“משה אב לנביאים” - the Root of the Yiddishe Mesorah
קאטאלאג: EMUNAH #1 (English) נומ׳ 11 פאקעט גייד ז׳ 71 ענגליש 26 מינ׳
הערן
עפענען אין דער אפליקאציע צום הערן
וועגן דעם שיעור
דער משגיח ערקלערט פונעם רמב"ם אז אונזער אמונה אין דער תורה שטייט נישט אויף די אותות פון משה רבינו, נאר דערויף וואס דער גאנצער כלל ישראל האט געהערט ווי דער אייבערשטער באשטימט אים ביי הר סיני, און ממילא גלייבן מיר יעדע מצוה און יעדן נביא נאר צוליב משה רבינו.
דער משגיח גייט ווייטער פון לעצטע וואך און לערנט דעם רמב"ם אין הלכות יסודי התורה פרק ח: כלל ישראל האבן נישט געגלייבט אין משה רבינו צוליב די אותות, ווייל ביי אן אות בלייבט אלעמאל א ספק אפשר איז עס געווען א קונץ; די אותות אין מדבר זענען געמאכט געווארן ווייל מ'האט זיי געדארפט. מ'האט געגלייבט ווייל ביי הר סיני איז יעדער איד געווען א נביא און האט געהערט ווי דער אייבערשטער רעדט מיט משה און באשטימט אים. דערפאר, אויב א נביא מאכט מופתים כדי צו לייקענען משה'ס נבואה, הערט מען אים נישט, אזוי ווי עדים וואס זאגן אז ס'איז נאכט ווען דער בית דין זעט אז ס'איז טאג. צו הערן אן אנדערן נביא איז א מצוה, אזוי ווי צו הערן צוויי עדים, און נישט א ראיה. דער משגיח לייענט א בריוו אין אגרות משה פארוואס א קבלה וואס א המון האט געזען קען נישט זיין פאלש. צום סוף פארענטפערט ער די קשיא פון רש"י וועגן דער ערשטער מצוה, און ערקלערט דעם אני מאמין אז משה איז דער אב פון אלע נביאים.
ענינים: תורה מן השמים און די מסורה · משה רבינו · מתן תורה ביי הר סיני
סדר השיעור
-
0:00 נישט קיין אמונה צוליב אותות שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח דערמאנט אז אונזער אמונה שטייט אויף א מסורה וואס דער גאנצער כלל האט געזען, און לערנט דעם רמב"ם אין הלכות יסודי התורה פרק ח אז כלל ישראל האבן נישט געגלייבט אין משה רבינו צוליב זיינע אותות. ער גלייכט אן אות צו א קונץ פון א כישוף-מאכער וואס לאזט נאך איבער א ספק, און ערקלערט אז די אותות אין מדבר זענען געמאכט געווארן ווייל מ'האט זיי געדארפט.
-
4:20 אלע אידן זענען געווען נביאים ביי סיני שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ערקלערט אז ביי מתן תורה איז יעדער איד געווען א נביא און האט געהערט ווי דער אייבערשטער רעדט מיט משה און באשטימט אים, אזוי ווי די פסוקים אין שמות זאגן צו. דערפאר הערט מען נישט א נביא וואס מאכט מופתים כדי צו לייקענען משה רבינו, אזוי ווי עדים וואס זאגן אז ס'איז נאכט בשעת דער בית דין זעט אז ס'איז טאג.
-
10:25 א נביא הערט מען ווי מ'הערט עדים שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ערקלערט אז א נביא מעג הייסן א זאך לפי שעה, אזוי ווי אליהו האט מקריב געווען קרבנות אויפן הר הכרמל, אבער קיינמאל נישט עבודה זרה. צו הערן אזא נביא איז א מצוה ווי מ'נעמט אן צוויי עדים, וואס איז נישט הונדערט פראצענט זיכער, ווי מ'זעט ביי נבות; נאר די נבואה פון משה רבינו, וואס דער גאנצער פאלק האט געזען און געהערט, איז זיכער.
-
15:36 א בריוו ווי אזוי מ'ווייסט אז די תורה איז אמת שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח פאסט צוזאם דעם רמב"ם און לייענט א בריוו אין אגרות משה צו איינעם וואס דער יצר הרע האט אים געפלאגט מיט ספיקות צי די תורה איז אמת. דער תירוץ איז נישט קיין פילאסאפיע נאר די מסורה פון א המון: א טאטע קען נישט זאגן זיין זון אז ער האט עפעס געזען מיט זעקס הונדערט טויזנט מענטשן אויב קיינער אנדערש האט עס נישט געזען, און אפילו די אומות נעמען אן די נסים פון מצרים און פונעם מדבר.
-
21:49 די ערשטע מצוה און משה אב לנביאים שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח קומט צוריק צו דער קשיא פון רש"י פארוואס די תורה הייבט נישט אן מיט החודש הזה לכם, די ערשטע מצוה, כאטש מילה און גיד הנשה זענען געווען פריער. ער פארענטפערט אז יענע מצוות ווייסן מיר נאר ווייל משה האט אונז דערציילט, ממילא איז החודש הזה די ערשטע מצוה וואס מ'האט געהערט פון משה'ן, און ער ערקלערט דעם אני מאמין אז משה איז דער אב פון אלע נביאים פאר אים און נאך אים.
דער שיעור, אויסגעשריבן
נישט קיין אמונה צוליב אותות
דער משגיח גייט ווייטער פון לעצטע וואך און דערמאנט אז אונזער אמונה שטייט אויף א מסורה וואס דער גאנצער כלל ישראל האט געזען, נישט אויף איינעם וואס זאגט אז ער האט געהאט התגלות. חוץ פון דעם טבע פון אמונה און פון חקירה, זאגט ער, איז דא א מצוה פון אמונה, און ער ברענגט דעם רמב"ם אין הלכות יסודי התורה פרק ח, אז אידן האבן נישט געגלייבט אין משה רבינו מיט א פולע אמונה צוליב די אותות. א
אן אות, ערקלערט ער, איז ווי א קונץ אין צירק, וואו א וועווערקע שפרינגט ארויס פון א ליידיגן הוט; עפעס וואס דאס אויג זעט נישט קען לאזן א קליינעם ספק אין הארץ. משה'ס אותות אין מדבר זענען געווען ווייל מ'האט זיי געדארפט, נישט אלס ראיה.
אלע אידן זענען געווען נביאים ביי סיני
ביי מתן תורה, זאגט דער משגיח, איז יעדער איינער פון די מיליאנען אידן געווען א נביא. קיינער האט עס אונז נישט איבערגעגעבן; דער גאנצער פאלק האט געזען און געהערט. דאס האט דער אייבערשטער געזאגט צו משה'ן אין שמות יט, ט, אז ער וועט קומען אין וואלקן כדי דאס פאלק זאל הערן ווי ער רעדט מיט אים און גלייבן אין אים אויף אייביג. שוין ביים סנה האט ער צוגעזאגט אז אויף דעם זעלבן בארג וועלן זיי מקבל זיין די תורה און זען אז משה איז באשטימט. ב,ג
א נביא הערט מען ווי מ'הערט עדים
א נביא מעג הייסן א זאך לפי שעה, ערקלערט דער משגיח, אזוי ווי אליהו האט מקריב געווען אויפן הר הכרמל כאטש מ'טאר נישט מקריב זיין אויסער ירושלים, אבער קיינמאל נישט עבודה זרה, ווי די פסוקים אין פרשת ראה לערנען. מ'פאלגט אים ווייל די תורה הייסט הערן דעם נביא, אזוי ווי זי הייסט אננעמען צוויי עדים. ד,ה,ו,ח
עדים זענען נישט הונדערט פראצענט זיכער: ביי נבות אין די צייטן פון אחאב האבן עדי שקר אים געבראכט צום טויט. דער בית דין פרעגט זיי חקירות ודרישות ווי די גמרא אין סנהדרין ברענגט, פונדעסטוועגן בלייבט עס א מצוה, נישט קיין זיכערקייט. אזוי אויך א נביא וואס איז באוואוסט אלס צדיק. נאר משה'ס נבואה איז זיכער, ווייל אונזערע אייגענע אויגן האבן געזען און אויערן געהערט, ווי דער פסוק אין דברים ד, לב פרעגט צי א פאלק האט אמאל געהערט דעם קול פונעם אייבערשטן. ז,ט,י
א בריוו ווי אזוי מ'ווייסט אז די תורה איז אמת
דערנאך לייענט דער משגיח א בריוו אין אגרות משה צו איינעם וואס דער יצר הרע האט אים געפלאגט מיט דער קשיא ווי אזוי ער ווייסט אז די תורה איז אמת. דער תירוץ איז נישט קיין פילאסאפיע: א מסורה וואס א המון האט געזען מיט די אויגן קען נישט זיין פאלש. כ
א טאטע קען נישט זאגן זיין זון אז ער האט עפעס געזען מיט זעקס הונדערט טויזנט מענטשן; דער זון וואלט געפרעגט אנדערע און געזען אז קיינער ווייסט נישט דערפון. מיליאנען האבן געזען יציאת מצרים און מתן תורה, באקומען די זעלבע תורה, און קיינער האט נישט מוחה געווען. אפילו די אומות נעמען אן די נסים פון מצרים, קריעת ים סוף און דעם ירדן, ממילא איז אלעס וואס שטייט באשטעטיגט.
די ערשטע מצוה און משה אב לנביאים
מראי מקומות
תורה
- ב Shemos 19:9 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 4:30
- ג Shemos 3:12 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 4:30
- ה לכאורה Devarim ch. 13 (Parashas Re'eh) מפתח אינעם אויסשרייב: 10:44
- ו Devarim 18:15 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 10:44
- ח Devarim 19:15 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 10:44
- י Devarim 4:32-33 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 12:10
- מ Shemos 12:2 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 22:04
נביאים
תלמוד בבלי
ראשונים
תפילה און פיוט
אנדערע
עיקרי הדברים
- 2:05 לויטן רמב"ם האט כלל ישראל'ס אמונה אין משה רבינו זיך נישט געשטיצט אויף זיינע אותות, ווייל ביי אן אות בלייבט אלעמאל א קליינער ספק אפשר איז עס א קונץ.
- 4:30 ביי הר סיני איז יעדער איד געווען א נביא און האט געהערט ווי דער אייבערשטער רעדט מיט משה און באשטימט אים צו געבן די איבעריגע תורה; דאס איז דער יסוד פון דער אמונה אין אים.
- 7:47 א נביא וואס ווייזט מופתים כדי צו לייקענען די נבואה פון משה רבינו הערט מען נישט, אזוי ווי מ'גלייבט נישט צוויי עדים וואס זאגן אז ס'איז נאכט ווען דער בית דין ווייסט אז ס'איז טאג.
- 11:48 צו הערן אן אנדערן נביא איז א מצוה לויט די תנאים פון דער תורה, אזוי ווי צו הערן עדים, אבער נישט קיין זיכערקייט; נאר די נבואה פון משה רבינו איז אן א ספק.
- 18:04 א קבלה וואס א גרויסער המון האט געזען מיט די אייגענע אויגן קען נישט זיין פאלש, ווייל א שקר אויף א זאך וואס הונדערטער טויזנטער האבן געזען וואלט זיך גלייך ארויסגעוויזן.
- 23:18 יעדע מצוה, אפילו מילה, און יעדער נביא פאר משה'ן אדער נאך אים, ווערט אנגענומען נאר ווייל משה רבינו האט עס איבערגעגעבן, און דערפאר הייסט ער דער אב פון אלע נביאים.
קושיות און תירוצים
-
קשיא: 2:05 אויב כלל ישראל האבן געזען משה רבינו'ס אותות, פארוואס איז דאס נישט דער יסוד פון זייער אמונה אין אים?
תירוץ: 2:59 ביי אן אות בלייבט אלעמאל א ספק אפשר איז עס א קונץ; די אמונה שטייט דערויף וואס דער גאנצער פאלק האט געהערט ווי דער אייבערשטער רעדט מיט משה'ן ביי הר סיני.
-
קשיא: 7:39 אויב א נביא מאכט גרויסע מופתים און זאגט אז דער אייבערשטער האט אים געזאגט עפעס קעגן משה רבינו, פארוואס הערט מען אים נישט?
תירוץ: 9:10 ווייל משה'ס נבואה איז ביי אונז קלאר ווי דער טאג, וויבאלד מיר האבן עס אליין געהערט, אזוי ווי מ'גלייבט נישט עדים וואס זאגן אז ס'איז נאכט ווען דער בית דין זעט אז ס'איז טאג.
-
קשיא: 22:04 רש"י פרעגט פארוואס די תורה הייבט נישט אן מיט החודש הזה לכם, די ערשטע מצוה; אבער מילה און גיד הנשה זענען דאך געגעבן געווארן פריער.
תירוץ: 23:09 יענע פריערדיגע מצוות ווייסן מיר נאר ווייל משה רבינו האט אונז דערפון דערציילט, ממילא איז החודש הזה די ערשטע מצוה וואס מ'האט געהערט פון משה אליין.
געדאנקען
- 3:10 דער משגיח ערקלערט אז די אותות פון משה רבינו אין מדבר זענען נישט געמאכט געווארן אלס ראיה; יעדע איז געווען ווייל מ'האט זי געדארפט, אזוי ווי צו דערטרינקען די מצריים אדער אז די ערד זאל איינשלינגען די בעלי מחלוקת.
- 8:26 וויבאלד יעדער איד האט געהערט ווי דער אייבערשטער באשטימט משה'ן, איז משה'ס נבואה ביי אונז קלאר ווי דער טאג, און קיין מופת קען זיך דערמיט נישט מעסטן; די שאלה איז קיינמאל נישט ווער ס'ווייזט גרעסערע מופתים.
- 11:48 צו פאלגן א שפעטערדיגן נביא איז אליין א מצוה פון משה רבינו'ס תורה, אזוי ווי צו פאלגן עדים, און נישט ווייל מ'איז איבערצייגט פון זיינע מופתים.
- 22:52 דער משגיח פארענטפערט רש"י'ס קשיא, אז מילה און גיד הנשה ווייסן מיר נאר ווייל משה האט אונז דערפון דערציילט, ממילא איז החודש הזה לכם די ערשטע מצוה וואס מ'האט געהערט פון משה רבינו.
- 24:41 ער טייטשט "משה אב לנביאים" אז אפילו די נביאים פאר משה'ן, ווי אברהם און יעקב, ווייסן מיר דורך אים, און די נאך אים גלייבט מען ווייל ער האט אונז געהייסן זיי צו הערן.
דערמאנט אין דעם שיעור
פערזאנען אברהם אבינו, אחאב, אליהו הנביא, דער רמב"ם, יהושע בן נון, יעקב אבינו, משה רבינו, נבות היזרעאלי, רש"י
ערכים גיד הנשה, החודש הזה לכם, יציאת מצרים, מסורה, מתן תורה, נבואה, רבונו של עולם