Tazria Metzorah
קאטאלאג: פרשת השבוע תזריע מצורע נומ׳ 1 אידיש 1 שעה 31 מינ׳
שטייט נישט אינעם פאקעט גייד פון 2012; דער קעפל איז גענומען פונעם פאלדער און פונעם נאמען פונעם פייל.
הערן
עפענען אין דער אפליקאציע צום הערן
וועגן דעם שיעור
דער משגיח ערקלערט פארוואס א מאמע ווערט טמא נאכדעם וואס זי האט געבראכט א נפש מישראל אויף דער וועלט, ווי אזוי דער אכטער טאג פון דער ברית מילה נעמט אוועק די טומאה, און פארוואס די מחוברת'דיגע פרשיות פון ימי הספירה רופן אידן זיך צו פאראייניגן און לערנען איינער פונעם אנדערן.
דער משגיח עפנט פרשת תזריע מיט א קשיא: פארוואס ווערט א מאמע וואס האט געטראגן א הייליגע נשמה טמא? צום ערשט ענטפערט ער אז יעדע גרויסע קדושה ברענגט א קטרוג, אזוי ווי ביי חבלי משיח און אין ימי הספירה, און דערפאר טאר מען נישט נתפעל ווערן פון נפילות. דערנאך ברענגט ער דעם אור החיים אז טומאה קומט וואו קדושה איז אוועקגעגאנגען, אזוי ווי פליגן קומען צו א אויסגעליידיגטע כלי פון האניג. אויף דער קשיא פארוואס ביי א זכר, וואס האט מער קדושה, איז די טומאה קירצער, ערקלערט ער אז די מילה אויפן אכטן טאג אנטפלעקט דעם אור פון דער וועלט וואס איז העכער פון טבע, דעם אור פון משיח און אליהו הנביא, אזוי ווי א מקוה, און דער אור דערגרייכט די מאמע און שניידט אפ איר טומאה. דערנאך רעדט ער פון די מחוברת'דיגע פרשיות אין ספירה און אין די דריי וואכן: אבילות איז פירוד, און אידן דארפן מכבד זיין און לערנען פון יעדע גרופע. ער שליסט מיט א משל און מיטן טעות פון קין: אלעס דארף זיין פאר'ן רבונו של עולם.
ענינים: ברית מילה · שבע און אכט: טבע און למעלה פון טבע · טומאה, טהרה און מקוה · אהבת ישראל און אחדות · אליהו הנביא ביי דער ברית
סדר השיעור
-
0:00 פארוואס א יולדת ווערט טמא שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח פרעגט פארוואס א מאמע וואס איז זוכה געווען צו ברענגען א נפש מישראל אויף דער וועלט ווערט טמא. ער שילדערט די קדושה פון די חדשי העיבור, ווען דאס קינד לערנט תורה מיט א מלאך, און די קדושה פון די ניין חדשים וואס נאר אידן ווייסן, אזוי ווי עס ווערט דערמאנט אין "אחד מי יודע".
-
5:08 יעדע גרויסע טובה ברענגט א קטרוג שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ערקלערט אז דאס גאנצע לעבן איז א מלחמה צווישן דעם יצר טוב און דעם יצר הרע, און וואס הייליגער א זאך, אלץ גרעסער דער קטרוג דערקעגן. דערפאר האבן צדיקים באהאלטן זייערע מעשים טובים, און חז"ל געבן עצות אז דער צד שכנגד זאל זיך נישט מקנא זיין, אזוי ווי דער שעיר לעזאזל אום יום כיפור.
-
9:56 קטרוג ביי לידה, פאר משיח און אין ספירה
דער משגיח ווענדט דאס אן אויפן קרבן פון דער יולדת און אויפן נס אז דער כהן גדול איז נישט טמא געווארן אום יום כיפור. ער גלייכט חבלי משיח צו חבלי לידה, און ערקלערט אז די ימי הספירה, א צייט פון גרויסע קדושה, ברענגען אויך קטרוגים, און דערפאר טאר מען נישט נתפעל ווערן פון נפילות און מ'דארף זיך מתבונן זיין יעדן טאג.
-
17:57 דער אור החיים: טומאה וואו קדושה איז אוועק שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ברענגט דעם מדרש אז אהרן האט געקענט זאגן "וביום השמיני ימול", און פרעגט פארוואס די דינים פון מילה שטייען אינמיטן די דינים פון טומאה. ער ברענגט דעם משל פונעם אור החיים פון פליגן ביי א אויסגעליידיגטע כלי האניג, צו ערקלערן פארוואס א איד איז מער מטמא ווי א גוי, ווענדט עס אן אויף דער יולדת, און פרעגט פארוואס דען איז ביי א זכר, וואס האט מער קדושה, די טומאה קירצער.
-
25:56 איין משפחה, איין חבורה
אלס הקדמה ברענגט דער משגיח די גמרא אז ווען איינער פון א משפחה שטארבט דארף די גאנצע משפחה דאגה האבן, און ערקלערט אז נשמות פון איין משפחה אדער חבורה קומען פון איין שורש אויבן. די שייכות גייט אויף ביידע זייטן: ביי א ברית אום תשעה באב מעג די מאמע עסן מיטן טאטן און מיטן סנדק, ווייל אלס נאנטע קרוב האט זי א חלק אין דער שמחה.
-
30:10 מילה, אליהו הנביא און דער אכטער העכער פון טבע
דער משגיח ערקלערט פארוואס אליהו הנביא קומט צו יעדע ברית: זיבן איז די וועלט פון טבע, און אכט איז העכער פון טבע, דער כינור פון אכט סטרונעס פון ימות המשיח. מילה גייט קעגן דער טבע און דערפאר איז זי אויפן אכטן טאג; דער אכטער איז די וועלט פון חיים אן מיתה, פארבונדן מיט אליהו הנביא וואס האט קיינמאל נישט געטועמט מיתה.
-
34:41 די מקוה און דער אכטער טאג פסח
דער משגיח ווייזט אז טומאה האלט זיבן טעג און טבילה איז אויפן אכטן, ווייל די מקוה געהערט צו דער וועלט פון שמיני; צדיקים זענען געגאנגען אין מקוה מבטל צו זיין שלעכטע גזירות. ער ערקלערט דעם מנהג נישט אזוי צו זיין אפגעהיט אום אחרון של פסח: חמץ איז דער יצר הרע, און אין דעם טאג, מיט דער הפטרה פון משיח, האט ער נישט קיין כח, אזוי ווי ביי יציאת מצרים ווען דער טייג איז נישט געזויערט געווארן, און ער דערציילט פון די קניידלעך ביים בלאזשעווער רבי'ן.
-
40:19 דער אור פון דער ברית דערגרייכט די מאמע שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח פאראייניגט די צוויי הקדמות און ענטפערט די קשיא: ביי דער ברית קומט אראפ אויפן קינד דער אור פון דער וועלט פון שמיני, און די מאמע, זייענדיג די נאנטסטע קרוב, באקומט אויך דעם אור און איר טומאה ווערט בטל. דערפאר ווערט די טומאה פון א זכר אפגעשניטן, און דערפאר שטייט דער פסוק פון מילה צווישן דער טומאה פון א זכר און פון א נקבה.
-
43:35 שמיני למילואים און נדב ואביהוא
דער משגיח שילדערט דעם שמיני למילואים אלס א טועם פון ימות המשיח, אזוי ווי א ברית פאר גאנץ כלל ישראל. ער ברענגט דעם זוהר אז די נשמות פון נדב ואביהוא זענען אריין אין פינחס, וואס איז אליהו, און פרעגט ווי אזוי זיי האבן געקענט שטארבן אין אזא טאג, און קומט צוריק צום מדרש פון "וידום אהרן".
-
47:14 פסח ביינאכט, אליהו הנביא, און די פרשיות נאך פסח
דער משגיח שילדערט דאס עפענען די טיר פסח ביינאכט, ווען עס קומט א אור פון משיח אפילו ווען משיח קומט נישט, און ערקלערט פארוואס מ'זאגט "שפוך חמתך" ביים פערטן כוס. יעדער פסח ברענגט נענטער משיח; מ'ליינט שמיני און די פרשיות פון טומאה וטהרה ארום און נאך פסח ווייל דער אור פון פסח גייט ווייטער, און די אבילות פון ספירה איז דער קעגן-כח פונעם צד שכנגד.
-
52:03 פארוואס פרשיות ווערן מחובר אין ספירה שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח פרעגט פארוואס מחוברת'דיגע פרשיות קומען נאר אין די וואכן פון ספירה און אין די דריי וואכן. ער ערקלערט אז יעדער איד איז אן אות אין דער תורה, און יעדע פרשה איז א גרופע נשמות מיט איר אייגענעם כאראקטער, אזוי ווי קהילות מיט זייערע אייגענע מנהגים, און פונעם קרבן פסח, וואס מ'עסט אין באזונדערע חבורות אבער כל קהל עדת ישראל שעכט עס, ווייזט ער אז אלע אידן זענען איין גוף, דער שורש פון שליחות.
-
58:55 די תלמידי רבי עקיבא און די היינטיגע מחיצות
דער משגיח ערקלערט אז די תלמידי רבי עקיבא זענען געשטארבן ווייל זיי האבן נישט מכבד געווען איינער דעם אנדערן, יעדער מיט זיין אייגענע חבורה, און ער זעט די זעלבע צעשפליטערונג היינט. ער ברענגט בית שמאי ובית הלל וואס האבן חתונה געהאט איינער מיט די משפחות פונעם אנדערן, דעם אריז"ל אויפן ווארט "ערב", און א משל פון קלייבן ברעקלעך פון אונטער אסאך טישן, און רופט צו א חשבון הנפש אין ספירה קעגן ליצנות און לשון הרע.
-
1:06:01 לערנען פון יעדן צדיק שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ברענגט דעם דברי חיים און רבי אשר פון סטאלין, וואס איז געפארן צו ארום הונדערט און צוואנציג צדיקים צו לערנען פון יעדן, און מאכט א חילוק צווישן התקשרות צום אייגענעם רבי'ן און ביטול פון אנדערע. ער ברענגט רש"י וועגן זוכן טעמי תורה פון איין חכם צום אנדערן, און דעם רמב"ם אין סוף הלכות טומאת צרעת ווי אזוי נארישע רייד פירן צו רעדן אויף צדיקים, אויף נביאים און אויפן אייבערשטן.
-
1:12:58 ניסן גייט צו אייר: אבילות איז פירוד שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח מערקט אן אז דער ערשטער טאג ראש חודש אייר איז דער דרייסיגסטער טאג פון ניסן, אזוי ווי די חסידים פון ניסן גייען צום רבי'ן פון אייר צו לערנען פון אים. ער ערקלערט אז אבילות מיינט פירוד און שמחה מיינט יחוד, און אז דער תיקון פון ספירה איז מתקן צו זיין דעם חטא פון די תלמידי רבי עקיבא און זיך היטן פון לשון הרע, וואס זיין עונש איז אז דער מצורע זיצט בדד.
-
1:17:42 שאת, ספחת, בהרת און דער אוצר פונעם פויער מעשה שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ברענגט דעם באר מים חיים אז שאת, ספחת און בהרת זענען א הויכע מעלה, א צוגעטשעפעטער יחוס און כשרונות, וואס מ'דארף נוצן פאר קדושה. דערנאך דערציילט ער א משל וואס ער האט געהערט ווען ער איז געווען א בחור: א פויער האט גענוצט די באגראבענע סטאטוע פון א קעניג אלס א שרעקפויגל, די גאלדענע שיסל פאר די חזירים און דעם סצעפטער אלס שטעקן, ביז דער קעניג האט עס אויסגעשטעלט; אזוי אויך זענען די אברים פונעם גוף באשאפן פאר עבודת השם.
-
1:26:28 דער טעות פון קין און די נקודת האמת
דער משגיח לערנט אז א מענטש, באשאפן בצלם אלקים, דארף אפילו זיינע הנאות נוצן פאר'ן רבונו של עולם און וויסן ווען ער מיינט דעם אייבערשטן און ווען זיך. ער ערקלערט די גדלות פון קין און זיין טעות: ער האט געמיינט זיך, נישט דעם רבונו של עולם. ער שליסט אז אלע דינים פון טומאה ליינט מען אין די וואכן פון ספירה כדי מ'זאל דורכן לערנען זוכה זיין צו טהרה און צו א ריכטיגע קבלת התורה.
דער שיעור, אויסגעשריבן
פארוואס א יולדת ווערט טמא
דער משגיח עפנט מיטן פסוק אין תזריע, אז א אשה וואס האט געבוירן א זכר איז טמא שבעת ימים, און פרעגט פארוואס. זי איז דאך זוכה געווען צו ברענגען א נפש מישראל אויף דער וועלט. אין די חדשי העיבור, אזוי ווי די גמרא אין נדה שילדערט, לערנט דאס קינד כל התורה כולה מיט א מלאך ביי א ליכט, און זי האט ארומגעטראגן מיט זיך די קדושת התורה. נאר אידן, זאגט ער, ווייסן די קדושה פון "תשעה ירחי לידה" וואס מ'ציילט אין "אחד מי יודע". ווי קומט עס אז אזא קדושה ענדיגט זיך מיט טומאה, און אפילו נאך די שבעת ימים? ד,א,ב
יעדע גרויסע טובה ברענגט א קטרוג
דער משגיח לאזט איבער די טעמים פון די מפרשים און ערקלערט אז דאס גאנצע לעבן איז א מלחמה צווישן דעם יצר טוב און דעם יצר הרע, א פאטש פאר א פאטש. וואס הייליגער א זאך, אלץ גרעסער דער קטרוג פונעם צד שכנגד. דערפאר האבן צדיקים באהאלטן זייערע מעשים טובים, און דערפאר געבן חז"ל עצות אז דער צד שכנגד זאל זיך נישט מקנא זיין, אזוי ווי דער שעיר לעזאזל וואס מ'שיקט אוועק אום יום כיפור.
קטרוג ביי לידה, פאר משיח און אין ספירה
חז"ל פרעגן פארוואס די יולדת ברענגט א קרבן, און ענטפערן אז ס'איז צוליב א שבועה וואס זי האט געשוואוירן אין איר צער. דער משגיח זאגט אז מ'קען איר נישט מאכן קיין טענות: נאכדעם וואס זי האט געבראכט אזא קדושה אויף דער וועלט, איז אויף איר געקומען א שטארקער כח פונעם צד שכנגד. ער גלייכט עס צום תוספות יום טוב וועגן דעם נס אז דער כהן גדול איז קיינמאל נישט טמא געווארן אום יום כיפור; פונקט ווייל ער איז געקומען מכפר זיין פאר כלל ישראל, איז דער קטרוג אויף אים געווען גרויס. ז,ח
אזוי אויך ביי משיח: דער פסוק "כי ילד יולד לנו" גלייכט זיין קומען צו א לידה, און חבלי משיח ברענגען גרויסע קטרוגים; דערפאר האט דער דור נסיונות וואס פריערדיגע דורות האבן נישט געהאט. די זעלבע זאך אין ימי הספירה, ווען די קדושה גייט ארויף צו שבועות. דער משגיח זאגט אז מ'טאר נישט נתפעל ווערן פון נפילות, ווייל דאס זענען נסיונות, און יעדער טאג פון ספירה איז א דיאמאנט וואס מ'דארף זיך מתבונן זיין דערין. ט
דער אור החיים: טומאה וואו קדושה איז אוועק
דער משגיח ברענגט דעם מדרש אז ווען נדב ואביהוא זענען נסתלק געווארן און "וידום אהרן", האט אהרן געקענט זאגן "וביום השמיני ימול", א מדרש וואס דארף א ביאור. דערנאך פרעגט ער פארוואס דער דין פון מילה שטייט אינמיטן די טומאה פון דער יולדת, אינמיטן די פרשה פון טומאות. י,ה
ער ברענגט דעם אור החיים אין פרשת חוקת, וואס פרעגט פארוואס א מת פון א איד איז מער מטמא ווי פון א גוי. אזוי ווי פליגן קומען צו א כלי וואס מ'האט אויסגעליידיגט פון האניג, אזוי קלעפט זיך טומאה וואו עס איז אמאל געווען קדושה, און וואס גרעסער די קדושה, אלץ גרעסער די טומאה. ממילא ווערט די מאמע, וואס האט געטראגן א נפש מישראל, טמא ווען די נשמה גייט ארויס. אבער, פרעגט דער משגיח, א זכר וועט דאך זיין מחויב אין מער מצוות, און ביי אים וואלט די טומאה געדארפט זיין לענגער; פארוואס איז עס פארקערט? כ
איין משפחה, איין חבורה
אלס הקדמה ברענגט דער משגיח די גמרא אז ווען איינער פון א משפחה שטארבט, זאל די גאנצע משפחה דאגה האבן, און די זעלבע ביי א חבורה, ווייל זייערע נשמות זענען אויסגעהאקט פון איין ארט אויבן. אזוי ווי די מידת הדין גייט אויף אלע קרובים, אזוי אויך די שמחה. ביי א ברית אום תשעה באב זאגן די פוסקים אז דער טאטע, דער סנדק און די מאמע מעגן עסן; די מאמע איז נישט מחויב אין מילה, אבער אלס נאנטע קרוב האט זי א שייכות צו דער שמחה. ל
מילה, אליהו הנביא און דער אכטער
דער משגיח פרעגט פארוואס אליהו הנביא קומט צו יעדע ברית. די גמרא זאגט אז דער כינור אין בית המקדש האט געהאט זיבן סטרונעס, און ביי משיח וועט ער האבן אכט: זיבן איז די וועלט פון טבע, און אכט איז העכער פון טבע. מילה גייט קעגן דער טבע, און דערפאר איז זי אויפן אכטן טאג. די וועלט פון שמיני איז א וועלט פון חיים אן מיתה, און ממילא געהערט זי צו אליהו הנביא, וואס איז קיינמאל נישט געשטארבן. נ
די מקוה און אחרון של פסח
יעדע טומאה האלט זיבן טעג און די טבילה איז אויפן אכטן, ווייל די מקוה געהערט צו דער וועלט פון שמיני; דער משגיח רופט זי אן אמבאסאדע פון עולם הבא, און דערפאר זענען צדיקים געגאנגען אין מקוה מבטל צו זיין שלעכטע גזירות. דערפון קומט אויך אז מ'איז אחרון של פסח נישט אזוי אפגעהיט. חמץ איז דער יצר הרע, און אין דעם טאג, ווען מ'ליינט די הפטרה פון משיח, האט ער נישט קיין כח, אזוי ווי ביי יציאת מצרים איז דער טייג אויף די אקסלען נישט געזויערט געווארן. ער דערציילט אז דער בלאזשעווער רבי האט געגעסן פון די קניידלעך וואס גאנץ שטאט האט געברענגט.
דער אור פון דער ברית דערגרייכט די מאמע
יעצט ענטפערט דער משגיח די קשיא. ביי דער ברית רוט אויפן קינד א גרויסער אור פון דער וועלט פון שמיני, און די מאמע, די נאנטסטע קרוב, באקומט אויך דעם אור, און ער מאכט בטל איר טומאה. ביי א זכר וואלט די טומאה טאקע געדארפט זיין לענגער, נאר די ברית שניידט זי אפ. ביי א נקבה איז נישטא אזא הפסק, און דערפאר שטייט דער פסוק פון מילה צווישן ביידע.
שמיני למילואים און נדב ואביהוא
דער שמיני למילואים איז געווען א טועם פון ימות המשיח, אזוי ווי א ברית פאר גאנץ כלל ישראל. דער זוהר זאגט אז די נשמות פון נדב ואביהוא זענען אריין אין פינחס, און פינחס איז אליהו. פרעגט דער משגיח: ווי אזוי האבן זיי געקענט שטארבן אין אזא טאג? און דאס איז וואס דער מדרש פון "וידום אהרן" ווייזט אן. ק,י
פסח ביינאכט און די פרשיות נאך פסח
פסח ביינאכט, ווען מ'עפנט די טיר, קומט א אור פון משיח, אפילו ווען משיח אליין קומט נישט. "שפוך חמתך" זאגט מען ביים פערטן כוס, ווייל דער מדרש זאגט אז די ארבע כוסות זענען כנגד די פיר מלכיות, דער פערטער כנגד אדום, און אליהו קומט עס מבטל זיין. יעדער פסח ברענגט נענטער משיח, און זיין אור גייט ווייטער; דערפאר ליינט מען שמיני און די פרשיות פון טומאה וטהרה אין די וואכן פון ספירה. ר
פארוואס פרשיות ווערן מחובר אין ספירה
דער משגיח פרעגט פארוואס פרשיות ווערן מחובר נאר אין די וואכן פון ספירה און אין די דריי וואכן, ימי אבילות. אין ספרים שטייט אז עס זענען דא ששים רבוא אותיות אין דער תורה, און יעדע אות איז א נפש מישראל. די פרשיות זענען גרופעס פון נשמות, יעדע מיט איר אייגענעם כאראקטער, אזוי ווי קהילות וואס האלטן זייערע אייגענע מנהגים לויט דעם שורש פון זייערע נשמות.
דער דרך פקודיך ווייזט אן אז דעם קרבן פסח עסט מען אין באזונדערע חבורות, און דער פסוק פארבאט ארויסצונעמען פון זיין פלייש, ממילא האט יעדע חבורה איר אייגענעם וועג. פון דער אנדערער זייט זאגט דער פסוק אז כל קהל עדת ישראל שעכט עס צוזאמען, און דערפון לערנט די גמרא אין קידושין דעם דין פון שליחות, וואס איז דא ווייל אלע אידן זענען איין גוף. ש,ת,אא,אב
די תלמידי רבי עקיבא און די היינטיגע מחיצות
די תלמידי רבי עקיבא זענען געשטארבן אין ימי הספירה ווייל זיי האבן נישט נוהג געווען כבוד זה בזה. יעדער איד איז אן אות אין ספר תורה, און אפילו דער גרעסטער דארף לערנען פונעם קלענסטן. יעדער איז געבליבן ביי זיין אייגענע חבורה, און דער משגיח זעט די זעלבע צעשפליטערונג אין עקבתא דמשיחא, וואו יעדער האט זיין רבי און זיין וועג און וויל נישט וויסן פונעם אנדערן. אג
פון דעסטוועגן האבן בית שמאי ובית הלל חתונה געהאט איינער מיט די משפחות פונעם אנדערן, און דער אריז"ל ערקלערט אז דאס ווארט "ערב" מישט צוזאמען חסד מיט דין. היינט איז דא א הונגער אויף דבר השם, אזוי ווי דער נביא עמוס זאגט, און מ'דארף קלייבן ברעקלעך פון אונטער אסאך טישן, נעמען גוטע נקודות פון יעדן. דערפאר דארף מען אין ספירה מאכן א חשבון הנפש קעגן ליצנות און לשון הרע, די שנאת חנם וואס צוליב איר איז חרוב געווארן דער בית שני. אד,אה,או
לערנען פון יעדן צדיק
דער משגיח מאכט א חילוק צווישן התקשרות צום אייגענעם רבי'ן, וואס איז גוט, און ביטול פון אנדערע. רבי אשר פון סטאלין איז געפארן צו ארום הונדערט און צוואנציג צדיקים, אזעלכע וואס האבן געקענט זיין זיינע רבי'ס, זיינע חברים אדער זיינע תלמידים, כדי צו לערנען עפעס פון יעדן. רש"י שילדערט אידן וואס גייען פון איין חכם צום אנדערן צו זוכן טעמי תורה; דער וואס זוכט זיין אייגענעם כבוד בלייבט ביי זיין פארטיי, אבער דער וואס זוכט דעם רבונו של עולם גייט צו אלעמען. אז
ניסן גייט צו אייר
ניסן איז דער ראש פון אלע חדשים און זיין נשיא איז נחשון בן עמינדב. ווען דער ערשטער טאג ראש חודש אייר איז דער דרייסיגסטער טאג פון ניסן, איז עס אזוי ווי די חסידים פון ניסן גייען צום רבי'ן פון אייר מקבל צו זיין א גוטע נקודה. אבילות מיינט פירוד און שמחה מיינט יחוד, ווי "חדוה" האט אין זיך "חד". דער תיקון פון ספירה איז מתקן צו זיין דעם חטא פון די תלמידי רבי עקיבא און זיך היטן פון לשון הרע, וואס זיין עונש איז אז דער מצורע זיצט בדד. אכ
שאת, ספחת, בהרת און דער אוצר פונעם פויער
דער באר מים חיים טייטשט אז שאת, ספחת און בהרת אין פסוק זענען א הויכע מעלה, א צוגעטשעפעטער יחוס, און כשרונות, און אלעס דארף מען נוצן פאר קדושה. אמ,אל
דערנאך דערציילט דער משגיח א משל וואס ער האט געהערט אלס בחור, ביי א ויכוח צי א מענטש מעג לעבן פאר הנאות. א פויער האט אויסגעגראבן אויף זיין ירושה'דיגן פעלד א געשטאלט פון א מענטש מיט א שטעקן אין האנט, און עס אוועקגעשטעלט אלס שרעקפויגל; א שווערע שיסל האט געדינט פאר די חזירים, און אן אייזערנער שטעקן צו צעשפרייטן מיסט. א קעניג האט דערקענט די גאלדענע סטאטוע פון זיין עלטער-זיידן, באהאלטן אין א מלחמה, און האט אלעס פאריכטן און אויסגעשטעלט, די שיסל אלס זיין וויין-בעכער און דעם שטעקן אלס זיין סצעפטער. ווען דער פויער איז געקומען און עס געזען, איז ער געפאלן חלשות ווי אזוי ער האט מבזה געווען די כלים פונעם קעניג. אזוי אויך איז יעדער אבר באשאפן צו דינען דעם רבונו של עולם.
דער טעות פון קין און די נקודת האמת
א מענטש וואס איז באשאפן בצלם אלקים דארף אפילו זיינע הנאות נוצן פאר'ן רבונו של עולם, און וויסן ווען ער מיינט דעם אייבערשטן און ווען ער מיינט זיך. קין, דער זון פון אדם הראשון, איז געווען א גרויסער מענטש, און דער מדרש זאגט אז ער האט געטענה'ט צום אייבערשטן פארוואס ער האט אים געלאזט הרג'ענען זיין ברודער. זיין טעות איז געווען אז ער האט געמיינט זיך, נישט דעם רבונו של עולם. דער משגיח שליסט אז אלע דינים פון טומאה ליינט מען אין די וואכן פון ספירה, כדי מ'זאל דורכן לערנען זוכה זיין צו טהרה און צו א ריכטיגע קבלת התורה. אס
מראי מקומות
תורה
- ד Vayikra 12:2 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 0:05
- ה Vayikra 12:3 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 17:57
- ו Vayikra 12:5 42:51 טעקסט מפתח
- צ Shemos 12:34 38:34 טעקסט מפתח
- ת Shemos 12:46 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 56:31
- אא Shemos 12:6 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 56:31
- אכ Vayikra 13:46 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 1:13:05
- אל Vayikra 13:2 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 1:17:58
- אנ לכאורה Bereishis 4:9 1:26:59 מפתח
נביאים
כתובים
תלמוד בבלי
- א Niddah 30b טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 0:05
- ז לכאורה Niddah 31b מפתח אינעם אויסשרייב: 9:56
- ל לכאורה Shabbos 106a מפתח אינעם אויסשרייב: 25:56
- מ לכאורה Moed Katan 27b 27:56 מפתח
- נ לכאורה Arachin 13b מפתח אינעם אויסשרייב: 30:25
- אב לכאורה Kiddushin 41b מפתח אינעם אויסשרייב: 56:31
- אג Yevamos 62b טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 58:55
- אד לכאורה Yevamos 14b מפתח אינעם אויסשרייב: 1:01:37
- או Yoma 9b טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 1:01:37
מדרש
זוהר און קבלה
ראשונים
אחרונים און חסידות
תפילה און פיוט
אנדערע
עיקרי הדברים
- 7:28 וואו עס איז דא א גרויסע קדושה איז דא א פאסיגער קטרוג פון צד שכנגד, און דערפאר טאר א מענטש נישט נתפעל ווערן ווען נאך א עליה קומט א ירידה.
- 20:48 לויטן אור החיים קומט טומאה וואו קדושה איז אויסגעליידיגט געווארן, און וואס גרעסער די קדושה אלץ גרעסער די טומאה; די טומאה פון דער מאמע קומט ווייל די הייליגע נשמה וואס זי האט געטראגן איז ארויס.
- 30:53 דער מספר אכט איז דאס וואס איז העכער פון טבע, די וועלט פון משיח און פון אליהו הנביא; מילה אויפן אכטן טאג און טבילה אין א מקוה ציען פון דעם.
- 41:34 דער אור וואס ווערט אנטפלעקט ביי דער ברית דערגרייכט די מאמע ווייל זי איז די נאנטסטע קרוב פונעם קינד, און ער ענדיגט פריער איר טומאה; דערפאר איז די טומאה ביי א זכר קירצער ווי ביי א נקבה.
- 52:13 פרשיות ווערן מחובר נאר אין די וואכן פון ספירה און אין די דריי וואכן, צייטן פון אבילות, ווייל אבילות איז פירוד, און דעמאלט דארפן אידן זיך מחבר זיין.
- 59:06 יעדער איד איז אן אות אין ספר תורה, און דערפאר דארף יעדער מכבד זיין און לערנען פון די אנדערע, און אויפקלייבן גוטע נקודות פון יעדע גרופע און פון יעדן צדיק.
- 1:26:38 דער גוף און די כשרונות פון א מענטש זענען באשאפן נאר צו דינען דעם רבונו של עולם, און די שווערסטע עבודה איז די נקודת האמת: צו וויסן ווען מ'מיינט דעם רבונו של עולם און ווען מ'מיינט זיך.
קושיות און תירוצים
-
קשיא: 4:35 פארוואס ווערט א מאמע טמא נאך אזא גרויסע זכיה ווי ברענגען א נפש מישראל אויף דער וועלט?
תירוץ: 9:34 א גרויסע קדושה ברענגט א קטרוג, און לויטן אור החיים קומט טומאה וואו קדושה איז אוועקגעגאנגען, לויט ווי גרויס זי איז געווען.
-
קשיא: 18:53 פארוואס שטעלט די תורה אריין דעם דין פון מילה אויפן אכטן טאג אינמיטן די דינים פון טומאה?
תירוץ: 42:28 ווייל די מילה אויפן אכטן טאג איז דאס וואס שניידט אפ די טומאה פון דער מאמע, און דערפאר שטעלט עס די תורה גלייך דארט אלס תירוץ.
-
קשיא: 25:12 אויב א זכר האט מער קדושה, פארוואס איז די טומאה נאך זיין לידה קירצער ווי נאך א נקבה?
תירוץ: 41:47 די טומאה ביי א זכר וואלט טאקע געדארפט זיין גרעסער, נאר דער אור פון דער וועלט פון שמיני וואס ווערט אנטפלעקט ביי זיין ברית דערגרייכט די מאמע און מאכט עס בטל.
-
קשיא: 37:08 פארוואס איז מען אחרון של פסח נישט אזוי אפגעהיט אין די חומרות פון חמץ?
תירוץ: 37:33 חמץ איז דער יצר הרע, און אויפן אכטן טאג ווערט אנטפלעקט דער אור פון משיח און דער יצר הרע האט נישט קיין כח, אזוי ווי ביי יציאת מצרים.
-
קשיא: 52:13 פארוואס ווערן פרשיות מחובר נאר אין די וואכן פון ספירה און אין די דריי וואכן?
תירוץ: 53:40 דאס זענען ימי אבילות, וואס איז פירוד; יעדע פרשה איז א גרופע נשמות פון אידן, און דאס מחבר זיין זיי לערנט אז די גרופעס דארפן זיין מחובר.
מעשיות
-
39:11 די קניידלעך ביים בלאזשעווער רבי'ן אום אחרון של פסח
דער משגיח דערציילט אז ביים בלאזשעווער רבי'ן איז געווען דער מנהג אז אחרון של פסח האט יעדער איינער אין שטאט געברענגט פליישיגע קניידלעך, וואס מ'האט צוזאמענגעמישט אין א גרויסן טאפ. דער רבי האט דערפון געגעסן און געגעבן שיריים, אפילו פון בעלי בתים ביי וועמען ער וואלט א גאנץ יאר זיכער נישט געגעסן. דער משגיח ערקלערט אז אין דעם טאג איז דא א ספעציעלע שמירה, און דערפאר מישט מען זיך און מ'האט א שייכות איינער מיטן אנדערן.
אין דער מעשה: דער בלאזשעווער רבי
-
1:07:06 רבי אשר פון סטאלין און די הונדערט און צוואנציג צדיקים
דער משגיח דערציילט אז רבי אשר פון סטאלין איז ארומגעפארן צו א סך צדיקים, ארום הונדערט און צוואנציג. ער האט געזאגט אז ער איז געפארן צו צדיקים וואס האבן געקענט זיין זיינע רבי'ס, צו צדיקים וואס האבן געקענט זיין זיינע חברים, און צו צדיקים וואס האבן געקענט זיין זיינע תלמידים, כדי צו לערנען עפעס פון יעדן. דער משגיח לייגט צו אז התקשרות צום אייגענעם רבי'ן איז גוט, אבער אפלאכן פון יענעם נישט.
אין דער מעשה: R' Asher of Stolin
-
1:19:41 דער פויער און די באגראבענע סטאטוע פונעם קעניג
אלס א משל וואס ער האט געהערט אין זיינע יונגע יארן, דערציילט דער משגיח פון א פויער וואס האט אויסגעגראבן אויף זיין ירושה'דיגן פעלד א געשטאלט פון א מענטש מיט א שטעקן אין האנט, און עס גענוצט אלס שרעקפויגל; ער האט אויך גענוצט א שווערע שיסל פאר דאס עסן פון די חזירים און א שווערן שטעקן צו צעשפרייטן מיסט. א קעניג האט דערקענט אז דאס איז די סטאטוע פון זיין עלטער-זיידן, באהאלטן אין א מלחמה, פון גאלד מיט דימענטן אין די אויגן און א רובין אין דער שווערד. דער קעניג האט עס אלעס פאריכטן און אויסגעשטעלט, די שיסל אלס דעם קעניג'ס וויין-בעכער און דעם שטעקן אלס זיין סצעפטער, און ווען דער פויער איז געקומען און עס געזען, איז ער געפאלן חלשות ווי אזוי ער האט מבזה געווען די כלים פונעם קעניג. אזוי, ערקלערט דער משגיח, ווייסט נישט דער וואס מיינט אז דער גוף איז באשאפן פאר הנאות עולם הזה, אז יעדער אבר איז באשאפן צו דינען דעם רבונו של עולם.
געדאנקען
- 22:19 דער משגיח ווענדט אן דעם יסוד פונעם אור החיים, אז טומאה איז דער רושם פון אוועקגעגאנגענע קדושה, אויף דער יולדת: איר טומאה איז א סימן פון דער הייליגער נשמה וואס זי האט געטראגן, נישט קיין חסרון אין איר.
- 42:28 ער טייטשט אז דער פסוק פון מילה שטייט צווישן דער טומאה פון א זכר און פון א נקבה אלס דער תורה'ס אייגענער תירוץ: דער אור פונעם אכטן טאג ביי דער ברית דערגרייכט די מאמע און שניידט אפ די טומאה וואס וואלט געדארפט זיין לענגער.
- 35:35 די מקוה איז אן אמבאסאדע פון עולם הבא, פון דער וועלט פון שמיני וואו מיתה האט נישט קיין שליטה, און דערפאר זענען צדיקים געגאנגען אין מקוה ווען זייערע תפילות האבן נישט געקענט מבטל זיין א גזירה.
- 53:24 וויבאלד אבילות איז פירוד, איז דאס מחבר זיין די פרשיות אין די וואכן פון ספירה און אין די דריי וואכן אליין דער תיקון: אזוי ווי די אותיות פון דער תורה, דארפן די גרופעס אידן זיין מחובר.
- 1:13:59 ווען דער ערשטער טאג ראש חודש אייר איז דער דרייסיגסטער טאג פון ניסן, זעט דער משגיח ווי דער חודש ניסן גייט מקבל זיין פונעם "רבי'ן" פון אייר, א דוגמא פאר לערנען פון אנדערע גרופעס.
- 1:16:29 אבילות איז פירוד און שמחה איז יחוד: דאס ווארט "חדוה" האט אין זיך "חד", איינס.
- 1:27:15 דער חטא פון קין איז נישט געווען א חסרון אין גדלות נאר א חסרון אין דער נקודת האמת: אפילו אין זיין טענה צום אייבערשטן האט ער געמיינט זיך.
וואס דער משגיח זאגט מ׳זאל ארויסנעמען
- 14:40 דער משגיח זאגט אז מ'טאר נישט נתפעל ווערן ווען נאך א גוטע זאך קומט א נפילה; דאס זענען נסיונות וואס ברענגען דעם מענטש העכער.
- 15:36 ער זאגט אז אין ימי הספירה איז יעדער טאג טייער, און מ'דארף זיך יעדן טאג מתבונן זיין וואס מ'האט אויפגעטאן.
- 1:04:46 ער זאגט אז אין ימי הספירה דארף מען מאכן א חשבון הנפש, און גיין לערנען גוטע נקודות פון אנדערע גרופעס און צדיקים, אנשטאט אפצולאכן פון זיי.
- 1:26:45 ער זאגט אז אלעס וואס א מענטש טוט, אפילו וואס ער דארף פאר זיין געזונט, זאל זיין פאר'ן רבונו של עולם, און מ'דארף זיין ערליך מיט זיך צי מ'מיינט דעם אייבערשטן אדער זיך.
דערמאנט אין דעם שיעור
פערזאנען אביהוא, אדם הראשון, אהרן הכהן, אליהו הנביא, דער בלאזשעווער רבי, דער דברי חיים, דער צאנזער רב, דער הייליגער אור החיים, דער הייליגער אר"י, דער הייליגער בעל שם טוב, דער מהר"ל פון פראג, הבל, נדב, נחשון בן עמינדב, פינחס, קין, רבי אשר סטאלינער, רבי עקיבא
ערכים אבילות, חבלי משיח, טומאת מת, לשון הרע, מצורע, מקוה, נשמה יתירה, ספירת העומר, קטרוג