הוא למעלה מדיבורים ומן הסוכה - מעין עוה"ב - יום מיוחד לישראל
קאטאלאג: זמנים שמיני עצרת נומ׳ 1 פאקעט גייד ז׳ 18 תש"ס (1999–2000) אידיש 45 מינ׳
הערן
עפענען אין דער אפליקאציע צום הערן
וועגן דעם שיעור
דער משגיח ערקלערט אז שמיני עצרת איז העכער פון ווערטער און העכער פון דער סוכה, א מעין עולם הבא וואס איז מיוחד פאר אידן אליין, ווען א איד בלייבט ביים מלך אליין אנשטאט צו נעמען די מתנה און גיין אהיים.
דער משגיח עפנט אז מ'קען כמעט נישט רעדן וועגן שמיני עצרת: עס איז העכער פון דער סוכה, א מעין פון ימות המשיח, און אלע ימים טובים זענען נאר א הכנה דערצו. ער דערציילט פון א צדיק וואס האט נישט געענטפערט אמן אויף א ברכה פון אריכות ימים, ווייל שמיני עצרת איז ער געווען אויבן די וועלט. ווייל דער טאג איז אזוי הויך, דארף מען א ממוצע, דאס שבת'דיגע דאווענען פון הושענא רבה. תפילה געהערט אויך פאר די גוים, אבער תורה און שמיני עצרת זענען מיוחד פאר אידן, און דער נומער אכט איז העכער פון טבע. מיט א משל פון א מלך וואס שיקט אהיים די געסט, און די קינדער בלייבן מיט אים, ערקלערט ער פארוואס שלמה המלך האט אוועקגעשיקט דעם פאלק ביום השמיני. ער ברענגט דעם שר שלום פון בעלזא אז אלע תפילות ווערן דעמאלט מקובל, ער איז מסביר אז תפילת גשם איז א בקשה אויף תורה, ער ווארנט אז דאס טאנצן דארף זיין מיט ערנסטקייט און נישט מיט הוללות, און ער ענדיגט מיט דער האפענונג אז די קליינע קער פון אונזער דור צום רבונו של עולם זאל זיין די כנישתא חדא וואס ברענגט די גאולה.
ענינים: שמיני עצרת און שמחת תורה · דעם אייבערשטנס אהבה צו כלל ישראל
סדר השיעור
-
0:00 א טאג וואס מ'קען נישט רעדן דערוועגן שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח זאגט אז שמיני עצרת איז העכער פון דער סוכה און פון דיבור, א מעין עולם הבא; דער חתם סופר זאגט אז אלע ימים טובים זענען א הכנה דערצו, דערפאר הייסט עס נישט 'חג'. דעמאלט קען מען שוין ווייזן מיטן פינגער און זאגן 'הנה אלקינו זה'.
-
4:35 דער צדיק אויבן די וועלט; דאס דאווענען די טעג שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח דערציילט פון א גרויסן צדיק וואס האט נישט געענטפערט אמן אויף א ברכה פון אריכות ימים, ווייל שמיני עצרת האט ער נישט געהאט קיין שייכות מיט די וועלט. ער ברענגט דעם מונקאטשער בשם הבעל שם טוב אז ווער ס'דאווענט די דריי טעג ערליך, וועט דאווענען אזוי א גאנץ יאר, און ער זאגט אז יעדער דארף זיך אפמעסטן כדי צו קענען דאווענען אינדערפרי מיט א קלארן קאפ.
-
8:19 הושענא רבה ווי די לייטער; דער אכטער העכער פון די וועלט שטייט אינעם קאטאלאג
גרויסע זאכן דארפן א ממוצע, און חול המועד איז צו קליין צו פירן אריין אין שמיני עצרת, דערפאר האט הושענא רבה א שבת'דיגע דאווענען. זיבן געהערט צו דער וועלט, אבער דער בית המקדש און זיין חנוכה זענען פארבונדן מיטן אכטן; פאר אידן אין חוץ לארץ איז יום טוב שני נאך גרעסער. ער מאנט אז אלע זאלן אנהייבן דאווענען צוזאמען און דאווענען בקול רם, און ער ברענגט דעם רמב"ן.
-
14:16 תפילה פאר אלעמען, תורה נאר פאר אידן שטייט אינעם קאטאלאג
ביז יעצט איז געווען תפילה, וואו די גוים האבן אויך א חלק, אבער תורה און שמחת תורה געהערן נאר פאר אידן. תורה איז פארבונדן מיטן אכטן, ווי דער מהר"ל ווייזט פונעם אכטן פסוק אין תהלים י"ט. ביי די הקפות ווערן אלטע תפילות דערהויבן, און דער רמב"ן זאגט אז דער אכטער טאג אליין איז דער 'הוד' וואס גייט אריין אין הארצן.
-
19:10 דעם מלך'ס קינדער בלייבן ביי אים שטייט אינעם קאטאלאג
שמיני עצרת הייסט א 'תוספת', אן עקסטערע יום טוב, אקעגן עולם הבא. דער משגיח ערקלערט פארוואס שלמה המלך האט אוועקגעשיקט דעם פאלק ביום השמיני מיט א משל: די געסט נעמען דעם מלך'ס מתנות און גייען אהיים, אבער די קינדער ווילן דעם מלך אליין, ווי 'ואתה ה' אל תרחק'. די זעלבע בענקשאפט איז אין 'איה מקום כבודו' ביי דער קדושה פון מוסף.
-
25:18 דער טאג וואס איז כולל אלץ; גשם ווי תורה שטייט אינעם קאטאלאג
די תוספת איז מער ווי דער עיקר, ממילא איז שמיני עצרת כולל אלע ימים טובים; דער קאמארנער אין היכל הברכה ברענגט דערויף א רמז מיט א גימטריא און שרייבט אז מ'טאר נישט אלץ אויסזאגן. דער זוהר טייטשט 'גדול יום הגשמים' אויף שמיני עצרת; די פנימיות פונעם גשם איז תורה, און א בן תורה דארף דאווענען תפילת גשם מיט כח אויף אסאך תורה.
-
28:45 דער שר שלום: אלע תפילות פונעם יאר גייען ארויף שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ברענגט דעם שר שלום פון בעלזא אז שמיני עצרת ווערן אלע תפילות פונעם גאנצן יאר וואס זענען אפגעהאלטן געווארן צוזאמגענומען און מקובל, און אז די גוים ענדיגן זייערע ברכות און אידן ענדיגן זייערע דינים. ער ברענגט דעם זוהר אז אין דעם טאג זענען אידן אליין מיטן מלך, און ר' פנחס'ל קאריצער אז ווער ס'זיצט אליין מיטן מלך זאל נישט בעטן קיין נארישקייטן.
-
32:44 א גשם פון תורה, חיות, און טאנצן מיט יראה שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ערקלערט פונעם תניא אז דער גשם איז א שפע פון תורה, נישט ווי דער מבול וואס איז געקומען ווייל מ'האט נישט געוואלט מקבל זיין די תורה, און אז גשם זאגט מען אין דער ברכה פון תחיית המתים, ממילא דארף אלץ זיין מיט חיות. יעדער איד האט אן עליה צום ספר תורה, וואס נעמט ארום אלע אידן ווי א קרייז מיטן רבונו של עולם אין מיטן. דאס טאנצן דארף זיין מיט יראה, ווי ביים רבי ר' אלימלך וואו מ'האט נישט געטרונקען קיין וויין; ער דערציילט פון מיכאל המלאך מיט די צעריסענע שיך.
-
38:41 א קלארער קאפ, און די כנישתא חדא
דער משגיח זאגט אז אין די דריי טעג ליגט די הצלחה פונעם גאנצן יאר, און יעדער דארף זיך אפמעסטן כדי צו דאווענען מיט א קלארן קאפ, נישט ווי 'אדם ביקר ולא יבין' וואס כאפט נישט די אוצרות וואס מ'לייגט אים פאר. פונעם זוהר'ס כנישתא חדא טענה'ט ער אז די קליינע קער פון אונזערע קלענערע דורות איז טייער, און ער ענדיגט מיט א תפילה אז דער יום טוב זאל ברענגען די גאולה.
דער שיעור, אויסגעשריבן
א טאג וואס מ'קען נישט רעדן דערוועגן
דער משגיח עפנט אז מ'קען כמעט נישט רעדן וועגן שמיני עצרת: עס איז העכער פון דער סוכה, א מעין עולם הבא. די ערבה, די לעצטע מצוה פון סוכות, איז קעגן די ליפן; ווען מ'ווארפט זי אוועק, קען מען שוין מער נישט רעדן.
דער צדיק אויבן די וועלט
א גרויסער צדיק האט שמיני עצרת נישט געענטפערט אמן ווען א חסיד האט אים געוואונטשן אריכות ימים. נאכדעם האט ער געזאגט אז אין דעם טאג האט מען נישט קיין שייכות מיט די וועלט, און יענער האט אים מבלבל געווען.
דער מונקאטשער ברענגט פונעם בעל שם טוב אז ווער ס'דאווענט ערליך די דריי טעג, דאווענט אזוי א גאנץ יאר. דערפאר, זאגט דער משגיח, דארף יעדער זיך אפמעסטן כדי צו דאווענען מיט א קלארן קאפ.
הושענא רבה ווי די לייטער
תפילה פאר אלעמען, תורה נאר פאר אידן
דעם מלך'ס קינדער בלייבן ביי אים
דער טאג וואס איז כולל אלץ
ווייל די תוספת איז מער ווי דער עיקר, איז שמיני עצרת כולל אלע ימים טובים; דער קאמארנער אין היכל הברכה ברענגט דערויף א גימטריא און שרייבט אז מ'טאר נישט אלץ אויסזאגן. דער זוהר טייטשט 'גדול יום הגשמים' אויף שמיני עצרת. די פנימיות פונעם גשם איז תורה, דערפאר דארף א בן תורה דאווענען תפילת גשם מיט כח אויף אסאך תורה. פ,צ,ק
אלע תפילות פונעם יאר גייען ארויף
דער שר שלום פון בעלזא האט געזאגט אז די שמחה פונעם טאנצן פועל'ט תיקונים וואס מ'קען נישט אויסזאגן, און אז אלע תפילות פונעם יאר וואס זענען אפגעהאלטן געווארן ווערן שמיני עצרת צוזאמגענומען און מקובל. די גוים ענדיגן זייערע ברכות, און אידן ענדיגן זייערע דינים.
א גשם פון תורה, און טאנצן מיט יראה
ווי אין תניא, ברענגט דער גשם אראפ א שפע פון תורה, נישט ווי דער מבול, וואס לויטן זוהר איז געקומען ווייל יענער דור האט נישט געוואלט מקבל זיין די תורה. גשם זאגט מען אין תחיית המתים, ממילא דארף לערנען, דאווענען און מצוות זיין מיט חיות. ש,ת
יעדער איד איז אן אות אין ספר תורה, און אלע מאכן א קרייז מיטן רבונו של עולם אין מיטן, ווי סוף תענית. אבער דאס טאנצן דארף זיין מיט יראה: ביים רבי ר' אלימלך האט מען נישט געטרונקען קיין וויין, 'וגילו ברעדה', ווי די גמרא אין ברכות. אא,אב,אג
פון חב"ד'ישע ספרים דערציילט ער אז ווען מ'האט געוואוגן די עבירות, האט מיכאל המלאך ארויפגעלייגט אויף דער וואג די צעריסענע שיך פון אידן וואס האבן געטאנצט ביי די הקפות, און זיי האבן מכריע געווען.
א קלארער קאפ, און די כנישתא חדא
די הצלחה פונעם גאנצן יאר ליגט אין די טעג, דערפאר דארף יעדער זיך אפמעסטן כדי צו דאווענען פריש, מיט א קלארן קאפ. אנדערש איז ער ווי 'אדם ביקר ולא יבין': מ'לייגט אים פאר אוצרות, און ער כאפט נישט. אד
דער זוהר זאגט אז איין כנישתא חדא וואס טוט תשובה וועט ברענגען די גאולה. ווייל ביז יעצט איז עס נישט געווען, און די דורות ווערן קלענער, טענה'ט דער משגיח אז אונזער עבודה, מיט הסתר פנים און שפלות, איז טייערער. א קליינע קער צום רבונו של עולם יעצט קען אויפטאן וואס די פריערדיגע האבן נישט, און ער ענדיגט מיט א תפילה אז דער יום טוב זאל ברענגען די גאולה. אה
מראי מקומות
תורה
נביאים
כתובים
תלמוד בבלי
מדרש
- ל Midrash (מקום נישט באשטימט) אינעם אויסשרייב: 19:38
זוהר און קבלה
ראשונים
אחרונים און חסידות
תפילה און פיוט
עיקרי הדברים
- 0:33 שמיני עצרת איז העכער פון דיבור און העכער פון דער סוכה; עס איז א מעין עולם הבא, און אלע ימים טובים פונעם יאר זענען א הכנה דערצו.
- 8:26 אויף אזא הויכע מדריגה קען מען נישט גלייך אריינגיין; מ'דארף א ממוצע, און דאס איז דאס שבת'דיגע דאווענען פון הושענא רבה.
- 14:32 אין תפילה און אין די קרבנות פון סוכות האבן די גוים אויך א חלק, אבער תורה און שמיני עצרת געהערן נאר פאר אידן.
- 21:44 אויפן אכטן טאג שיקט דער מלך אהיים די געסט מיט זייערע מתנות, אבער זיינע קינדער, די אידן, ווילן דעם מלך אליין און בלייבן ביי אים.
- 26:56 דער גשם וואס מ'בעט שמיני עצרת האט א פנימיות, און דאס איז תורה, און א בן תורה דארף בעטן דערויף מיט גרויס כח.
- 35:42 דאס טאנצן שמחת תורה פועל'ט זייער אסאך, אבער נאר ווען עס איז מיט ערנסטקייט און מיט רעדה, נישט מיט הוללות און נישט פון טרינקען.
- 41:37 די עבודה פון די שפעטערדיגע, קלענערע דורות איז טייער, און א קליינע קער צום רבונו של עולם אין אונזער דור קען זיין די כנישתא חדא וואס ברענגט די גאולה.
קושיות און תירוצים
-
קשיא: 3:41 פארוואס הייסט שמיני עצרת נישט 'חג' ווי די אנדערע ימים טובים?
תירוץ: 3:51 ווייל 'חג' מיינט ארומדרייען זיך, און שמיני עצרת איז די נקודה אין מיטן, דער רבונו של עולם אליין.
-
קשיא: 20:28 פארוואס האט שלמה המלך אוועקגעשיקט דעם פאלק ביום השמיני?
תירוץ: 20:37 עס איז א רמז אז אויפן אכטן טאג שיקט דער מלך אהיים די גוים מיט זייערע מתנות, און זיינע קינדער בלייבן ביי אים.
-
קשיא: 21:02 פארוואס איז שמיני עצרת נאר פאר אידן אליין?
תירוץ: 21:07 ווייל א איד איז מקושר צום רבונו של עולם מיט א ברית און זיין נשמה איז א חלק אלוק ממעל; די געסט ווילן מתנות, אבער די קינדער ווילן דעם מלך.
-
קשיא: 11:45 פארוואס איז יום טוב שני גרעסער פאר אידן אין חוץ לארץ?
תירוץ: 11:57 אן דער נשמה יתירה פון ארץ ישראל קענען זיי נישט ארייננעמען דאס גאנצע ליכט אין איין טאג, דערפאר גייט דאס ליכט פונעם ערשטן טאג אריין א מדריגה העכער אין יום טוב שני.
-
קשיא: 41:08 אז ביז יעצט איז נאך נישט געווען קיין כנישתא חדא וואס ברענגט די גאולה, און די דורות ווערן קלענער, וויאזוי קען אונזער דור?
תירוץ: 41:36 אונזער עבודה, מיט הסתר פנים און מיט שפלות, איז טייערער פארן רבונו של עולם, ממילא קען א קליינע קער יעצט אויפטאן וואס די פריערדיגע האבן נישט אויפגעטאן.
מעשיות
-
5:10 דער צדיק וואס האט נישט געענטפערט אמן
שמיני עצרת האט א חסיד געזאגט לחיים פאר איינעם פון די גאר גרויסע צדיקים, וואס דער משגיח וויל נישט דערמאנען זיין נאמען, און אים געוואונטשן אריכות ימים, און דער רבי האט נישט געענטפערט. די חסידים האבן זיך דערשראקן אז ער האט נישט געענטפערט אמן. נאך שמחת תורה האט דער חסיד געפרעגט פארוואס, און דער רבי האט געזאגט אז שמיני עצרת האט מען נישט קיין שייכות מיט די וועלט, און יענער האט אים מבלבל געווען מיט אריכות ימים, ווען ער האט געהאלטן העכער פון דעם.
-
37:29 מיכאל המלאך און די צעריסענע שיך
דער משגיח זאגט אז ער האט געזען אין חב"ד'ישע ספרים, ער געדענקט נישט צי פונעם בעל התניא אדער פונעם צמח צדק, אז איין שמיני עצרת איז געקומען דער מקטרג אויף אידן, און מ'האט געוואוגן די מצוות קעגן די עבירות. איז געקומען מיכאל המלאך און געבראכט צעריסענע שיך, זיי ארויפגעלייגט אויף דער וואג, און זיי האבן מכריע געווען. דאס זענען געווען שיך פון אידן וואס האבן זיי צעריסן מיטן טאנצן ביי די הקפות פון שמחת תורה.
אין דער מעשה: דער מלאך מיכאל, the Ba'al HaTanya, דער צמח צדק
געדאנקען
- 3:41 שמיני עצרת הייסט נישט 'חג', ווייל 'חג' מיינט ארומדרייען זיך, און שמיני עצרת איז די נקודה אין מיטן, וואו מ'קען ווייזן מיטן פינגער און זאגן 'הנה אלקינו זה'.
- 2:13 די ערבה, די לעצטע מצוה פון סוכות, איז קעגן די ליפן; ווען מ'ווארפט זי אוועק גייט מען אריבער צו א טאג וואס מ'קען שוין נישט ארויסברענגען מיט ווערטער.
- 15:43 תורה איז אלעמאל פארבונדן מיטן אכטן: זי איז געגעבן געווארן ביים אנהייב פון דער אכטער וואך פון ספירה, און אין תהלים י"ט רעדן זיבן פסוקים פון טבע און דער אכטער, 'תורת ה' תמימה', איז העכער פון טבע.
- 21:52 וואס שלמה המלך האט אוועקגעשיקט דעם פאלק ביום השמיני איז א רמז אז דער מלך מלכי המלכים שיקט אהיים די גוים מיט זייערע מתנות, און זיינע קינדער לויפן אים נאך אריין אין פאלאץ.
- 34:08 תפילת גשם זאגט מען אין דער ברכה פון תחיית המתים, צו לערנען אז מ'טאר נישט זיין אפגעשטארבן: לערנען, דאווענען און מצוות דארפן אלע זיין מיט חיות.
- 34:57 מ'הייבט אן די תורה פון אנהייב, ווייל אלע אידן, יעדער איינער אן אות אין ספר תורה, מאכן א קרייז ארום דעם רבונו של עולם אין מיטן, ווי די גמרא סוף תענית שילדערט דעם מחול פון צדיקים.
- 41:14 ווייל די דורות ווערן קלענער און קלענער, מוז דער זוהר'ס הבטחה פון א כנישתא חדא וואס ברענגט די גאולה מקוים ווערן דורך א שפעטערן דור, וואס זיין קליינע קער צום רבונו של עולם איז ווערט מער ווי אסאך עבודה פון די פריערדיגע דורות.
וואס דער משגיח זאגט מ׳זאל ארויסנעמען
- 6:50 דער משגיח זאגט אז מ'דארף זיך אנשטרענגען די דריי טעג און דאווענען מיטן גאנצן כח, ווייל ווי מ'דאווענט דעמאלט אזוי דאווענט מען א גאנץ יאר.
- 7:31 דער משגיח זאגט אז יעדער דארף זיך אליין אפמעסטן, אז דאס וואכן ביינאכט זאל אים נישט שטערן צו דאווענען אינדערפרי מיט א קלארן, פרישן קאפ.
- 12:52 דער משגיח בעט אז אלע זאלן זיין ביים אנהייב פונעם דאווענען, אנהייבן צוזאמען, און דאווענען בקול רם, מיט א ניגון אבער בקול רם.
- 35:47 דער משגיח זאגט אז דאס טאנצן שמחת תורה דארף זיין מיט ערנסטקייט, מיט שפלות און מיט ציטערניש, נישט מיט הוללות און נישט מיט א שמחה פון טרינקען.
- 27:44 דער משגיח זאגט אז א בן תורה דארף אוועקלייגן א גרויסן כח אין תפילת גשם, און בעטן דעם רבונו של עולם אויף אסאך תורה.
דערמאנט אין דעם שיעור
פערזאנען דוד המלך, דער בעל התניא, דער הייליגער בעל שם טוב, דער חתם סופר, דער מהר"ל פון פראג, דער מונקאטשער רב, דער מלאך מיכאל, דער צמח צדק, דער קאמארנער רבי, דער רבי ר' מלך, דער רמב"ן, דער שר שלום פון בעלזא, רבי פינחס קאריצער, רבינו בחיי, שלמה המלך
ערכים הושענא רבה, הקפות, חלק אלוק ממעל, ממוצע, נשמה יתירה, עולם הבא, ערבה, קול רם, רבונו של עולם, שבירת הלוחות, שמיני עצרת, תחיית המתים