Shir Hashirim
קאטאלאג: Shir Hashirim נומ׳ 2 אידיש 42 מינ׳
שטייט נישט אינעם פאקעט גייד פון 2012; דער קעפל איז גענומען פונעם נאמען פונעם פייל.
הערן
עפענען אין דער אפליקאציע צום הערן
וועגן דעם שיעור
דער משגיח ערקלערט פארוואס שיר השירים איז קודש קדשים און דאס קרוין פון די צען שירות: עס ווייזט אז אפילו דער קשר פון חתן און כלה אין עולם הזה קען מען דערהויבן צו קדושה, און שלמה המלך האט עס געשריבן כדי צו טרייסטן כלל ישראל אין גלות מיט זייער דביקות צום רבונו של עולם.
דער משגיח עפנט מיט רש"י'ס הקדמה: שלמה המלך האט געזען די גלות'ן און געשריבן שיר השירים ווי דאס געזאנג פון אן "אלמנות חיות" וואס בענקט נאך איר דוד. ער דערמאנט אז יעדער "שלמה" אין שיר השירים מיינט אויך דעם רבונו של עולם, און ער איז מסביר רבי עקיבא'ס ווארט אז שיר השירים איז קודש קדשים מיט א פשט פון רבי פייוול אויף עולה און שלמים: א איד, וועמענס גוף איז פון קליפת נוגה, קען מקדש זיין די ענינים פון עולם הזה, און שיר השירים ווייזט דאס ווען עס נוצט די אהבה פון חתן און כלה פאר א משל. דערנאך ווייזט ער אז ביי די צען שירות, און ביי יעדע צען אין דער תורה, האט דער צענטער א שייכות מיט חתן און כלה. שלמה, דער פופצנטער דור און די פולע לבנה, האט געוואוסט אז דערנאך הייבט זיך אן די ירידה, און האט געשריבן דעם ספר אלס נחמה פאר'ן גלות. דער משגיח ערקלערט פארוואס שיר השירים האט נישט קיין פשט, פארוואס עס געהערט צו שלמה, און לערנט "ישקני" אלס דביקות פון רוח ברוח, וואס כלל ישראל האלט העכער ווי דעם "יין" פון די שבעים אומות.
ענינים: שיר השירים · דעם אייבערשטנס אהבה צו כלל ישראל · עבודה בגשמיות · שלמה המלך
סדר השיעור
-
0:00 רש"י'ס הקדמה: די אלמנות חיות שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח לערנט רש"י'ס הקדמה: שלמה האט געזען גלות נאך גלות און געשריבן שיר השירים אין דעם לשון פון אן "אלמנות חיות" וואס בענקט נאך איר דוד, כדי אידן זאלן וויסן אז דער אייבערשטער האט זיי נישט פארלאזט. ער דערמאנט פון פאריגע וואך אז דער ספר איז א געשפרעך צווישן דעם אייבערשטן און כנסת ישראל, און אז "שלמה" מיינט סיי דעם מלך סיי דעם מלך שהשלום שלו.
-
4:27 קודש קדשים: עולה, שלמים און עולם הזה שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ברענגט רבי עקיבא'ס ווארט אז שיר השירים איז קודש קדשים, און איז עס מסביר מיט רבי פייוול'ס פשט אויף דעם מדרש פון צפון און תימן: א גוי קען נאר מקריב זיין אן עולה, א איד קען מקריב זיין א שלמים, ווייל דעם אידס גוף איז פון קליפת נוגה און מ'קען אים מקדש זיין. שיר השירים נוצט די אהבה פון חתן און כלה פאר א משל און ווייזט דערמיט אז מ'קען דערהויבן עולם הזה, און ער ברענגט צו דעם משל פון רבי אלעזר בן עזריה פון דעם מלך וואס האט געבעטן דעם בעקער פאר איין ריינע גלוסקא.
-
12:05 דער צענטער שיר און חתן כלה שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ברענגט דעם תרגום וואס רעכנט אויס צען שירות, און שיר השירים איז דער ניינטער, און ער ערקלערט אז לויט די חשיבות איז עס דער צענטער, ווייל דער סדר פון זמן און דער סדר פון חשיבות זענען נישט אלעמאל גלייך. ער ווייזט אז דער צענטער פון די עשרה מאמרות, פון די עשרת הדברות און פון אברהם אבינו'ס צען נסיונות (די עקידה, וואס האט געשאפן יצחק'ס זיווג) האט יעדער א שייכות מיט חתן און כלה, און אזוי אויך שיר השירים.
-
19:13 די שירים פון מלך און די פולע לבנה שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ברענגט א משל פון א מלך וואס האט אוועקגעשיקט זיין מלכה: זיי האבן זיך געשיקט שירים, און זייער קלוג קינד האט זיי צוזאמגעשטעלט אין איין שיר, שיר השירים, וואס הייבט זיך אן מיט'ן שבח וואס די מלכה זינגט צום מלך. דערנאך ערקלערט ער אז כנסת ישראל איז די לבנה וואס נעמט ליכט פון דער זון, און זי וואקסט ביז'ן פופצנטן טאג, דערפאר פאלן די עיקר ימים טובים אויפ'ן פופצנטן, און שבועות איז דער המשך פון פסח.
-
23:01 שלמה, דער פופצנטער דור שטייט אינעם קאטאלאג
לויט'ן מדרש איז שלמה דער פופצנטער דור פון אברהם אבינו, די שלימות פון דער לבנה, און נאך אים הייבט זיך אן די ירידה ביז צדקיהו און דעם חורבן. שלמה האט דאס געוואוסט און האט געשריבן שיר השירים אלס נחמה פאר אידן אין גלות, אזוי ווי ער האט צוגעגרייט א באהאלטענעם קעמערל אונטער'ן בית המקדש וואו יאשיהו האט שפעטער באהאלטן דעם ארון.
-
27:04 פשט, דרש, און פארוואס שיר השירים האט נישט קיין פשט שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח שילדערט מפרשים, בפרט דער אבן עזרא, וואס האבן געזוכט פשט אפילו קעגן חז"ל, און ער דערציילט א ווארט וואס פארגלייכט רש"י, דעם אבן עזרא און דעם רמב"ן. ער ערקלערט אז כאטש יעדער פסוק האט א פשט, האט שיר השירים נישט קיין פשט און מ'טאר עס נישט לערנען על פי פשט; די קדמונים, אויך דעם רמב"ן'ס פירוש, האבן עס מפרש געווען אינגאנצן על פי סוד.
-
31:18 ישקני: נשיקה אלס דביקות שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח הייבט אן דעם ערשטן פסוק, וואו כנסת ישראל זינגט צום רבונו של עולם, און ברענגט רש"י אז זי זאגט עס אין גלות און אלמנות און בענקט נאך דער פריערדיגער קירבה. ער ערקלערט אז א נשיקה איז א דביקות פון רוח ברוח, ווי מ'זעט ביי ערפה, וועמענס נשיקה איז נישט געווען אמת'דיג, און ביי רות, וואס האט זיך צוגעקלעפט צו נעמי ווייל ביידע האבן געהאט אידישע נשמות.
-
34:41 פארוואס שיר השירים געהערט צו שלמה שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח פרעגט וויאזוי שיר השירים איז שלמה'ס, ווען די מדרשים זאגן אז אידן האבן עס געזאגט ביי קריעת ים סוף און ביי מתן תורה, און ער פארגלייכט עס מיט תהלים, וואו עס זענען דא מזמורים וואס מ'האט געזאגט פאר דוד. ער ענטפערט אז יעדע נשמה האט איר חלק אין דער תורה, ווי אין דעם מדרש אז משה רבינו האט געהערט דעם אייבערשטן זאגן א הלכה פון פרה אדומה אין נאמען פון רבי אליעזר; אזוי געהערט שיר השירים צו שלמה'ס נשמה אפילו ווען מ'האט עס געזאגט פריער.
-
37:52 בעסער ווי דער יין פון שבעים אומות שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ערקלערט "כי טובים דודיך מיין": יין איז בגימטריא שבעים, און די אהבה פון דעם אייבערשטן איז ביי כלל ישראל טייערער ווי אלעס וואס די שבעים אומות שלאגן פאר ווען זיי רעדן אידן צו זיך אנצושליסן אין זיי און אנטלויפן פון די רדיפות פון גלות. ער ענדיגט מיט מיתת נשיקה, ווי ביי משה רבינו, ווען די נשמה גייט ארויס פון גוף מיט'ן תענוג פון דביקות אינעם רבונו של עולם.
דער שיעור, אויסגעשריבן
רש"י'ס הקדמה: די אלמנות חיות
דער משגיח עפנט מיט רש"י'ס הקדמה. שלמה המלך האט געזען אז כלל ישראל וועלן גיין פון גלות צו גלות, און האט געשריבן שיר השירים אין לשון פון אן "אלמנות חיות", א פרוי וועמענס מאן איז ווייט אין מדינת הים, וואס קלאמערט זיך אן אין איר דוד און בענקט נאך די פריערדיגע חסדים. דערמיט לאזט דער אייבערשטער וויסן אז ער האט זיי נישט פארלאזט אויף אייביג. א
ער דערמאנט אז דער ספר איז א געשפרעך צווישן דעם אייבערשטן און כנסת ישראל, און אז יעדער "שלמה" דארט מיינט סיי שלמה המלך סיי דעם מלך שהשלום שלו: פון גרויס חביבות זענען צוויי טייטשן פאראייניגט אין איין ווארט.
קודש קדשים: עולה, שלמים און עולם הזה
דער משגיח ברענגט רבי עקיבא'ס ווארט אין משנה ידים ג, ה, אז שיר השירים איז קודש קדשים און די וועלט איז קיינמאל נישט געווען אזוי כדאי ווי דעם טאג וואס עס איז געגעבן געווארן. כדי דאס צו פארשטיין ברענגט ער זיין רבי'ס, רבי פייוול'ס, פשט אויפ'ן מדרש פון צפון און תימן (שיר השירים ד, טז). א פרומער גוי שיידט זיך אפ פון דער וועלט, ממילא קען ער נאר ברענגען אן עולה, וואס מ'שעכט אין צפון און ווערט אינגאנצן פארברענט; א איד געפינט דעם אייבערשטן אפילו ביים עסן, דערפאר ברענגט ער א שלמים וואס מ'עסט. ג,ד
דער טעם, לויט'ן תניא, איז ווייל א אידס גוף איז פון קליפת נוגה, וואס מ'קען מהפך זיין צו קדושה. שיר השירים, וואס נעמט חתן און כלה פאר א משל, האט אנטפלעקט אז מ'קען דערהויבן אויך עולם הזה. דער משל פון רבי אלעזר בן עזריה אין שיר השירים רבה א, א, פון דעם מלך וואס האט געבעטן דעם בעקער פאר איין ריינע גלוסקא, לערנט דעם זעלבן בירור. ה,ו
דער צענטער שיר און חתן כלה
דער תרגום רעכנט אויס צען שירות: שיר השירים איז דער ניינטער, און דעם צענטן וועלן אידן זינגען ביי דער גאולה. דער משגיח ערקלערט אז לויט די חשיבות איז עס דער צענטער, דאס קרוין, נאר נישט לויט'ן זמן, אזוי ווי יהודה איז געווען דער ערשטער ביי די דגלים און ביי חנוכת המזבח כאטש ער איז נישט געווען דער בכור. ז
די שירים פון מלך און די פולע לבנה
דער משגיח ברענגט א משל פון א מלך וואס האט אוועקגעשיקט זיין מלכה און זי פונדעסטוועגן שטארק ליב געהאט; זיי האבן זיך געשיקט שירים, און זייער קלוג קינד האט זיי צוזאמגעשטעלט אין איין שיר, שיר השירים. עס הייבט זיך אן מיט דער מלכה'ס "ישקני" (שיר השירים א, ב), ווייל אירע שירים זענען דעם מלכס שבח. נ
כנסת ישראל איז די לבנה וואס נעמט ליכט פון דער זון, דעם אייבערשטן. די לבנה וואקסט ביז'ן פופצנטן, דערפאר פאלן די עיקר ימים טובים, פסח און סוכות, אויף יענעם טאג; שבועות איז דער המשך פון פסח.
שלמה, דער פופצנטער דור
דער מדרש רעכנט אויס פופצן דורות פון אברהם אבינו ביז שלמה, די פולע לבנה, דערפאר הייסט ער שלמה; נאך אים גייט די ירידה ביז צדקיהו און דעם חורבן. שלמה האט דאס געוואוסט, און האט געשריבן שיר השירים צו טרייסטן אידן וועמענס לבנה וועט פארטונקלט ווערן: זיי וועלן צוריקקומען צו זייער ערשטן כבוד און צו זייער דוד. אזוי אויך האט ער געבויט א באהאלטענעם קעמערל אונטער'ן בית המקדש, וואו יאשיהו האט שפעטער באהאלטן דעם ארון (דברי הימים ב לה, ג). ס,פ
פארוואס שיר השירים האט נישט קיין פשט
געוויסע ראשונים, בפרט דער אבן עזרא, האבן געזוכט פשט אפילו קעגן חז"ל, און אויך רש"י טיילט אסאך מאל אפ דעם מדרש פון פשט. אבער כאטש יעדער פסוק האט א פשט, זאגט דער משגיח אז שיר השירים האט נישט קיין פשט, און ווער עס לערנט עס על פי פשט איז א רשע. די קדמונים האבן עס מפרש געווען על פי סוד, און דעם רמב"ן'ס פירוש דערויף איז אינגאנצן סוד. ק
ישקני: נשיקה אלס דביקות
פארוואס שיר השירים געהערט צו שלמה
אויב אידן האבן געזונגען שיר השירים ביים ים און ביי הר סיני, פארוואס איז עס שלמה'ס? דער משגיח ענטפערט אז יעדע נשמה האט איר חלק אין דער תורה. משה רבינו האט געהערט דעם אייבערשטן זאגן א הלכה פון פרה אדומה אין נאמען פון רבי אליעזר (במדבר רבה יט, ז), און אדם הראשון'ס "מזמור שיר ליום השבת" (תהלים צב, א) געהערט צו דוד המלך'ס נשמה. אזוי איז שיר השירים שלמה'ס. אב,אא
בעסער ווי דער יין פון שבעים אומות
יין איז בגימטריא שבעים. צוויי טויזנט יאר האבן די אומות געמוטשעט אידן זיך אנצושליסן אין זייער געזעלשאפט און לעבן ווי גויים, און ווען זיי וואלטן מסכים געווען וואלטן זיי אנטלאפן פון די רדיפות. פון דעם חושך פון גלות ענטפערט כנסת ישראל: דיין אהבה איז מיר בעסער ווי דער יין פון אלע שבעים אומות.
מראי מקומות
תורה
כתובים
משנה
תלמוד בבלי
מדרש
- ד לכאורה Midrash on Shir HaShirim 4:16 ('uri tzafon u'vo'i teiman') אינעם אויסשרייב: 4:28
- ו לכאורה Shir HaShirim Rabbah 1:1 מפתח אינעם אויסשרייב: 8:32
- מ Midrash (מקום נישט באשטימט) 18:26
- ס לכאורה Shemos Rabbah 15:26 מפתח אינעם אויסשרייב: 23:06
- אב לכאורה Bamidbar Rabbah 19:7 מפתח אינעם אויסשרייב: 34:41
זוהר און קבלה
ראשונים
אחרונים און חסידות
אנדערע
עיקרי הדברים
- 0:33 שלמה המלך האט פארויסגעזען דעם לאנגן גלות און געשריבן שיר השירים כדי כלל ישראל, ווי אן "אלמנות חיות" וועמענס מאן איז ווייט, זאל געדענקען די ערשטע קירבה און וויסן אז דער אייבערשטער האט זיי נישט פארלאזט.
- 5:53 א גוי קען נאר מקריב זיין אן עולה, וואס גייט אינגאנצן צום הימל, אבער א איד קען מקריב זיין א שלמים וואס מ'עסט, ווייל א איד קען מקדש זיין די גשמיות'דיגע ענינים; שיר השירים, וואס נוצט די אהבה פון חתן און כלה פאר א משל, ווייזט אז מ'קען דערהויבן אויך עולם הזה.
- 12:43 פון די צען שירות איז שיר השירים דער ניינטער לויט'ן זמן, אבער דער צענטער לויט די חשיבות, און ביי יעדע צען אין דער תורה האט דער צענטער א שייכות מיט חתן און כלה.
- 23:06 שלמה איז געווען דער פופצנטער דור פון אברהם אבינו, די פולע לבנה פון כלל ישראל; ער האט געוואוסט אז נאך אים הייבט זיך אן די ירידה, און האט געשריבן שיר השירים אלס נחמה פאר דעם חושך פון גלות.
- 30:19 נישט ווי יעדער אנדערער פסוק, האט שיר השירים נישט קיין פשט; דער משגיח זאגט אז מ'טאר עס נישט לערנען על פי פשט, און די קדמונים האבן עס מפרש געווען אינגאנצן על פי סוד.
- 33:12 "ישקני" דריקט אויס א דביקות פון רוח ברוח, דער קשר וואס כלל ישראל האט מיט'ן רבונו של עולם און וואס זיי האלטן טייערער ווי דעם גאנצן "יין" פון די שבעים אומות.
קושיות און תירוצים
-
קשיא: 13:00 פארוואס איז שיר השירים נאר דער ניינטער פון די צען שירות, אויב עס איז דער שענסטער פון זיי?
תירוץ: 13:47 לויט'ן זמן איז עס דער ניינטער ווייל ימות המשיח זענען נאך נישט געקומען, אבער לויט די חשיבות איז עס דער צענטער, דאס קרוין, אזוי ווי יהודה איז געווען דער ערשטער ביי די דגלים און ביי חנוכת המזבח כאטש ער איז נישט געווען דער בכור.
-
קשיא: 20:34 פארוואס הייבט זיך שיר השירים אן מיט דעם שיר פון דער מלכה צום מלך און נישט מיט'ן שיר פון מלך?
תירוץ: 20:38 ווייל די שירים פון דער מלכה זענען דער שבח פון מלך, און מ'דארף אנהייבן מיט'ן שבח פון מלך.
-
קשיא: 34:27 וויאזוי קען שיר השירים זיין שלמה'ס שיר, אז די מדרשים זאגן אז אידן האבן עס געזאגט ביי קריעת ים סוף און ביי מתן תורה?
תירוץ: 35:35 יעדער חלק פון דער תורה געהערט צו א געוויסע נשמה; וואס מ'האט פריער געזאגט, האט מען געזאגט ברוח הקודש אין נאמען פון דער נשמה וואס עס געהערט צו איר, אזוי ווי דער אייבערשטער האט געזאגט א הלכה אין נאמען פון רבי אליעזר און אדם הראשון האט געזאגט א מזמור פון דוד המלך.
געדאנקען
- 5:24 לויט רבי פייוול ערקלערט דער משגיח דעם מדרש אז די אומות וואס זענען מקריב אין צפון וועלן אויסגעריסן ווערן, און כלל ישראל וואס זענען מקריב אין תימן וועלן קומען: עולות שעכט מען אין צפון, און א גוי קען נאר ברענגען אן עולה, אבער א אידס שלמים, וואס מ'שעכט אין יעדן ארט אין עזרה און מ'עסט עס, ווייזט זיין כח צו מקדש זיין די גשמיות.
- 9:32 שיר השירים איז קודש קדשים דוקא ווייל עס נעמט די מערסט גשמיות'דיגע שייכות, חתן און כלה, פאר א משל אויף דעם אייבערשטן און כלל ישראל; ביז שלמה המלך האט מען נישט געוואוסט אז עולם הזה האט ניצוצות פון קדושה וואס מ'קען דערהויבן, און דערפאר האט רבי עקיבא געזאגט אז די וועלט איז קיינמאל נישט געווען אזוי כדאי ווי דעם טאג וואס שיר השירים איז געגעבן געווארן.
- 15:30 דער צענטער פון יעדע צען האט א שייכות מיט חתן און כלה: ביי די עשרה מאמרות איז עס "לא טוב היות האדם לבדו", דער צענטער דיבור "לא תחמוד" מיינט אז א מענטש זאל האבן זיין אייגענע כלה און נישט גלוסטן נאך א צווייטנס, און אברהם אבינו'ס צענטער נסיון, די עקידה, האט געשאפן יצחק'ס זיווג.
- 23:14 שלמה'ס נאמען שטאמט פון זיין שלימות, ווייל ער איז דער פופצנטער דור, די פולע לבנה פון כלל ישראל; דוקא ווייל ער איז געשטאנען אויפ'ן שפיץ און געוואוסט אז נאך אים הייבט זיך אן די לבנה צו פארקלענערן, האט ער גערעדט אין שיר השירים צו דעם חושך פון דער לבנה אין גלות.
- 35:35 יעדע נשמה האט א חלק אין דער תורה וואס נאר זי קען ארויסברענגען; דערפאר האט דער אייבערשטער געקענט זאגן ביי הר סיני די הלכה פון פרה אדומה אין נאמען פון רבי אליעזר, "מזמור שיר ליום השבת" פון אדם הראשון געהערט צו דוד המלך'ס נשמה, און שיר השירים געהערט צו שלמה אפילו ווען מ'האט עס געזונגען ביים ים און ביי הר סיני.
- 38:15 יין איז בגימטריא שבעים: דער תירוץ פון כלל ישראל צו די אומות וואס רופן זיי צו לעבן ווי גויים און אנטלויפן פון די רדיפות, איז אז דעם אייבערשטנס אהבה איז בעסער ווי דער גאנצער "יין" פון די שבעים אומות.
דערמאנט אין דעם שיעור
פערזאנען אברהם אבינו, אדם הראשון, אליעזר עבד אברהם, דוד המלך, דער אבן עזרא, דער רמב"ן, יאשיהו המלך, יהודה, יצחק אבינו, משה רבינו, נעמי, ערפה, צדקיהו המלך, ר' שרגא פייוול מענדלאוויטש, רבי אליעזר בן הורקנוס, רבי אלעזר בן עזריה, רבי עקיבא, רבקה אמנו, רות, רש"י, שלמה המלך
ערכים זיווג, כנסת ישראל, לבנה במילואה, עקידה, עשרה מאמרות, עשרת הדברות, קודש הקדשים, קליפת נוגה, שיר השירים, שלש קליפות הטמאות