Shir Hashirim
קאטאלאג: Shir Hashirim נומ׳ 3 אידיש 42 מינ׳
שטייט נישט אינעם פאקעט גייד פון 2012; דער קעפל איז גענומען פונעם נאמען פונעם פייל.
הערן
עפענען אין דער אפליקאציע צום הערן
וועגן דעם שיעור
דער משגיח ערקלערט "ישקני מנשיקות פיהו" אויף דעם דביקות מיטן רבונו של עולם דורך לערנען תורה, וואס דאס איז אויך דער אמת'ער געווער פון כלל ישראל, און "לריח שמניך" אויף דעם ריח פון די ניסים למעלה מן הטבע וואס אפילו די גוים מוזן שפירן.
דער משגיח קערט זיך אום צו "ישקני מנשיקות פיהו": די תורה איז אלקות ממש, ממילא ווער עס לערנט איז זיך מדבק מיטן רבונו של עולם, און ער וואלט געדארפט שפירן א גרויסע מתיקות, אזוי ווי דער אור החיים שרייבט און ווי דוד המלך זאגט. די נשיקה איז ווען די שכינה רעדט ארויס פון א אידנס מויל ביי תורה און תפילה. מיטן מדרש ערקלערט ער אז תורה שבעל פה, וואס ווערט מחודש אונטן און גייט ארויף אין הימל, איז חביב'ער פון תורה שבכתב; אז נשיקה איז א לשון פון השקה, אזוי ווי צוויי מקואות וואס ווערן איינס; און אז עס איז א לשון פון נשק, געווער. די תורה איז דער געווער פון אידן: דאס וואס אידן לעבן אין ארץ ישראל איז א נס, נאר אין זכות פון די וואס לערנען, און די ששים גבורים פון שלמה המלך זענען די ששים מסכתות. רש"י טייטשט אז כנסת ישראל אין גלות דערמאנט זיך אין הר סיני. ביי "לריח שמניך" ערקלערט ער אז שמן איז שמונה, למעלה מן הטבע, ער פארבינדט עס מיט חנוכה און שבועות, און ווייזט ווי די ניסים פארשפרייטן זיך ווי אויל וואס מ'גיסט, אזוי אז די גוים האבן פיינט אידן פון קנאה און טייל קומען זיך מגייר זיין.
ענינים: שיר השירים · דער כח און די מעלה פון תורה · ניסים און מלחמות אין ארץ ישראל
סדר השיעור
-
0:00 תורה ווי א נשיקה: דביקות און מתיקות שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ערקלערט אז די תורה איז אלקות ממש, ממילא איז א איד וואס לערנט זיך מדבק מיטן רבונו של עולם, און ער דארף שפירן א גרויסע מתיקות, אזוי ווי דער אור החיים און דוד המלך זאגן. די נשיקה איז ווען די שכינה רעדט פון א אידנס מויל ביי תורה און תפילה.
-
5:15 תורה שבעל פה, און השקה ווי ביי א מקוה שטייט אינעם קאטאלאג
פונעם מדרש ערקלערט דער משגיח אז די נשיקות זענען תורה שבעל פה, חביב'ער פון תורה שבכתב ווייל זי ווערט מחודש אונטן און גייט ארויף, און אז נשיקה איז א לשון השקה, אזוי ווי וואסער וואס רירט אן א מקוה ווערט א טייל דערפון. דורך תורה ווערט א איד איינס מיטן רבונו של עולם, נאר אין אונזער דור שפירן ווייניג די מתיקות.
-
10:49 תורה איז דער געווער פון אידן אין ארץ ישראל שטייט אינעם קאטאלאג
דער מדרש טייטשט נשיקה א לשון נשק, געווער. דער משגיח באשרייבט דעם באהאלטענעם נס וואס אידן לעבן צווישן אראבער, דערמאנט אז די גוים האבן גארנישט געטאן אין חורבן אייראפע און ווי ראמעל איז אפגעשטעלט געווארן, און זאגט אז די אמת'ע ארמיי איז די וואס לערנען תורה.
-
18:50 די ששים גבורים פון שלמה און רש"י'ס פשט שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח פרעגט ווי אזוי די ששים גבורים מיט שווערדן פון שלמה המלך גייען צוזאמען מיט דעם וואס ער האט נישט געהאט קיין שווערד, און ענטפערט מיטן מדרש אז דאס זענען ששים מסכתות: די תורה איז דער געווער פון אידן. דערנאך ברענגט ער רש"י, וואס טייטשט אז כנסת ישראל אין גלות דערמאנט זיך אין דער נאנטקייט ביי הר סיני און ווארט אז עס זאל צוריקקומען ביי משיח.
-
25:19 "לריח שמניך": דער ריח פון אויל וואס מ'גיסט שטייט אינעם קאטאלאג
ביים דריטן פסוק ערקלערט דער משגיח "שמן תורק" אויף א טייערן אויל וואס מ'שפירט זיין ריח נאר ווען מ'גיסט עס איבער פון איין כלי אין דער אנדערער, און ברענגט רש"י: דער נאמען פונעם אייבערשטן האט זיך פארשפרייט דורך די ניסים אין מצרים, און די עלמות זענען די אומות, וואס טייל האבן אים ליב געהאט און זיך מגייר געווען.
-
29:11 זיבן און אכט: טבע און למעלה מן הטבע שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח שטעלט אוועק יין, זיבעציג, די אומות וואס שטאמען פון די זיבן טעג פון בריאה, קעגן שמן, פון שמונה, די אכטע מדריגה למעלה מן הטבע וואס דער אייבערשטער פירט מיט אידן. ער ווייזט עס ביי ספירה צו שבועות, ביים נס חנוכה וואס דער אויל האט געברענט אכט טעג, ביים אכטן פסוק אין תהלים י"ט וועגן תורה, און ביים דריטן חודש אין ביידע העלפטן פון יאר.
-
35:41 ניסים היינט און פארוואס די גוים האבן פיינט אידן שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח זאגט אז די תורה איז נצחית, ממילא זעט מען היינט אויך די ניסים פון קריעת ים סוף, און זייער ריח צווינגט די גוים מודה צו זיין. ער ערקלערט אז די גוים האבן פיינט אפילו אסימילירטע אידן ווייל זיי ווייסן אז אידן זענען דער עם הנבחר, ברענגט דעם משך חכמה וועגן דייטשלאנד, און זאגט אז טייל גוים האבן דעם מוט זיך מגייר צו זיין.
דער שיעור, אויסגעשריבן
תורה ווי א נשיקה: דביקות און מתיקות
דער משגיח קערט זיך אום צו "ישקני מנשיקות פיהו" און ערקלערט אז די תורה איז אלקות ממש, אזוי ווי עס שטייט אין זוהר. ממילא נעמט א איד וואס לערנט אריין אלקות אין זיין מוח, ער איז זיך מדבק ממש מיטן רבונו של עולם, און ער וואלט געדארפט שפירן א מורא'דיגע מתיקות. דער אור החיים שרייבט אז ווען אידן וואלטן געוואוסט וואס די תורה איז, וואלטן זיי משוגע געווארן פון איר מתיקות. א,ב,ד
די נשיקה, זאגט ער, איז ווען די שכינה רוהט אויף א אידנס מויל און רעדט פון אים ארויס, ווען ער זאגט דברי תורה אדער תפילה.
תורה שבעל פה, און השקה
די תורה איז דער געווער פון אידן
דער מדרש טייטשט ווייטער "ישקני" א לשון נשק, געווער: די תורה איז די אמוניציע פון אידן. דער משגיח ווייזט אן אויף א פלא וואס מענטשן נעמען ווי א פשוט'ע זאך: עטליכע מיליאן אידן אין ארץ ישראל זענען ארומגערינגלט מיט הונדערטער מיליאנען אראבער, וואס די תורה רופט "פרא אדם", א ווילדער וואס זעט נאר אויס ווי א מענטש. ל,מ
ווער האלט זיי אפ? די גוים האבן גארנישט געטאן אין חורבן אייראפע; אמעריקע האט נישט געוואלט באמבארדירן די וועגן צו די לאגערן. ווען ראמעל איז געקומען, האבן צדיקים ביים ציון פונעם אור החיים געזאגט אז עס וועט גארנישט זיין, און ער איז קיינמאל נישט אנגעקומען קיין תל אביב.
ר' יעקב עמדן שרייבט אז דאס וואס אידן לעבן אין גלות איז גרעסער ווי קריעת ים סוף. דער משגיח שליסט אז די אמת'ע ארמיי זענען די וואס לערנען תורה.
די ששים גבורים פון שלמה
דער משגיח פרעגט א קשיא: שלמה המלך איז געווען ארומגערינגלט מיט ששים גבורים מיט שווערדן, און פאריגע וואך האט מען געזאגט אז ער האט נישט געהאט קיין שווערד, און מ'האט געדארפט ברענגען איינס ביים משפט פון די צוויי נשים. דער מדרש ענטפערט אז די ששים זענען די ששים מסכתות, און זייער מלחמה איז די מלחמתה של תורה. דאס, זאגט ער, איז דער סוד פון אידישן קיום אין גלות און היינט אין ארץ ישראל. נ,ס
"לריח שמניך"
ביים קומענדיגן פסוק באשרייבט דער משגיח א טייערן אויל פון די צייטן פון בית המקדש, וואס מ'האט געשפירט זיין ריח נאר ווען מ'האט עס איבערגעגאסן פון איין פלעשל אין אן אנדערע. אזוי פארשפרייט זיך דער נאמען פונעם אייבערשטן. רש"י טייטשט עס אויף די נוראות אין מצרים; די עלמות זענען די אומות, און טייל פון זיי זענען זיך געקומען מגייר זיין. צ,ר
זיבן און אכט
יין איז בגימטריא זיבעציג, די אומות, וואס שטאמען פון די זיבן טעג פון בריאה און פון טבע. שמן איז פון לשון שמונה, אכט, למעלה מן הטבע, און אזוי פירט זיך דער אייבערשטער מיט אידן. די תורה, וואס איז העכער פון דער וועלט, באקומט מען נאך זיבן וואכן ספירה, אין דער אכטער.
ניסים זענען שמן, דערפאר איז דער נס חנוכה געווען מיט אויל וואס האט געברענט אכט מאל לענגער ווי די טבע. אין תהלים י"ט רעדן זיבן פסוקים וועגן טבע, און דער אכטער, "תורת ה' תמימה", וועגן תורה. אין ביידע העלפטן פון יאר ברענגט דער דריטער חודש תורה: סיון, און כסלו, ווען די חשמונאים האבן מוסר נפש געווען אויף איר. ת
פארוואס די גוים האבן פיינט אידן
די תורה איז נצחית, ממילא זעט מען היינט אויך קריעת ים סוף, און דער ריח דערפון צווינגט די גוים מודה צו זיין, כאטש בסתר, דורך שנאה און קנאה. די גמרא פארבינדט סיני מיט שנאה. אא
היטלער ימ"ש האט אויסגעהרג'עט אסימילירטע אידן וואס זענען נישט געווען אנדערש ווי דייטשן, אזוי ווי דער משך חכמה האט פאראויסגעזען. דער משגיח ענטפערט אז די גוים ווייסן אז אידן זענען דער עם הנבחר. טייל גוים האבן אפילו דעם מוט צו זאגן אז זייערע אמונות זענען געבויט אויף דער תורה, און זיי ווערן גרים. אב
מראי מקומות
תורה
כתובים
- א Shir Hashirim 1:2 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 0:07
- ו Tehillim 19:11 3:26 טעקסט מפתח
- ז Tehillim 51:17 4:14 טעקסט מפתח
- כ לכאורה Eichah 3:24 9:47 מפתח
- נ Shir Hashirim 3:7-8 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 19:03
- ע לכאורה Shir Hashirim 6:8 21:50 מפתח
- צ Shir Hashirim 1:3 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 25:51
- ת Tehillim 19:2-8 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 31:47
תלמוד בבלי
מדרש
- ח לכאורה Shir Hashirim Rabbah 1:2 מפתח אינעם אויסשרייב: 5:24
- ט Midrash (מקום נישט באשטימט) 6:03
- י לכאורה Shir Hashirim Rabbah 1:2 מפתח אינעם אויסשרייב: 7:06
- ל לכאורה Shir Hashirim Rabbah 1:2 מפתח אינעם אויסשרייב: 10:51
- ס לכאורה Shir Hashirim Rabbah 3:7 מפתח אינעם אויסשרייב: 19:03
- ש Midrash (מקום נישט באשטימט) 29:22
זוהר און קבלה
ראשונים
אחרונים און חסידות
עיקרי הדברים
- 0:42 ווייל די תורה איז אלקות ממש, איז א איד וואס לערנט זיך מדבק ממש מיטן רבונו של עולם, און די תורה דארף מען שפירן ווי די גרעסטע מתיקות.
- 5:24 די "נשיקות פיהו" זענען תורה שבעל פה, וואס דער מדרש רופט חביב'ער פון תורה שבכתב, ווייל זי ווערט מחודש אויף דער וועלט און גייט ארויף אין הימל.
- 7:06 נשיקה איז אויך א לשון פון השקה, אזוי ווי צוויי מקואות וואס רירן זיך אן, און דורך תורה ווערט א איד איינס מיטן רבונו של עולם.
- 10:51 נשיקה איז אויך א לשון פון נשק, געווער: די תורה איז די אמוניציע פון אידן, און זייער קיום אין ארץ ישראל איז נאר אין איר זכות.
- 31:04 שמן איז פון לשון שמונה, אכט, די מדריגה למעלה מן הטבע, און דערפאר זענען ניסים, חנוכה און מתן תורה פארבונדן מיט אכט.
- 36:57 די ניסים פונעם רבונו של עולם פאר אידן פארשפרייטן זיך ווי דער ריח פון אויל וואס מ'גיסט, אזוי אז די גוים מוזן מודה זיין, און זיי האבן פיינט אידן פון קנאה.
קושיות און תירוצים
-
קשיא: 13:23 ווער האלט אפ די אראבער וואס רינגלען ארום די אידן אין ארץ ישראל, ווען די גוים האבן גארנישט געטאן פאר אידן אין חורבן אייראפע?
תירוץ: 18:15 נאר דער זכות התורה: די אמת'ע ארמיי זענען די ישיבה בחורים און די אידן אין בית המדרש וואס לערנען.
-
קשיא: 12:13 פארוואס שטייט "פרא אדם", דער טייטש פאר דעם שם, קעגן דעם געוויינלעכן סדר אין לשון הקודש?
תירוץ: 12:48 ווייל ער איז נישט קיין מענטש נאר א ווילדער; נאר דאס אויסזען איז ווי א מענטש.
-
קשיא: 18:53 ווי אזוי קען שלמה המלך זיין ארומגערינגלט מיט ששים גבורים מיט שווערדן, ווען ער האט נישט געהאט קיין שווערד און מ'האט געדארפט ברענגען איינס ביים משפט פון די צוויי נשים?
תירוץ: 19:47 דער מדרש ערקלערט אז די ששים גבורים זענען די ששים מסכתות, און זייער מלחמה איז די מלחמתה של תורה.
-
קשיא: 37:19 פארוואס האבן די גוים פיינט אידן, אפילו אסימילירטע אידן וואס זענען נישט אנדערש פון זיי?
תירוץ: 38:01 ווייל זיי ווייסן אז אידן זענען דער עם הנבחר, און זיי זענען זיי מקנא.
מעשיות
-
16:08 צדיקים ביים ציון פונעם אור החיים ווען ראמעל איז געקומען
דער משגיח דערמאנט אז מער ווי פופציג יאר צוריק זענען די דייטשן ימ"ש אנגעקומען נאנט צו ארץ ישראל. צדיקים מיט א אפענעם רוח הקודש זענען געווען אויפן הר הזיתים ביים ציון פונעם אור החיים, האבן דארט געזען דעם שם הוי' מיט פייער, און געזאגט אז עס וועט גארנישט זיין. דער דייטשער גענעראל ראמעל האט געזאגט אז מארגן אינדערפרי וועט ער טרינקען קאווע אין תל אביב, אבער ער האט עס נישט דערלעבט.
אין דער מעשה: the Ohr HaChaim, ראמעל
געדאנקען
- 3:59 דער משגיח טייטשט די נשיקה אין פסוק אז די שכינה רוהט אויף די ליפן פון א איד און רעדט ארויס פון זיין מויל ווען ער זאגט דברי תורה אדער תפילה.
- 5:30 ער ערקלערט פארוואס תורה שבעל פה איז חביב'ער: תורה שבכתב קומט פון הימל אראפ אויף דער וועלט, און תורה שבעל פה ווערט מחודש דורך אידן אונטן און מ'נעמט זי אן אויבן.
- 7:40 ער נוצט דעם דין השקה, אז וואסער אין א כלי וואס רירט אן א מקוה ווערט מקוה וואסער, כדי צו ערקלערן ווי לערנען מאכט א איד א טייל מיטן רבונו של עולם.
- 19:49 ער טייטשט די ששים גבורים פון שלמה המלך אויף די ששים מסכתות, אזוי אז זיין ארמיי, און דער שוץ פון אידן אלע מאל, איז די תורה.
- 31:04 שמן איז מרמז אויף שמונה, אכט, העכער פון די זיבן פון טבע; דערפאר איז דער נס פון חנוכה געווען מיט אויל און געדויערט אכט טעג.
- 33:26 אין תהלים י"ט רעדן די ערשטע זיבן פסוקים וועגן טבע, און דער אכטער, "תורת ה' תמימה", רעדט וועגן תורה, וואס איז למעלה מן הטבע.
- 39:26 היטלער האט פיינט געהאט אפילו אסימילירטע אידן וואס האבן געלעבט ווי דייטשן, און דער משגיח זאגט אז דאס ווייזט אז די גוים ווייסן אז אידן זענען דער עם הנבחר.
וואס דער משגיח זאגט מ׳זאל ארויסנעמען
- 2:48 דער משגיח מערקט אן אז אין ברכות התורה יעדן אינדערפרי בעט מען דעם אייבערשטן ער זאל געשמאק מאכן די דברי תורה, אז מ'זאל שפירן זייער זיסקייט.
- 17:32 מיט ר' יעקב עמדן זאגט דער משגיח אז מ'זאל זיך מתבונן זיין ווי אידן לעבן אין גלות, וואס דאס איז גרעסער ווי די ניסים פון קריעת ים סוף, נאר מענטשן נעמען עס ווי א פשוט'ע זאך.
דערמאנט אין דעם שיעור
פערזאנען אהרן הכהן, דוד המלך, דער בעל התניא, דער הייליגער אור החיים, דער משך חכמה, דער רמב"ם, היטלער ימ"ש, ראמעל, רבי יעקב עמדין, רש"י, שלמה המלך
ערכים דביקות, יחוד, למעלה מן הטבע, מתיקות, עם הנבחר, פרא אדם, תורה שבכתב, תורה שבעל פה