חשיבות העבודה בחושך
קאטאלאג: שיעורים לבחורים נומ׳ 16 פאקעט גייד ז׳ 52 אידיש 27 מינ׳
הערן
עפענען אין דער אפליקאציע צום הערן
וועגן דעם שיעור
דער משגיח ערקלערט אז עבודה וואס מ'טוט אין א פינצטערע צייט ווי טבת, אדער אין א פינצטערן ארט, איז ספעציעל חשוב אויבן, און דערנאך רעדט ער ווי אזוי א בחור דארף גיין שלאפן אין צייט כדי אויפצושטיין פריש צו דער עבודה.
דער משגיח הייבט אן אז מ'זאל אריינטראגן די ליכטיגקייט פון חנוכה אין דעם פינצטערן חודש טבת, מיט התמדה און ליכטיגע תפילות, און אזוי איבערדרייען דעם חושך אויף אור. ער ברענגט פון ספר יצירה אז עולם, שנה און נפש זענען איינס אנטקעגן דאס אנדערע: יום כיפור, דער כהן גדול און דער קודש הקדשים קומען זיך צוזאם. אזוי אויך ביי טומאה איז דא אן ארט, א נפש און א זמן, דאס איז ניטל, ווען מ'פירט זיך נישט צו לערנען. ער ברענגט די גמרא פון אונקלוס און דעם בני יששכר אויף דעם עונש פון א פאלשע חכמה. אבער אין טבת קען מען אויך געפינען טייערע אבנים טובות אין די טיפענישן, ווי אין דעם משל פון דעם פערל וואס מ'האט געשטעלט בראש דעם כתר פונעם מלך. לויט דעם קדושת לוי איז יעדע צייט כולל אלע צייטן. די צווייטע העלפט רעדט פון אויפשטיין פרי, קריאת שמע שעל המטה, שלאפן אלס עבודה און א בחינה פון תחיית המתים, און גיין שלאפן אין צייט.
ענינים: חודש טבת און עשרה בטבת
סדר השיעור
-
0:00 אריינטראגן די ליכטיגקייט פון חנוכה אין טבת שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח זאגט אז ווער עס טראגט אריין די ליכטיגקייט פון חנוכה אין טבת מיט התמדה און ליכטיגע תפילות איז מהפך דעם חושך צו אור, און אז די תכלית איז אראפצוגיין קיין מצרים און דארט טון גרויסע עבודות. ער ברענגט פון ספר יצירה אז מקום, זמן און נפש זענען א קאפיע איינס פונעם אנדערן, ווי יום כיפור, דער כהן גדול און דער קודש הקדשים קומען זיך צוזאם.
-
3:29 דער מקום, נפש און זמן פון טומאה: ניטל שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ברענגט די גמרא פון אונקלוס און דעם בני יששכר אויף דעם עונש פון א חכמה וואס איז אפגעשניטן פון קדושה, און ערקלערט אז אזוי ווי עס איז דא א מקום וואו מ'טאר נישט לערנען, איז דא א זמן פון טומאה, ניטל, ווען מ'לערנט נישט. פונדעסטוועגן, אין טבת, ווי איינער וואס גראבט אין די טיפענישן, קען א איד וואס לערנט מיט יגיעה און דאוונט מיט התלהבות אויפטון גרויסע זאכן וואס אין ליכטיגע צייטן קען מען נישט.
-
7:18 דער פערל בראש הכתר שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח דערציילט א משל פון א מלך וואס האט געמאכט א כתר פון אבנים טובות פון יעדע מדינה, און א געטרייער עבד וואס האט זיך אראפגעלאזט מיט סכנות אין די פינצטערע טיפענישן פונעם ים און געבראכט א פערל, וואס דער מלך האט געהייסן שטעלן בראש הכתר, הגם די אנדערע שטיינער זענען שענער. דאס איז דער נמשל אויף א פשוטן איד וואס דינט דעם רבונו של עולם מיט מסירת נפש אין שווערע צייטן, און זיין עבודה ווערט געשטעלט בראש הכתר ווי די עבודה פון גרויסע צדיקים.
-
11:36 יעדע צייט איז כולל אלע צייטן שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ברענגט דעם קדושת לוי אז יעדע צייט איז כולל אלע צייטן, ממילא קען די עקדה זיין סיי פסח סיי יום כיפור, און עבודה אין טבת קען מעורר זיין יעדן יום טוב. אויך לערנען אין א טרעין אדער סאבוועי איז עבודה פון א מקום החושך. ער לייגט צו אז וואס בחורים דאווענען אין זייערע ישיבות איז אויך מן השמים, און ברענגט פון ר' אהרן קארלינער אז מיט וואס מ'קען דינט מען דעם רבונו של עולם.
-
14:55 שלאפן גיין אלס א חלק פון דער עבודה
דער משגיח זאגט אז מ'דארף אויפשטיין פרי צו שחרית, און ברענגט דעם תירוץ פון א צדיק פארוואס דער שולחן ערוך, וואס הייבט אן מיט אויפשטיין ווי א לייב, ברענגט נישט די הלכות פון גיין שלאפן: ווער עס לייגט זיך ווי א לייב שטייט אויף ווי א לייב. ער רעדט פון קריאת שמע שעל המטה וואס טרייבט אוועק די מזיקים, פון דעם אריז"ל'ס סדר פון די קריאת שמע'ס, און פון שלאפן אלס עבודה, וואו די נשמה גייט ארויף, און וואס איז א בחינה פון תחיית המתים.
-
20:41 גענוג שלאף, און שלאפן גיין אין צייט
דער משגיח זאגט אז דורכן שלאפן ווערט דער מענטש א בריאה חדשה, דערציילט פונעם סאטמארער רב וואס האט נישט געשלאפן אין א בעט, און זאגט אז מיר קענען נישט מאכן אזעלכע קונצן: אז מ'שלאפט נישט גענוג קען מען נישט לערנען. ער ברענגט פונעם גערער רבי'ן אז א בחור דארף שלאפן אכט שעה, דעם פסוק פון שלמה המלך "עד מתי עצל תשכב" מיט דעם פשט פון א צדיק אז די עצלות איז אין זיך שפעט לייגן, און די תקנה אין דער גערער ישיבה צו גיין שלאפן איינס אזייגער.
דער שיעור, אויסגעשריבן
אריינטראגן די ליכטיגקייט פון חנוכה אין טבת
דער משגיח זאגט אז מ'זאל אריינברענגען אין טבת די ליכטיגקייט וואס מ'האט זיך איינגעפאקט חנוכה, מיט התמדה און ליכטיגע תפילות; טוט מען עס מיט שמחה, איז מען מהפך דעם חושך צו אור. די תכלית איז אראפצוגיין קיין מצרים און דארט אויפטון גרויסע עבודות. ער ברענגט פון ספר יצירה אז מקום, זמן און נפש זענען איינס א קאפיע פונעם אנדערן: יום כיפור, דער כהן גדול און דער קודש הקדשים טרעפן זיך צוזאם. א,ב
דער מקום, נפש און זמן פון טומאה
אזוי האט אויך טומאה אירע דריי. דער משגיח ברענגט די גמרא פון אונקלוס וואס האט ארויפגעברענגט די נשמות פון רשעים, און דעם בני יששכר אז צואה רותחת פאסט פאר א חכמה אפגעשניטן פון קדושה. אזוי ווי אין בית הכסא טאר מען נישט לערנען, אזוי לערנט מען נישט ניטל, נאר מ'דאוונט. פונדעסטוועגן, אין טבת, ווי איינער וואס גראבט אין די טיפענישן נאך אבנים טובות, קען א איד מיט יגיעה און התלהבות אויפטון וואס אין ליכטיגע צייטן קען מען נישט. ג,ד
דער פערל בראש הכתר
דער משגיח דערציילט פון א מלך וואס האט געמאכט א כתר פון אבנים טובות פון יעדע מדינה. א געטרייער עבד האט זיך מיט סכנות אראפגעלאזט אין די פינצטערע טיפענישן פונעם ים און געבראכט א פערל, און דער מלך האט אים געשטעלט בראש הכתר, הגם די אנדערע שטיינער זענען שענער, ווייל ער ווייזט אז זיין מלוכה איז אפילו דארט. אזוי ווערט א פשוטער איד וואס דינט מיט מסירת נפש אין שווערע צייטן, ווען התמדה און ליכטיגע תפילות זענען שווער, געשטעלט בראש הכתר ווי גרויסע צדיקים.
יעדע צייט איז כולל אלע צייטן
דער קדושת לוי לערנט אז יעדע צייט איז כולל אלע צייטן; דערפאר קען חז"ל רופן די עקדה סיי פסח סיי יום כיפור, און עבודה אין טבת קען מעורר זיין יעדן יום טוב. ווער עס קאנצענטרירט זיך אויף א גמרא אין סאבוועי ברענגט אויך עבודה פונעם חושך. וואס בחורים דאוונען אין זייערע ישיבות איז אויך מן השמים, ווי ר' אהרן קארלינער האט געזאגט: מיט וואס מ'קען דינט מען השם יתברך. ה
שלאפן גיין אלס א חלק פון דער עבודה
דער משגיח זאגט אז מ'דארף אויפשטיין פרי און קומען אין צייט, ווייל דער עיקר איז שחרית. א צדיק פרעגט פארוואס דער שולחן ערוך, וואס הייבט אן מיט אויפשטיין ווי א לייב, ברענגט נישט די הלכות פון זיך לייגן, און ענטפערט אז ווער עס לייגט זיך ווי א לייב שטייט אויף ווי א לייב; די הכנה צום טאג הייבט זיך אן די נאכט פריער. ו
די גמרא זאגט אז קריאת שמע שעל המטה מיט כוונה טרייבט אוועק די מזיקים וואס זענען באשאפן פון עבירות; דער אריז"ל רעכנט עס פאר די נידעריגסטע וואס טראגט נאך דעם נאמען. שלאפן אליין איז עבודה: מ'טוט תיקונים ווי ביים עסן בירורים, און די נשמה גייט ארויף און ווערט נתחזק. אזוי ווי לא על הלחם לבדו יחיה האדם, טוט מען מיטן שלאפן גרויסע זאכן, און עס איז א בחינה פון תחיית המתים. ז,ט
גענוג שלאף, און שלאפן גיין אין צייט
נאכן שלאפן שטייט מען אויף א בריאה חדשה. דער משגיח דערציילט אז דער סאטמארער רב, וואס האט נישט געשלאפן אין א בעט, האט געזאגט אז זיין מאמע האט אים אויסגעלערנט ווען ער איז געווען זעקס יאר, און א יונגעלע אויף זיין שטול געזאגט אז נאך פערציג יאר אן א בעט מעג ער דארט זיצן. ער זאגט אז מ'קען נישט מאכן קיין קונצן: אן גענוג שלאף קען מען נישט לערנען. דער גערער רבי שרייבט אז א בחור דארף אכט שעה, און יעדער דארף אפשאצן וויפיל ער דארף, אבער נישט מער.
מראי מקומות
תורה
כתובים
תלמוד בבלי
זוהר און קבלה
אחרונים און חסידות
עיקרי הדברים
- 0:12 דער משגיח זאגט אז ווען מ'ברענגט אריין די ליכטיגקייט פון חנוכה אין טבת מיט התמדה, תורה און ליכטיגע תפילות, און מיט שמחה, איז מען מהפך דעם חושך צו אור.
- 1:39 מקום, זמן און נפש גייען צוזאמען איינס מיטן אנדערן; אזוי איז ביי קדושה און אזוי איז אויך ביי טומאה, וואס האט איר מקום, איר נפש און איר זמן, ניטל.
- 9:44 עבודה וואס מ'טוט אין א פינצטערע צייט אדער אין א פינצטערן ארט ווערט אין הימל אפגעשאצט ווי די עבודה פון גרויסע צדיקים, אזוי ווי דער פערל פון די פינצטערע טיפענישן איז געשטעלט געווארן בראש דעם כתר.
- 11:36 לויט דעם קדושת לוי איז יעדע צייט כולל אלע צייטן, און דורך דער עבודה פון א איד אין טבת קען ער מעורר זיין פסח, שבועות אדער סוכות.
- 18:46 שלאפן איז א חלק פון עבודת השם: אינמיטן שלאפן גייט די נשמה ארויף און ווערט נתחזק, און שלאפן איז א בחינה פון תחיית המתים, פון וואנעט מ'שטייט אויף א בריאה חדשה.
- 23:42 דער משגיח זאגט אז מ'דארף גיין שלאפן פרי און אין צייט, שלאפן אזויפיל ווי מ'דארף באמת כדי צו זיין מונטער, און נישט ליגן לענגער.
קושיות און תירוצים
-
קשיא: 4:09 פארוואס איז דער עונש פון צואה רותחת געווען פאסיג פאר דעם וואס אונקלוס האט ארויפגעברענגט?
תירוץ: 4:18 דער בני יששכר ערקלערט אז ער האט געברענגט א פאלשע חכמה, א חכמה אפגעשניטן פון קדושה, וואס איז ווי די פסולת וואס ווערט אפגעשיידט פונעם גוף.
-
קשיא: 4:57 פארוואס פירט מען זיך נישט צו לערנען ניטל?
תירוץ: 5:07 אזוי ווי עס איז דא א מקום פון צואה, דער בית הכסא, וואו מ'טאר נישט לערנען, אזוי איז דא א זמן פון טומאה, ניטל, ווען מ'לערנט נישט, הגם דאווענען מעג מען.
-
קשיא: 9:28 פארוואס האט דער מלך געשטעלט דעם פערל בראש הכתר, הגם די אנדערע שטיינער זענען שענער און טייערער?
תירוץ: 9:44 ווייל ער ווייזט אז די מלוכה פונעם מלך דערגרייכט אפילו די פינצטערע טיפענישן פונעם ים, און דאס גיט אים אן עקסטערע חשיבות.
-
קשיא: 12:13 ווי אזוי קען שטיין אין חז"ל אין איין ארט אז די עקדה איז געווען פסח, און אין אן אנדער ארט אז עס איז געווען יום כיפור?
תירוץ: 12:07 דער קדושת לוי ענטפערט אז עס איז געווען פסח, אבער עס האט ממשיך געווען יום כיפור, ווייל יעדע צייט איז כולל אלע צייטן.
-
קשיא: 15:41 דער שולחן ערוך הייבט אן מיט אויפשטיין ווי א לייב; וואו זענען די הלכות פון גיין שלאפן?
תירוץ: 16:02 א צדיק ענטפערט אז ווער עס לייגט זיך ווי א לייב קען אויפשטיין ווי א לייב, ממילא איז אין די הלכות פון אויפשטיין אריין ווי אזוי מ'לייגט זיך שלאפן.
מעשיות
-
7:37 דער פערל פון די טיפענישן פונעם ים
א מלך וואס האט געהערשט איבער דער גאנצער וועלט האט געוואלט מאכן א כתר וואס זאל ווייזן זיין מלוכה אין אלע מדינות, און האט געבעטן אז פון יעדע מדינה זאל מען ברענגען אן אבן טוב. א עבד וואס האט זייער ליב געהאט דעם מלך האט געוואלט ווייזן אז די מלוכה פונעם מלך איז אפילו אין די פינצטערע טיפענישן פונעם ים, האט ער זיך מיט סכנות אראפגעלאזט אזוי טיף וואו די ליכטיגקייט פון דער זון האט קיין שליטה נישט, און געבראכט א פערל. דער מלך האט געהייסן שטעלן דעם פערל בראש הכתר. ווען די מיניסטארן האבן געפרעגט, די אנדערע שטיינער זענען דאך שענער און טייערער, האט ער געענטפערט אז דער פערל ווייזט אז זיין מלוכה איז אפילו אין די טיפענישן און אין חושך, און דאס גיט אים אן עקסטערע חשיבות.
-
21:33 דער סאטמארער רב און זיין שטול
א גרויסער רב האט אמאל געפרעגט דעם סאטמארער רב צו ער קען אים אויסלערנען ווי אזוי נישט צו שלאפן, ווייל דער סאטמארער רב האט זיך א גאנצע וואך נישט געלייגט אין א בעט, נאר אמאל איינגעדרימלט אויף א פאר מינוט, און איז פונדעסטוועגן געווען פריש און מונטער. דער סאטמארער רב האט געענטפערט אז ס'איז שוין צו שפעט: זיין מאמע האט אים שוין אויסגעלערנט נישט צו שלאפן ווען ער איז געווען זעקס יאר אלט. אמאל האט זיך א קליין יונגעלע געזעצט אויף דעם שיינעם שטול פונעם סאטמארער רב אין בית המדרש, און איינער האט געטענהט אז דאס איז דעם רבי'נס שטול; דער סאטמארער רב האט געשמייכלט און געזאגט דעם יונגעלע אז ווען ער וועט אויך פערציג יאר נישט שלאפן אין א בעט, וועט ער אויך זיצן אויף אזא שטול.
אין דער מעשה: the Satmar Rav
-
25:37 איינס אזייגער אין דער גערער ישיבה
דער לב שמחה פון גור האט געמאכט א תקנה אז יעדער בחור מוז גיין שלאפן איינס אזייגער; ער מעג שלאפן וויפיל ער וויל, אבער ער זאל זיך לייגן איינס אזייגער, און ער האט געזאגט אז דאס איז א סגולה. אז ער האט געוואוסט אז א בחור גייט נישט שלאפן איינס אזייגער, האט ער מיט אים נישט גערעדט. דער משגיח געדענקט אז ביי א געוויסן באזוך אין ירושלים האט ער געדארפט רעדן מיטן משגיח פון דער גערער ישיבה, און ווען ער האט געפרעגט וואו ער איז, האט מען אים געענטפערט אז ס'איז שוין קרוב צו איינס: מ'האט שוין געזאגט קריאת שמע, און איינס אזייגער שלאפט מען.
אין דער מעשה: דער לב שמחה
געדאנקען
- 5:04 דער דרייפאכער משל פון מקום, זמן און נפש גייט אויך אויף טומאה: דער משגיח שטעלט צוזאם דעם בית הכסא, דעם וואס ווערט גע'דן אין צואה רותחת, און ניטל, אלס דער מקום, דער נפש און דער זמן פון טומאה.
- 4:09 לויט דעם בני יששכר פאסט דער עונש פון צואה רותחת פאר א חכמה וואס איז אפגעשניטן פון קדושה, ווייל זי איז ווי די פסולת וואס ווערט אפגעשיידט פונעם גוף.
- 9:34 דער פערל ווערט געשטעלט העכער פון שענערע און טייערערע שטיינער ווייל ער איז געבראכט געווארן פונעם חושך פון די טיפענישן, און אזוי ווערט די עבודה פון א פשוטן איד אין א פינצטערע צייט געשטעלט בראש דעם כתר פונעם מלך.
- 12:46 ווער עס לערנט אינמיטן דעם טומל פון א סאבוועי, און קאנצענטרירט זיך אויף א גמרא אדער א חסידיש ספר, קען אין הימל זיין חשוב ווי דער פערל, ווייל ער האט עס ארויסגעברענגט פון א מקום החושך.
- 18:37 אינמיטן שלאפן טוט מען תיקונים אזוי ווי ביים עסן טוט מען בירורים, און שלאפן איז א בחינה פון תחיית המתים, פון וואנעט דער מענטש שטייט אויף א בריאה חדשה.
- 25:00 א צדיק טייטשט "עד מתי עצל תשכב" אז דער חסרון פונעם עצל איז נישט וואס ער שטייט שפעט אויף, נאר וואס ער לייגט זיך שפעט.
וואס דער משגיח זאגט מ׳זאל ארויסנעמען
- 0:12 דער משגיח זאגט אז מ'זאל מיטנעמען די ליכטיגקייט פון חנוכה אין טבת אריין, דורך התמדה אין תורה און ליכטיגע תפילות, מיט שמחה.
- 14:43 דער משגיח זאגט אז מ'דארף אויפשטיין פרי און קומען אין צייט צום דאווענען, ווייל דער גאנצער טאג הענגט אין שחרית.
- 16:34 דער משגיח לייגט א דגש אויף זאגן קריאת שמע שעל המטה מיט כוונה.
- 23:42 דער משגיח זאגט אז יעדער מענטש דארף אפשאצן וויפיל שלאף ער דארף כדי צו זיין מונטער דעם גאנצן קומענדיגן טאג, און נישט שלאפן מער.
- 24:50 דער משגיח זאגט אז מ'דארף גיין שלאפן פרי און אין צייט, און אויפשטיין אין צייט.
דערמאנט אין דעם שיעור
פערזאנען אהרן הכהן, אונקלוס, דער בני יששכר, דער גערער רבי, דער הייליגער אר"י, דער לב שמחה, דער סאטמארער רב, דער שר שלום פון בעלזא, רבי אהרן קארלינער, רבי לוי יצחק בארדיטשובער, שלמה המלך
ערכים טבת, כתר, ניטל, עולם שנה נפש, עצלות, פיגול, קודש הקדשים, קריאת שמע, תחיית המתים