עיקר האמונה - אמונה פשוטה
קאטאלאג: אמונה א' נומ׳ 12 פאקעט גייד ז׳ 39 אידיש 27 מינ׳
הערן
עפענען אין דער אפליקאציע צום הערן
וועגן דעם שיעור
דורך דעם גירוש שפאניע און דעם ספר אור החיים פון רבי יוסף יעבץ ווייזט דער משגיח אז וואס האלט א איד ביי דער אמונה איז נישט חקירה נאר א פשוט'ע אמונה וואס מ'האט באקומען במסורה, די אמונה וואס חבקוק האט אויף איר געשטעלט אלע מצוות.
דער משגיח דערמאנט אז די אידישע אמונה איז געבויט אויף מסורה, פון עלטערן און רבי'ס ביז הר סיני, און אז נישט באווייזן נאר א פשוט'ע אמונה האלט א איד. ער ברענגט רבי יוסף יעבץ, וואס האט מיטגעמאכט דעם גירוש שפאניע, וואס איז אויסגעפאלן תשעה באב, א טאג פון צרות פון די מרגלים ביז ביתר. דער יעבץ פרעגט פארוואס די גזירה איז געקומען, און ער מערקט אן אז די חוקרים וואס האבן באוויזן דעם אמת מיט לאגיק האבן זיך אויבנאויף געשמדט, און פשוט'ע אידן זענען ארויס מיט מסירת נפש. דערנאך דערציילט דער משגיח פון דער מחלוקת אויף די ספרים פונעם רמב"ם, פון פארברענען די גמרא'ס אין פאריז, און אין א נעבן-ענין פון טעותים אין די כתבי יד פון די גמרא. רבינו יונה האט דאס געזען אלס א שטראף, תשובה געטון, און דערפון איז געקומען דער שערי תשובה. חבקוק האט אלע מצוות געשטעלט אויף אמונה. צום סוף זאגט ער אז יעדער מענטש, און יעדע תקופה פון א גדול'ס לעבן ווי ביים חזון איש, האט זיין אייגענעם עיקר.
ענינים: אמונה פשוטה, למעלה פון שכל · יסודי האמונה
סדר השיעור
-
0:00 אמונה דורך מסורה, און די גזירה פון שפאניע שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח דערמאנט אז די אמונה איז געבויט אויף מסורה פון הר סיני, און אז א פשוט'ע אמונה, נישט באווייזן, איז וואס האלט. ער שטעלט פאר רבי יוסף יעבץ מיט זיין ספר אור החיים, געשריבן אין דער צייט פונעם גירוש שפאניע, און באשרייבט די גזירה זיך צו שמד'ן אדער ארויסגיין אן גארנישט, און די אינקוויזיציע.
-
5:02 תשעה באב, דער גירוש, און דער לימוד פונעם יעבץ שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח דערציילט ווי דער גירוש איז אויסגעפאלן תשעה באב, א טאג פון צרות פון די מרגלים ביז ביתר, און ווי די אידן זענען ארויס מיט מוזיק און געוואנדערט אן געלט. ער ברענגט דעם חשבון פונעם יעבץ פארוואס דאס איז געשען, און זיין נקודה אז די חוקרים האבן זיך געשמדט און פשוט'ע אידן זענען געבליבן שטארק, און ער שליסט אז נאר א פשוט'ע אמונה במסורה פון יציאת מצרים און הר סיני האלט א איד.
-
12:49 די מחלוקת אויפן רמב"ם און דאס פארברענען אין פאריז
דער משגיח באשרייבט ווי די אשכנז'ישע גדולים האבן זיך קעגנגעשטעלט צום רמב"ם'ס מהלך פון חקירה, ווי מ'האט פארברענט זיינע ספרים אין פאריז, און די שפעטערדיגע גזירה וואס האט פארברענט וועגנס מיט כתב-יד גמרא'ס. ער ערקלערט אז דאס איבערשרייבן ביי האנט האט געברענגט טעותים, דערפאר קריגן זיך תוספות אמאל מיט רש"י אויף דער גירסא, און די בעלי התוספות האבן עס מתקן געווען.
-
16:04 דער דרוק און די ריכטיגע גירסא פון דער גמרא
אין א נעבן-ענין ערקלערט דער משגיח ווי די גדולים, בפרט דער ב"ח, האבן מתקן געווען די געדרוקטע גמרא, פארוואס די גרסאות וואס זענען געבליבן צווישן רש"י און תוספות זענען ביידע אמת, און פארוואס מסכתות וואס מ'האט ווייניג געלערנט, ווי נדרים, נזיר און קדשים, האבן נאך אסאך טעותים וואס די שיטה מקובצת ווייזט אן.
-
19:41 רבינו יונה'ס תשובה און חבקוק'ס איין מצוה שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח דערציילט אז נאכדעם וואס מ'האט פארברענט די גמרא'ס אין פאריז, האט רבינו יונה, וואס האט געמוטיגט צו פארברענען די ספרים פונעם רמב"ם, דאס געזען אלס א שטראף מן השמים און תשובה געטון, און דערפון איז געקומען דער שערי תשובה. דערנאך ברענגט ער די גמרא אין מכות אז חבקוק האט אלע מצוות געשטעלט אויף איינס, אמונה, ווייל קלענערע דורות קענען זיך נישט מתאמץ זיין אין אלעס גלייך.
-
23:53 יעדער מענטש'ס אייגענער עיקר; דער חזון איש
דער משגיח מערקט אן אז יעדער מענטש לייגט אריין מער כח אין געוויסע ענינים, תורה, תפילה אדער צדקה, און אז גדולים בייטן זיך אין זייער לעבן. ער באשרייבט דעם חזון איש, וואס איז אין ווילנע געווען באהאלטן און געלערנט, און שפעטער אין בני ברק שעות יעדן טאג פארנומען מיט די צרכים פון מענטשן און מיט ישיבות, און ער פרעגט פון וואנען נעמט זיך דאס, און לאזט דעם תירוץ אויף דעם קומענדיגן שיעור.
דער שיעור, אויסגעשריבן
אמונה דורך מסורה, און די גזירה פון שפאניע
דער משגיח דערמאנט אז די יסודות פון אמונה וואס מ'האט געלערנט אינעם רמב"ם זענען געבויט אויף מסורה: אידן האבן באקומען די אמונה פון עלטערן און רבי'ס, דור אחר דור, ביז הר סיני. דערפאר הייסט די תורה מודיע זיין די קינדער דעם טאג וואס מ'איז געשטאנען פארן אויבערשטן אין חורב, און נישט באווייזן נאר א פשוט'ע אמונה האלט א איד. א
תשעה באב, דער גירוש, און דער לימוד פונעם יעבץ
מ'האט אפגעלייגט דעם טאג אויף דריי טעג, און אן דעם וואס דער קעניג האט געמיינט, איז עס אויסגעפאלן תשעה באב, א טאג וואס, ווי חז"ל זאגן, מגלגלין חובה ליום חייב: די מרגלים, ביידע בתי מקדש, און ביתר, וואו מ'האט געמיינט אז בן כוזיבא איז משיח ביז זיין עבירה האט געוויזן אנדערש. די אידן זענען ארויס מיט מוזיק וואס די חכמים האבן געהייסן, כדי זיי זאלן נישט שוואך ווערן אין אמונה, און האבן געוואנדערט אן געלט ביז אסאך זענען אנגעקומען אין ספרד'ישע מדינות. ד
דער יעבץ פרעגט פארוואס דאס איז געשען, און ענטפערט אז מ'האט נישט געלערנט תורה ווי עס דארף צו זיין און נישט לשם שמים, און מ'איז אריין אין פילאסאפיע. ער מערקט אן אז די חוקרים וואס האבן באוויזן דעם אמת מיט לאגיק האבן זיך געשמדט, און פשוט'ע מענטשן זענען ארויס מיט מסירת נפש. דער משגיח שליסט אז נאר א פשוט'ע אמונה במסורה פון יציאת מצרים און הר סיני האלט א איד, דערפאר דארף מען גוט לערנען די סדרות פון יעצט.
די מחלוקת אויפן רמב"ם און דאס פארברענען אין פאריז
די אשכנז'ישע גדולים, רש"י און די בעלי התוספות, האבן זיך קעגנגעשטעלט צום רמב"ם'ס מהלך פון חקירה, און מ'האט פארברענט זיינע ספרים אין פאריז. שפעטער האט די מלוכה פון פראנקרייך פארברענט ארום דרייסיג וועגנס מיט כתב-יד גמרא'ס. דאס איבערשרייבן ביי האנט האט געברענגט טעותים, ערקלערט דער משגיח, דערפאר קריגן זיך תוספות אמאל מיט רש"י אויף דער גירסא.
דער דרוק און די ריכטיגע גירסא
אין א נעבן-ענין ערקלערט דער משגיח אז ווען ס'איז געקומען דער דרוק, האבן די גדולים, בפרט דער ב"ח מיט זיינע הגהות, מתקן געווען דעם נוסח. גרסאות וואס זענען געבליבן זענען ביידע אמת, אלו ואלו. מסכתות וואס מ'האט ווייניג געלערנט, ווי נדרים און נזיר, האבן נאך אסאך טעותים, ווי די שיטה מקובצת ווייזט. ט,כ,ל
רבינו יונה'ס תשובה און חבקוק'ס איין מצוה
רבינו יונה, וואס האט געמוטיגט צו פארברענען די ספרים פונעם רמב"ם, האט אין פארברענען די גמרא'ס געזען א סימן מן השמים און תשובה געטון, און דערפון איז געקומען דער שערי תשובה. דערנאך ברענגט דער משגיח די גמרא אין מכות אז חבקוק האט אלע מצוות געשטעלט אויף איינס, צדיק באמונתו יחיה. דאס מיינט נישט אז מ'איז פטור פון די אנדערע מצוות, נאר קלענערע דורות קענען זיך נישט קאנצענטרירן אויף אלעס. נ,ע,פ
יעדער מענטש'ס אייגענער עיקר; דער חזון איש
יעדער מענטש, זאגט דער משגיח, לייגט אריין מער כח אין געוויסע ענינים, תורה, תפילה אדער צדקה, און גדולים בייטן זיך אין זייער לעבן. דער חזון איש איז אין ווילנע געווען באהאלטן און געלערנט, און אין בני ברק האט ער פארבראכט שעות יעדן טאג מיט די צרכים פון מענטשן און מיט ישיבות. פון וואנען דאס נעמט זיך, לאזט ער איבער אויפן קומענדיגן שיעור.
מראי מקומות
תורה
נביאים
תלמוד בבלי
ראשונים
אחרונים און חסידות
תפילה און פיוט
אנדערע
עיקרי הדברים
- 0:14 די אידישע אמונה איז געבויט אויף מסורה, פון עלטערן און רבי'ס דור אחר דור ביז הר סיני, און נישט אויף באווייזן פון חקירה.
- 10:36 ביים גירוש שפאניע האבן די חוקרים וואס האבן באוויזן דעם אמת פונעם רבונו של עולם זיך אויבנאויף געשמדט, און פשוט'ע אידן זענען ארויס מיט מסירת נפש.
- 12:17 וואס האלט א איד ביי דער אמונה איז דאס וויסן אז ער קומט פון א פאלק וואס איז זינט אברהם אבינו מוסר נפש פארן רבונו של עולם.
- 20:37 רבינו יונה האט געזען אין פארברענען די גמרא'ס א סימן מן השמים פאר דעם וואס ער האט געמוטיגט צו פארברענען די ספרים פונעם רמב"ם, האט ער תשובה געטון, און דערפון איז געקומען דער שערי תשובה.
- 22:34 חבקוק האט אלע מצוות געשטעלט אויף אמונה, ווייל שפעטערדיגע דורות קענען זיך שוין נישט מתאמץ זיין גלייך אין אלע מצוות.
- 24:00 יעדער מענטש, אפילו ערליכע אידן, לייגט אריין מער כח אין געוויסע ענינים, און גדולים בייטן זיך אין זייער לעבן פון איין עבודה צו א צווייטע.
קושיות און תירוצים
-
קשיא: 9:48 פארוואס האט דער רבונו של עולם געברענגט די גרויסע צרה פונעם גירוש שפאניע?
תירוץ: 10:03 דער יעבץ ענטפערט אז מ'האט נישט געלערנט תורה ווי עס דארף צו זיין, אפילו די וואס האבן געלערנט האבן עס געטון פאר כבוד און נישט לשם שמים, און מ'איז אריין אין חקירה און פילאסאפיע.
-
קשיא: 15:23 פארוואס קריגן זיך תוספות אמאל מיט רש"י אויף דער גירסא פון דער גמרא?
תירוץ: 15:29 ווייל די גמרא'ס זענען איבערגעשריבן געווארן ביי האנט, און א טעות פון א סופר איז איבערגעגאנגען אין אלע קאפיעס, און די בעלי התוספות האבן מברר געווען די ריכטיגע גירסא.
-
קשיא: 22:43 מיינט חבקוק'ס שטעלן אלע מצוות אויף אמונה אז מ'דארף נישט מקיים זיין די אנדערע מצוות?
תירוץ: 22:47 ניין. די פריערדיגע דורות זענען געווען גרויס גענוג זיך מתאמץ צו זיין אין אלע מצוות; שפעטערדיגע, קלענערע דורות קענען זיך נישט קאנצענטרירן אויף אלעס, דארף איין מצוה זיין דער יסוד.
מעשיות
-
3:30 דער גירוש שפאניע תשעה באב
דער קעניג און די קעניגין פון שפאניע האבן ארויסגעגעבן א גזירה אז אלע אידן מוזן זיך אדער שמד'ן אדער ארויסגיין פון לאנד, אן גארנישט חוץ די קליידער וואס זיי טראגן. דער טאג וואס מ'האט באשטימט איז אפגעלייגט געווארן אויף דריי טעג, און אן דעם וואס דער קעניג האט געמיינט, איז עס אויסגעפאלן תשעה באב. די אידן זענען ארויס מיט א גרויסן פאראד מיט מוזיק, ווייל די חכמי הדור האבן געהייסן שפילן כדי זיי זאלן ארויסגיין מיט שמחה און נישט שוואכן אין דער אמונה. זיי האבן געוואנדערט אן געלט, לענדער האבן זיך פארשלאסן, אסאך שיפן זענען אונטערגעגאנגען, און סוף כל סוף האבן אסאך זיך באזעצט אין מדינות פון אזיע און אפריקע, דערפאר רופט מען זיי ספרדים.
אין דער מעשה: קעניג פערדינאנד, קעניגין איזאבעלא
-
14:17 דאס פארברענען די גמרא'ס אין פאריז
א שטיקל צייט נאכדעם וואס מ'האט פארברענט די ספרים פונעם רמב"ם אין פאריז, האט די מלוכה פון פראנקרייך גוזר געווען אז מ'טאר נישט לערנען גמרא, און מ'האט צוזאמענגעקליבן די גמרא'ס פון גאנץ לאנד. ארום דרייסיג וועגנס מיט כתב-יד גמרא'ס האט מען פארברענט אין די גאסן פון פאריז, און ס'איז נישט געבליבן קיין גמרא צו לערנען. א קינה וואס מ'זאגט תשעה באב איז פארפאסט געווארן אלס א קלאג דערויף. רבינו יונה, וואס האט געמוטיגט דאס פארברענען פון די ספרים פונעם רמב"ם, האט דאס געזען אלס א סימן מן השמים און תשובה געטון.
אין דער מעשה: רבינו יונה, דער רמב"ם
-
25:20 די צוויי תקופות פונעם חזון איש
אין ווילנע איז דער חזון איש געווען אינגאנצן באהאלטן, קוים איינער האט געוואוסט פון אים, און ער האט נאר געלערנט, אן זיך פארנעמען מיט צרכי ציבור. נאכדעם וואס דער חפץ חיים איז נפטר געווארן, האט ער געשפירט אז ער האט שוין נישט פאר וועמען צו בלייבן, און ער איז געפארן קיין ארץ ישראל און זיך באזעצט אין בני ברק. דארט איז ער געווארן א גאנץ אנדערער חזון איש: ער האט פארבראכט שעות יעדן טאג אויף צרכי ציבור, הונדערטער זענען געקומען יעדן טאג נאך ברכות און מיט זייערע צרות, און פאר יעדן, פונעם קלוגסטן ביזן נארישסטן, האט ער געהאט צייט. ער האט זיך אויך פארנומען מיט פירן און בויען ישיבות.
אין דער מעשה: דער חזון איש, דער חפץ חיים
געדאנקען
- 10:31 דער משגיח לערנט פונעם יעבץ אז מ'האט געזען בפועל אז באווייזן פון חקירה האלטן נישט אויס א נסיון: די וואס האבן באוויזן דעם אמת מיט לאגיק האבן זיך געשמדט, און די וואס האבן נישט געהאט קיין באווייזן זענען ארויס מיט מסירת נפש.
- 0:58 ווייל די גאנצע אידישע אמונה איז געבויט אויף יציאת מצרים און מתן תורה וואס מ'גיט איבער צו די קינדער, זאגט דער משגיח אז ס'איז בפרט וויכטיג צו לערנען די סדרות וואס מ'ליינט יעצט.
- 16:51 אפילו די גרסאות וואס זענען געבליבן צווישן רש"י און תוספות זענען, לויטן משגיח, ביידע אמת, אזוי ווי א מחלוקת פון רבי אליעזר און רבי יהושע, ווייל דער רבונו של עולם האט געלאזט אז ביידע זאלן בלייבן ביי די גדולים וואס האבן אזוי געלערנט.
- 21:03 דער משגיח ווייזט אן אז דער שערי תשובה, איינע פון די וויכטיגסטע מוסר ספרים, איז געקומען גלייך פון רבינו יונה'ס תשובה אויף זיין חלק אין פארברענען די ספרים פונעם רמב"ם.
- 22:43 דער משגיח ערקלערט אז חבקוק'ס שטעלן אלע מצוות אויף אמונה מיינט נישט אז מ'דארף נישט מקיים זיין די אנדערע מצוות, נאר ווייל די דורות ווערן קלענער און מ'קען זיך שוין נישט קאנצענטרירן אויף אלעס, דארף איין מצוה זיין דער יסוד.
וואס דער משגיח זאגט מ׳זאל ארויסנעמען
דערמאנט אין דעם שיעור
פערזאנען אברהם אבינו, בר כוכבא, דוד המלך, די בעלי תוספות, דער ב"ח, דער בני יששכר, דער חזון איש, דער חפץ חיים, דער רא"ש, דער רמב"ם, חבקוק, קעניג פערדינאנד, קעניגין איזאבעלא, רבי אליעזר בן הורקנוס, רבי יהושע בן חנניה, רבי יוסף יעבץ, רבינו יונה, רש"י
ערכים אמונה פשוטה, חקירה, מאמינים בני מאמינים, מסורה, מסירות נפש, צדיק באמונתו יחיה, רבונו של עולם, תשעה באב