bachurim mishpatim
קאטאלאג: Y 05 Current משפטים נומ׳ 11 תשע"ג (2012–13) אידיש 36 מינ׳
שטייט נישט אינעם פאקעט גייד פון 2012; דער קעפל איז גענומען פונעם נאמען פונעם פייל.
הערן
עפענען אין דער אפליקאציע צום הערן
וועגן דעם שיעור
ביים אנהייב לערנען תניא מיט בחורים ערקלערט דער משגיח פארוואס דער ספר הייבט זיך אן מיטן ווארט "תניא", וואס די שבועה "תהי צדיק ואל תהי רשע" מיינט און פארוואס זי גיט כח, און ווי אזוי דער רעיא מהימנא טייטשט די פיר סארט מענטשן אין דער גמרא.
דער משגיח הייבט אן דעם תניא מיט דער גמרא אין נדה אז מ'באשווערט די נשמה איידער זי קומט אראפ אויף דער וועלט "תהי צדיק ואל תהי רשע". ער ברענגט די קבלה ביי חב"ד אז דאס ערשטע ווארט "תניא" איז כדי צו צוברעכן א קליפה וואס הייסט אזוי, און אז דער בעל התניא האט די הקדמה געשריבן פאר יעדן איד אין אלע דורות וואס לערנט דעם ספר. ער ברענגט פונעם סאטמארער רבי'ן אז ווער עס וויל וועלן זיין גוט זאל לערנען תניא, און ער טייטשט די פיר אותיות פון "תניא" ווי די אותיות פון לשון עתיד. ער שילדערט דעם סדר פונעם ספר: קשיות, דערנאך ידיעות, דערנאך עבודה. ער איז מסביר אז שבועה קומט פון שבע, די זיבן כוחות פון בריאה, און ממילא גיט די שבועה כח קעגן דעם יצר הרע, ווי ביי אליעזר; און "משביעים" איז "משפיעים". דערנאך פרעגט ער די קשיא פונעם תניא ווי אזוי מ'קען זיך האלטן ווי א רשע, ברענגט די גמרא פון די פיר סארט מענטשן מיטן פשט פונעם רעיא מהימנא, און ענדיגט מיט דער גמרא פון בינונים, רבה און איוב.
סדר השיעור
-
0:00 פארוואס דער ספר הייבט זיך אן מיט "תניא"
דער משגיח מערקט אן אז אין דער ברייתא אין נדה וואס דער בעל התניא ברענגט שטייט נישט "תניא", און ער ברענגט די קבלה ביי חב"ד אז ער האט עס צוגעלייגט כדי צו צוברעכן א קליפה וואס הייסט אזוי. ער לייגט צו אז די ביאורים וואס ער וועט זאגן זענען פון ספרים אדער געהערט פון זיין רבי'ן, ר' פייוול מענדלאוויטש.
-
3:28 א ספר פאר דעם וואס וויל ווערן בעסער
דער משגיח ערקלערט אז די הקדמה רעדט צו יעדן איד אין אלע דורות וואס לערנט דעם ספר, ברענגט דעם סאטמארער רבי'נס תשובה אז ווער עס וויל וועלן זאל לערנען תניא, און זאגט אז דער ספר ענטפערט אויף יעדע שאלה אין עבודת השם. דערנאך טייטשט ער די פיר אותיות פון "תניא" ווי די אותיות פון לשון עתיד.
-
8:22 די שבועה און דער סדר פונעם תניא
דער משגיח טייטשט די שבועה וואס מ'באשווערט די נשמה, צו זיין א צדיק און נישט קיין רשע און צו זיין אין אירע אויגן ווי א רשע, און שילדערט דעם סיסטעם פונעם תניא: קשיות, דערנאך ידיעות, דערנאך עבודה. ער זאגט אז דעם ערשטן פרק מיט די קשיות וועט מען לערנען גענוי, און געוויסע שפעטערדיגע פרקים קען זיין אז ער וועט נאר זאגן דעם תמצית.
-
13:10 שבועה, שבע און שפע
דער משגיח ברענגט דעם רמב"ן אז שבועה קומט פון שבע: א שבועה באשווערט דעם מענטש מיט אלע זיבן כוחות פון בריאה, און דערפאר מעג מען שווערן כדי זיך צו שטארקן קעגן דעם יצר הרע, אזוי ווי אברהם אבינו האט משביע געווען אליעזר. דערנאך טייטשט ער "משביעים" ווי "משפיעים", ווייל א פ"א און א בי"ת פארבייטן זיך, און א פ"א אין כתב אשורית האט אינעווייניג א באהאלטענעם בי"ת.
-
20:27 ווי אזוי קען מען זיך האלטן ווי א רשע?
דער משגיח פרעגט די קשיא פונעם תניא: ווער עס האלט זיך ווי א רשע וועט זיין טרויעריג און וועט נישט קענען דינען דעם אייבערשטן בשמחה, און ווער עס איז כסדר בשמחה קען קומען צו קלות ראש. ער איז מסביר אז "ווי א רשע" מיינט אז ער זאל נישט זיין זיכער מיט זיך, און ער הייבט אן די גמרא אין ברכות פון פיר סארט מענטשן.
-
24:01 דער רעיא מהימנא אויף די פיר סארט
דער משגיח ברענגט דעם פשוטן פשט פון א צדיק אדער רשע וואס עס גייט אים גוט אדער שלעכט, און דערנאך דעם רעיא מהימנא אין פרשת משפטים: יעדער מענטש האט א יצר טוב און א יצר הרע, און "צדיק ורע לו" איז א צדיק וואס איז בעל הבית איבער זיין רע, בשעת "רשע וטוב לו" האט א יצר טוב וואס ער פאלגט נישט.
-
28:24 בינונים, רבה און איוב
דער משגיח ברענגט די גמרא סוף ברכות אז צדיקים משפט דער יצר טוב, רשעים דער יצר הרע און בינונים ביידע, ווי רבה האט געזאגט אז ער איז א בינוני און אביי'ס תשובה. דערנאך שטעלט ער אוועק די קשיות פונעם תניא: ווי אזוי קען איוב זאגן אז דער אייבערשטער האט באשאפן צדיקים און רשעים, ווען דאס רופט מען נישט אויס פאר די געבורט, און ווי אזוי קען רבה, וואס האט קיינמאל נישט אויפגעהערט לערנען, זיך טועה זיין און זאגן אז ער איז א בינוני.
דער שיעור, אויסגעשריבן
פארוואס דער ספר הייבט זיך אן מיט "תניא"
דער משגיח מערקט אן אז אין דער ברייתא אין נדה וואס דער בעל התניא ברענגט, אז מ'באשווערט די נשמה "תהי צדיק ואל תהי רשע", שטייט נישט דאס ווארט "תניא"; ער האט עס צוגעלייגט. לויט דער קבלה ביי חב"ד איז פאראן א קליפה וואס הייסט "תניא" וואס לאזט נישט זיין קיין ערליכער איד, און מיט דעם ווארט האט ער זי געוואלט צוברעכן. א,ב
א ספר פאר דעם וואס וויל ווערן בעסער
אין דער הקדמה שרייבט דער בעל התניא אז ער קען נישט ענטפערן יעדן באזונדער, דערפאר ענטפערט דער ספר אויף יעדע שאלה אין עבודת השם. איינער האט געפרעגט דעם סאטמארער רבי'ן ווי אזוי מ'קען וועלן וועלן זיין גוט; האט ער געענטפערט: לערנען תניא. ג
דער משגיח זאגט אז די פיר אותיות פון "תניא" זענען די אותיות פון לשון עתיד. וואס איז געווען איז פארביי; דער ספר רעדט צו דעם וואס וויל ווערן.
די שבועה און דער סדר פונעם תניא
די נשמה וואס קומט אראפ ווערט באשוואוירן צו זיין א צדיק און נישט קיין רשע, און אפילו אז די גאנצע וועלט זאגט אז ער איז א צדיק, זאל ער זיין אין זיינע אויגן ווי א רשע. דער תניא הייבט אן מיט קשיות וואס ווערן פארענטפערט בערך ביז פרק ח. א
נישט ווי רוב חסידישע ספרים אויף דער סדרה, גייט דער תניא מיט א סיסטעם: ערשט קשיות, דערנאך פרקים פון ידיעות, און דערנאך עבודה, וואס מ'קען נאר פארשטיין מיט די ידיעות.
שבועה, שבע און שפע
פארוואס א שבועה? דער משגיח ברענגט דעם רמב"ן אין פרשת מטות אז שבועה קומט פון שבע. דער אייבערשטער האט באשאפן די וועלט אין זיבן טעג, און אלע כוחות פון בריאה ליגן דערין; ממילא באשווערט א שבועה דעם מענטש מיטן כח פון דער גאנצער בריאה. ד
דערפאר זאגט די גמרא אז ווער עס האט מורא אז דער יצר הרע וועט אים איבערשטארקן, מעג שווערן צו טאן די מצוה. אזוי האט אברהם אבינו משביע געווען אליעזר פארן שידוך מיט רבקה: אליעזר האט געוואלט ווערן א מחותן מיט אברהם, און די שבועה האט אים געשטארקט וואו זיין יצר טוב אליין וואלט אפשר נישט געקענט. ה,ו
א פ"א און א בי"ת פארבייטן זיך, ממילא איז "משביעים" "משפיעים": די שבועה איז א השפעה פון קדושה פון אויבן, אז די נשמה זאל עס קענען מקיים זיין. אין כתב אשורית, לייגט ער צו, זעט מען א ווייסן בי"ת אינעווייניג אין דעם פ"א.
ווי אזוי קען מען זיך האלטן ווי א רשע?
דער משגיח פרעגט די קשיא פונעם תניא: ווער עס האלט זיך ווי א רשע וועט זיין טרויעריג און נישט קענען דינען דעם אייבערשטן בשמחה, און ווער עס איז כסדר בשמחה קען קומען צו קלות ראש. ער איז מסביר אז "ווי א רשע" מיינט אז ער זאל נישט זיין זיכער מיט זיך. דערנאך הייבט ער אן די גמרא אין ברכות פון פיר סארט מענטשן. ז,ח,ט
דער רעיא מהימנא אויף די פיר סארט
בינונים, רבה און איוב
די גמרא סוף ברכות זאגט אז צדיקים משפט דער יצר טוב, רשעים דער יצר הרע, און בינונים ביידע. רבה האט געזאגט אז ער איז א בינוני, האט אביי געענטפערט אז ער לאזט נישט לעבן קיין שום בריה. כ
מראי מקומות
תורה
כתובים
תלמוד בבלי
- א Niddah 30b טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 0:22, 8:36
- ה לכאורה Nedarim 8a מפתח אינעם אויסשרייב: 14:47
- ט Berachos 7a טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 21:17, 24:09
- כ Berachos 61b טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 28:30
- ל לכאורה Bava Basra 16a מפתח אינעם אויסשרייב: 31:15
- מ לכאורה Niddah 16b מפתח אינעם אויסשרייב: 31:15
- נ לכאורה Bava Metzia 86a מפתח אינעם אויסשרייב: 33:34
זוהר און קבלה
ראשונים
אחרונים און חסידות
עיקרי הדברים
- 8:36 איידער די נשמה קומט אראפ באשווערט מען זי אז זי זאל זיין א צדיק און נישט קיין רשע, און אפילו אז די גאנצע וועלט זאגט אז ער איז א צדיק זאל ער זיין אין זיינע אויגן ווי א רשע.
- 4:07 דער תניא איז א ספר אין עבודת השם פאר דעם וואס וויל ווערן בעסער, און דער משגיח זאגט אז ער ענטפערט אויף יעדע שאלה וואס מ'קען פרעגן אין עבודת השם.
- 10:49 דער תניא איז געבויט מיט א סדר: קשיות אינעם ערשטן פרק, דערנאך א צען-פופצן פרקים ידיעות, און ערשט דערנאך עצות אין עבודה, וואס מ'קען נאר פארשטיין מיט די ידיעות.
- 13:57 א שבועה טראגט אין זיך דעם כח פון אלע זיבן כוחות פון בריאה, און דערפאר שטארקט זי דעם מענטש קעגן דעם יצר הרע.
- 26:24 לויטן רעיא מהימנא מיינט "צדיק ורע לו" א צדיק וואס דער רע איז אונטערטעניג צו אים, און "רשע וטוב לו" א רשע וואס האט א יצר טוב אבער ער פאלגט אים נישט.
קושיות און תירוצים
-
קשיא: 0:29 פארוואס הייבט דער בעל התניא אן מיטן ווארט "תניא", ווען אין דער ברייתא וואס ער ברענגט שטייט עס נישט?
תירוץ: 1:10 לויט דער קבלה ביי חב"ד איז פאראן א קליפה וואס הייסט "תניא" וואס לאזט נישט זיין קיין ערליכער איד, און ער האט אנגעהויבן מיט דעם ווארט כדי מיט דעם ספר צו צוברעכן די קליפה.
-
קשיא: 13:23 פארוואס באשווערט מען די נשמה, און וואס לייגט א שבועה צו?
תירוץ: 13:57 א שבועה קומט פון שבע און טראגט אין זיך די כוחות פון אלע זיבן כוחות פון בריאה, ממילא גיט זי דעם מענטש כח קעגן דעם יצר הרע.
-
קשיא: 21:01 ווי אזוי קען מען באשווערן די נשמה אז זי זאל זיך האלטן ווי א רשע, ווען דאס ברענגט צו עצבות און מ'דארף דינען דעם אייבערשטן בשמחה?
תירוץ: 21:30 מ'זאגט אים נישט אז ער זאל מיינען אז ער איז א רשע, נאר ווי א רשע, דאס הייסט אז ער זאל נישט זיין זיכער מיט זיך.
מעשיות
-
4:19 ווי אזוי קען מען וועלן וועלן?
דער משגיח דערציילט אז איינער האט געפרעגט דעם סאטמארער רבי'ן ווי אזוי מ'קען וועלן וועלן זיין גוט. דער סאטמארער רבי האט געענטפערט אז אויף וועלן זאל מען לערנען דעם ספר התניא, און דורך לערנען דעם ספר וועט מען וועלן זיין אן ערליכער איד.
אין דער מעשה: the Satmar Rebbe
-
15:27 אברהם אבינו באשווערט אליעזר
אברהם אבינו האט געשיקט אליעזר טאן דעם שידוך מיט רבקה. אליעזר האט געוואלט ווערן א מחותן מיט אברהם אבינו, און אברהם האט אים אפגעזאגט. ווייל עס קען זיך אריינכאפן א שטיקל יצר הרע און ער וועט נישט טאן די שליחות געהעריג, האט אים אברהם אבינו משביע געווען, און די שבועה האט אים געגעבן כח וואס זיין יצר טוב אליין האט אפשר נישט געהאט.
אין דער מעשה: Avraham Avinu, Eliezer, Rivkah
געדאנקען
- 6:37 דער משגיח זאגט אז די פיר אותיות פון "תניא" זענען די פיר אותיות פון לשון עתיד, אזוי אז דער נאמען פונעם ספר אליין רעדט פון וועלן ווערן: וואס איז געווען ביז יעצט איז פארביי, און פון יעצט אן וויל מען זיין גוט.
- 13:34 שבועה קומט פון שבע: ווייל אלע כוחות פון בריאה ליגן אין די זיבן טעג, באשווערט א שבועה דעם מענטש מיטן כח פון דער גאנצער בריאה, און דערפאר העלפט זי קעגן דעם יצר הרע.
- 17:24 "משביעים אותו" קען מען לייענען "משפיעים": א פ"א און א בי"ת פארבייטן זיך, און אין כתב אשורית האט א פ"א אינעווייניג א ווייסן בי"ת, ממילא איז די שבועה א השפעה פון קדושה וואס קומט אראפ פון הימל אז די נשמה זאל עס קענען מקיים זיין.
- 21:30 זיין "ווי א רשע" אין די אייגענע אויגן מיינט נישט אז ער זאל האלטן אז ער איז א רשע, נאר אז ער זאל נישט זיין זיכער מיט זיך.
- 26:15 לויטן רעיא מהימנא זענען דער "רע" און דער "טוב" ביי די פיר סארט אין דער גמרא נישט וואס עס גייט אריבער אויף דעם מענטש, נאר דער יצר אין אים, און ווער עס איז בעל הבית איבער וועמען.
- 10:21 נישט ווי רוב חסידישע ספרים וואס זאגן תורות אויף דער סדרה אן א סדר פון אנטוויקלונג, גייט דער תניא מיט א סיסטעם פון די גרינגע זאכן העכער און העכער, און לייגט אוועק ידיעות איידער ער גיט עצות אין עבודה.
וואס דער משגיח זאגט מ׳זאל ארויסנעמען
- 4:32 דער משגיח ברענגט פונעם סאטמארער רבי'ן אז ווער עס וויל וועלן זיין גוט זאל לערנען דעם ספר התניא.
דערמאנט אין דעם שיעור
פערזאנען אביי, אברהם אבינו, איוב, אליעזר עבד אברהם, דער בעל התניא, דער סאטמארער רב, דער רמב"ן, משה רבינו, ר' שרגא פייוול מענדלאוויטש, רבה בר נחמני, רבקה אמנו
ערכים בינוני, השפעה, יצר הרע, יצר טוב, עצבות, קלות ראש, קליפה, רעיא מהימנא, שבועה