Vayakheil Pekudei
קאטאלאג: Y 05 Current ויקהל פקודי נומ׳ 22 תשס"ט (2008–09) אידיש 38 מינ׳
שטייט נישט אינעם פאקעט גייד פון 2012; דער קעפל איז גענומען פונעם נאמען פונעם פייל.
הערן
עפענען אין דער אפליקאציע צום הערן
וועגן דעם שיעור
דער משגיח ערקלערט אז דער גאנצער חודש ניסן איז א חודש פון אמונה, ווייזט מיט די גימטריא פונעם שם הוי"ה ווי אזוי די מצה טראגט אין זיך שמות הקדושים וואס ברענגען אריין אמונה אין א איד, און רופט אז יעדער בחור זאל זיך באנייען פסח ווי די גאנצע בריאה ווערט באנייט.
דער משגיח רעדט ביי שבת החודש און זאגט אז חודש ניסן איז א הייליגער חודש, וואו נישט נאר דער טאג פון יום טוב נאר דער גאנצער חודש איז יום טוב, און ער איז מסוגל צו שטארקן די אמונה. דער הויכפונקט איז די סדר נאכט, ווען מ'דערציילט די קינדער פון יציאת מצרים, דער יסוד פון אמונה. ער ווייזט אז די צען מכות שטימען, פון הינטן, מיט די עשרה מאמרות פון בריאת העולם, און ממילא זאגן זיי עדות אז דער אייבערשטער האט באשאפן די וועלט. דערנאך ערקלערט ער אז יעדע זאך האט א גוף און א נשמה, די הייליגע אותיות און שמות; לחם איז בגימטריא דריי מאל שם הוי"ה, און מצה איז דריי מאל דער שם מיטן מילוי. דערמיט איז מתורץ "הא לחמא עניא": די שמות אין אונזער מצה זענען די זעלבע וואס מ'האט געגעסן אין מצרים. מצה איז דער אות פון חול המועד, דערפאר איז ער מעורר אז מ'זאל עסן א מהודר'דיגע מצה כאטש ביים סדר. צום סוף רעדט ער פון ניסן אלס די צייט פון באנייען פאר דער וועלט און פאר יעדן איד.
ענינים: מצה, מיכלא דמהימנותא · חודש ניסן · גלות מצרים און די מכות · אותיות, גימטריא און לשון הקודש
סדר השיעור
-
0:00 ניסן, א חודש פון אמונה
ביי שבת החודש ערקלערט דער משגיח אז אין ניסן איז דער גאנצער חודש יום טוב און א צייט צו שטארקן די אמונה. דער הויכפונקט איז די סדר נאכט, ווען מ'לאזט זיך אראפ צו די קינדער צו דערציילן פון יציאת מצרים, וואס אויף דעם איז געבויט די מצוה פון אמונה אין "אנכי".
-
4:07 די צען מכות און די עשרה מאמרות
דער משגיח פרעגט פון וואו ווייסן מיר אז די וועלט איז באשאפן געווארן, אז קיינער איז נישט געווען דערביי, און ענטפערט אז די צען מכות זאגן עדות: פון הינטן גערעכנט שטימען זיי מיט די עשרה מאמרות, פון מכת בכורות קעגן "בראשית" ביז חושך קעגן "יהי אור". יעדע מכה האט צובראכן די קליפה פון כפירה און אריינגעברענגט אמונה אין אידן.
-
10:14 די שמות הקדושים אין ברויט
פונעם פסוק "לא על הלחם לבדו יחיה האדם" ערקלערט דער משגיח אז יעדע זאך האט א גוף מיט א נשמה, די הייליגע אותיות וואס שטעלן זי צוזאם, ווי ביי "שור" און "אבן". א איד וואס וואשט זיך, מאכט המוציא מיט צען ווערטער און טונקט דריי מאל אין זאלץ, נעמט אריין דריי מאל דעם שם הוי"ה, וואס איז בגימטריא לחם.
-
15:14 לחם און מצה אין גימטריא
דער משגיח רעכנט אויס מיט די בחורים אז דער שם הוי"ה מיטן מילוי איז 45, בגימטריא אדם, און דריי מאל 45 איז 135, בגימטריא מצה. ממילא איז מצה א סך א העכערער לחם ווי פשוטער לחם, און דאס איז דער "מוצא פי ה'" פון וואס דער מענטש לעבט.
-
20:04 הא לחמא עניא: די זעלבע שמות
דער משגיח ברענגט די קשיא אויף "הא לחמא עניא", ווי אזוי מ'קען זאגן אויף אונזער מצה אז דאס איז דער לחם וואס מ'האט געגעסן אין מצרים, און ענטפערט אז די שמות הקדושים אין איר זענען די זעלבע; די מצה איז נאר א קאווערט. דערנאך רעדט ער פון די מדריגות אין מצה, ביז חבורה מצה וואס ערליכע יונגעלייט באקן.
-
23:14 מצה אלס דער אות פון חול המועד
דער משגיח שטעלט אוועק מצה וואס ווערט געבאקן אן קדושה קעגן חבורה מצה, און ערקלערט דערנאך אז א איד דארף האבן צוויי אותות, ברית מילה און תפילין; שבת, און לויטן מחבר אויך חול המועד, נעמט דער טאג און די מצה דעם פלאץ פון תפילין. וויבאלד מצה איז דער אות, איז ער מעורר אז מ'זאל עסן מהודר'דיגע מצה כאטש ביים סדר.
-
26:54 פסח, די צייט פון באנייען
דער משגיח ערקלערט אז ביי יציאת מצרים איז די משפחה פון יעקב געווארן א נייער פאלק, און יעדן פסח ווערט דאס אידישע פאלק און יעדער איד באנייט; דאס זעט מען אונטן ביי די ביימער, פעלדער און פייגעלעך אין ניסן, און אין נייע קליידער און כלים. ער רופט אז יעדער בחור זאל ווערן א נייער מענטש אין לערנען, דאווענען און מידות.
-
32:26 ברכות אויף פסח, לחיים און זינגען (ברכה)
דער שיעור, אויסגעשריבן
ניסן, א חודש פון אמונה
ביי שבת החודש רעדט דער משגיח פון חודש ניסן, און ער ברענגט "החודש הזה לכם ראש חדשים" און "היום אתם יוצאים בחודש האביב": אין ניסן איז נישט נאר דער טאג פון יום טוב, נאר דער גאנצער חודש איז יום טוב. ס'איז א חודש פון חסד און פון אמונה, דערפאר זאגט ער אז ס'איז זייער וויכטיג צו זוכן עצות ווי אזוי צו שטארקן די אמונה. א,ב
די צען מכות און די עשרה מאמרות
דער אייבערשטער האט באשאפן די וועלט מיט צען מאמרות; די גמרא רעכנט נאר ניין און ענטפערט אז "בראשית" איז אויך א מאמר. אבער קיינער איז נישט געווען דערביי, אפילו נישט אדם הראשון, וואס איז באשאפן געווארן לעצט, ערב שבת. דער משגיח ערקלערט אז די צען מכות זאגן דערויף עדות, ווייל פון הינטן גערעכנט שטימען זיי מיט די מאמרות פון פאראויס. ד
די שמות הקדושים אין ברויט
דער משגיח ברענגט דעם פסוק "לא על הלחם לבדו יחיה האדם כי על כל מוצא פי ה'". יעדע זאך האט א גוף מיט א נשמה, און די נשמה זענען די הייליגע אותיות וואס מיט זיי איז זי באשאפן: שי"ן וי"ו רי"ש איז א שור, אל"ף בי"ת נו"ן איז אן אבן, און אן זיי וואלט די זאך נישט עקזיסטירט. ברויט האט אויך שמות הקדושים, נאר מ'דארף זוכה זיין זיי אריינצונעמען; א גוי וואס עסט ברויט האט נאר גשמיות. י
א איד וואשט זיך ווי די הלכה איז, מאכט המוציא מיט צען ווערטער, קעגן די עשרה מאמרות, און טונקט דריי מאל אין זאלץ, א זכר צו דריי מאל שם הוי"ה. דריי מאל זעקס און צוואנציג איז אכט און זיבעציג, בגימטריא לחם.
לחם און מצה אין גימטריא
ווען א איד עסט ברויט, עסט ער אריין דריי מאל דעם שם, און מיט דעם כח לערנט ער, דאוונט ער און שטעלט זיך קעגן דעם יצר הרע. דערנאך רעכנט דער משגיח אויס מיט די בחורים דעם מילוי פונעם שם: ס'קומט אויס פינף און פערציג, בגימטריא אדם, און דריי מאל פינף און פערציג איז 135, בגימטריא מצה.
הא לחמא עניא: די זעלבע שמות
אין דער הגדה זאגט מען "הא לחמא עניא", דאס איז דער לחם וואס אונזערע עלטערן האבן געגעסן אין מצרים, און די מפרשים פרעגן: יענע מצה איז דאך שוין לאנג אויפגעגעסן. דער משגיח ענטפערט אז די שמות הקדושים אין דער מצה זענען די זעלבע וואס מ'האט געגעסן אין מצרים. די מצה איז נאר א קאווערט, און אינעווייניג זענען שמות וואס ברענגען אריין אמונה. כ
ס'זענען דא אסאך מדריגות אין מצה, און חבורה מצה, וואס ערליכע יונגעלייט באקן, שטייט הויך.
מצה אלס דער אות פון חול המועד
דער משגיח שטעלט אוועק בעקערייען וואו געדונגענע ארבעטער באקן, קעגן חבורה מצה וואס יונגעלייט באקן נאכן גיין אין מקוה. א איד דארף האבן צוויי אותות, ברית מילה און תפילין; שבת איז אליין אן אות, דערפאר לייגט מען נישט קיין תפילין. דער מחבר שרייבט אז חול המועד לייגט מען נישט קיין תפילין, און תוספות פרעגט וואו איז דען דער צווייטער אות: די מצה וואס מ'עסט. מ,נ,ס,ע
קיינער וואלט נישט געלייגט תפילין וואס זענען געשריבן אן קדושה, ממילא דארף די מצה וואס איז דער אות געבאקן ווערן בקדושה. דער משגיח איז מעורר אז מ'זאל עסן אזא מצה כאטש ביים סדר, און נאך בעסער דעם גאנצן פסח.
פסח, די צייט פון באנייען
דער אייבערשטער האט געגעבן אידן דעם חודש צו זיך באנייען. ביז יציאת מצרים זענען אידן געווען די משפחה פון יעקב; דאן זענען זיי געווארן א נייער פאלק. יעדן פסח ווערט דאס אידישע פאלק אין הימל און יעדער איד באנייט, און מ'זעט עס אונטן: ביימער וואס זענען געשטאנען טויט א גאנצן ווינטער בליען, די פעלדער ווערן צוגעדעקט מיט א נייעם גרינעם טעפיך, די פייגעלעך קומען צוריק מיט נייע ניגונים.
מ'קויפט נייע קליידער און מ'נעמט ארויס פרישע כלים אויף פסח. אז אלץ ווערט באנייט, פרעגט דער משגיח, וועט א איד בלייבן ווי ער איז? ער רופט אז יעדער בחור זאל ווערן א נייער מענטש: לערנען מיט התמדה, דאווענען מיט כוונה, פארבעסערן זיינע מידות, זיך היטן פון לשון הרע, און דינען דעם רבונו של עולם מיט אהבה, מיט יראה און מיט שמחה.
מראי מקומות
תורה
- א Shemos 12:2 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 1:15
- ב Shemos 13:4 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 1:15
- ג Shemos 20:2 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 2:37
- ה לכאורה Bereishis 1:3 מפתח אינעם אויסשרייב: 6:04
- ו לכאורה Shemos 10:23 מפתח אינעם אויסשרייב: 6:04
- ז לכאורה Shemos 10:5 מפתח אינעם אויסשרייב: 6:04
- י Devarim 8:3 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 10:26, 18:57
- מ לכאורה Shemos 13:16 מפתח אינעם אויסשרייב: 23:14
- נ לכאורה Shemos 31:17 מפתח אינעם אויסשרייב: 23:14
תלמוד בבלי
מדרש
- ח Midrash (מקום נישט באשטימט) אינעם אויסשרייב: 9:07
ראשונים
אחרונים און חסידות
תפילה און פיוט
עיקרי הדברים
- 1:37 אין ניסן איז דער גאנצער חודש הייליג, נישט נאר דער טאג פון יום טוב, און דער חודש איז מסוגל צו שטארקן די אמונה.
- 3:34 יציאת מצרים איז דער יסוד פון אמונה, און די צען מכות זאגן עדות אז דער אייבערשטער האט באשאפן די וועלט מיט צען מאמרות.
- 11:07 יעדע זאך אין דער וועלט האט א גוף מיט א נשמה, און איר נשמה זענען די הייליגע אותיות און שמות וואס מיט זיי איז זי באשאפן געווארן.
- 15:01 לחם איז בגימטריא דריי מאל שם הוי"ה, און מצה איז דריי מאל דער שם מיטן מילוי, ממילא איז מצה א סך א העכערע מאכל.
- 25:19 מצה איז דער אות פון א איד אין חול המועד, דערפאר איז דער משגיח מעורר אז מ'זאל עסן מצה וואס איז געבאקן געווארן בקדושה, כאטש ביים סדר.
- 27:43 פסח איז די צייט ווען דאס אידישע פאלק און די גאנצע בריאה ווערן באנייט, און יעדער איד דארף זיך אויך באנייען.
קושיות און תירוצים
-
קשיא: 5:05 פון וואו ווייסט א איד אז דער אייבערשטער האט באשאפן די וועלט, אז קיינער, אפילו נישט אדם הראשון, האט נישט געזען די בריאה?
תירוץ: 5:33 די צען מכות זאגן דערויף עדות, ווייל זיי שטימען מיט די עשרה מאמרות פון דער בריאה.
-
קשיא: 20:22 ווי אזוי קען מען זאגן אויף אונזער מצה "דאס איז דער לחם וואס אונזערע עלטערן האבן געגעסן אין מצרים", אז יענע מצה איז שוין לאנג אויפגעגעסן?
תירוץ: 21:06 די שמות הקדושים אין דער מצה, דריי מאל הוי"ה מיטן מילוי, זענען די זעלבע ווי אין דער מצה וואס מ'האט געגעסן אין מצרים.
-
קשיא: 25:11 אז מ'לייגט נישט קיין תפילין חול המועד, וואו איז דער צווייטער אות וואס א איד דארף האבן?
תירוץ: 25:19 די מצה וואס ער עסט איז דער אות.
געדאנקען
- 6:01 די צען מכות, גערעכנט פון דער לעצטער, שטימען מיט די עשרה מאמרות פון דער ערשטער: מכת בכורות קעגן "בראשית", חושך קעגן "יהי אור", ארבה וואס האט פארשטעלט דעם הימל קעגן דעם מאמר פונעם רקיע.
- 8:38 וויבאלד דער גאנצער חודש ניסן איז יציאת מצרים, איז דא א שטיקל אמת אין דעם וואס די הגדה טראכט צו אנהייבן דערציילן פון ראש חודש.
- 9:07 ווען מ'זאגט די מכות ביים סדר, צוברעכט מען די קליפה פון כפירה, מ'ברענגט א מפלה אויף די שונאי ישראל, און מ'ציט אריין אמונה אין א איד.
- 14:20 די דריי מאל טונקען דאס ברויט אין זאלץ איז א רמז אויף דריי מאל שם הוי"ה, וואס איז צוזאמען 78, בגימטריא לחם; מיט דעם כח לערנט א איד, דאוונט און שטעלט זיך קעגן דעם יצר הרע.
- 21:06 "הא לחמא עניא" איז כפשוטו אמת: די מצה איז נאר א קאווערט, און די שמות הקדושים אינעווייניג זענען די זעלבע וואס אונזערע עלטערן האבן געגעסן אין מצרים.
- 25:42 פונקט ווי קיינער וואלט נישט געלייגט תפילין וואס זענען געשריבן געווארן אן קדושה, אזוי דארף די מצה, וואס איז דער אות פון א איד אין חול המועד, געבאקן ווערן בקדושה.
וואס דער משגיח זאגט מ׳זאל ארויסנעמען
- 2:09 דער משגיח זאגט אז אין ניסן איז זייער וויכטיג צו זוכן עצות ווי אזוי צו שטארקן די אמונה.
- 3:04 די סדר נאכט זאל מען רעדן צו די קליינע קינדער, זיי איינפלאנצן אמונה און זיי דערציילן פון יציאת מצרים.
- 23:33 דער משגיח איז מעורר אז מ'זאל עסן מהודר'דיגע מצה געבאקן בקדושה, ווי חבורה מצה, כאטש ביים סדר, און נאך בעסער דעם גאנצן פסח.
- 30:31 פסח זאל א בחור זיך באנייען: באשליסן צו לערנען מיט התמדה, דאווענען מיט כוונה, האבן גוטע מידות און זיך היטן פון לשון הרע.
דערמאנט אין דעם שיעור
פערזאנען אדם הראשון, יעקב אבינו, רבי יוסף קארו
ערכים אות, גימטריא, חול המועד, כפירה, מילוי, מכת בכורות, עשרה מאמרות, קליפה, שם הוי"ה