בדיבורים של יעקב לעשו ובפרשה של “ואלה המלכים” נטמן עומק נצחון של יעקב

קאטאלאג: פרשת השבוע וישלח נומ׳ ⁨3⁩ פאקעט גייד ז׳ 6 תשל"ז (1976–77) אידיש 1 שעה 22 מינ׳

הערן

  1. אראפלאדן · לענג 1 שעה 22 מינ׳

עפענען אין דער אפליקאציע צום הערן

נאטיצן נאטיצן צוגעגרייט דורך AI פון דער רעקארדירונג; נישט איבערגעקוקט, און נישט דעם משגיח׳ס ווערטער. דער מקור איז די רעקארדירונג.

וועגן דעם שיעור

דער משגיח ווייזט אז אין יעקב'ס דיבורים צו עשו און אין דער פרשה פון "ואלה המלכים" איז באהאלטן יעקב'ס אמת'ער נצחון: די אידישע נשמות וואס ער האט אויפגעהויבן ביי לבן'ס שאף, דער דרך פון מיעוט וואס פירט צו ריבוי, און דאס ליכט פון חנוכה וואס קומט אראפ צו די וואס קענען זיך נישט אויפהייבן.

דער משגיח עפנט מיט דעם מדרש אז יעקב'ס אכט מאל בוקן זיך פאר עשו זענען קעגן די אכט מלכים פון אדום, און ער ערקלערט אז ווען א צדיק רעדט צו א רשע רעדט ער באמת צום רבונו של עולם, אזוי ווי דוד המלך מיט נבל. ער פרעגט פארוואס דער מדרש טייטשט "שפחה" אין "ויהי לי שור וחמור" אויף אביגיל. כדי צו ענטפערן ערקלערט ער אז לבן'ס שאף זענען געווען פארזונקענע אידישע נשמות, און יעקב איז געגאנגען קיין חרן זיי אויפהייבן; ממילא האט יעקב צו עשו גערעדט פון רוחניות'דיגן פארמעגן. אביגיל, וואס האט אפגעהאלטן דוד פון הרגענען נבל, דער גלגול פון לבן, איז דער טעם פארוואס יעקב האט נישט געקעמפט מיט לבן. דערנאך ערקלערט ער די מלכי אדום דורך שבירת הכלים: ביי צדיקים איז מיעוט אחר מיעוט וואס פירט צו ריבוי, ביי רשעים ריבוי וואס ענדיגט זיך מיט א מפלה, און דער אכטער מלך איז דער תיקון. ער ענדיגט מיט חנוכה, ווען יעקב'ס ליכט קומט אראפ אין דער לענגסטער נאכט צוריקגעבן דעם צלם אלקים.

ענינים: יצחק, יעקב און עשו · גלגולים און תיקון הנשמות · דער נס חנוכה און די יוונים

סדר השיעור

  1. 0:00 יעקב'ס ווערטער צו עשו זענען גערעדט צום אייבערשטן שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח ברענגט דעם מדרש אז יעקב'ס אכט מאל "אדוני" צו עשו זענען קעגן די אכט מלכים פון אדום, און ערקלערט אז ווען צדיקים רעדן צו א רשע רעדן זיי באמת צום רבונו של עולם. עשו, וואס איז אויפגעוואקסן אין שטוב פון אברהם און יצחק, האט דאס פארשטאנען; דער זוהר ערקלערט אזוי דוד'ס גרוס צו נבל.

  2. 6:11 שור, חמור, עבד, שפחה: פארוואס אביגיל? שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח ברענגט דעם מדרש רבה אז שור איז יוסף, חמור יששכר, צאן כלל ישראל, עבד דוד, און שפחה אביגיל, און פרעגט פארוואס דווקא אביגיל. ער דערציילט די מעשה פון דוד, נבל און אביגיל, דערמאנט אנדערע מדרשים וואס טייטשן שפחה אויף רות אדער אסתר, און ברענגט רש"י אז יצחק'ס ברכה איז נישט מקוים געווארן.

  3. 13:15 די מלאכים וואס זענען געפאלן אין סדום באגלייטן יעקב

    צוריקגייענדיג צו דער פריערדיגער סדרה ברענגט דער משגיח דעם תרגום יונתן אז די מלאכים אויף יעקב'ס סולם זענען געווען די וואס זענען ארויסגעשטויסן געווארן פארן מגלה זיין דעם סוד פון חורבן סדום. אן ארט פון טומאה קען שאטן אפילו מלאכים; דורכן באגלייטן יעקב, וואס בינדט צוזאמען די נשמות, זענען זיי מתוקן געווארן, ווייל יעקב איז אין חרן נאר געוואקסן. די מלאכים האט ער דערנאך געשיקט צו עשו.

  4. 19:47 לבן'ס שאף זענען געווען געפאלענע אידישע נשמות

    דער משגיח פרעגט פארוואס יעקב האט געדארפט פארברענגען צוואנציג יאר אין אן ארט ווי חרן. ער ברענגט פון ספרים אז יעקב'ס שאף זענען געווען אידישע נשמות, ער גייט נאך זייער פאל דורכן דור המבול און דור הפלגה, און ערקלערט אז לבן איז געווען דער גרויסער רשע פון זיין דור קעגן דעם צדיק יעקב, ממילא זענען די נשמות געפאלן אונטער אים און געבוירן געווארן אלס בהמות.

  5. 26:10 יעקב זעט רחל און טרינקט די שאף

    דער משגיח ערקלערט אז יעקב האט געזען אין רחל די שכינה, און אין לבן'ס שאף זיינע אייגענע קינדער וואס האבן פארלוירן דעם צלם אלקים. מיט רחמנות האט ער זיי ארויסגענומען פון לבן'ס השפעה, ווייל דער וואס שפייזט האט כח איבער דעם וואס עסט, און האט זיי געטרינקט. ער דערציילט פונעם ישמח משה און פונעם אוהב ישראל, וואס האבן געדענקט אז זיי זענען געווען שעפסלעך ביי יעקב.

  6. 30:16 אויפהייבן די נשמות: זעקס הונדערט טויזנט וויסטערס

    יעקב'ס פאשען, שפייזן און זינגען האט אויפגעהויבן די נשמות שטאפל ביי שטאפל, ביז די שבטים זענען געבוירן געווארן. דער משגיח ברענגט דעם מדרש אז יעקב האט געהאט זעקס הונדערט טויזנט וויסטערס, וואס לויט'ן אריז"ל זענען דאס די זעקס הונדערט טויזנט שרשי נשמות, און טייטשט "אחי מאין אתם" אז יעקב פרעגט די נשמות פון זייער שורש. רש"י'ס טייטש פון "ויצל" אלס הצלה ווייזט אז ער איז געווען עוסק אין פדיון שבויים.

  7. 35:06 יעקב'ס שליחות: מיין פארמעגן איז נשמות שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח ערקלערט אז מיט "ויהי לי שור וחמור" האט יעקב געזאגט עשו אז זיינע בהמות זענען אידישע נשמות: משיח בן יוסף, יששכר, כלל ישראל, דוד. לויט רש"י האט יעקב געזאגט אז יצחק'ס ברכה פון שמים און ארץ איז אין אים נישט מקוים געווארן; דער משגיח ערקלערט אז זיין אמת'ער פארמעגן קומט פון העכער ווי שמים און ארץ, און דאס האט עשו אנגעשראקן.

  8. 39:01 דער חן אין עשו'ס אויגן; די נגיעה אין יעקב'ס דיך שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח ברענגט די גמרא אז עשו'ס קאפ איז באגראבן אין מערת המכפלה, און אז פון די קינדער פון המן האבן געלערנט תורה אין בני ברק: די "אויגן" פון עשו זענען די גרים צדיקים וואס קומען פון אים, און יעקב'ס "למצוא חן בעיניך" איז א רמז אויף זיי. דערנאך ערקלערט ער די נגיעה פונעם מלאך אין יעקב'ס דיך, וואס דער מדרש טייטשט אויף דור השמד, אז דאס איז נישט קיין חסרון נאר די סיבה פון עשו'ס מפלה.

  9. 42:42 פארוואס יעקב האט נישט געקעמפט מיט לבן: אביגיל שטייט אינעם קאטאלאג

    אויב יעקב איז אזוי שטארק, קען עשו פרעגן, פארוואס האט ער געלאזט לבן אים נארן צוואנציג יאר? דער משגיח ברענגט דעם אריז"ל אז לבן איז מגולגל געווארן אין נבל און דוד האט געטראגן יעקב'ס נשמה, ממילא איז דוד'ס היטן נבל'ס שאף און וועלן אים הרגענען א חזרה פון יעקב און לבן. אביגיל האט אים אפגעהאלטן, אז דער אייבערשטער וועט עס טון; יעקב'ס "שפחה" זאגט עשו אז אביגיל'ס נשמה איז געווען ביי אים.

  10. 48:03 די מורא'דיגע פרשה פון די מלכי אדום שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח גייט איבער צו "ואלה המלכים" אין סוף פון דער סדרה. רבינו בחיי רופט עס א מורא'דיגע פרשה וואס איז מרמז אויף בריאת העולם און דעם כח הרע, דער מדרש רעדט פון בונה עולמות ומחריבן, און דער דרך השם זאגט אז דא זעט מען די גרויסקייט פון דער תורה. ער מערקט אן אז ביי זיבן מלכים שטייט "וימת" אבער נישט ביים אכטן, הדר, וואס זיין ווייב ווערט דערמאנט, און פארגלייכט אונזער השגה דערין צו א קינד וואס קען עטליכע אותיות פון א בלאט גמרא.

  11. 53:25 שבירת הכלים און צוויי הנהגות שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח ערקלערט שבירת הכלים על פי פשט: דאס ליכט איז געווען צו גרויס פאר די קליינע כלים, זיי זענען צובראכן געווארן, און אונזער עבודה איז מתקן זיין די געפאלענע ניצוצות; די זיבן מלכים וואס זענען געשטארבן זענען יענע וועלט, און דער אכטער איז דער תיקון. פון א ספר ברענגט ער אז די וועלט ווערט געפירט לויט די כללים פון דער תורה, ממילא באקומען צדיקים מיעוט אחר מיעוט וואס פירט צו ריבוי, און רשעים באקומען אזויפיל שפע אז זייערע כלים פלאצן.

  12. 57:31 פארוואס די מלכי אדום שטייען אין וישלח שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח ענדיגט אז די אכט מלכים קומען נאך יעקב'ס אכט מאל בוקן זיך, נישט אלס עונש נאר אלס דער דרך פון מיעוט וואס פירט צו ריבוי; דער זוהר זאגט אז ווען עשו וואלט פארשטאנען יעקב'ס חכמה וואלט ער זיך אליין געהרג'עט. ער ערקלערט אז דער ערשטער מלך, בלע בן בעור, איז בלעם און ממילא לבן, און אז אביגיל מיינט צו לאזן לבן'ס ריבוי ברענגען זיין אייגענע מפלה, ביז עס קומט דער תיקון.

  13. 1:03:31 חנוכה אין די לענגסטע נעכט שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח בינדט דאס מיט די לאנגע נעכט פון טבת, ווען די קליפות זענען די שטארקסטע, און מיט חנוכה, די נשמה פון יעקב וואס קומט אראפ אנטאן אידן אין א צלם אלקים. ער דערציילט פון א צדיק וואס האט נישט געזען קיין צורת אדם ביי א שיין אנגעטאנענעם ראש הקהל, ברענגט דעם בני יששכר אז חנוכה קומט פון ימות המשיח, בינדט די אכט טעג מיטן אכטן מלך, און שטעלט אפ שבת, צו וועלכן מען דארף זיך אויפהייבן, קעגן חנוכה, וואס קומט אראפ.

  14. 1:08:09 דער מקדש קומט צו יעקב

    יעקב האט געוואלט ארויפגיין צום מקדש, אבער דער אייבערשטער האט געוויזן אז ווייל ער טראגט יעצט נשמות וואס קענען זיך נישט אויפהייבן אהין, וועט דער מקדש קומען צו אים. דער משגיח ברענגט די מחלוקת פון רש"י און דעם רמב"ן אויף דער קפיצת הדרך, און ערקלערט אז די שכינה איז געקומען צו יעקב ווען ער איז געלעגן שלאפן, די בחינה פון חנוכה, ווען דער אייבערשטער קומט אראפ צו זיינע קינדער אפילו אין זייער נידריגסטן מצב.

  15. 1:13:00 חנוכה ענדיגט ראש השנה; דער שמן אויפן אבן

    דער משגיח ברענגט פון ספרים אז חנוכה איז די לעצטע צייט פאר די וואס האבן נישט פארענדיגט זייער תשובה, ווייל דאס איז די צייט פונעם אכטן מלך. ראש השנה דערמאנט "נעשה אדם", און ווער עס האט נאך נישט קיין צורת אדם באקומט דעם צלם אלקים אין חנוכה פון יעקב. ער ברענגט דעם מדרש, געברענגט אין נר מצוה, אז דער שמן וואס יעקב האט געגאסן אויפן אבן איז געווען דער פך וואס די חשמונאים האבן שפעטער געפונען.

  16. 1:17:00 א ביסל שמן האלט אסאך: שמחה אין חנוכה

    דער אבן איז די צורת אדם און דער שמן איז דאס ליכט פון חנוכה; אזוי ווי ביים ארט פונעם מקדש, וואו א ביסל האלט אסאך, קען דער קליינער ניצוץ אין יעדן איד זיך אויפפלאקערן. דער משגיח זאגט אז מען דארף זיך פרייען אין חנוכה, קעגן די יוונים וואס האבן געטענהט אז אידן האבן נישט קיין חלק אין אלקי ישראל, דערמאנט דעם מנהג זיך צוזאמענצוקומען און זינגען שירות ותשבחות, דאנקט די גבאים, און ענדיגט מיט א ווינטש אז דאס ליכט פון חנוכה זאל ברענגען משיח.

דער שיעור, אויסגעשריבן

יעקב'ס ווערטער צו עשו זענען גערעדט צום אייבערשטן

0:13

דער משגיח עפנט מיטן מדרש אז יעקב האט אכט מאל גערופן עשו "אדוני", קעגן די אכט מלכים וואס האבן געקעניגט אין אדום איידער ס'איז געווען א מלך אין ישראל. ער ערקלערט אז ווען צדיקים רעדן לכאורה צו א רשע, רעדן זיי באמת צום רבונו של עולם. עשו, וואס איז אויפגעוואקסן אין שטוב פון אברהם און יצחק, האט דעם טאפלטן טייטש גוט פארשטאנען. ב

4:40

אזוי ערקלערט דער זוהר דוד'ס גרוס פון שלום צום רשע נבל: דוד האט געהייסן זיינע שלוחים עס זאגן צום "חי", צום אייבערשטן, און נבל האט געמעגט מיינען אז עס גייט אויף אים, ממילא איז דאס נישט קיין גניבת דעת. ד

שור, חמור, עבד, שפחה: פארוואס אביגיל?

6:11

יעקב האט געשיקט זאגן עשו "ויהי לי שור וחמור צאן ועבד ושפחה". דער משגיח ברענגט דעם מדרש רבה: שור איז יוסף, חמור איז יששכר, וואס האט פארשטאנען די צייטן, צאן זענען כלל ישראל, עבד איז דוד, און שפחה איז אביגיל. ער פרעגט: פארוואס דווקא אביגיל, וואס פארנעמט לכאורה נישט קיין הויפט ארט אין כלל ישראל? ה,ו

8:52

ער דערציילט די מעשה אין ספר שמואל: דוד האט געהיט נבל'ס שאף, נבל האט אים נישט געוואלט געבן עסן, דוד איז געגאנגען אים הרגענען, און אביגיל האט אים אפגערעדט; באלד דערנאך איז נבל געשטארבן. אן אנדער מדרש טייטשט שפחה אויף רות, און אויף אסתר, וואס האט מנצח געווען המן, וואלט מען אויך בעסער פארשטאנען; ממילא שטייט די קשיא אויף אביגיל. ח,ז

די מלאכים וואס זענען געפאלן אין סדום באגלייטן יעקב

13:56

צוריקגייענדיג צו דער פריערדיגער סדרה ברענגט דער משגיח דעם תרגום יונתן, אז די מלאכים וואס זענען ארויף און אראפ אויף יעקב'ס סולם זענען געווען די וואס זענען ארויסגעשטויסן געווארן ווייל זיי האבן מגלה געווען אז זיי קומען חרוב מאכן סדום. אזא ארט פון טומאה קען שאטן אפילו מלאכים. דער מהר"ל לערנט אז דער וואס באגלייט א צווייטן ווערט פארבונדן מיט זיין נשמה; דורכן באגלייטן יעקב, וואס איז אין חרן נאר געוואקסן, זענען די מלאכים מתוקן געווארן, און זיי האט ער שפעטער געשיקט צו עשו. כ

לבן'ס שאף זענען געווען געפאלענע אידישע נשמות

20:05

דער משגיח פרעגט פארוואס יעקב האט געדארפט פארברענגען צוואנציג יאר אין אן ארט ווי חרן, וואו אפילו מלאכים קענען פאלן. ער ברענגט פון ספרים הקדושים אז אלע שאף פון יעקב זענען געווען אידישע נשמות: הייליגע ניצוצות וואס זענען פארכאפט געווארן אין די עבירות פונעם דור המבול און דור הפלגה.

23:42

אין יעדן דור איז דא א צדיק און קעגן אים א רשע, אזוי ווי בלעם קעגן משה. לבן איז געווען יענער רשע, און יעקב זיין היפך. די נשמות זענען געפאלן אונטער לבן, אזוי ווייט פונעם צלם אלקים אז זיי זענען געבוירן געווארן אלס בהמות, הגם זיי זענען געווען די צוקונפטיגע קינדער פון יעקב.

יעקב זעט רחל און טרינקט די שאף

26:15

ווען יעקב האט געזען רחל, וואס איז מרמז אויף דער שכינה, און לבן'ס שאף, האט ער דערקענט זיינע אייגענע קינדער וואס האבן פארלוירן די צורת אדם, און ער האט באקומען אויף זיי רחמנות. דער וואס שפייזט האט כח איבער דעם וואס עסט, אזוי ווי דער מהר"ל זאגט אויף אסתר'ס סעודה פאר המן; ממילא האט ער זיי נישט געלאזט אונטער לבן און זיי אליין געטרינקט. דער משגיח לייגט צו אז דער ישמח משה האט געדענקט אז ער איז געווען יעקב'ס שעפסעלע, און דער אוהב ישראל א ניגון וואס יעקב האט געשפילט פאר די שאף.

אויפהייבן די נשמות

30:58

מיטן שפייזן, זינגען און היטן די שאף האט יעקב אויפגעהויבן די נשמות שטאפל ביי שטאפל, ביז די ראשי השבטים זענען אים געבוירן געווארן. דער משגיח ברענגט דעם מדרש אז יעקב האט געהאט זעקס הונדערט טויזנט וויסטערס, וואס, ווי ער ווייסט פונעם אריז"ל, זענען די זעקס הונדערט טויזנט שרשי נשמות. יעקב'ס פראגע "אחי מאין אתם" פרעגט די נשמות פון זייער שורש, און רש"י'ס טייטש פון "ויצל" אלס הצלה ווייזט אז ער איז געווען עוסק אין פדיון שבויים. נ,ס,ע

יעקב'ס שליחות: מיין פארמעגן איז נשמות

35:06

יעצט ווארנט יעקב עשו מיט "ויהי לי שור וחמור": זיינע בהמות זענען אידישע נשמות, משיח בן יוסף, יששכר, כלל ישראל און דוד. לויט רש"י זאגט יעקב אז יצחק'ס ברכה פון שמים און ארץ איז אין אים נישט מקוים געווארן; דער משגיח ערקלערט אז זיין פארמעגן קומט פון העכער ווי שמים און ארץ, ווייל די וועלט איז באשאפן געווארן בשביל ישראל. דער זוהר זאגט אז די ווערטער האבן עשו קודם אנגעשראקן און דערנאך בארואיגט. ה,ט,פ

דער חן אין עשו'ס אויגן

39:09

די גמרא זאגט אז ווען חושים בן דן האט געהרג'עט עשו, זענען זיינע אויגן אריינגעפאלן אין מערת המכפלה, און אז פון המן'ס אייניקלעך האבן געלערנט תורה אין בני ברק. עשו'ס "אויגן" זענען די גרים צדיקים וואס קומען פון אים, און יעקב'ס "למצוא חן בעיניך" איז א רמז אויף זיי. דער מדרש טייטשט די נגיעה אין יעקב'ס דיך אויף דור השמד; דער משגיח זאגט אז די קדושים זענען די העכסטע נשמות, און זיי וועלן ברענגען עשו'ס מפלה. צ,ק,ש

פארוואס יעקב האט נישט געקעמפט מיט לבן

43:30

עשו קען פרעגן: אויב יעקב איז אזוי שטארק, פארוואס האט ער געלאזט לבן אים נארן צוואנציג יאר אן קיין ווידערשטאנד? דער תירוץ איז די שפחה, אביגיל. דער אריז"ל זאגט אז לבן איז מגולגל געווארן אין נבל און דוד האט געטראגן יעקב'ס נשמה; אזוי ווי יעקב האט געהיט לבן'ס שאף, האט דוד געהיט נבל'ס שאף, און דוד האט געוואלט אפרעכענען דעם אלטן חשבון.

46:14

אביגיל האט אים אפגעהאלטן, אז דער אייבערשטער וועט עס טון, און נבל איז געשטארבן. ממילא זאגט יעקב עשו אז אביגיל'ס נשמה איז צווישן זיינע שאף, און דער זעלבער כח האט אים אפגעהאלטן פון טון שלעכטס צו לבן.

די מורא'דיגע פרשה פון די מלכי אדום

48:10

דער משגיח גייט איבער צו די מלכי אדום אין סוף פון דער סדרה. רבינו בחיי רופט עס א מורא'דיגע פרשה וואס איז מרמז אויף בריאת העולם און דעם כח הרע, און דער דרך השם זאגט אז דא זעט מען די גרויסקייט פון דער תורה. ביי זיבן מלכים שטייט אז זיי זענען געשטארבן, ביים אכטן, הדר, נישט, און זיין ווייב ווערט דערמאנט. אונזער השגה דערין, זאגט דער משגיח, איז ווי א קינד וואס קען עטליכע אותיות פון א בלאט גמרא. א,ת,אא

שבירת הכלים און צוויי הנהגות

53:55

לויט'ן אריז"ל ערקלערט דער משגיח שבירת הכלים על פי פשט: דאס ליכט איז געווען צו גרויס פאר די כלים, זיי האבן געפלאצט, און אונזער עבודה איז מתקן זיין די געפאלענע ניצוצות. די זיבן מלכים וואס זענען געשטארבן זענען יענע צובראכענע וועלט, און דער אכטער איז דער תיקון. די וועלט גייט לויט די כללים פון דער תורה: צדיקים באקומען מיעוט אחר מיעוט וואס פירט צו ריבוי, און רשעים אזויפיל שפע אז זייערע כלים צוברעכן זיך.

פארוואס די מלכי אדום שטייען אין וישלח

57:49

דערמיט פארשטייט מען פארוואס די מלכי אדום שטייען אין וישלח. די סדרה הייבט זיך אן מיט א צדיק וואס בוקט זיך אכט מאל פאר א רשע, און דער מדרש בינדט דאס מיט די אכט מלכים. דאס איז נישט קיין עונש נאר דער דרך פון מיעוט וואס פירט צו ריבוי; דער זוהר זאגט אז ווען עשו וואלט פארשטאנען יעקב'ס חכמה וואלט ער זיך אליין געהרג'עט. עשו האט שוין געהאט אלופים און מלוכות, און יעקב האט געהאט לבן, דינה און גלות. ב,פ

1:01:27

דער ערשטער מלך, בלע בן בעור, איז בלעם, און דער תרגום יונתן זאגט אז בלעם איז לבן. אביגיל'ס דרך איז נישט צו קעמפן מיט לבן, נאר צו לאזן זיין ריבוי זיך ענדיגן מיט זיין אייגענער מפלה, ביז עס קומט דער תיקון. אג

חנוכה אין די לענגסטע נעכט

1:03:31

אין די לאנגע נעכט פון טבת, ווען די קליפות זענען די שטארקסטע, קומט חנוכה, די נשמה פון יעקב וואס קומט אראפ אנטאן אידן אין א צלם אלקים. דער משגיח דערציילט פון א צדיק וואס האט געפרעגט ווער איז דער אקס וואס גייט ארויף אויף זיינע טרעפ, ווייל ער האט ביים ראש הקהל נישט געזען קיין צורת אדם. דער בני יששכר זאגט אז חנוכה קומט פון ימות המשיח, און די אכט טעג זענען קעגן דעם אכטן מלך. פון די תלמידי הבעל שם טוב: צו שבת הייבט מען זיך אויף צום אייבערשטן, אין חנוכה קומט דער אייבערשטער אראפ. אד

דער מקדש קומט צו יעקב

1:08:29

יעקב האט געוואלט ארויפגיין צום מקדש, אבער די נשמות וואס ער האט געטראגן האבן זיך נישט געקענט אהין אויפהייבן. דער משגיח ברענגט די מחלוקת פונעם רמב"ן און רש"י אויף דער קפיצת הדרך: לויט רש"י איז דער מקדש געקומען צו יעקב, צוליב די נשמות. "וישכב" ווייזט אז די שכינה איז צו אים געקומען ווען ער איז געלעגן, אזוי ווי אין חנוכה קומט דער אייבערשטער צו זיינע קינדער אפילו אין זייער נידריגסטן מצב. אה,או,אז

חנוכה ענדיגט ראש השנה

1:13:00

אין ספרים שטייט אז חנוכה איז די לעצטע צייט פאר די וועמענס תשובה איז נישט געווען שלם, ווייל דאס איז די צייט פונעם אכטן מלך. ראש השנה דערמאנט די בריאה פון אדם; ווער עס האט נאך נישט קיין צורת אדם באקומט עס אין חנוכה פון יעקב. דער מדרש וואס ווערט געברענגט אין נר מצוה זאגט אז דער שמן וואס יעקב האט געגאסן אויפן אבן איז געווען דער פך וואס די חשמונאים האבן געפונען. אט

א ביסל שמן האלט אסאך

1:17:02

דער אבן איז די צורת אדם און דער שמן איז דאס ליכט פון חנוכה. ביים ארט פונעם מקדש האט א ביסל געהאלטן אסאך, און אזוי קען דער קליינער ניצוץ אין יעדן איד זיך אויפפלאקערן אין חנוכה.

1:20:01

דער משגיח זאגט אז מען דארף זיך דעמאלט פרייען: די יוונים האבן געטענהט אז אידן האבן נישט קיין חלק אין אלקי ישראל, און חנוכה ווייזט אז יא. ער דערמאנט דעם מנהג זיך צוזאמענצוקומען און זינגען שירות ותשבחות, דאנקט די גבאים, און ענדיגט מיטן ווינטש אז דאס ליכט פון חנוכה זאל ברענגען משיח.

מראי מקומות

תורה

  1. א Bereishis 36:31-39 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 48:10
  2. ה Bereishis 32:6 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 6:11, 35:06
  3. ל Bereishis 29:10 20:27 טעקסט מפתח
  4. ס לכאורה Bereishis 29:4 מפתח אינעם אויסשרייב: 30:58
  5. ר Bereishis 32:26 41:02 טעקסט מפתח
  6. אז Bereishis 28:11 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 1:08:29
  7. אח Bereishis 28:18 1:15:37 טעקסט מפתח

נביאים

  1. ג Shmuel I 25:6 4:55 טעקסט מפתח
  2. ח Shmuel I 25 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 8:52
  3. אכ Ovadiah 1:21 1:13:30 טעקסט מפתח

תרגום

  1. כ לכאורה Targum Yonasan on Bereishis 28:12 מפתח אינעם אויסשרייב: 13:56
  2. אג לכאורה Targum Yonasan on Bamidbar 22:5 מפתח אינעם אויסשרייב: 1:01:27

תלמוד בבלי

  1. צ Sotah 13a טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 39:09
  2. ק Gittin 57b טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 39:09

מדרש

  1. ב Midrash (מקום נישט באשטימט) אינעם אויסשרייב: 0:13, 57:49
  2. ו לכאורה Bereishis Rabbah 75 מפתח אינעם אויסשרייב: 6:11
  3. ז Midrash (מקום נישט באשטימט) אינעם אויסשרייב: 8:52
  4. נ Midrash (מקום נישט באשטימט) אינעם אויסשרייב: 30:58
  5. ש Midrash (מקום נישט באשטימט) אינעם אויסשרייב: 39:09
  6. אב לכאורה Bereishis Rabbah 3:7 48:48 מפתח
  7. אי לכאורה Bereishis Rabbah 2:4 1:20:01 מפתח

זוהר און קבלה

  1. ד Zohar (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 4:40
  2. פ Zohar (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 35:06, 57:49

ראשונים

  1. ט לכאורה Rashi on Bereishis 32:6 מפתח אינעם אויסשרייב: 35:06
  2. י לכאורה Mizrachi on Rashi, Bereishis 32:6 12:39 מפתח
  3. ע לכאורה Rashi on Bereishis 31:9 מפתח אינעם אויסשרייב: 30:58
  4. ת Rabbeinu Bachya (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 48:10
  5. אה לכאורה Rashi on Bereishis 28:17 מפתח אינעם אויסשרייב: 1:08:29
  6. או Ramban (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 1:08:29

אחרונים און חסידות

  1. מ Yismach Moshe (מקום נישט באשטימט) 24:29 מפתח
  2. אא Derech Hashem (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 48:10
  3. אד Bnei Yissaschar (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 1:03:31
  4. אט Ner Mitzvah (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 1:13:00

עיקרי הדברים

  1. 0:55 ווען יעקב האט גערופן עשו "אדוני" האט ער גערעדט צום רבונו של עולם, און עשו האט פארשטאנען דעם טאפלטן טייטש.
  2. 21:35 יעקב'ס צוואנציג יאר אין חרן זענען געווען כדי אויפצוהייבן אידישע נשמות וואס זענען אזוי טיף געפאלן אז זיי זענען געבוירן געווארן אלס לבן'ס שאף.
  3. 35:06 "ויהי לי שור וחמור צאן ועבד ושפחה" האט עשו געזאגט פון משיח בן יוסף, יששכר, כלל ישראל, דוד און אביגיל, נישט פון בהמות.
  4. 53:55 די מלכי אדום זענען א רמז אויף שבירת הכלים: די זיבן וואס זענען געשטארבן זענען די צובראכענע כלים, און דער אכטער, הדר, איז דער תיקון.
  5. 55:56 צדיקים ווערן געפירט מיט מיעוט אחר מיעוט וואס ענדיגט זיך מיט ריבוי, און רשעים באקומען ריבוי אחר ריבוי וואס ענדיגט זיך מיט א מפלה.
  6. 1:04:44 חנוכה איז דאס ליכט פון יעקב וואס קומט אראפ אין דער פינסטערסטער צייט צו געבן דעם צלם אלקים צו נשמות וואס קענען זיך אליין נישט אויפהייבן.

קושיות און תירוצים

  1. קשיא: 5:00 ווי אזוי האט דוד געקענט שיקן א גרוס פון "ואתה שלום וביתך שלום" צום רשע נבל?

    תירוץ: 5:08 דער זוהר ערקלערט אז דוד האט געהייסן זיינע שלוחים עס זאגן צום "חי", צום אייבערשטן; נבל האט געקענט מיינען אז עס גייט אויף אים.

  2. קשיא: 8:16 פארוואס טייטשט דער מדרש "שפחה" אויף אביגיל, וואס פארנעמט לכאורה נישט קיין הויפט ארט אין כלל ישראל?

    תירוץ: 47:00 אין אביגיל'ס נשמה ליגט דער כח וואס האט אפגעהאלטן דוד פון נוקם זיין אין נבל, דער גלגול פון לבן; מיט איר זאגט יעקב עשו פארוואס ער האט נישט געקעמפט מיט לבן.

  3. קשיא: 20:05 פארוואס האט דער אייבערשטער געשיקט יעקב פארברענגען צוואנציג יאר אין אזא טמא'נעם ארט ווי חרן?

    תירוץ: 21:35 כדי אויפצוהייבן די אידישע נשמות וואס זענען אריינגעפאלן אין לבן'ס שאף, און זיי צוריקגעבן דעם צלם אלקים.

  4. קשיא: 43:28 אויב יעקב האט געהאט אזעלכע גרויסע כחות, פארוואס האט ער געלאזט לבן אים אויסנוצן צוואנציג יאר?

    תירוץ: 45:21 צוליב דעם כח פון אביגיל: עס איז בעסער נישט צו קעמפן מיט לבן, נאר צו לאזן זיין ריבוי ברענגען זיין אייגענע מפלה.

  5. קשיא: 57:37 פארוואס שטייט די פרשה פון די מלכי אדום אין פרשת וישלח?

    תירוץ: 57:49 ווייל די סדרה הייבט זיך אן מיט'ן צדיק וואס בוקט זיך אכט מאל פארן רשע; פון דעם קומען די אכט מלכים, אלס דער דרך פון מיעוט וואס פירט צו ריבוי, ביזן אכטן מלך, דעם תיקון.

מעשיות

  1. 8:52 דוד, נבל און אביגיל

    ווען דוד איז אנטלאפן פון שאול האט ער זיך געהאלטן נעבן נבל'ס פעלדער און געהיט זיינע שאף אז גארנישט זאל זיי פאסירן. אין דער צייט פון שערן די שאף, ווען אלע מאכן סעודות, האט דוד געבעטן ביי נבל עסן פאר זיינע מענטשן, און נבל האט נישט געוואלט געבן. דוד איז געגאנגען הרגענען נבל, אבער אביגיל, נבל'ס ווייב, איז אים ארויסגעגאנגען אנטקעגן מיט עסן און אים אפגערעדט. באלד דערנאך איז נבל געשטארבן, און דוד האט געדאנקט דעם אייבערשטן וואס ער האט קיינעם נישט געהרג'עט.

    אין דער מעשה: דוד המלך, נבל הכרמלי, אביגיל

    דערציילט אין נאך 2 שיעורים ←

  2. 29:42 דער ישמח משה געדענקט אז ער איז געווען יעקב'ס שעפסעלע

    דער משגיח רופט עס א מפורסם'ע מעשה, אז דער ישמח משה האט געזאגט אז ער געדענקט ווען ער איז געווען א שעפסעלע ביי יעקב אבינו. ער האט געוויזן אויף זיין אקסל א צייכן וואס ער האט באקומען פון א קלאפ מיט יעקב'ס שטעקן.

    אין דער מעשה: דער ישמח משה, יעקב אבינו

    דערציילט אין נאך 3 שיעורים ←

  3. 30:00 דעם אוהב ישראל'ס ניגון

    דער משגיח דערמאנט א ניגון פונעם אוהב ישראל. דער אוהב ישראל האט געזאגט אז ער געדענקט ווי יעקב אבינו האט עס געשפילט אויף זיין חליל ביי די שאף, ווען ער אליין איז דארט געווען א שעפסעלע.

    אין דער מעשה: דער אפטער רב, יעקב אבינו

    דערציילט אין נאך 4 שיעורים ←

  4. 1:05:29 דער צדיק וואס האט געזען אן אקס אויף די טרעפ

    דער משגיח זאגט אז ער געדענקט נישט פונקט וועלכער גרויסער צדיק עס איז געווען. דער ראש הקהל איז ארויפגעקומען צו אים, און דער צדיק האט געפרעגט ווער איז דער אקס וואס גייט ארויף אויף די טרעפ. ער האט געקוקט מיט פנימיות און נישט געזען קיין צלם אלקים, נאר א בהמה.

געדאנקען

  1. 58:12 יעקב'ס אכט מאל בוקן זיך פאר עשו איז נישט קיין שוואכקייט וואס האט געברענגט די אכט מלכי אדום אלס עונש; דאס איז דער דרך פון "מיעוט אחר מיעוט", וואס צום סוף פירט צו ריבוי.
  2. 25:40 לבן'ס שאף זענען געווען אידישע נשמות וואס האבן פארלוירן דעם צלם אלקים דורך די עבירות פון פריערדיגע דורות, און יעקב'ס יארן פון פאשען זענען געווען די ארבעט צוריקצוגעבן זייער צורת אדם.
  3. 47:00 דער מדרש טייטשט "שפחה" אויף אביגיל ווייל דער זעלבער כח אין איר נשמה וואס האט אפגעהאלטן דוד פון הרגענען נבל, דער גלגול פון לבן, האט אפגעהאלטן יעקב פון קעמפן מיט לבן.
  4. 41:28 די נגיעה אין יעקב'ס דיך, די אידן וואס ווערן געהרג'עט על קידוש השם, איז נישט עשו'ס נצחון נאר פארקערט: די העכסטע נשמות וועלן ברענגען עשו'ס מפלה.
  5. 1:07:25 צו שבת דארף מען זיך אויפהייבן צום אייבערשטן, אבער אין חנוכה קומט דער אייבערשטער אראפ, אזוי ווי דער מקדש איז געקומען צו יעקב ווייל די נשמות וואס ער האט געטראגן האבן זיך נישט געקענט אויפהייבן אהין.
  6. 54:40 דער אכטער מלך, הדר, ביי וועמען עס שטייט נישט "וימת", איז דער תיקון, און ער איז קעגן די אכט טעג פון חנוכה און די צייט פון משיח.
  7. 1:15:37 דער שמן וואס יעקב האט געגאסן אויפן אבן אין בית אל איז געווען דער זעלבער פך שמן וואס די חשמונאים האבן שפעטער געפונען, ממילא איז דאס ליכט פון חנוכה שוין דעמאלט נתגלה געווארן.

וואס דער משגיח זאגט מ׳זאל ארויסנעמען

  1. 5:36 דער משגיח זאגט אז אלע אידן דארפן באמת אזוי רעדן, אז אפילו זייערע וואכעדיגע דיבורים זאלן זיין געווענדט צום רבונו של עולם.
  2. 1:19:47 דער משגיח זאגט אז מען דארף זיך פרייען אין חנוכה מיט'ן חלק אין אלקי ישראל, קעגן דער טענה פון די יוונים.
  3. 1:20:29 דער משגיח דערמאנט דעם מנהג זיך צוזאמענצוקומען אין חנוכה און זינגען שירות ותשבחות, און זיך צוזאמען פרייען מיט'ן חלק פון אלע אידן.

דערמאנט אין דעם שיעור

פערזאנען אביגיל, אסתר המלכה, בלע בן בעור, בלעם, דוד המלך, דער אפטער רב, דער בני יששכר, דער הייליגער אר"י, דער הייליגער בעל שם טוב, דער ישמח משה, דער מהר"ל פון פראג, דער מזרחי, דער רמב"ן, הדר, המן, חושים בן דן, יוסף הצדיק, יעקב אבינו, יששכר, לבן, משה רבינו, נבל הכרמלי, עשו, רבינו בחיי, רות, רחל אמנו, רש"י

ערכים אור הגנוז, גלות אדום, משיח בן יוסף, פדיון שבויים, צלם אלקים, קליפה, קפיצת הדרך, רבונו של עולם, שבירת הכלים, תקופת טבת

מעלדן א טעות אויף דעם בלאט