקגיין פון איינס. דערמיט פארשטייט מען די גמרא וועגן זוגות, פארוואס מ'דרשנ'ט נישט מעשה מרכבה פאר צוויי, און פארוואס ירבעם האט געמאכט צוויי עגלים: ער האט געזוכט דעם כח פון טומאה. אג,ס,אד,או
רבי עקיבא און רבי אלעזר בן עזריה וועגן דער צפרדע
אויף "ותעל הצפרדע" האט רבי עקיבא געלערנט אז ס'איז געווען איין צפרדע וואס האט געבוירן אלע אנדערע, און רבי אלעזר בן עזריה האט אים געזאגט ער זאל לאזן אגדה און גיין צו נגעים און אהלות. דער משגיח ערקלערט: יענע מסכתות הייבן זיך אן מיט "שנים", ממילא קען מען א תערובות פון קדושה און טומאה ווי די צפרדע נישט אנרופן "אחת" ווי א שורש. נאר ס'איז געווען איין צפרדע וואס האט געפייפט און די אסאך זענען געקומען, א שותפות פון איינס מיט אסאך. בא,אל,אי,אכ
שורק, יסוד און די וואכן פון שובבים
אויף "אשרקה להם ואקבצם" זאגט די מצודות אז שורק און קובוץ זענען דאס זעלבע, מ'נעמט צוזאמען די ליפן. קובוץ איז כנגד יסוד, און דער אריז"ל זאגט אז די צפרדע קומט פון יסוד. די וואכן פון שובבים, זאגט ער, זענען מסוגל צו איר תיקון, ווייל אין יענע וואכן האט מען אידן צוזאמגענומען צו מקבל זיין די תורה. אמ,אנ
משיח איז אין דער לופט
די גאנצע וועלט, זאגט דער משגיח, רעדט וועגן משיח, און פון רש"י ביי לאה ווייזט ער אז וואס מענטשן זאגן האט א באדייט. ער רעכנט אויס די סימנים פון דער גמרא, בפרט אז יראי שמים ווערן נמאס. אע,אפ
ער דערציילט פון א איד וואס איז נאך דער מלחמה געקומען קיין דעטרויט; ווען ער איז שבת געבליבן אין שטוב, האט אים זיין פעטער אנגערופן "משוגע פרום". היינט, זאגט דער משגיח, רופט מען אזוי יעדן מיט א ביסל יראת שמים, און ער דערמאנט אז דער לעכאוויטשער פלעגט בענטשן זיינע חסידים צו זיין געזונט, פריש און "משוגע".
א דור יתום: די עצה פון מלאכי
ברוך שם: זיך מצרף זיין צום שם הוי'ה
מראי מקומות
תורה
- א Devarim 8:3 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 0:40
- ג לכאורה Shemos 12:17 מפתח אינעם אויסשרייב: 9:55
- ד Shemos 12:2 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 12:01
- ה Shemos 12:6 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 15:32
- ו לכאורה Bamidbar 9:11 מפתח אינעם אויסשרייב: 15:32
- ז לכאורה Shemos 12:9 מפתח אינעם אויסשרייב: 15:32
- ט Shemos 12:23 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 29:42
- י לכאורה Shemos 12:22 מפתח אינעם אויסשרייב: 29:42
- מ Shemos 4:22 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 35:05
- ע לכאורה Shemos 12:42 מפתח אינעם אויסשרייב: 38:40
- צ Vayikra 9:4 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 41:13
- ש לכאורה Shemos 11:7 מפתח אינעם אויסשרייב: 48:54
- אב Devarim 6:4 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 55:02
- אס Shemos 1:14 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 1:10:22
- אק לכאורה Shemos 5:9 מפתח אינעם אויסשרייב: 1:20:00
- אר לכאורה Devarim 6:5 מפתח אינעם אויסשרייב: 1:22:04
- אש Bereishis 49:1 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 1:22:04
- בא לכאורה Shemos 8:2 מפתח אינעם אויסשרייב: 1:02:16
נביאים
כתובים
משנה
- ק לכאורה Mishnah Keilim 17:13 מפתח אינעם אויסשרייב: 45:03
- אד Mishnah Chagigah 2:1 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 56:08
- אז Mishnah Shabbos 1:1 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 58:43
- אח Mishnah Shevuos 1:1 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 58:43
- אי Mishnah Oholos 1:1 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 58:43, 1:02:16
- אכ Mishnah Negaim 1:1 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 58:43, 1:02:16
תלמוד בבלי
מדרש
זוהר און קבלה
ראשונים
אחרונים און חסידות
תפילה און פיוט
אנדערע
עיקרי הדברים
- 0:46 אין גלות איז אכילת מצה די איינציגע אכילה פון דער תורה וואס איז געבליבן, און יעדע מאכל וואס א איד עסט מיט די ריכטיגע כוונות איז א חלק פון עבודת השם.
- 10:53 חמץ איז געמאכט פון מעל, וואסער און זמן, און מצה איז א מאכל וואס דער זמן האט נישט קיין שליטה דערויף, ווייל יציאת מצרים איז געווען למעלה מן הטבע און למעלה מן הזמן.
- 24:39 חמץ גייט אויף און פארנעמט מער מקום ווי זיין אמת'ער חומר, א עדות שקר, און מצה פארנעמט פונקט אזויפיל ווי איר אמת און זאגט עדות אויפן אחדות פון השם.
- 16:08 דער קרבן פסח ווייזט אויפן אחדות פון השם: ער ווערט געשחט בין הערבים, א זמן וואס האט נישט קיין שותף, ער ווערט געבראטן און נישט געקאכט, און מ'עסט אים אין איין חבורה.
- 32:48 מכת בכורות האט געשלאגן די ראשית, די ערשטע נקודה, פון דער קליפה, און דערמיט אנטפלעקט אז אידן זענען די ראשית פונעם רבונו של עולם און אז יעדער איד איז א בכור.
- 38:57 דער נומער צוויי איז דער כח פון פירוד און טומאה; דערפאר זענען זוגות א סכנה, דערפאר הייבן זיך אן מסכתות אין סדר טהרות מיטן ווארט "שנים", און דערפאר מעג מען פסח ביינאכט, א זמן פון אחדות, טרינקען פיר כוסות.
- 1:13:29 דער משגיח זאגט אז די סימנים פון משיחס קומען זענען שוין קענטיג, און אז מ'דארף זיך צוגרייטן מיט אמונה, מיט יגיעה אין תורה און מיט זיך פארבינדן מיט אנדערע יראי שמים.
קושיות און תירוצים
-
קשיא: 20:16 אויב דער זמן האט נישט קיין שליטה פסח, פארוואס איז וויין, וואס ווערט בעסער מיט די יארן, אזוי וויכטיג ביים סדר?
תירוץ: 25:11 חמץ איז אסור ווייל דער זמן מאכט אז ער פארנעמט א פאלשן מקום; וויין איז פון דער קדושה, און ער ברענגט אריין די מעלה פון מצה אין דער וועלט פון זמן.
-
קשיא: 30:55 אויב דער אויבערשטער אליין האט געשלאגן מצרים, פארוואס האבן אידן געדארפט בלייבן אין די הייזער?
תירוץ: 31:01 אלע משחיתים האבן געוואלט מיטהעלפן טאן דעם רצון השם, און פון זיי האבן אידן געדארפט א שמירה.
-
קשיא: 45:01 וויאזוי קענען טמא'נע באשעפענישן זאגן שירה פארן אויבערשטן?
תירוץ: 48:06 יעדע מין האט א טהור'ן חלק וואס זינגט ווי זיין שליח ציבור; דער כלב, וואס האט נישט קיינעם, האט באקומען א ריינע צונג ווען ער האט נישט געבילן אויף אידן.
-
קשיא: 51:52 וויאזוי קען די צפרדע, א תערובות פון טוב און רע אן א טהור'ן חלק, זאגן שירה?
תירוץ: 52:58 זי זאגט "ברוך שם" בלחש, נישט קיין פסוק: א שירה וואס קומט ארויס פון מקומות פון טומאה, וואס ווייזט אז די מלכות פונעם אויבערשטן גרייכט אויך אהין.
-
קשיא: 39:25 זוגות זענען א סכנה, וויאזוי מעג מען דען טרינקען פיר כוסות פסח ביינאכט?
תירוץ: 39:39 ס'איז ליל שמורים, א זמן פונעם אחדות פון השם, ווען דער כח פון צוויי, פון פירוד, האט נישט קיין שליטה.
-
קשיא: 1:02:44 פארוואס האט רבי אלעזר בן עזריה נישט מסכים געווען צו רבי עקיבא'ס דרשה אז ס'איז געווען איין צפרדע?
תירוץ: 1:03:32 א תערובות פון קדושה און טומאה קען מען נישט אנרופן "אחת", ווי נגעים און אהלות הייבן זיך אן מיט "שנים"; ס'איז געווען איין צפרדע צוזאמען מיט אסאך, א שותפות.
מעשיות
-
5:23 דעם צדיקס קניידלעך אחרון של פסח
דער משגיח דערציילט אז ביי א געוויסן צדיק פלעגט מען אחרון של פסח ברענגן צום טיש קניידלעך, אויך פליישיגע קניידלעך, אין א גרויסן טאפ. ער פלעגט זיי מישן און טיילן פאר יעדן, און ער אליין האט דעמאלט געגעסן קניידלעך, הגם ער האט אזעלכע זאכן א גאנץ יאר נישט געגעסן. דער משגיח ברענגט עס ווי א ביישפיל פון א מנהג.
-
7:49 רבי יחזקאל פון קוזמיר'ס ווייץ אויפן סופיט
רבי יחזקאל פון קוזמיר האט געהאט גרויסע חומרות פאר פסח. ער האט אויפגעהאנגען דעם ווייץ פאר זיינע מצות אין א זאק אויפן סופיט אויף א שטריק, אז גארנישט זאל קענען צוקומען. פאר פסח, ווען מ'האט געדארפט באקן, האט מען געמוזט אפשניידן דעם שטריק, און זיין חומרא איז געווען אז מ'מוז עס אפשניידן מיט א פסח'דיגן מעסער.
אין דער מעשה: R' Yechezkel of Kuzmir
-
1:11:55 רבי יחזקאל פון קוזמיר און דער בעל תשובה
א גרויסער בעל עבירות איז געקומען צו רבי יחזקאל פון קוזמיר און געפרעגט וויפיל תעניתים ער זאל פאסטן. דער רבי האט אים געענטפערט אז ער דארף אוועקהרג'ענען די עבירה, נישט זיין גוף. דער משגיח לערנט דערפון אז מ'דארף זיין געזונט און שטארק צו דינען דעם רבונו של עולם.
אין דער מעשה: R' Yechezkel of Kuzmir
-
1:15:47 "משוגע פרום" אין דעטרויט
דער משגיח דערציילט פון א איד וואס ער קען, וואס איז נאך דער מלחמה געקומען פון אייראפע צו א קרוב אין דעטרויט, און יענער האט אים געשאפן א דזשאב. שבת אינדערפרי איז ער געבליבן אין שטוב און געזאגט תהלים, און זיין פעטער האט אים געפרעגט פארוואס ער גייט נישט ארבעטן. ווען ער האט געענטפערט אז ס'איז שבת, האט אים דער פעטער אנגערופן "משוגע פרום". דער משגיח זאגט אז היינט רופט מען אזוי יעדן וואס האט א ביסל יראת שמים.
געדאנקען
- 11:16 דער משגיח זאגט אז חמץ האט דריי חלקים, מעל, וואסער און זמן; ביי מצה פעלט דער דריטער, און דערפאר פאסט זי צו יציאת מצרים, וואס איז געשען למעלה מן הזמן.
- 12:12 דער ערשטער פון יעדע זאך איז נאך נישט קיין זמן, ווייל זמן איז נאר די מאס פון א נקודה פון אנהייב; דערפאר האט יציאת מצרים געמוזט זיין אין דעם חודש וואס הייסט "ראשון".
- 22:33 עדים פרעגט מען אויף זמן און מקום, און חמץ, וואס דער זמן מאכט אים אויפגיין און פארנעמען מער מקום ווי זיין אמת, איז אן עדות שקר, און מצה איז אן עדות אמת.
- 18:19 בראטן נעמט צוזאמען א זאך און ציט זי אריין אין זיך, און קאכן צעטיילט זי, דערפאר ווערט דער קרבן פסח געבראטן, צו ווייזן אויף אחדות.
- 53:41 די צפרדע איז די איינציגע אין פרק שירה וואס זאגט "ברוך שם", נישט קיין פסוק, און בלחש, ווייל איר שירה קומט ארויס פון מקומות פון טומאה וואו מ'טאר נישט זאגן קיין פסוק פון תנ"ך.
- 1:03:30 רבי אלעזר בן עזריה'ס ווארט "גיי צו נגעים און אהלות" ווייזט אויף זייער ערשט ווארט "שנים": א תערובות פון קדושה און טומאה, ווי די צפרדע, קען מען נישט אנרופן "אחת".
- 1:24:56 פון ספר הקנה ווייזט דער משגיח אז די אותיות פון "ברוך שם כבוד מלכותו" זענען די איינציגע וואס קענען זיך מצרף זיין צום שם הוי'ה, און דערפון נעמט ער די עצה זיך צו פארבינדן מיט די וואס זענען בעסער.
וואס דער משגיח זאגט מ׳זאל ארויסנעמען
- 37:02 דער משגיח זאגט אז ניסן, דער חודש פון ראשית, איז די בעסטע צייט פאר א איד צו מאכן א נייעם אנהייב אין עבודת השם.
- 1:10:34 דער משגיח זאגט אז אין דעם דור איז דער תיקון נישט תעניתים נאר זיך מוטשען אין תורה און געבן צדקה.
- 1:18:16 דער משגיח זאגט אז די יראי השם זאלן רעדן איינער מיטן אנדערן און זיך פארבינדן מיט גוטע רבי'ס און גוטע חברים, כדי זיך צו האלטן ביי אידישקייט.
- 1:18:58 דער משגיח זאגט אז מ'דארף זיך צוגרייטן צו משיח מיט אמונה, און אז ווארטן אויף אים איז אליין א מצוה.
דערמאנט אין דעם שיעור
פערזאנען אברהם אבינו, אהרן הכהן, דער בעל התניא, דער הייליגער אר"י, דער מהר"ל פון פראג, דער רדב"ז, דער רמב"ם, יעקב אבינו, ירבעם בן נבט, לאה אמנו, מלאכי, משה רבינו, פרעה, ר' חזקל'ע קוזמירער, רבי אלעזר בן עזריה, רבי מרדכי לעכאוויטשער, רבי עקיבא, רש"י
ערכים אחדות, ביכורים, ברוך שם כבוד מלכותו לעולם ועד, זיווג, חמץ, יסוד, יראת שמים, ליל שמורים, מזיקים, מכת בכורות, פירוד, פרק שירה, צפרדע, ראשית, רבונו של עולם, שובבים, שליח ציבור