ברכת החמה
יתפלל שרק ה' יהיה אור של בנ"י ויתגלה שהשפע שייך רק להם
קאטאלאג: שונות נומ׳ 23 פאקעט גייד ז׳ 36 תשמ"א (1980–81) אידיש 25 מינ׳
הערן
עפענען אין דער אפליקאציע צום הערן
וועגן דעם שיעור
ביי ברכת החמה ערקלערט דער משגיח אז דער כח המשפיע פון דער זון, וואס אין גלות זעט אויס אז ער געהערט צו עשו, געהערט באמת צו כלל ישראל, און די ברכה אויף דער זון איז א תפילה אז דער אייבערשטער אליין זאל זיין דאס ליכט פון אידן.
דער משגיח עפנט מיט דעם אז די לבנה איז געגעבן געווארן פאר כלל ישראל און די זון פאר די אומות העולם, און ער פרעגט פארוואס אידן מאכן אזא גרויסע שמחה פון א ברכה אויף דער זון. ער ברענגט דעם תורת ישעיה אויפן ערשטן רש"י, אז בראשית איז מרמז אויף דער זון און אויף דער טבע, און אז יעדע אכט און צוואנציג יאר וויל דער אייבערשטער איבערגעבן דעם כח המשפיע צו אידן. פון רש"י אין פרשת תולדות ווייזט ער אז עשו'ס גרויסקייט איז געבארגט פון יעקב. די ברכה "עושה מעשה בראשית" איז א בקשה אז דער אייבערשטער זאל צוריקברענגען דעם אור הגנוז פון בראשית, ווען מ'האט נישט געדארפט קיין זון און קיין לבנה. ער דערציילט פונעם בני יששכר וויאזוי דער חוזה פון לובלין האט פארגעשריבן אין די ערשטע צוועלף טעג פון ניסן וואס וועט זיין יעדן חודש, ער זאגט אז ס'איז א סימן טוב וואס די ברכה פאלט היינט אויפן פערטן ניסן, דער טאג פון תמוז, און ער רופט צו א חשבון הנפש, התחדשות און קבלת עול מלכות שמים.
סדר השיעור
-
0:00 פארוואס פרייען זיך אידן מיט דער זון? שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח זאגט אז די לבנה איז געגעבן געווארן פאר כלל ישראל און די זון פאר די אומות, און פרעגט פארוואס די ברכה אויף דער זון איז א גרויסע שמחה. ער ברענגט דעם תורת ישעיה אויפן ערשטן רש"י, אז בראשית איז מרמז אויף דער זון, דער משפיע, און יעדע אכט און צוואנציג יאר וויל דער אייבערשטער איבערגעבן דעם כח צו אידן.
-
3:45 עשו'ס געבארגטע ליכט און דער אור הגנוז שטייט אינעם קאטאלאג
פון רש"י אין פרשת תולדות ווייזט דער משגיח אז עשו'ס כח קומט נאר פונעם חורבן פון ירושלים, ממילא געהערן זון און לבנה ביידע צו יעקב. ער טייטשט "עושה מעשה בראשית" אלס א בקשה צוריקצוקומען צום אור הגנוז, און לערנט רש"י אויף "מאורות" אז ס'איז א חסרון וואס מ'דארף די מאורות צו לייכטן.
-
9:40 דעם חוזה פון לובלין'ס שריפטן אין ניסן מעשה
דער משגיח דערציילט, פונעם בני יששכר'ס אייגענע עדות, וויאזוי דער חוזה פון לובלין האט אין די ערשטע צוועלף טעג פון ניסן פארגעשריבן אלעס וואס וועט פארקומען יעדן חודש פון יאר. ער ערקלערט אז די טעג כוללן דאס גאנצע יאר, און וויאזוי א מענטש פירט זיך דעמאלט, אזוי גייט זיין יאר.
-
13:18 דער פערטער ניסן קעגן תמוז שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח זאגט אז ס'איז א סימן טוב וואס די ברכה פאלט אויפן פערטן ניסן, קעגן תמוז, דער חודש פון דער זון'ס שטארקייט און פונעם חורבן. וויבאלד א מצוה וואס אידן טוען מיט א זאך גיט אריין א כח אין איר, איז די ברכה אויף דער זון אין יענעם טאג א סימן אז עשו'ס כח וועט צוגענומען ווערן.
-
17:01 התחדשות אין ניסן און דער מענטש וואס איז ישר
דער משגיח באשרייבט ניסן אלס דעם חודש ווען אלעס בליט, און כלל ישראל וואקסט צו א פאלק וואס קען מקבל זיין די תורה. ער רופט צו א חשבון הנפש אין די ערשטע צוועלף טעג, און זאגט אז יעדע אכט און צוואנציג יאר דארף א מענטש זיך צוריקשטעלן אין דעם יושר ווי ער איז באשאפן געווארן, און זיך אריינפאסן אינעם סדר פון מעשה בראשית.
-
21:30 קבלת עול מלכות שמים און ברכות צום סוף
דער משגיח רעדט וועגן זיך מחדש זיין און מקבל זיין עול מלכות שמים, ער זאגט אז דער טאג איז א שמחה של מצוה און אן עת רצון פאר תפילה, און ער שליסט מיט תפילות פאר א רפואה, און אז אזוי ווי מ'איז זוכה געווען צו בענטשן די זון, זאל מען זוכה זיין צו אן אור חדש על ציון און מקדש זיין די לבנה אין ירושלים.
דער שיעור, אויסגעשריבן
פארוואס פרייען זיך אידן מיט דער זון?
דער משגיח זאגט אז די לבנה איז געגעבן געווארן פאר כלל ישראל און די זון פאר די אומות, און דערפאר האבן געוויסע געפרעגט פארוואס מ'מאכט אזא שמחה פון דער ברכה אויף דער זון. ער ענטפערט מיטן תורת ישעיה אויף רש"י'ס ערשטע קשיא, פארוואס די תורה הייבט נישט אן מיט דער מצוה פון קידוש החודש: בראשית איז מרמז אויף דער זון, דער משפיע אין דער טבע, און די לבנה איז נאר א מקבל. יעדע אכט און צוואנציג יאר וויל דער אייבערשטער איבערגעבן דעם כח המשפיע צו אידן. ב,ג
עשו'ס געבארגטע ליכט און דער אור הגנוז
פון רש"י אין פרשת תולדות, אז צור איז נאר אנגעפילט געווארן פונעם חורבן פון ירושלים, ווייזט דער משגיח אז עשו האט גארנישט פון זיך; סיי די זון סיי די לבנה געהערן צו יעקב. די ברכה ווייזט אז דער כח פון דער זון געהערט באמת צו אידן, ווי מ'וועט זען ווען אור הלבנה וועט זיין כאור החמה. ד,ו
ער ברענגט דעם מדרש אז דער אור הגנוז האט געלייכט די ערשטע טעג און איז באהאלטן געווארן דעם פערטן טאג, ווען די זון און די לבנה זענען אויפגעהאנגען געווארן. היינט, ווען אלעס קומט צוריק צום אנהייב פון בראשית, בעט מען מיט "עושה מעשה בראשית" אז דער אייבערשטער זאל צוריקברענגען יענץ ליכט, ווי דער פסוק אין ישעיה ס' זאגט. רש"י'ס טייטש אז "מאורות" איז א קללה ווייזט אז דאס וואס די מאורות לייכטן איז אליין א חסרון. ז,ח,ט
דעם חוזה פון לובלין'ס שריפטן אין ניסן
דער משגיח דערציילט פונעם בני יששכר אין אגרא דכלה, אז דער חוזה פון לובלין האט יעדן פון די ערשטע צוועלף טעג פון ניסן פארגעשריבן וואס וועט פארקומען אין איין חודש פון יאר. איינמאל האט ער פארגעשריבן נאר פיר טעג, און ער איז נפטר געווארן אינעם פינפטן חודש. די טעג כוללן דאס גאנצע יאר, און וויאזוי א מענטש פירט זיך דעמאלט, אזוי גייט זיין יאר. כ
דער פערטער ניסן קעגן תמוז
דער משגיח זאגט אז ס'איז א סימן טוב וואס היי יאר פאלט די ברכה אויפן פערטן ניסן, וואס איז קעגן תמוז, דער חודש פון דער זון'ס שליטה און פונעם חורבן. ער ברענגט די גמרא אין ראש השנה אז א מצוה וואס מ'טוט מיט א זאך ברענגט אריין א ברכה אין איר, ווי דער עומר ביי די תבואה, און ער ערקלערט אז ווען אידן בענטשן די זון אין דעם טאג גיבן זיי איר אריין זייער כח, א סימן אז עשו'ס כח וועט צוגענומען ווערן. ע
התחדשות אין ניסן
ניסן, ערקלערט דער משגיח, איז ווען אלעס בליט און כלל ישראל וואקסט צו א פאלק וואס קען מקבל זיין די תורה, דערפאר זענען די ערשטע צוועלף טעג א צייט פאר א חשבון הנפש. דער אייבערשטער האט באשאפן דעם מענטש ישר, ווי קהלת זאגט, און ער האט זיך אליין קרום געמאכט; יעדע אכט און צוואנציג יאר דארף א מענטש זיך צוריקשטעלן אין דעם יושר פון זיין בריאה און זיך אריינפאסן אינעם סדר פון בראשית, אפילו ווען די סדרים אין ישיבה זענען שוואכער איבער יום טוב. צ
קבלת עול מלכות שמים
דער משגיח דאנקט דעם אייבערשטן וואס ער גיט א מענטש התחדשות, כדי ער זאל ווידער קענען מקבל זיין עול מלכות שמים. ער זאגט אז דער טאג איז א שמחה של מצוה און אן עת רצון פאר תפילה, ער בעט פאר א רפואה, און ער שליסט אז אזוי ווי מ'איז זוכה געווען צו בענטשן די זון, זאל מען זוכה זיין צו אן אור חדש על ציון און מקדש זיין די לבנה אין ירושלים.
מראי מקומות
תורה
נביאים
כתובים
תלמוד בבלי
מדרש
- ז Midrash (מקום נישט באשטימט) אינעם אויסשרייב: 5:58
ראשונים
אחרונים און חסידות
אנדערע
עיקרי הדברים
- 0:47 די לבנה איז געגעבן געווארן פאר כלל ישראל און די זון פאר די אומות העולם, און דערפאר האבן געוויסע געפרעגט פארוואס אידן מאכן אזא שמחה פון א ברכה אויף דער זון.
- 2:39 די זון איז דער משפיע און די לבנה דער מקבל; יעדע אכט און צוואנציג יאר וויל דער אייבערשטער איבערגעבן דעם כח המשפיע פון דער זון צו כלל ישראל.
- 4:06 עשו'ס כח ווערט אנגעפילט נאר פונעם חורבן פון ירושלים, ממילא געהערן באמת סיי די זון און סיי די לבנה צו יעקב.
- 7:02 די ברכה "עושה מעשה בראשית" בעט אז דער אייבערשטער זאל צוריקברענגען דעם אור הגנוז פון בראשית, ווען ער אליין, און נישט די זון און די לבנה, באלייכט.
- 10:56 די ערשטע צוועלף טעג פון ניסן כוללן דאס גאנצע יאר, און וויאזוי א מענטש פירט זיך אין זיי, אזוי וועט ער זיך פירן דאס גאנצע יאר.
- 13:18 היי יאר פאלט די ברכה אויפן פערטן ניסן, וואס איז קעגן חודש תמוז, דער חודש פון דער זון'ס שליטה און פונעם חורבן, און דער משגיח זעט דערין א סימן טוב.
- 20:11 יעדע אכט און צוואנציג יאר דארף א מענטש זיך מחדש זיין און זיך צוריקשטעלן אין דעם מצב פון יושר אין וועלכן דער אייבערשטער האט אים באשאפן.
קושיות און תירוצים
-
קשיא: 1:27 פארוואס מאכן אידן א גרויסע שמחה פון א ברכה אויף דער זון, ווען די זון געהערט צו עשו?
תירוץ: 3:33 יעדע אכט און צוואנציג יאר וויל דער אייבערשטער איבערגעבן דעם כח המשפיע פון דער זון צו אידן, און באמת געהערט אלעס וואס עשו האט צו יעקב.
-
קשיא: 2:05 פארוואס האט די תורה אנגעהויבן מיט בראשית און נישט מיט "החודש הזה לכם"?
תירוץ: 2:32 בראשית איז מרמז אויף דער זון און אויף דער טבע, און לערנט אז די גאנצע וועלט, די טבע אריינגערעכנט, איז באשאפן געווארן צוליב כלל ישראל.
-
קשיא: 5:40 פארוואס איז די ברכה אויף דער זון "עושה מעשה בראשית"?
תירוץ: 6:44 אין דעם טאג קומט אלעס צוריק צו דער ערשטער נקודה פון בראשית, און די ברכה בעט אז דער אייבערשטער זאל צוריקברענגען דעם אור הגנוז וואס האט געלייכט איידער די זון און די לבנה זענען אויפגעהאנגען געווארן.
-
קשיא: 8:13 פארוואס שטייט "מאורות" אויף אן אופן וואס חז"ל לערנען ארויס דערפון א קללה?
תירוץ: 9:07 ווייל דער תפקיד פון די מאורות צו לייכטן איז א חסרון; זייער אמת'ע כוונה איז למועדים ולימים ושנים, און ביי דער גאולה וועט דער אייבערשטער אליין באלייכטן.
מעשיות
-
10:02 דעם חוזה פון לובלין'ס פארשריבענע צעטל אין ניסן
דער בני יששכר שרייבט אין זיין ספר, אלס עדות פון וואס ער האט אליין געזען, וועגן דעם מנהג פון זיין רבי'ן, דער חוזה פון לובלין. דעם ערשטן טאג ניסן האט דער רבי פארגעשריבן אלעס וואס וועט פארקומען אין ניסן, דעם צווייטן טאג אלעס פון אייר, דעם דריטן טאג פון סיון, אזוי ווייטער די ערשטע צוועלף טעג. נאכן צוועלפטן טאג האט ער עס איבערגעגעבן צו די תלמידים, און זיי האבן נישט געטארט אריינקוקן ביזן סוף יאר, און דעמאלט האבן זיי געזען אז אלעס איז שוין געווען פארגעשריבן. איינמאל האט ער פארגעשריבן נאר די ערשטע פיר טעג, און יענעם יאר איז ער נפטר געווארן אינעם פינפטן חודש.
אין דער מעשה: the Bnei Yissaschar, דער לובלינער חוזה
געדאנקען
- 2:25 די תורה הייבט אן מיט בראשית און נישט מיט "החודש הזה לכם", ווייל בראשית איז מרמז אויף דער זון און אויף דער טבע, און די גאנצע טבע איז באשאפן געווארן צוליב כלל ישראל.
- 3:07 ברכת החמה איז א הכרזה אז די זון, דער מקור פון השפעה אין דער טבע, געהערט באמת צו אידן, כאטש אין גלות באקומען אידן נאר דאס וואס בלייבט איבער פון די אומות.
- 8:18 רש"י'ס טייטש אז "מאורות" איז א קללה מיינט אז דאס וואס די מאורות דארפן לייכטן איז אליין א חסרון; זייער אמת'ער תפקיד איז למועדים ולימים ושנים, און דאס ליכט דארף קומען פונעם אייבערשטן אליין.
- 14:55 וויבאלד א מצוה וואס מ'טוט מיט א זאך גיט אריין א כח אין איר, גיבן אידן, ווען זיי בענטשן די זון אויפן טאג וואס איז קעגן תמוז, אריין זייער כח אין דער זון, און דאס איז א סימן אז עשו'ס שליטה וועט זיך ענדיגן.
- 20:11 ווי די זון קומט יעדע אכט און צוואנציג יאר צוריק צו איר ערשטע נקודה, אזוי דארף א מענטש צוריקקומען צו זיין ערשטע נקודה, דער יושר ווי דער אייבערשטער האט אים באשאפן.
וואס דער משגיח זאגט מ׳זאל ארויסנעמען
- 18:14 דער משגיח זאגט אז מ'דארף מאכן א חשבון הנפש אין די ערשטע צוועלף טעג פון ניסן, טעג פון התחדשות, און ווער ס'האט נאך נישט אנגעהויבן זיך מחדש זיין קען עס נאך טון.
- 20:14 דער משגיח זאגט אז יעדע אכט און צוואנציג יאר דארף א מענטש זיך צוריקשטעלן אין דעם מצב פון זיין בריאה, צו זיין א גוטער, ערליכער און גלייכער מענטש.
- 20:41 דער משגיח זאגט אז אפילו ווען די סדרים אין ישיבה זענען שוואכער איבער יום טוב, דארף א מענטש וויסן אז ער איז א חלק פונעם סדר פון בראשית, און זיך אריינפאסן דערין.
- 23:37 דער משגיח זאגט אז א שמחה של מצוה איז אן עת רצון, ווען מ'דארף אויסגיסן דאס הארץ פארן רבונו של עולם.
דערמאנט אין דעם שיעור
פערזאנען דער בני יששכר, דער לובלינער חוזה, יעקב אבינו, עשו, רבי יהושע בן חנניה, רבי יצחק, רש"י
ערכים אור הגנוז, ברכת החמה, התחדשות, חשבון הנפש, נשיאים, קבלת עול מלכות שמים, רבונו של עולם