ג' ראשונות' ז' תחתונות. העשר מכות נמשכים מהעשרה מאמרות' ונתגלה אח"כ בעשרת הדברות. (התחדשות של ניסן -קדושת המצות)

קאטאלאג: TANYA ENGLISH ג נומ׳ ⁨8⁩ פאקעט גייד ז׳ 73 ענגליש 52 מינ׳

הערן

  1. אראפלאדן · לענג 52 מינ׳

עפענען אין דער אפליקאציע צום הערן

נאטיצן נאטיצן צוגעגרייט דורך AI פון דער רעקארדירונג; נישט איבערגעקוקט, און נישט דעם משגיח׳ס ווערטער. דער מקור איז די רעקארדירונג.

וועגן דעם שיעור

דער משגיח ווייזט ווי די עשרה מאמרות פון בריאת העולם זענען אנטפלעקט געווארן דורך די עשר מכות און געגעבן געווארן אין די עשרת הדברות, און ווי חודש ניסן, דער חודש פון התחדשות און פון אמונה, מיט דער מצה רופט א מענטש זיך מחדש צו זיין.

דער משגיח הייבט אן מיט די דריי אויבערשטע און זיבן אונטערשטע מדרגות, וואס ווערן אלץ מער ממשות'דיג ווען זיי נידערן זיך אראפ אין דער וועלט. דער אייבערשטער האט באשאפן די וועלט מיט די עשרה מאמרות, אבער קיינער האט עס נישט געזען; דורך די עשר מכות האט ער געוויזן אז יעדער חלק פון דער בריאה איז זיינס, קעגן עבודה זרה און קעגן די פילאסאפן וואס זאגן אז ער האט די וועלט איבערגעלאזט אליין צו גיין. די מכות זענען געגאנגען פארקערט, פון ערד ביז הימל, און די תורה, דורך די עשרת הדברות, האט דאס אלעס אריינגענומען. דערנאך קומט ער צו חודש ניסן, דער ראשית פון יאר, ווען די וועלט איז בפועל באשאפן געווארן און אלעס ווערט באנייט, און ער זאגט אז א מענטש זאל זיך מחדש זיין אין עבודת השם. אברהם אבינו, דער ערשטער איד, האט געגעבן די מצוה פון אמונה, און מצה איז די שפייז פון אמונה. דער מענטש האט אין זיך אלע צען מדות, דערפאר איז ברויט זיין שפייז; מצה, דריי מאל פינף און פערציג, שטייט העכער ווי לחם, דריי מאל זעקס און צוואנציג. ער מאנט מ'זאל זיך היטן מיט גוטע מצות, ווייל דער ראשית פון ניסן, מדת הרחמים, באשיצט פון דעם דין פון תשרי.

ענינים: חודש ניסן · גלות מצרים און די מכות · מעשה בראשית און די נפלאות הבריאה · מצה, מיכלא דמהימנותא · התחדשות אין עבודת השם

סדר השיעור

  1. 0:00 די עשרה מאמרות אנטפלעקט אין די עשר מכות שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח שילדערט די דריי אויבערשטע און זיבן אונטערשטע מדרגות, וואס ווערן ממשות'דיגער ווען זיי נידערן זיך אראפ און מ'קען זיי נוצן צום גוטן אדער צום שלעכטן. ער ערקלערט אז דורך די עשר מכות האט דער אייבערשטער געוויזן אז ער האט באשאפן די וועלט מיט די עשרה מאמרות, קעגן די וואס האלטן פון א באזונדערן גאט פאר יעדן כח, און אז די תורה, דורך די עשרת הדברות, האט דאס אלעס אריינגענומען.

  2. 9:43 הימלישע און ערדישע מאמרות, די מכות פארקערט שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח ערקלערט אז בראשית איז דער ערשטער מאמר און דער מקור פון די אנדערע, און נאך אים קומען דריי הימלישע און דערנאך ערדישע מאמרות. די מכות זענען געגאנגען פארקערט, פון דער ערד ביז דעם הימל, כדי צו ווייזן קעגן די פילאסאפן אז דער אייבערשטער פירט יעדע פרט; ער מערקט אן די צוויי גרופעס פון זיבן און דריי, און דערמאנט אז די קערה און די מכות זענען אויך געשטעלט לויט די צען ספירות.

  3. 21:08 ניסן, דער ראשית און חודש פון התחדשות שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח ערקלערט אז ניסן איז דער ראשית: די וועלט איז במחשבה באשאפן געווארן אין תשרי מיט מדת הדין, אבער בפועל אין ניסן מיט רחמים, און דעמאלטס איז דאס אידישע פאלק געווארן. די התחדשות פונעם אייבערשטן נידערט זיך אראפ אין דעם חודש, און ער שילדערט ווי די נאטור וועקט זיך אויף אין פרילינג נאך דעם טויטקייט פון ווינטער.

  4. 24:55 זיך מחדש זיין אין ניסן שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח זאגט אז א מענטש זאל אויסנוצן ניסן זיך מחדש צו זיין אין עבודת השם, און דערציילט פון א צדיק וואס האט שווער געהאט צו נעמען צייט צו ענטפערן א שאלה, ווייל איין שעה אין ניסן איז ווי א גאנצער טאג. ער פרעגט פארוואס א מענטש זאל בלייבן הינטער א באנייטע וועלט, ברענגט דעם משל פונעם נביא פון די טרוקענע ביינער וואס שטייען אויף, און זאגט אז די נייע קליידער און דאס גערייניגטע הויז פון פסח זאלן א מענטש ברענגען צו פרעגן ווי אזוי ער אליין קען ווערן נייע.

  5. 30:41 אברהם אבינו, אמונה און מצה שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח פארבינדט ניסן אלס ראשית מיט אברהם אבינו, דער ערשטער איד, וואס האט געגעבן די ערשטע מצוה, אמונה, וואס דער רמב"ם רעכנט ערשט. פסח איז די צייט פון אמונה, און מצה, ווי דער זוהר רופט עס, איז די שפייז פון אמונה; אברהם אבינו, דער אנהייב, האט אויך געגעסן מצה.

  6. 33:58 די חיות, דער מענטש און דעם מענטשנס שפייז שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח ערקלערט אז יעדע חיה איז באשאפן מיט איין מדה, דערפאר קען מען פאראויסזאגן ווי זי וועט זיך פירן, אבער דער מענטש, וואס יעדער חלק פון דער בריאה האט צוגעלייגט צו אים, האט אין זיך אלע צען, און יעדער מענטש האט זיינע אייגענע הערשנדע מדות. דערפאר איז ברויט דעם מענטשנס שפייז, און ער ברענגט דעם פסוק אז דער מענטש לעבט נישט פון ברויט אליין נאר פון דעם וואס קומט ארויס פונעם מויל פונעם אייבערשטן.

  7. 40:08 דער שם הוי"ה, שבת, און מצה העכער ווי לחם שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח טיילט די ספירות אין חב"ד, חג"ת און נהי"ם, ווי מ'זעט ביים ארומוויקלען די רצועות פון די תפילין, און ערקלערט דעם שם הוי"ה מיט זיין מילוי פון צען אותיות. ער פארבינדט רשות היחיד אום שבת מיטן אייבערשטן, לויטן זוהר, און ווייזט אז לחם איז דריי מאל זעקס און צוואנציג און מצה איז דריי מאל פינף און פערציג, ממילא איז מצה פיל העכער.

  8. 45:26 גוטע מצות און די צוויי ראשית'ן שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח מאנט מ'זאל זיך היטן צו האבן גוטע, געהיטענע מצות, ווייל אום פסח לאדט זיך א מענטש אן מיט אמונה פארן גאנצן יאר. ער ערקלערט אז עס זענען דא צוויי ראשית'ן, ניסן מיט רחמים און תשרי מיט דין, און ווער עס שטעלט זיך אונטער דער ממשלה פון ניסן דארף נישט מורא האבן פון ראש השנה; די לעצטע ווערטער וועגן התחדשות זענען מערסטנס נישט צו פארשטיין.

דער שיעור, אויסגעשריבן

די עשרה מאמרות אנטפלעקט אין די עשר מכות

5:40

דער משגיח רעדט פון די ערשטע דריי מדרגות און די זיבן מדות אונטער זיי. אין די העכערע וועלטן זענען די מדות ריין און רוחניות'דיג, אבער ווען זיי נידערן זיך אראפ אין דער וועלט ווערן זיי פיל מער ממשות'דיג, און ווי מ'האט געלערנט די לעצטע וואכן, קען מען זיי דעמאלט נוצן צום גוטן אדער צום שלעכטן.

6:46

דער אייבערשטער האט באשאפן די וועלט מיט די עשרה מאמרות, אבער קיינער האט עס נישט געזען. דורך די עשר מכות האט ער עס געוויזן, ווייל יעדער חלק פון דער וועלט איז פארטראטן אין איינע פון זיי. דאס איז דער פשט פון די פסוקים אין שמות, אז מצרים זאל וויסן אז ער איז השם בקרב הארץ און אז קיינער איז נישט ווי ער אין דער גאנצער ערד. א,ב

8:11

דאס איז געקומען קעגן די עובדי עבודה זרה, וואס האבן געהאלטן אז ס'איז דא א גאט פון מלחמה, א גאט פון שלום, א גאט פאר יעדע מדה. דער אייבערשטער האט באוויזן אז אלעס אין דער בריאה קומט נאר פון אים. נאך יציאת מצרים האט ער דאס אלעס אריינגעלייגט אין דער תורה: ווי רש"י ערקלערט אין סוף משפטים, צווייגן זיך אפ אלע מצוות פון די עשרת הדברות. ג

הימלישע און ערדישע מאמרות, די מכות פארקערט

11:15

דער משגיח ערקלערט אז בראשית, דער סאמע אנהייב, איז אליין א מאמר און דער מקור פון וואנען די אנדערע ניין צווייגן זיך אפ. נאכדעם קומען דריי הימלישע מאמרות, צווישן זיי דאס באשאפן פונעם רקיע, און דערנאך די ערדישע, אנגעהויבן מיט דער יבשה. ד

13:23

דורך די מכות האט דער אייבערשטער באוויזן אז ער האט נישט נאר באשאפן די וועלט, נאר ער פירט זי נאך אלץ, קעגן א שיטה פון פילאסאפן וואס האלטן אז ער האט זי איבערגעלאזט צו גיין פון זיך אליין. ער היט אפ יעדע פרט, און גארנישט קומט פאר במקרה. דערפאר זענען די מכות געגאנגען פארקערט, אנגעהויבן פון דער ערד און ארויף ביז דעם הימל. די אכטע מכה, ארבה, שטימט מיטן מאמר פונעם רקיע.

17:52

די מאמרות און די מכות טיילן זיך ביידע אין צוויי גרופעס, זיבן און דריי. דער משגיח פאסט צוזאם אז דער אייבערשטער האט געזאגט די עשרה מאמרות און דאס געוויזן ביי יציאת מצרים. ער דערמאנט אז דער סדר פון דער קערה לויטן אריז"ל שפיגלט אויך אפ די צען, און אז דער בני יששכר צייכנט יעדע מכה מיט איר ספירה. ה

ניסן, דער ראשית און חודש פון התחדשות

21:20

דערנאך קומט דער משגיח צו פסח און רופט ניסן דער ראשית, דער ערשטער פון די חדשים. די גמרא אין ראש השנה לערנט אז במחשבה איז די וועלט באשאפן געווארן אין תשרי, מיט מדת הדין, אבער בפועל אין ניסן, מיט רחמים. אין ניסן זענען אידן געווארן א פאלק. ו,ז

23:42

דער אייבערשטער באנייט די בריאה יעדן טאג, ווי מ'זאגט אין דאווענען, און די התחדשות נידערט זיך אראפ אין דעם חודש. נאך א ווינטער ווען אלעס איז געלעגן טויט אונטער ווייסע תכריכים, ווערן די טעג לענגער, די פייגל זינגען און די זון דערווארעמט די לופט. ח

זיך מחדש זיין אין ניסן

24:55

דער משגיח זאגט אז די געשמאקקייט איז א רמז: א מענטש זאל אויסנוצן ניסן זיך מחדש צו זיין פאר עבודת השם, און דעמאלט איז זייער גרינג צו ווערן א בעסערער מענטש. ער דערציילט פון איינעם וואס האט געשריבן צו א צדיק מיט א שאלה; דער צדיק האט געענטפערט אז ס'איז אים שווער צו נעמען צייט צו ענטפערן, ווייל אין ניסן איז איין שעה ווערט א גאנצן טאג.

26:46

פארוואס, פרעגט ער, זאל א מענטש בלייבן הינטער אלעס ארום אים וואס ווערט ווידער לעבעדיג? די פייגל זינגען, זאל ער נישט אויך זינגען? ער ברענגט דעם משל פונעם נביא פון די טרוקענע ביינער וואס שטייען אויף: שטיי אויף פון קבר און ווער געטריי צו דער תכלית פאר וואס מ'איז באשאפן געווארן. ט

29:30

פאר פסח קויפט מען נייע קליידער, מ'רייניגט און מ'פארבט איבער דאס הויז, און מ'נעמט ארויס כלים וואס מ'האט א גאנץ יאר נישט געזען. דער משגיח זאגט אז דאס זאל ווירקן אויפן מענטש, אז ער זאל פרעגן ווי אזוי ער אליין קען ווערן נייע.

אברהם אבינו, אמונה און מצה

31:08

ווייל ניסן איז דער ראשית, פארבינדט עס דער משגיח מיט אברהם אבינו, דער ערשטער איד, וואס האט געגעבן די ערשטע מצוה, אמונה, וואס דער רמב"ם רעכנט ערשט. פסח איז די צייט פון אמונה, און דער זוהר רופט מצה מיכלא דמהימנותא, די שפייז פון אמונה. אברהם אבינו, דער אנהייב, האט אויך געגעסן מצה. י

די חיות, דער מענטש און דעם מענטשנס שפייז

34:05

דער משגיח ערקלערט אז יעדע חיה איז באשאפן מיט איין מדה: דער לייב מיט איינע, דאס שעפסל מיט א צווייטע. דערפאר ווייסט מען פאראויס ווי זי וועט זיך פירן; לייג אריין א הונגעריגן לייב מיט א שעפסל אין איין שטייג, און יעדער ווייסט וואס וועט געשען. דער מענטש איז אנדערש, ווייל יעדער חלק פון דער בריאה האט צוגעלייגט צו אדם, ממילא האט ער אין זיך אלע צען.

35:37

יעדער מענטש האט זיינע אייגענע הערשנדע מדות, ווי ביי צוויי מענטשן וואס באשטעלן יעדער א צווייטן טעם. פונדעסטוועגן פאסט איין שפייז פאר יעדן, ברויט, און דערויף זאגט דער פסוק אז נישט אויף ברויט אליין לעבט דער מענטש נאר אויף דעם דבר השם. א לייב עסט פלייש א גאנץ לעבן; ברויט איז מענטשליכע שפייז, ווייל יעדער מענטש געפינט דערין וואס ער דארף. כ

דער שם הוי"ה, שבת, און מצה העכער ווי לחם

40:21

די צען ספירות טיילן זיך אין חב"ד, חג"ת און נהי"ם, די ערשטע דריי, די צווייטע דריי און די לעצטע פיר, ווי טייל וויקלען די רצועה פון די תפילין אויף דער האנט אין דריי גרופעס. דער דבר השם פון וואס דער פסוק רעדט איז דער שם הוי"ה, וואס זיינע אותיות במילואם מאכן צען.

43:48

אום שבת טאר מען נישט טראגן צווישן רשות היחיד און רשות הרבים, ווייל ווי דער זוהר זאגט, מיינט רשות היחיד דעם אייבערשטן. פון דא קומט דער משגיח צו דער גימטריא: לחם איז דריי מאל זעקס און צוואנציג, און מצה איז דריי מאל פינף און פערציג, די פולערע פארעם פונעם שם. ממילא איז מצה פיל העכער ווי לחם. ל

גוטע מצות און די צוויי ראשית'ן

46:18

דערפאר מאנט דער משגיח מ'זאל זיך באמת היטן צו האבן גוטע, געהיטענע מצות. אום פסח שפייזט זיך א מענטש און לאדט זיך אן מיט אמונה פארן גאנצן יאר.

47:29

ער ערקלערט אז ווער עס האלט פסח ווי עס דארף צו זיין דארף זיך נישט זארגן אויף ראש השנה, ווייל עס זענען דא צוויי ראשית'ן: ניסן מיט מדת הרחמים און תשרי מיט מדת הדין. ווער עס שטעלט זיך אונטער דער ממשלה פונעם ערשטן איז שוין פטור פונעם צווייטן. די לעצטע ווערטער, וועגן התחדשות און אויפשטיין פונעם קבר, זענען מערסטנס נישט צו פארשטיין.

מראי מקומות

תורה

  1. א לכאורה Shemos 8:18 מפתח אינעם אויסשרייב: 6:46
  2. ב לכאורה Shemos 9:14 מפתח אינעם אויסשרייב: 6:46
  3. ד לכאורה Bereishis 1:6 מפתח אינעם אויסשרייב: 11:15
  4. ו לכאורה Shemos 12:2 מפתח אינעם אויסשרייב: 21:20
  5. כ לכאורה Devarim 8:3 מפתח אינעם אויסשרייב: 35:37

נביאים

  1. ט לכאורה Yechezkel ch. 37 מפתח אינעם אויסשרייב: 26:46

תלמוד בבלי

  1. ז Gemara Rosh Hashanah (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 21:20

זוהר און קבלה

  1. י Zohar (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 31:08
  2. ל Zohar (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 43:48

ראשונים

  1. ג לכאורה Rashi, Shemos 24:12 מפתח אינעם אויסשרייב: 8:11

אחרונים און חסידות

  1. ה Bnei Yissaschar (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 17:52

תפילה און פיוט

  1. ח לכאורה Shacharis, blessing of Yotzer Or מפתח אינעם אויסשרייב: 23:42

עיקרי הדברים

  1. 6:46 דער אייבערשטער האט באשאפן די וועלט מיט די עשרה מאמרות, און דורך די עשר מכות האט ער בגלוי געוויזן אז יעדער חלק פון דער בריאה איז אין זיין האנט.
  2. 8:26 די מכות האבן אפגעפרעגט סיי עבודה זרה, וואס האלט פון א באזונדערן גאט פאר יעדן כח, סיי די שיטה פון די פילאסאפן אז דער אייבערשטער פירט שוין נישט די וועלט; ער היט אפ יעדע פרט.
  3. 21:25 ניסן איז דער ראשית פון יאר, ווען די וועלט איז בפועל באשאפן געווארן און די התחדשות פונעם אייבערשטן נידערט זיך אראפ אין דער נאטור, און א מענטש זאל עס אויסנוצן זיך מחדש צו זיין אין עבודת השם.
  4. 31:08 פסח איז די צייט פון אמונה: אברהם אבינו, דער ערשטער איד, האט געגעבן די מצוה פון אמונה, און מצה איז די שפייז פון אמונה.
  5. 44:56 מצה, דריי מאל פינף און פערציג, שטייט העכער ווי לחם, דריי מאל זעקס און צוואנציג, און א מענטש זאל זיך היטן צו האבן גוטע מצות.

קושיות און תירוצים

  1. קשיא: 7:14 קיינער האט נישט געזען ווי דער אייבערשטער באשאפט די וועלט; ווי אזוי איז געוויזן געווארן אז ער האט זי געמאכט און ער פירט זי?

    תירוץ: 7:27 דורך די עשר מכות, יעדע אנטקעגן איינעם פון די עשרה מאמרות, האט ער בגלוי געוויזן אז יעדער חלק פון דער בריאה איז זיינס.

  2. קשיא: 24:55 פארוואס איז ניסן א צייט ווען א מענטש קען זיך אזוי גרינג מחדש זיין?

    תירוץ: 21:25 ווייל ניסן איז דער ראשית, ווען די וועלט איז בפועל באשאפן געווארן, און די התחדשות פונעם אייבערשטן קומט אראפ און פילט אן די וועלט אין דעם חודש.

  3. קשיא: 44:56 פארוואס איז מצה העכער ווי געווענליכע ברויט?

    תירוץ: 45:07 לחם איז דריי מאל זעקס און צוואנציג, און מצה איז דריי מאל פינף און פערציג, די פולערע פארעם פונעם שם הוי"ה.

מעשיות

  1. 25:54 א צדיק וואס האט נישט געהאט צייט אין ניסן

    איינער האט געשריבן צו א צדיק און אים געפרעגט א שאלה. דער צדיק האט געענטפערט אז ס'איז אים שווער אפצורייסן צייט צו ענטפערן, ווייל עס איז ניסן, און איין שעה אין ניסן איז ווערט אזויפיל ווי א גאנצער טאג אין א צווייטער צייט פון יאר.

געדאנקען

  1. 14:39 די מכות זענען געגאנגען פארקערט צו די מאמרות, אנגעהויבן פון דעם ערדישן און ארויף ביז דעם הימלישן, כדי צו ווייזן דעם אייבערשטנס ממשלה אויף יעדער מדרגה פון דער בריאה.
  2. 23:45 די התחדשות פון דער נאטור אין פרילינג איז דאס אראפנידערן פון דער הימלישער התחדשות פון ניסן, און א מענטש וואס בלייבט אלט ווען אלעס ארום אים ווערט באנייט בלייבט הינטער זיין אייגענער סביבה.
  3. 34:05 יעדע חיה טראגט איין מדה און פירט זיך ווי מ'קען פאראויסזאגן, אבער דער מענטש האט אין זיך אלע צען, און דערפאר איז ברויט, א געמיש, דעם מענטשנס שפייז.
  4. 44:43 לחם איז דריי מאל זעקס און צוואנציג, דער פשוט'ער שם הוי"ה, און מצה איז דריי מאל פינף און פערציג, דער שם הוי"ה במילואו, ממילא איז מצה א פיל העכערע שפייז.
  5. 47:31 עס זענען דא צוויי ראשית'ן פון יאר, ניסן מיט רחמים און תשרי מיט דין, און ווער עס שטעלט זיך אונטער דעם ראשית פון ניסן דורך גוטע מצות איז שוין פטור פון דער ממשלה פונעם דין פון תשרי.

וואס דער משגיח זאגט מ׳זאל ארויסנעמען

  1. 24:55 דער משגיח זאגט אז מ'זאל אויסנוצן די ספעציעלע צייט פון ניסן זיך מחדש צו זיין אין עבודת השם.
  2. 29:30 דער משגיח זאגט אז די נייע קליידער, דאס גערייניגטע הויז און די נייע כלים פון פסח זאלן א מענטש ברענגען צו פרעגן ווי אזוי ער אליין קען ווערן נייע.
  3. 46:18 דער משגיח מאנט מ'זאל זיך באמת היטן צו האבן גוטע מצות אום פסח.

דערמאנט אין דעם שיעור

פערזאנען אברהם אבינו, דער הייליגער אר"י, דער רמב"ם, רש"י

ערכים אמונה, מיכלא דמהימנותא, עשר מכות, עשרה מאמרות, עשרת הדברות, ראשית, רבונו של עולם, רשות היחיד, שם הוי"ה

מעלדן א טעות אויף דעם בלאט