הנסיונות הגדולות של יעקב בפרשה זו - כנגד הנסיונות הגדולות של סוף הגלות
קאטאלאג: פרשת השבוע וישלח נומ׳ 4 פאקעט גייד ז׳ 7 תשמ"א (1980–81) אידיש 1 שעה 21 מינ׳
הערן
עפענען אין דער אפליקאציע צום הערן
וועגן דעם שיעור
דער משגיח ערקלערט ווי אזוי יעקב אבינו, וואס איז געבליבן ריין אין בית לבן, האט געקענט מתקן זיין די מלאכים וואס זענען נפגם געווארן אין סדום און זיך שטעלן קעגן עשו, און לערנט דערפון אפ די גרויסע נסיונות פון אמונה אין סוף הגלות.
דער משגיח עפנט מיטן ישמח משה: יעקב אבינו האט געטראפן צוויי מחנות מלאכים, די וואס זענען באשאפן געווארן פון זיינע מצוות און די וואס דער רבונו של עולם האט געשיקט לכבודו, און ער האט געשיקט צו עשו די צווייטע. דערנאך ברענגט ער דעם תרגום יונתן אז די מלאכים פון סדום זענען נדחה געווארן פון זייער מחיצה ווייל זיי האבן געזאגט "כי משחיתים אנחנו", און ער פרעגט ווי אזוי מלאכים קענען פארגעסן ווער עס האט זיי געשיקט. לויט דעם אריז"ל אויף מצרים ענטפערט ער אז די טומאה פון סדום האט נפגם געמאכט אפילו גבריאל און רפאל, און נאר א צדיק וואס איז פריי פון יענעם פגם קען זיי מתקן זיין. יעקב, וואס האט זיך צוגעגרייט אין ישיבת שם ועבר און איז נישט נפגם געווארן ביי לבן, האט דאס געטאן, און ער האט די מלאכים געשיקט צו עשו אלס עדות. ווייל מעשה אבות סימן לבנים, קומען אין סוף הגלות די זעלבע נסיונות, דער עיקר אין אמונה. ער טייטשט אפ די צוויי קאפיטלעך פון קבלת שבת אויף א גאולה פון דין אדער פון חסד, ער בינדט משיח רוכב על חמור מיט יגיעה אין תפילה, און ער ענדיגט מיט דעם מלאך וואס מוז מודה זיין אויף יעקבס ברכות.
ענינים: יצחק, יעקב און עשו · די עבודה פונעם לעצטן דור · ספיקות אין אמונה און עמלק
סדר השיעור
-
0:00 צוויי מחנות מלאכים
דער משגיח ברענגט דעם ישמח משה: פון א מענטשנס מצוות ווערן באשאפן מלאכים, און יעקב האט געטראפן א צווייטע מחנה וואס דער רבונו של עולם האט געשיקט לכבודו. די מחנה, און נישט די מלאכים פון זיינע מצוות, האט ער געשיקט צו עשו.
-
3:14 די מלאכים וואס זענען נדחה געווארן נאך סדום
דער משגיח ברענגט דעם תרגום יונתן אז די מלאכים וואס יעקב האט געזען ביים סולם זענען נדחה געווארן פון זייער מחיצה ווייל זיי האבן געזאגט אין סדום "כי משחיתים אנחנו", און יעצט זענען זיי צוריק ארויף. ער פרעגט ווי אזוי מלאכים קענען טועה זיין, פארוואס מ'האט זיי יעצט מוחל געווען, און ווי אזוי זיי האבן פארגעסן ווער עס האט זיי געשיקט.
-
8:03 פארוואס די מלאכים זענען נפגם געווארן אין סדום
פונעם אריז"ל אויף "אני ולא מלאך" אין דער הגדה, אז מצרים איז געווען אזוי טמא אז א מלאך וואלט דארט נפגם געווארן, ערקלערט דער משגיח אז סדום איז געווען די זעלבע, און אפילו גבריאל און רפאל זענען דארט נפגם געווארן. ער רעדט וועגן דעם כח פון שלעכטע חברה, און זאגט אז די מלאכים האבן נישט געקענט צוריקגיין ביז מ'האט זיי מתקן געווען.
-
12:00 נאר דער וואס איז פריי פונעם פגם קען מתקן זיין שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח דערציילט ווי נשמות זענען געקומען צו צדיקים, ווי דער אריז"ל, דער בעל שם טוב און דער קאזשניצער מגיד, אויף א תיקון, און ערקלערט אז מ'קען מתקן זיין א פגם נאר ווען מ'איז אליין פריי דערפון. יעקב איז פריער געזעסן פערצן יאר אין ישיבת שם ועבר און זיך אנגעפילט מיט קדושה, כדי ער זאל קענען אריינגיין צו לבן אן א פגם און מתקן זיין די מלאכים, וואס אברהם און יצחק האבן נישט געקענט.
-
17:01 די טומאה פון לבן און דאס איבערגעדרייטע "ויפגעו" שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח שילדערט לבן אלס די גרעסטע טומאה, דער זעלבער ווי בלעם, און יעקב אלס דער וואס האט געקענט זיין ביי אים און וואקסן אין קדושה. פונעם זוהר אויף "ויפגע" ערקלערט ער אז גייענדיג קיין חרן איז יעקב געווען איבערראשט פון די מלאכים, און צוריקקומענדיג זענען די מלאכים געווען די וואס האבן געהאט די שמחה אים צו טרעפן.
-
20:18 די מתוקנ'טע מלאכים געשיקט צו עשו שטייט אינעם קאטאלאג
מיט א מעשה פונעם טשערנאבילער ערקלערט דער משגיח אז א צדיק איז משועבד צו העלפן דעם וואס דינט אים, און דערפאר האט יעקב מתקן געווען די מלאכים וואס זענען געשיקט געווארן אים צו באגלייטן. דערנאך האט ער זיי געשיקט צו עשו, ווייל זיי, וואס זענען אליין נפגם געווארן אין א טמא'ן ארט, האבן געקענט עדות זאגן פון זיך אליין אז ער האט געוואוינט ביי לבן און געהאלטן די מצוות, און ער האט נישט מורא געהאט פון די פיר הונדערט מאן.
-
25:15 יעקבס צוריקקער אלס א סימן פאר קיבוץ גליות שטייט אינעם קאטאלאג
מיטן כלל פונעם רמב"ן אז מעשה אבות סימן לבנים ערקלערט דער משגיח אז יעקבס פרייליכער צוריקקער קיין ארץ ישראל מיט אלע אידישע נשמות וואס וועלן געבוירן ווערן איז א סימן אויפן צוריקקומען פון גלות. כדי צו וויסן ווי די לעצטע ראנגלעניש מיט עשו און לבן וועט אויסזען, זאגט ער, דארף מען זיך מתבונן זיין אין סוף פון פאריגער וואכס פרשה און אין אנהייב פון דער היינטיגער.
-
28:22 דער נסיון פון אמונה אין עקבתא דמשיחא שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ברענגט סוף דניאל, דעם לעצטן פרק פון מלאכי און די גמרא אז פאר משיח וועלן די רשעים מצליח זיין און א סר מרע וועט מען אויסלאכן. פונעם אריז"ל און פונעם אור החיים ערקלערט ער אז אין סוף וועלן אידן אריינפאלן אפילו אין שער הנ', אפיקורסות, און ער זאגט אז היינט איז אפילו ביי שומרי מצוות אסאך מאל נאר א טראדיציע; מיר זענען יעצט אין בית לבן און שטייען קעגן עשו.
-
34:00 היטן די אמונה, און חבקוקס איין יסוד שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח זאגט אז יעדער איד דארף מאכן א חשבון הנפש צי ער וועט קענען זאגן "עם לבן גרתי ותרי"ג מצוות שמרתי". ער לערנט אז אמונה איז תלוי אין שמירת הברית, וואס נעמט אריין אויך היטן דאס מויל פון לשון הרע און ליצנות, און ער ברענגט די גמרא אז חבקוק האט מעמיד געווען אלע מצוות אויף איינס: "וצדיק באמונתו יחיה".
-
39:25 צוויי קאפיטלעך: גאולה אין ניסן אדער אין תשרי שטייט אינעם קאטאלאג
נאכן טייטשן דעם נאמען חבקוק אויף ארומנעמען די אמונה, גייט דער משגיח צו צוויי קאפיטלעך פון קבלת שבת וואס ענדיגן זיך כמעט גלייך, איינס מיט צוויי מאל "כי בא" און "באמונתו", דאס אנדערע מיט איין מאל "כי בא" און "במישרים". ער שטעלט פאר די מחלוקת אין דער גמרא צי די גאולה קומט אין ניסן אדער אין תשרי, וואס דער סאטמארער רב האט געטייטשט אויף א גאולה פון חסד אדער פון דין.
-
43:46 א דור פון אנטוישונגען וואס גלייבט נאך אלץ שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח שילדערט ווי אידן האבן געווארט אויף דער גאולה דורך אסאך צייטן וואס מ'האט געזאגט און אסאך אנטוישונגען, און אז פון אזעלכע קליינע דורות קען מען נישט ערווארטן נאר אמונה. מיט "שומרים לבוקר" און "הנה אלקינו זה קוינו לו" ערקלערט ער אז נאך יעדער אנטוישונג האפט מען ווייטער.
-
49:02 די קאפיטלעך מסביר, און עשוס קוש שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ערקלערט אז דער קאפיטל מיט איין "כי בא" און "במישרים" רעדט פון א גאולה פון דין, וואס פאר אים שטייט דער שופר פון תשרי, און דער קאפיטל מיט "כי בא כי בא" און "באמונתו", וואס פאר אים שטייט די שמחה פון ניסן, רעדט פון א גאולה וואס מ'פארדינט מיט ווייטער האפן און מיט אמונה. אזוי איז געווען ווען יעקב האט געטראפן עשו: עשו האט נישט געהאט קיין שליטה צו בייסן, און זיין ביס איז געווארן א קוש.
-
52:18 "שור וחמור": די ניצוצות וואס יעקב האט ארויסגעצויגן שטייט אינעם קאטאלאג
אויף "ויהי לי שור וחמור" ברענגט דער משגיח דעם מדרש אז דאס איז א רמז אויף די צוויי משיחים, און ער פרעגט פארוואס יעקב זאגט דאס צו עשו. ער ערקלערט מיטן מדרש אז די שאף פון לבן זענען געווען אידישע נשמות וואס דער ס"מ האט געהאלטן געפאנגען, און יעקב האט זיי מתקן געווען און ארויסגעצויגן; ממילא ווארנט ער עשו אז אויך ער וועט מוזן ארויסגעבן די הייליגע ניצוצות וואס ביי אים, ווי די נשמה פון רבי עקיבא און רבי מאיר.
-
57:50 משיח רייט אויף דער יגיעה פון תפילה שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח זאגט אז אין דער לעצטער מלחמה פון טוב און רע דארף א איד שרייען צום רבונו של עולם "הצילני נא מיד אחי מיד עשו". ער ערקלערט אז וואס גרעסער דער ניצוץ פון משיח ביי איינעם, אלץ שווערער איז ביי אים דאס דאווענען, און "רוכב על חמור" מיינט אז משיח קומט דורך די קרעכצנדיגע תפילות פון פשוט'ע, גשמיות'דיגע אידן און דורך יגיעה ווי ביי יששכר.
-
1:03:01 דער מלאך מוז מודה זיין אויף די ברכות שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח פרעגט פארוואס יעקב האט געדארפט אז דער מלאך פון עשו זאל מודה זיין אויף זיינע ברכות, און ענטפערט מיט דער גמרא פון די צוויי מלאכים וואס באגלייטן א איד אהיים פרייטאג צו נאכטס: ווען די שטוב איז גרייט מוז דער מלאך רע ענטפערן אמן, און דאס איז די שלימות פון דער גאולה. יעדער איד דארף זיך צוגרייטן מיט א וואך פון עבודה, כדי ווען דער גרויסער שבת קומט זאלן אים די מלאכים אנטקעגנקומען ווי זיי זענען אנטקעגנגעקומען יעקב.
דער שיעור, אויסגעשריבן
צוויי מחנות מלאכים
דער משגיח עפנט מיט א ווארט פונעם ישמח משה. פון יעדע מצוה וואס א מענטש טוט ווערט באשאפן א גוטער מלאך וואס גייט מיט אים. ווען יעקב אבינו איז צוריקגעקומען קיין ארץ ישראל, האט אים דער רבונו של עולם נאך געשיקט מלאכים לכבודו, און ער האט דערפאר געזען "מחנים": די מלאכים פון זיינע מצוות און די וואס זענען געשיקט געווארן פון הימל. צו עשו האט ער געשיקט די צווייטע מחנה, ווייל ער האט נישט געוואלט משתמש זיין מיט זיינע מצוות אויף עולם הזה. א,ב,ג
די מלאכים וואס זענען נדחה געווארן נאך סדום
צוריקגייענדיג צו פאריגער וואכס סדרה, ברענגט דער משגיח דעם תרגום יונתן אויף די מלאכים וואס יעקב האט געזען עולים ויורדים אויפן סולם. די מלאכים וואס זענען געשיקט געווארן קיין סדום האבן געזאגט "כי משחיתים אנחנו", ווי זיי וואלטן עס געטון מיט זייער אייגענעם כח, און דערפאר זענען זיי נדחה געווארן פון זייער מחיצה און געבליבן אונטן. ווען יעקב איז געקומען, איז זייער צייט געקומען און מ'האט זיי צוריק ארויפגעלאזט. ד,ה,ו
ער פרעגט עטליכע קשיות. ווי אזוי קענען מלאכים נדחה ווערן, האבן זיי דען א בחירה? ווער האט באשטימט אז זייער גלות זאל זיך ענדיגן גראדע יעצט? און דער עיקר: ווי אזוי קענען מלאכים פארגעסן ווער עס האט זיי געשיקט, ווען יעדער חלק פון דער בריאה, אפילו די ערגסטע פון די קליפות, טוט דעם רצון פונעם רבונו של עולם?
פארוואס די מלאכים זענען נפגם געווארן אין סדום
אויף צו ענטפערן ברענגט דער משגיח דעם אריז"ל אויף "אני ולא מלאך" אין דער הגדה. מצרים איז געווען אזוי פול מיט טומאה, אז אפילו א מלאך קדוש וואס וואלט דארט אראפגעגאנגען וואלט נפגם געווארן, און דערפאר איז דער רבונו של עולם אליין אראפגעגאנגען. די זעלבע זאך, זאגט ער, איז געווען אין סדום, דער ארט פון די ערגסטע עבירות. ז
אפילו גבריאל און רפאל זענען דארט נפגם געווארן און האבן פארגעסן ווער עס האט זיי געשיקט. דערפון ווייזט דער משגיח דעם כח פון שלעכטע חברה און א שלעכטע אטמאספערע, און ווי וויכטיג עס איז מיט וועמען מ'איז זיך מתחבר. אזוי ווי א נשמה מיט א פגם קען נישט אריין אין גן עדן ביז זי ווערט אפגעוואשן, האבן די מלאכים נישט געקענט צוריקגיין אין הימל.
נאר דער וואס איז פריי פונעם פגם קען מתקן זיין
נשמות וואס האבן געדארפט א תיקון זענען געקומען צו צדיקים. רבי חיים וויטאל ברענגט אזעלכע מעשיות פונעם אריז"ל, דער בעל שם טוב איז געווען באקאנט דערמיט, און די נשמה פון דעם וואס האט געווארפן דעם ערשטן שטיין אויפן נביא זכריה איז ארומגעוואנדערט אן א תיקון ביז זי איז געקומען צום קאזשניצער מגיד.
כדי מתקן צו זיין א צווייטנס פגם, ערקלערט דער משגיח, מוז מען אליין זיין פריי דערפון; נאר דער וואס שטייט העכער פון א זאך קען יענעם דערמיט העלפן. דערפאר האט קיינער נישט געקענט העלפן גבריאל און רפאל, ביז עס איז געקומען יעקב אבינו, וואס האט געדארפט גיין אין בית לבן.
די טומאה פון לבן און דאס איבערגעדרייטע "ויפגעו"
די מתוקנ'טע מלאכים געשיקט צו עשו
א צדיק איז משועבד צו העלפן דעם וואס דינט אים. דער משגיח דערציילט אז ביים טשערנאבילער האבן זיך אמאל די פערד אפגעשטעלט אויפן וועג; ער האט צוריקגעווארפן א מטבע, און זיי זענען ווייטער געפארן. א גרויסער רשע האט אים אמאל געגעבן א מטבע, און ווען ער האט געזען אז ער קען אים נישט מתקן זיין, האט ער זי אומגעקערט כדי ער זאל אים גארנישט שולדיג זיין.
אזוי אויך האבן די מלאכים וואס זענען געשיקט געווארן יעקב צו באגלייטן, וואס רש"י רופט מלאכי ארץ ישראל, אים געדינט, און ער האט זיי מתקן געווען. דערנאך האט ער זיי געשיקט צו עשו צו זאגן "עם לבן גרתי", ווייל זיי זענען אליין נפגם געווארן אין א טמא'ן ארט און האבן געקענט עדות זאגן פון זיך אליין אז ער האט עס איבערגעהאלטן. דערמיט האט ער נישט מורא געהאט פון עשוס פיר הונדערט מאן. ל,מ,נ
יעקבס צוריקקער אלס א סימן פאר קיבוץ גליות
דער משגיח ברענגט דעם כלל פונעם רמב"ן אז מעשה אבות סימן לבנים. יעקב גייט ארויס פון חוץ לארץ קיין ארץ ישראל מיט אלע אידישע נשמות, און די מלאכים טאנצן; דאס איז א סימן אויף דעם צוריקקער פון גלות, ווען עס בלאזט דער שופר און אידן קומען צוריק קיין ציון. כדי צו וויסן ווי די לעצטע ראנגלעניש מיט עשו און לבן וועט אויסזען, דארף מען זיך מתבונן זיין אין סוף פון פאריגער וואכס פרשה און אין אנהייב פון דער היינטיגער. ס,ע
דער נסיון פון אמונה אין עקבתא דמשיחא
די ספרים הקדושים און די נביאים, אין סוף דניאל און אין מלאכי, שילדערן די גרויסע נסיונות פאר משיח, דער עיקר אין אמונה. די רשעים און די וואס גייען נאך פאלשע מנהיגים און אפיקורסים וועלן מצליח זיין, און ערליכע אידן וועט מען אויסלאכן; דער משגיח ברענגט די גמרא אין סנהדרין אז א סר מרע וועט מען האלטן פאר א משוגענעם. דער פרק אין מלאכי, וואס מ'זאגט שבת הגדול, זאגט אויך צו אז דער רבונו של עולם האלט חשוב די ווייניגע יראי ה'. פ,צ,ק
דער אריז"ל זאגט אז אין מצרים זענען אידן אריינגעפאלן אין מ"ט שערי טומאה; דער אור החיים לייגט צו אז פאר משיח וועלן זיי אריינפאלן אפילו אין שער הנ', נאר מיטן כח התורה וועט מען זיך קענען מתגבר זיין. די צדיקים האבן געזאגט אז דער שער הנ' איז אפיקורסות. היינט, זאגט דער משגיח, איז אפילו ביי די וואס דאווענען און היטן שבת אסאך מאל נאר א טראדיציע. מיר זענען אלע יעצט אין בית לבן און ראנגלען זיך מיט עשו. ר
היטן די אמונה, און חבקוקס איין יסוד
ווען עס וועט קומען דער שופר של משיח, זאגט דער משגיח, דארף יעדער איד זיין אויסגעשטאטעט צו זאגן "עם לבן גרתי ותרי"ג מצוות שמרתי", און ער דארף שוין יעצט מאכן א חשבון הנפש. דער מדרש זאגט אז ווען אידן וועלן ארויסגיין פון גלות, וועלן זיי קומען צו א בארג וואס הייסט אמונה, און די וואס האבן אמונה וועלן אויסגעלייזט ווערן. ש
אמונה איז תלוי אין שמירת הברית, וואס מיינט אויך היטן דאס מויל: נישט רעדן לשון הרע, נישט אויסלאכן, נישט געבן קיין שטאך-ווארט. דער משגיח זאגט אז דער וואס איז א שומר הברית וועט קיינמאל נישט רעדן שלעכטס אויף אידן.
צוויי קאפיטלעך: גאולה אין ניסן אדער אין תשרי
דער נאמען חבקוק קומט פון אלישעס ווערטער "את חובקת בן": מ'דארף ארומנעמען די אמונה, ווייל שוואכע דורות קענען זיך נישט קאנצענטרירן אויף אלעס. דערנאך פארגלייכט דער משגיח צוויי קאפיטלעך פון קבלת שבת וואס ענדיגן זיך כמעט מיטן זעלבן פסוק. אין איינעם שטייט צוויי מאל "כי בא" און עס ענדיגט "באמונתו"; אין דעם צווייטן שטייט איין מאל "כי בא" און עס ענדיגט "במישרים". אג,אד,אה
א דור פון אנטוישונגען וואס גלייבט נאך אלץ
וואס וועט אויספסקענען צווישן זיי? אידן ווארטן שוין אזוי לאנג, זאגט דער משגיח, דורך יארן וואס עס שטייט אין ספרים און זענען אדורך, דורך רדיפות און הבטחות פון וועלכע עס איז גארנישט געווארן, און פונדעסטוועגן גלייבן זיי ווייטער. די דורות ווערן אלץ קלענער, און פון א דור ווי אונזערער קען מען נישט ערווארטן מער ווי א ביסל אמונה. פון פריערדיגע, גרעסערע דורות האט מען געקענט פארלאנגען א פולע עבודה.
דער משגיח ברענגט "שומרים לבוקר שומרים לבוקר", וואס רש"י טייטשט אויף האפן נאכאמאל און נאכאמאל. נאך דער ערשטער וועלט-מלחמה האט מען געווארט אויף משיח, און ס'איז גארנישט געווארן, אבער מ'האט ווייטער געווארט אויפן קומענדיגן אינדערפרי. אזוי אויך "הנה אלקינו זה קוינו לו". א קליינער דור קען נאך געבן איין זאך: אמונה, אזוי ווי חבקוק האט געלערנט. אב,אח,אט,אי
די קאפיטלעך מסביר, און עשוס קוש
דערמיט טייטשט דער משגיח די קאפיטלעך. איין "כי בא" מיט "במישרים" איז א גאולה פון דין: די גוים ווערן געמשפט, און די אידן לויט זייערע מצוות, און פאר דעם שטייט "בחצוצרות וקול שופר", דער תשרי. דאס טאפלטע "כי בא" רעדט פון א דור וואס זיין האפענונג איז אנטוישט געווארן און האפט פונדעסטוועגן ווייטער; עס ענדיגט "באמונתו", און פאר דעם שטייט "ישמחו השמים ותגל הארץ", די שמחה פון ניסן. אד,אה,אכ,אל
"שור וחמור": די ניצוצות וואס יעקב האט ארויסגעצויגן
יעקב האט געזאגט צו עשו "ויהי לי שור וחמור", וואס דער מדרש טייטשט אויף די צוויי משיחים, און דער חמור איז משיח וואס קומט "עני ורוכב על חמור". פארוואס זאגט ער דאס צו עשו? דער משגיח ערקלערט מיטן מדרש רבה אז יעקבס שאף זענען געווען זעקס הונדערט טויזנט, די שורש-נשמות פון כלל ישראל. אנ,אס,אע,אפ
לבן, א בחינה פון ס"מ, האט די נשמות געהאלטן געפאנגען ווי בהמות, און יעקב האט זיי מתקן געווען און ארויסגעצויגן. ממילא ווארנט יעקב עשו: דו מיינסט אז דו וועסט מיך איינשלינגען, אבער דו וועסט מוזן אומקערן די הייליגע ניצוצות וואס ביי דיר, אזוי ווי לבן. דורך זיין געראנגל האט יעקב ארויסגעצויגן פון עשו נשמות ווי רבי עקיבא און רבי מאיר.
משיח רייט אויף דער יגיעה פון תפילה
דאס איז די מלחמה פון טוב און רע פאר משיח, זאגט דער משגיח, און א איד דארף שרייען צום רבונו של עולם "הצילני נא מיד אחי מיד עשו". גרויסע נשמות אין דער צייט געפינען ביי זיך אסאך חסרונות, אבער כל הגדול מחבירו יצרו גדול הימנו, און מיט גרויס יגיעה קענען זיי וואקסן העכער. אצ,אק
יעדער איד וואס דאווענט טראגט אין זיך א ניצוץ פון משיח, און וואס גרעסער דער ניצוץ, אלץ שווערער איז ביי אים דאס דאווענען. משיח איז "רוכב על חמור": ער קומט דורך די קרעכצן און תפילות פון פשוט'ע, גשמיות'דיגע אידן וואס מוטשען זיך, אזוי ווי יעקב אין בית לבן, און ווי יששכר, "חמור גרם", וואס האט אונטערגעבויגן זיין אקסל צום עול, א סאלדאט פונעם רבונו של עולם. אע,אר
דער מלאך מוז מודה זיין אויף די ברכות
נאכן ראנגלען זיך מיטן שרו של עשו האט יעקב אים נישט געלאזט גיין "כי אם ברכתני", דאס הייסט ביז ער וועט מודה זיין אויף די ברכות. דער משגיח פרעגט פארוואס יעקב האט דאס געדארפט: איז נישט גענוג אז דער רבונו של עולם און יצחק האבן אים געבענטשט? ער ענטפערט אז דאס איז די שלימות, און אזוי קומט פאר יעדעס מאל ווען א גלות ענדיגט זיך. אש
די זעקס וואכנטעג זענען א רמז אויפן גלות, און שבת אויף יום שכולו שבת. די גמרא זאגט אז צוויי מלאכים, א גוטער און א שלעכטער, באגלייטן א איד אהיים פרייטאג צו נאכטס. ווען די ליכט ברענען, דער בעכער מיטן וויין איז גרייט און די חלות זענען צוגעדעקט, בענטשט דער מלאך טוב און דער מלאך רע מוז ענטפערן אמן. דאס, זאגט דער משגיח, איז די שלימות פון דער גאולה. את
אויך לבנס "בוא ברוך ה'" צו אליעזר איז געווען א סימן דערפון: די ברכה איז דאן די גרעסטע ווען די אנדערע זייט מוז זי מודה זיין. דער משגיח זאגט אז מ'פארדינט דאס דורך דער עבודה פון דער גאנצער וואך, די טעג פון מי. בא
אין די לעצטע מינוטן פון עקבתא דמשיחא, זאגט דער משגיח, דארף יעדער איד זיך צוגרייטן ווי צו אזא שבת: דורך דער וואך, די צוואנציג יאר ביי לבן און דאס ראנגלען מיט עשו. דאן, ווען דער רבונו של עולם וועט מקדש זיין די וועלט מיטן גרויסן שבת, וועלן אים די מלאכים אנטקעגנקומען ווי זיי זענען אנטקעגנגעקומען יעקב ביים אריינקומען קיין ארץ ישראל, אלע מודה אויף די ברכות, און אויך דער מלאך רע וועט ענטפערן אמן.
מראי מקומות
תורה
- ב Bereishis 32:2-3 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 0:27
- ג Bereishis 32:4 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 0:27
- ד Bereishis 28:12 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 3:40
- ו Bereishis 19:13 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 3:40
- מ Bereishis 32:5 (with Rashi) טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 21:32
- נ Bereishis 32:7 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 21:32
- ע Bereishis 35:3 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 25:15
- אמ Bereishis 33:4 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 51:56
- אנ Bereishis 32:6 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 52:18
- אצ Bereishis 32:12 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 57:50
- אר Bereishis 49:14-15 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 59:50
- אש Bereishis 32:27 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 1:03:05
- בא Bereishis 24:31 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 1:05:26
נביאים
כתובים
- פ לכאורה Daniel ch. 12 מפתח אינעם אויסשרייב: 28:28
- ת לכאורה Tehillim 55:21 37:01 מפתח
- אד Tehillim 96:13 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 39:29, 49:10
- אה Tehillim 98:9 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 39:29, 49:10
- אח Tehillim 130:6-7 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 45:42
- אכ Tehillim 98:6 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 49:10
- אל Tehillim 96:11 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 49:10
תרגום
תלמוד בבלי
- י Gemara Sanhedrin (מקום נישט באשטימט) 17:26 מפתח
- צ Sanhedrin 97a טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 28:28
- אא Makkos 24a טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 38:08
- או Rosh Hashanah 11a טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 41:04
- אק לכאורה Sukkah 52a מפתח אינעם אויסשרייב: 57:50
- את Shabbos 119b טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 1:03:55
מדרש
זוהר און קבלה
ראשונים
אחרונים און חסידות
תפילה און פיוט
עיקרי הדברים
- 1:30 יעקב האט געטראפן צוויי מחנות מלאכים, די פון זיינע אייגענע מצוות און די וואס דער רבונו של עולם האט געשיקט לכבודו; צו עשו האט ער געשיקט די צווייטע, ווייל ער האט נישט געוואלט נוצן זיינע מצוות אויף עולם הזה.
- 8:29 די מלאכים פון סדום זענען נפגם געווארן פון איר טמא'נע אטמאספערע, אזוי ווי דער אריז"ל זאגט אז דער רבונו של עולם האט נישט געשיקט קיין מלאך קיין מצרים כדי ער זאל דארט נישט נפגם ווערן.
- 13:24 נאר א צדיק וואס איז אליין פריי פון א פגם קען אים מתקן זיין, דערפאר האבן די נדחה'טע מלאכים געדארפט ווארטן אויף יעקב, וואס איז נישט נפגם געווארן אין בית לבן.
- 25:15 לויט דעם כלל פונעם רמב"ן אז מעשה אבות סימן לבנים, איז יעקבס צוריקקומען פון לבן און זיין געראנגל מיט עשו א סימן אויף די לעצטע נסיונות פאר דער גאולה.
- 28:38 דער עיקר נסיון פון סוף הגלות איז אמונה, און דער משגיח זאגט אז מ'דארף זי היטן, אויך אין רייד, ווייל מיט אמונה אליין וועלן אידן ארויסגיין פון גלות.
- 44:20 פון א קליינעם דור וואס האט דורכגעמאכט אזויפיל אנטוישונגען קען מען נאר פארלאנגען אמונה, און דערפאר מוז די גאולה קומען אין דעם וועג פון ניסן, פון חסד, און נישט פון תשרי, פון דין.
- 1:05:15 די שלימות פון דער גאולה איז אז אפילו די צד הרע מוז מודה זיין אויף די ברכות, אזוי ווי דער מלאך רע מוז ענטפערן אמן ביי א שבת וואס איז צוגעגרייט דורך א וואך פון עבודה.
קושיות און תירוצים
-
קשיא: 6:03 ווי אזוי קענען מלאכים, וואס זענען נאר שלוחים, פארגעסן ווער עס האט זיי געשיקט און זאגן "כי משחיתים אנחנו"?
תירוץ: 8:44 סדום איז געווען אזוי טמא ווי מצרים, וואו דער אריז"ל זאגט אז א מלאך וואלט נפגם געווארן; אפילו גבריאל און רפאל זענען דארט נפגם געווארן און האבן פארגעסן.
-
קשיא: 6:38 פארוואס זענען די נדחה'טע מלאכים צוריק ארויף ערשט ווען יעקב איז געקומען?
תירוץ: 13:24 נאר דער וואס איז פריי פון א פגם קען אים מתקן זיין; יעקב, וואס האט זיך צוגעגרייט ביי שם ועבר און איז נישט נפגם געווארן ביי לבן, איז געווען דער ערשטער צדיק וואס האט דאס געקענט.
-
קשיא: 23:13 פארוואס האט יעקב געשיקט צו עשו גראדע די מלאכים?
תירוץ: 23:28 זיי זענען נפגם געווארן אין א טמא'ן ארט און מתוקן געווארן דורך דעם וואס האט עס איבערגעהאלטן, ממילא האבן זיי געקענט עדות זאגן פון זיך אליין אז ער האט געוואוינט ביי לבן אן א פגם.
-
קשיא: 40:40 פארוואס זענען די צוויי קאפיטלעך פון קבלת שבת אנדערש אין "כי בא" און אין "באמונתו" קעגן "במישרים"?
תירוץ: 49:37 איינער רעדט פון א גאולה פון דין אין דעם וועג פון תשרי, דער אנדערער פון א גאולה פון חסד אין דעם וועג פון ניסן, וואס א דור וואס האפט אלעמאל ווייטער פארדינט מיט אמונה.
-
קשיא: 1:03:25 פארוואס האט יעקב געדארפט אז דער מלאך פון עשו זאל מודה זיין אויף די ברכות, ווען דער רבונו של עולם און יצחק האבן אים שוין געבענטשט?
תירוץ: 1:04:34 דאס איז די שלימות פון דער גאולה, אזוי ווי דער מלאך רע וואס מוז ענטפערן אמן ווען די שבת'דיגע שטוב איז גרייט.
מעשיות
-
12:35 די נשמה וואס איז געקומען צום קאזשניצער מגיד
דער משגיח דערמאנט, צווישן די מעשיות פון נשמות וואס זענען געקומען צו צדיקים אויף א תיקון, די נשמה פון דעם וואס האט געווארפן דעם ערשטן שטיין אויפן נביא זכריה. זי איז אזוי לאנג ארומגעוואנדערט אן א תיקון, ביז זי איז געקומען צו רבי ישראל קאזשניצער.
אין דער מעשה: דער קאזשעניצער מגיד, זכריה הנביא
-
20:30 דער טשערנאבילער און די מטבע
דער טשערנאבילער איז אמאל געפארן אויפן וועג, און די פערד האבן זיך אפגעשטעלט און נישט געקענט ווייטער פארן. ער האט גענומען א מטבע און זי געווארפן צוריק אויפן וועג, און די פערד זענען ווייטער געפארן. ער האט מסביר געווען אז א גרויסער רשע האט אים אמאל געגעבן א מטבע און זיך אזוי צוגעטשעפעט צו אים; אבער ווען ער האט געזען אז ער קען אים נישט מתקן זיין, האט ער אים די מטבע אומגעקערט, כדי ער זאל גארנישט באקומען פון אים און נישט משועבד זיין אים צו העלפן.
אין דער מעשה: רבי נחום טשערנאבילער
געדאנקען
- 8:44 דער משגיח טייטשט דעם טעות פון די מלאכים אין סדום לויטן אריז"ל אויף מצרים: אן ארט פון גרויסע טומאה קען נפגם מאכן אפילו גבריאל און רפאל, און דערפון ווייזט ער דעם כח פון א שלעכטער סביבה און שלעכטע חברה.
- 14:05 די מלאכים וואס זענען נדחה געווארן נאך סדום האבן געווארט אויף א צדיק וואס קען אריינגיין אין א מקום טומאה און נישט נפגם ווערן; דערמיט איז מתורץ פארוואס זיי זענען צוריק ארויף ערשט ווען יעקב איז געקומען, נאך שם ועבר און נאך לבן.
- 18:21 "ויפגע" דרייט זיך איבער: גייענדיג קיין חרן האט יעקב געהאט די איבערראשונג צו טרעפן די מלאכים, אבער צוריקקומענדיג איז עס געווען די שמחה פון די מלאכים צו טרעפן יעקב, וואס האט זיי אויסגעלייזט.
- 23:39 יעקב האט געשיקט צו עשו גראדע די מלאכים וואס זענען אמאל נפגם געווארן אין א טמא'ן ארט, ווייל נאר זיי האבן געקענט עדות זאגן פון אייגענעם איבערלעבעניש אז ער האט געוואוינט ביי לבן און נישט נפגם געווארן.
- 49:37 די צוויי כמעט גלייכע קאפיטלעך פון קבלת שבת רעדן פון צוויי סארטן גאולה: איינע פון דין, אין דעם וועג פון תשרי, "במישרים", און איינע פון חסד, אין דעם וועג פון ניסן, וואס א דור פארדינט מיט דעם וואס ער האפט ווייטער "כי בא כי בא" מיט אמונה.
- 1:00:11 דער "חמור" אויף וועלכן משיח רייט איז דער גשמיות'דיגער איד וואס מוטשעט זיך, וואס דאס דאווענען איז ביי אים שווער; וואס גרעסער דער ניצוץ פון משיח ביי אים, אלץ שווערער איז זיין תפילה, און מיט אזעלכע קרעכצנדיגע תפילות קומט משיח.
- 1:03:25 יעקבס פארלאנג אז דער מלאך פון עשו זאל מודה זיין אויף די ברכות איז די זעלבע זאך ווי דער מלאך רע וואס ענטפערט אמן פרייטאג צו נאכטס: די שלימות פון דער גאולה איז ווען אפילו די צד הרע מוז מודה זיין אויף דעם גוטן.
וואס דער משגיח זאגט מ׳זאל ארויסנעמען
- 34:27 דער משגיח זאגט אז יעדער איד דארף מאכן א חשבון הנפש צי ער איז אויסגעשטאטעט צו זאגן, ווען די לעצטע נסיונות קומען, "עם לבן גרתי ותרי"ג מצוות שמרתי".
- 36:26 ער זאגט אז מ'דארף זיך האלטן ביי דער אמונה און היטן פון וואס עס קען איר שאטן: לשון הרע, אויסלאכן אידן, און לייענען ביכער און ליטעראטור וואס קענען איר פוגע זיין.
- 58:01 ער זאגט אז א איד דארף שרייען און בעטן "הצילני נא מיד עשו" אין די לעצטע מינוטן פאר דער גאולה.
- 1:07:30 ער זאגט אז מ'דארף זיך צוגרייטן מיט דער עבודה פון דער גאנצער וואך, כדי שבת זאל אפילו דער מלאך רע ענטפערן אמן.
דערמאנט אין דעם שיעור
פערזאנען אברהם אבינו, אליעזר עבד אברהם, אלישע הנביא, בלעם, דער בני יששכר, דער הייליגער אור החיים, דער הייליגער אר"י, דער הייליגער בעל שם טוב, דער חפץ חיים, דער ישמח משה, דער מלאך גבריאל, דער מלאך רפאל, דער סאטמארער רב, דער קאזשעניצער מגיד, דער רמב"ם, דער רמב"ן, זכריה הנביא, חבקוק, יעקב אבינו, יצחק אבינו, יששכר, לבן, עשו, רבי אליעזר בן הורקנוס, רבי חיים ויטאל, רבי יהושע בן חנניה, רבי מאיר, רבי נחום טשערנאבילער, רבי עקיבא
ערכים אמונה, ישיבת שם ועבר, מדת הדין, מדת החסד, מלאכי השרת, מעשה אבות סימן לבנים, ניצוצות, סמאל, עקבתא דמשיחא, פגם, פגם הברית, קליפה, שער החמישים, תיקון