"ועבדו לעולם" - "לעולמו של יובל" - לחזק באמונה עד ביאת עולמו של יובל (הגאולה)
קאטאלאג: פרשת השבוע משפטים נומ׳ 1 פאקעט גייד ז׳ 10 תשל"ג (1972–73) אידיש 1 שעה 3 מינ׳
הערן
עפענען אין דער אפליקאציע צום הערן
וועגן דעם שיעור
דער משגיח ערקלערט אז אן עבד וואס האט נישט פארענדיקט זיין תיקון אין די זעקס וואכן פון שובבי"ם האט נאך א האפענונג אין יובל, וואס שטייט העכער פון דער וועלט, און אז פאר משיח איז די הויפט עבודה זיך צו האלטן ביי פשוט'ע אמונה.
דער משגיח הייבט אן מיט דעם אז יעדער מענטש ווערט געמאסטן אין תורה לויט זיין מדריגה: וואס ביי א פשוט'ן מענטש איז גארנישט, ווערט ביי א צדיק גערעכנט ווי אן עבירה, אזוי ווי ביי ראובן, און וואס ביי אנדערע איז לפנים משורת הדין, איז ביי א גרויסן מענטש דער דין, אזוי ווי ביי רבה בר בר חנה מיט די טרעגער. דערנאך פרעגט ער פארוואס פרשת משפטים הייבט זיך אן מיט א וי"ו, און ער פארבינדט עס מיט די זעקס וואכן פון שובבי"ם, וואו משפטים איז די זעקסטע און לעצטע וואך פונעם תיקון. נאך די וואכן קומט דער כח פון שבת און שמחה. פאר דעם וואס האט די וואכן נישט אויסגענוצט, דער עבד וואס בלייבט "לעולם", ברענגט דער משגיח דעם ענין פון יובל: אן אכטע מדריגה העכער פונעם סדר פון זיבן פון דער בריאה, וואס קומט פון דעם עצם פון דער אידישער נשמה. ער ברענגט צוזאם דעם רשב"ם'ס פשט מיט חז"ל'ס "עד היובל", רעדט וועגן די נסיונות פאר משיח, און שליסט מיט א רוף צו פשוט'ע אמונה, אזוי ווי נעשה ונשמע.
ענינים: שובבי"ם · שמיטה און יובל · אמונה פשוטה, למעלה פון שכל · תשובה
סדר השיעור
-
0:00 יעדער ווערט געמשפט לויט זיין מדריגה
די הקלטה הייבט זיך אן אין מיטן: דער משגיח ערקלערט אז יעדער מענטש האט זיין אייגענע מדריגה אין תורה, און חז"ל'ס שארפע מאמרים וועגן צדיקים מעסטן זיי לויט זייער הויכקייט. ער ברענגט ראובן מיט בלהה ווי א מעשה וואס ווערט גערעכנט פאר אן עבירה נאר צוליב ראובן'ס גרויסע מדריגה.
-
5:44 רבה בר בר חנה און "וחי בהם"
דער משגיח דערציילט פון רבה בר בר חנה, וואס זיינע טרעגער האבן צעבראכן זיין פאס וויין און מען האט אים געהייסן זיי באצאלן, און ערקלערט אז וואס ביי אנדערע איז לפנים משורת הדין איז ביי אים געווען דער דין. דערנאך טייטשט ער "וחי בהם" לויט דער מדריגה: ביי א צדיק איז דאס לעבן אליין תורה, און ביי א גרויסן מענטש ווערן אפילו קליינע זאכן א דין.
-
13:11 משפטים ווי דער סוף פונעם תיקון פון שובבי"ם
דער משגיח פרעגט פארוואס משפטים הייבט זיך אן מיט א וי"ו, ווי א המשך צו דעם וואס פריער, און ענטפערט מיט די זעקס וואכן פון שובבי"ם וואס די ספרים הקדמונים האבן באשטימט פאר תיקון. משפטים איז די זעקסטע וואך, קעגן דער זעקסטער מדה פון יוסף, און דערמיט ווערט דער תיקון פארענדיקט; ער פארבינדט אויך די וואכן מיט דער עבודה וואס האט זיך אנגעהויבן אין פרשת שמות.
-
21:06 נאך די זעקס וואכן: שבת, חירות און שמחה
דער משגיח זאגט אז נאך די זעקס וואכן קומט דער כח פון שבת, פון חירות און שמחה. ער דערציילט פון איינעם וואס האט געפרעגט א צדיק וויפיל תעניתים צו פאסטן פאר זיינע עבירות, און מען האט אים געענטפערט אז היינט זענען די תנאים אנדערע, און ער זאגט אז שבת אליין, מיט העכערע תענוגים פון תורה און תפילה, איז א תיקון, אזוי ווי דער עגלי טל שרייבט.
-
26:16 דער עבד וואס בלייבט: "ועבדו לעולם" שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח פרעגט וואס ווערט פון דעם וואס האט נישט אויסגענוצט די זעקס וואכן, און ער געפינט עס ביים עבד וואס איז נישט ארויס פריי נאך זעקס יאר, וואו די תורה זאגט "ועבדו לעולם". חז"ל לערנען עס אויס ביז יובל, און דער רשב"ם טייטשט על פי פשט כל ימי חייו; דער משגיח פרעגט ווי אזוי דער רשב"ם קען זאגן אזוי קעגן דער הלכה.
-
31:01 יובל: דער אכטער, העכער פון דער בריאה שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ערקלערט אז יובל איז העכער פון בריאת העולם: די וועלט איז באשאפן געווארן אין זיבן טעג, און דער אכטער שטייט פאר דער בריאה, דערפאר איז מילה אויפן אכטן טאג. יובל קומט נאך זיבן מאל זיבן, העכער פונעם סדר הטבע, און דערפאר ברענגט עס א תיקון פון דעם עצם פון דער אידישער נשמה אפילו פאר דעם וואס האט נישט פארענדיקט זיין תיקון אין זיין צייט.
-
36:51 "לעולם" ווי עולמו של יובל שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ברענגט פון רבי חנוך אז יובל איז א הפקר, און ערקלערט אז ווען דער רבונו של עולם, וואס איז העכער פון עולם און טבע, שיקט אראפ די באפרייאונג, מיינט "לעולם" עולמו של יובל. ער מאכט א חילוק צווישן יצירה, יש מיש, און בריאה, יש מאין, און זאגט אז די אידישע נשמה קומט פון בריאה, און דאס איז מגלה אז "לעולם" איז עולמו של יובל.
-
41:31 תשובה פונעם שורש און די כנור פון משיח שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ברענגט דעם ירושלמי וואו מען פרעגט די חכמה און די נבואה וואס איז דער עונש פונעם חוטא, און דער אייבערשטער ענטפערט אז ער זאל טון תשובה, א תיקון פון א שורש העכער פון זיי אלע. ער פארבינדט שבת משפטים מיט עולמו של יובל און מיט משיח, ברענגט אז דער כנור אין בית המקדש האט געהאט זיבן סטרונעס און דער פון משיח וועט האבן אכט, און זאגט אז דער כח הרע פלאקערט זיך אויף דאס שטארקסטע פונקט פארן אויסגיין.
-
48:04 זיך האלטן ביי אמונה פאר דער גאולה שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח שילדערט די שווערע צייטן פאר דער גאולה, א צייט פון אויסקלייבן ווער עס וועט זוכה זיין צו דער גאולה, און דעם גרויסן שכר פון דעם וואס האלט זיך דעמאלט ביי דער אמונה. ער זאגט אז אזוי ווי די אבות נזיקין קומען אינעם סוף פון די וואכן פון שובבי"ם, ווערן זיי מער נתגלה אינעם סוף פונעם אלף השישי, און אז היינט קען מען מיט תורה אויפטון וואס פריערדיגע דורות האבן אויפגעטון מיט שווערע עבודה.
-
52:50 ערב שבת פון דער היסטאריע: אלץ איילט זיך
דער משגיח פארגלייכט די היינטיגע צייט צו ערב שבת, ווען אין קיך איז א געאיילעכץ און א נערוועזקייט ווייל שבת איז נאנט. דעם זעלבן איילעניש זעט ער אין די אינווענציעס וואס מאכן ארבעט און פארבינדונג אלץ שנעלער, ברענגט א צדיק וואס האט געזאגט אז פאר משיח מוזן אידן זיך רירן שנעלער, און שליסט אז אמונה איז היינט די שווערסטע זאך און מען דארף זיך דערין שטארקן.
-
57:38 פשוט'ע אמונה, נעשה ונשמע שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח רופט צו פשוט'ע אמונה אינעם אייבערשטן און אין זיינע צדיקים, אזוי ווי כלל ישראל האבן געזאגט נעשה פאר נשמע ביי קבלת התורה, און ברענגט דוד המלך וואס האט זיך געפילט ווי א בהמה פארן רבונו של עולם. ער זאגט אז אינעם סוף פונעם גלות וועט א פאלק וואס קען זאגן נעשה ונשמע זען ווי די שכינה קומט צוריק, און שליסט מיט דעם לשון רבים און לשון יחיד אין "ועבדתם את ה'".
דער שיעור, אויסגעשריבן
יעדער ווערט געמשפט לויט זיין מדריגה
די הקלטה הייבט זיך אן אין מיטן. דער משגיח ערקלערט אז יעדער מענטש האט זיין אייגענע מדריגה אין תורה, און וואס ביי א פשוט'ן מענטש וואלט נישט גערעכנט געווארן פאר אן עבירה, קען ביי א צדיק יא גערעכנט ווערן. אזוי פארשטייט ער די שארפע מאמרי חז"ל וועגן גרויסע מענטשן: יעדער ווערט געמאסטן לויט זיין הויכקייט און זיין פלאץ.
רבה בר בר חנה און "וחי בהם"
דער משגיח ברענגט די גמרא וועגן רבה בר בר חנה, וואס זיינע טרעגער האבן צעבראכן זיין פאס וויין. מען האט אים געהייסן נישט נאר מוחל זיין, נאר נאך זיי באצאלן, ווייל זיי זענען ארעמע ארבעטער וואס האבן נישט מיט וואס אהיימצוברענגען, און אז ער האט געפרעגט צי דאס איז דער דין, האט מען אים געענטפערט אז יא. וואס ביי אנדערע איז לפנים משורת הדין, ערקלערט דער משגיח, איז ביי אים געווען דער דין, ווייל וואס מער א מענטש האט זיך אויסגעארבעט, אלץ מער מאנט מען פון אים. ב
משפטים ווי דער סוף פונעם תיקון פון שובבי"ם
דער משגיח פרעגט פארוואס פרשת משפטים הייבט זיך אן מיט א וי"ו, וואס בינדט זי צו צו דעם וואס פריער. ער ענטפערט מיט די וואכן פון שובבי"ם, וואס די ספרים הקדמונים האבן באשטימט פאר תיקון מיט תעניתים און עבודת השם, א תיקון וואס גייט דורך די פרשיות וואס מען ליינט אין יענע וואכן.
משפטים איז די זעקסטע פון די וואכן, קעגן דער זעקסטער מדה, די מדה פון יוסף, און אין איר ווערט דער תיקון פארענדיקט. ווער עס איז אינגאנצן מתוקן געווארן שטייט העכער ווי פריער, און דעמאלט קען מען מתקן זיין די דינים פון משפטים, ווי די אבות נזיקין, ביז זייער שורש אין תורה.
די תקופה, לייגט ער צו, האט זיך אנגעהויבן מיט דער ארבעט פון די ל"ט מלאכות, וואס איז געקומען דורכן חטא פון אדם הראשון, און אינעם סוף, אין משפטים, גייט יעדער עבד ארויס פריי.
נאך די זעקס וואכן: שבת, חירות און שמחה
נאך די זעקס וואכן, זאגט דער משגיח, קומט דער כח פון שבת, פון חירות און שמחה. ער דערציילט פון איינעם וואס האט געפרעגט א צדיק וויפיל תעניתים ער זאל נעמען אויף זיך פאר זיינע עבירות, און מען האט אים געענטפערט אז היינט זענען די תנאים אנדערש ווי אין די פריערדיגע דורות.
דער עבד וואס בלייבט: "ועבדו לעולם"
יובל: דער אכטער, העכער פון דער בריאה
כדי דאס צו פארשטיין, שילדערט דער משגיח יובל ווי א זאך וואס האט קיין שייכות נישט מיט דער וועלט. די וועלט איז באשאפן געווארן אין זיבן טעג, אבער ס'איז דא אן אכטער טאג וואס איז נאך פאר בריאת העולם, און דאס איז יובל; ווער עס רירט אן דעם איז העכער פון דער וועלט. דערפאר איז מילה אויפן אכטן טאג, העכער פונעם מצב וואס א מענטש ווערט געבוירן מיט.
יובל קומט נאך זיבן מאל זיבן, די שלימות פון טבע, ווי דער אכטער העכער דערפון. ממילא האט אפילו א איד וואס האט נישט פארענדיקט זיין תיקון אין דער צייט וואס מען האט אים געגעבן א האפענונג, וואס קומט פון דעם עצם פון דער אידישער נשמה, וועמענס שורש איז העכער פון אלעס.
"לעולם" ווי עולמו של יובל
דער משגיח ברענגט פון רבי חנוך אז יובל איז א הפקר. ווען דער רבונו של עולם, וואס איז העכער פון עולם, פון זמן און פון טבע, שיקט אראפ די באפרייאונג, מיינט "לעולם" עולמו של יובל.
תשובה פונעם שורש און די כנור פון משיח
דער שורש פון דער נשמה, זאגט דער משגיח, קען קיינמאל נישט בטל ווערן, און פון דארט קומט תשובה. ער ברענגט דעם ירושלמי וואו מען פרעגט די חכמה און די נביאים וואס איז דער עונש פונעם חוטא, און יעדער ענטפערט לויט זיין מאס, אבער דער אייבערשטער ענטפערט אז ער זאל טון תשובה, א תיקון פון א שורש העכער פון זיי אלע. כ
שבת משפטים, אינעם סוף פונעם גאנצן תיקון, איז פארבונדן מיט עולמו של יובל, דער זעלבער עולם וואס וועט ברענגען משיח: דער כנור אין בית המקדש האט געהאט זיבן סטרונעס, און דער פון משיח וועט האבן אכט. פאר דעם, זאגט דער משגיח, פלאקערט זיך דער רע אויף ווי א ליכט פארן אויסגיין, און אמונה ווערט זייער שווער. ל
זיך האלטן ביי אמונה פאר דער גאולה
דער משגיח שילדערט די צייט פאר דער גאולה ווי א הויז-רייניגונג, ווען עס ווערט אויסגעקליבן ווער עס וועט זוכה זיין צו דער גאולה, און רעדט פונעם שכר פון דעם וואס האלט זיך דעמאלט ביי דער אמונה. אזוי ווי די אבות נזיקין קומען אינעם סוף פון די וואכן פון שובבי"ם, ווערן זיי מער נתגלה אינעם סוף פונעם אלף השישי. היינט, זאגט ער, קען מען מיט תורה אויפטון וואס פריערדיגע דורות האבן אויפגעטון מיט שווערע עבודה.
ערב שבת פון דער היסטאריע
דער משגיח פארגלייכט אונזער צייט צו ערב שבת, ווען אין קיך איז א געאיילעכץ און א נערוועזקייט ווייל שבת איז נאנט. דאס זעלבע איילעניש זעט מען אין די אינווענציעס וואס מאכן ארבעט און פארבינדונג אלץ שנעלער. א גרויסער צדיק האט געזאגט אז פאר משיח מוזן אידן זיך רירן א ביסל שנעלער, און דערפאר, שליסט דער משגיח, איז אמונה היינט די שווערסטע זאך און מען דארף זיך דערין שטארקן.
פשוט'ע אמונה, נעשה ונשמע
דער משגיח רופט צו פשוט'ע אמונה אינעם אייבערשטן און אין זיינע צדיקים, גלייבן אפילו אן זען, אזוי ווי כלל ישראל האבן געזאגט נעשה פאר נשמע. דוד המלך, מערקט ער אן, האט זיך געפילט ווי א בהמה פארן רבונו של עולם. א פאלק וואס קען זאגן נעשה ונשמע אינעם סוף פונעם גלות, זאגט ער, וועט זען ווי די שכינה קומט צוריק. נ,ס
מראי מקומות
תורה
- א לכאורה Bereishis 35:22 מפתח אינעם אויסשרייב: 4:21
- ג Vayikra 18:5 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 9:01
- ו Shemos 21:6 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 26:25
- ט לכאורה Bereishis 1:1 מפתח אינעם אויסשרייב: 39:02
- י לכאורה Bereishis 2:7 מפתח אינעם אויסשרייב: 39:02
- נ Shemos 24:7 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 57:42
- ע Shemos 23:25 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 1:02:08
כתובים
תלמוד בבלי
תלמוד ירושלמי
זוהר און קבלה
ראשונים
אחרונים און חסידות
עיקרי הדברים
- 4:07 א מענטש ווערט געמאסטן לויט זיין מדריגה: וואס ביי א פשוט'ן מענטש איז א קלייניקייט איז ביי א צדיק אן עבירה, און וואס ביי אנדערע איז לפנים משורת הדין, איז ביי א גרויסן מענטש דער דין אליין.
- 13:11 פרשת משפטים איז די זעקסטע און לעצטע וואך פון שובבי"ם, דער סוף פונעם תיקון, און דערפאר איז זי צוגעבונדן מיט א וי"ו צו דעם וואס פריער.
- 31:12 יובל איז אן אכטע מדריגה העכער פונעם סדר פון זיבן פון דער וועלט, אזוי ווי דער אכטער טאג פון מילה, און עס גיט האפענונג פאר דעם וואס האט נישט פארענדיקט זיין תיקון אין זיין צייט.
- 39:36 די אידישע נשמה קומט פון בריאה, יש מאין, און דערפאר קען איר שורש קיינמאל נישט פארדארבן ווערן; פון דארט קומט דער תיקון פאר דעם עבד וואס האט פארפאסט די זעקס יאר.
- 47:43 פאר משיח ווערן די נסיונות שטארקער, און אמונה ווערט די שווערסטע און וויכטיגסטע זאך; מען דארף גלייבן פשוט, אפילו אן זען.
קושיות און תירוצים
-
קשיא: 13:11 פארוואס הייבט זיך פרשת משפטים אן מיט א וי"ו, ווי א המשך צו דעם וואס פריער?
תירוץ: 13:26 ווייל זי איז די זעקסטע און לעצטע וואך פון שובבי"ם, די פארענדיקונג פון א תיקון וואס גייט דורך די פריערדיגע וואכן.
-
קשיא: 26:25 וואס פאר א האפענונג איז דא פאר דעם וואס האט נישט אויסגענוצט די זעקס וואכן פאר זיין תיקון?
תירוץ: 34:33 יובל, וואס קומט פון העכער די וועלט און פון דעם עצם פון דער אידישער נשמה, ברענגט אפילו פאר אים א תיקון.
-
קשיא: 29:00 ווי אזוי קען דער רשב"ם טייטשן "לעולם" כל ימי חייו, קעגן חז"ל'ס "עד היובל"?
תירוץ: 37:35 ווייל יובל איז העכער פון דער וועלט, מיינט "לעולם" אין זיין טיפקייט עולמו של יובל, און אין דער צייט פון יובל קומען דער פשט און חז"ל'ס לימוד צוזאם.
מעשיות
-
5:44 רבה בר בר חנה מיט די טרעגער
טרעגער וואס האבן געטראגן א פאס וויין פאר רבה בר בר חנה האבן עס צעבראכן, און דער וויין איז פארלוירן געגאנגען. די זאך איז געקומען צו א דין תורה, און מען האט אים געהייסן נישט נאר מוחל זיין דעם שאדן, נאר נאך באצאלן זיי פאר זייער ארבעט, ווייל זיי זענען ארעמע ארבעטער וואס האבן נישט מיט וואס אהיימצוברענגען פאר זייער משפחה. רבה בר בר חנה האט געפרעגט צי דאס איז דער דין, און מען האט אים געענטפערט אז יא, ביי אים איז דאס דער דין.
אין דער מעשה: רבה בר בר חנה
געדאנקען
- 6:42 די מעשה פון רבה בר בר חנה ווייזט אז לפנים משורת הדין איז לויט דעם מענטש: ביי איינעם פון זיין מדריגה איז דאס אליין געווען דער דין.
- 9:39 "וחי בהם" ווערט געטייטשט לויט דער מדריגה: ביי א צדיק וועמענס חיות איז פארבונדן מיט תורה, איז אפגעריסן ווערן פון א מצוה אליין א פארלוסט פון לעבן.
- 31:37 יובל, ווי דער אכטער נאך זיבן מאל זיבן, געהערט צו דער זעלבער מדריגה ווי מילה אויפן אכטן טאג: עפעס העכער פונעם סדר הטבע פון די זיבן טעג פון דער בריאה.
- 37:26 דעם רשב"ם'ס "כל ימי חייו" און חז"ל'ס "עד היובל" קומען זיך צוזאם: ווייל יובל איז העכער פון דער וועלט, מיינט "לעולם" אין זיין טיפסטן זין עולמו של יובל.
- 52:50 דאס איילעניש פון אינווענציעס און פארבינדונג אין אונזער צייט איז ווי דאס געאיילעכץ פון ערב שבת פארן אנקומען פון שבת.
וואס דער משגיח זאגט מ׳זאל ארויסנעמען
- 24:43 דער משגיח זאגט אז מען זאל הנאה האבן פון שבת מיט העכערע תענוגים, פון לערנען און א גוט דאווענען, נישט נאר מיט ערדישע.
- 52:08 דער משגיח זאגט אז היינט קען מען מיט תורה אויפטון וואס פריערדיגע דורות האבן געדארפט אויפטון מיט תעניתים און שווערע עבודה.
- 57:30 דער משגיח זאגט אז מען דארף זיך שטארקן אין פשוט'ע אמונה, גלייבן אפילו אן זען, ווייל אמונה איז היינט דער שווערסטער נסיון.
דערמאנט אין דעם שיעור
פערזאנען דוד המלך, דער רמ"א, דער רמב"ם, דער רשב"ם, יוסף הצדיק, ראובן, רבה בר בר חנה
ערכים אלף השישי, יובל, יש מאין, לפנים משורת הדין, נעשה ונשמע, שובבים