הקדמה; ביאור קושיא הראשונה שבספר; ביאור כחו של שבועה.
קאטאלאג: ספר התניא א' א נומ׳ 1 פאקעט גייד ז׳ 41 אידיש 45 מינ׳
הערן
עפענען אין דער אפליקאציע צום הערן
וועגן דעם שיעור
ביים אנהייב פון א סדר שיעורים אין תניא שטעלט דער משגיח פאר דעם ספר און זיין מחבר, פרעגט די ערשטע קשיא אין פרק א אויף דער שבועה צו זיין א צדיק און דאך זיין בעיניו כרשע, און ערקלערט פארוואס מען באשווערט די נשמה איידער זי קומט אראפ אויף דער וועלט.
דער משגיח עפנט מיטן בעל התניא, א תלמיד פונעם מגיד וואס איז געווען דער גרעסטער אין חכמת התורה, און ערקלערט אז דער תניא, נישט אזוי ווי ספרים פון דרשות אויף דער סדרה, שטעלט אויס די יסודות פון חסידות מיט א סדר און א המשך. דער תניא, זאגט ער, געהערט צום גאנצן כלל ישראל, און ער דערציילט אז ר' שרגא פייוועל מענדלאוויטש האט אים געלערנט מיט זיינע תלמידים. פונעם שער בלאט און דעם פסוק "כי קרוב" ווייזט ער אז יראת שמים איז נאר נאנט דורכן לאנגן וועג. דאס ווארט "תניא" ערקלערט ער אלס צוברעכן א קליפה און אלס אותיות פון לשון עתיד, א סימן פון תשובה. דערנאך שטעלט ער די ערשטע קשיא: די שבועה צו זיין א צדיק און דאך זיך האלטן פאר א רשע שטייט קעגן עבודת השם בשמחה. צום סוף ערקלערט ער פון אברהם אבינו'ס שבועה צו אליעזר אז א שבועה ברענגט ארויס באהאלטענע כחות, און ער פארבינדט די שבועה פון דער נשמה מיטן כח פון שבת.
סדר השיעור
-
0:00 דער בעל התניא און דער סדר פון זיין ספר שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח שטעלט פאר דעם בעל התניא אלס א תלמיד פונעם מגיד, דער גרעסטער צווישן זיי אין חכמת התורה, און שטעלט קעגן דעם סדר פונעם תניא מיט ספרים פון דרשות אויף דער סדרה. ער מערקט אן אז דער בעל התניא האט זיך מער פארלייגט אויף התבוננות און חכמה בינה דעת, און ער ענדיגט אז אלו ואלו דברי אלקים חיים.
-
4:59 א ספר פאר גאנץ כלל ישראל שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח זאגט אז ס'איז א גרויסער טעות צו מיינען אז דער תניא געהערט צו איין קרייז; מ'האט אים געלערנט אין גאנץ פוילן און אונגארן. ער דערציילט אז ר' שרגא פייוועל מענדלאוויטש האט אים געלערנט מיט זיינע תלמידים, ערקלערט ווי אזוי ער וועט ברענגען פון אסאך ספרים, און באשרייבט ווי דער בעל התניא האט געדרוקט דעם ספר צוליב די טעותים אין די קאפיעס, געזאמלט מפי ספרים ומפי סופרים.
-
10:21 "כי קרוב": דער לאנגער וועג צו יראת שמים שטייט אינעם קאטאלאג
אויפן פסוק "כי קרוב אליך הדבר" מערקט דער משגיח אן אז יראת שמים איז באמת זייער שווער, אזוי ווי שלמה המלך און די מסילת ישרים ווייזן. דורך דער מעשה אין גמרא פון א דרך קצרה וארוכה און א דרך ארוכה וקצרה ערקלערט ער אז זי איז נאר נאנט דורכן לאנגן וועג. דערנאך גייט ער איבער צום נאמען "ספר של בינונים".
-
14:04 וואס דאס לערנען תניא קען געבן שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח זאגט צו די צוהערער אז דער ספר קען מאכן א שינוי אין זייער עבודת השם און עפענען די טויערן צו אנדערע ספרים. ער ערקלערט אז די גאנצע תורה, אויך מעשה בראשית און מעשה מרכבה, איז געגעבן געווארן אויף סיני, אז נאר א קליין חלק פון דער תורה שבעל פה איז געבליבן, און אז די תלמידים פונעם בעל שם טוב האבן גענוצט נקודות פון קבלה נאר וואו ס'איז נוגע צו עבודה, אזוי ווי דער תניא וועט טון אויף אן איבערפלאכיגן אופן.
-
20:36 פארוואס דער ספר עפנט מיטן ווארט "תניא" שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח באשרייבט פרק א אלס א פרק פון קשיות, און דערנאך הקדמות איידער מ'קומט צו עבודה למעשה. ער רעדט פון דער גמרא אין נדה וואס פאנגט זיך אן מיט "תניא", ברענגט דעם זוהר אז א קליפה מיט דעם נאמען ווערט צובראכן ווען מ'לערנט א לימוד וואס הייבט זיך אן מיט דעם ווארט, און ערקלערט אז די פיר אותיות זענען די אותיות פון לשון עתיד, אזוי ווי "אהיה", א סימן פון תשובה.
-
26:57 די שבועה: א צדיק וואס האלט זיך פאר א רשע שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח לערנט די שבועה וואס מען באשווערט די נשמה, "תהי צדיק ואל תהי רשע, ואפילו כל העולם אומרים לך צדיק אתה היה בעיניך כרשע", און פרעגט ווי אזוי דאס גייט צוזאמען מיט עבודת השם בשמחה, וואס איז דער תכלית פון עבודה. ער ווייזט די סתירה פון ביידע זייטן: ווער ס'האלט זיך א גאנץ לעבן פאר א רשע ווערט עצב, און ווער ס'פילט זיך קיינמאל נישט שלעכט קען קומען צו קלות.
-
31:28 פארוואס אברהם אבינו האט באשוואוירן אליעזר שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח פרעגט פארוואס אברהם אבינו האט געדארפט באשווערן דעם נאמנות'דיגן אליעזר, און אזוי אויך יעקב מיט יוסף. ער ערקלערט אז א מענטש האט באהאלטענע כחות וואס קומען ארויס נאר אין א צייט פון נויט, און אז אברהם אבינו האט געוואוסט אז אליעזר וועט דארפן שטיין קעגן לבן, וואס איז בלעם, דער ראש פון דער סטרא אחרא. די שבועה וועט אליעזר געבן צו שעפן פון כחות וואס ער וואלט אנדערש נישט דערגרייכט.
-
37:43 וואס איז א שבועה שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ערקלערט אז א שבועה איז א גרויסער כח: א מענטש האט אין זיך די גאנצע בריאה, און א שבועה טראגט דעם כח פון שבעת ימי בראשית. ער טייטשט דאס ווארט פון לשון "שובע", זעטיקייט, און פון לשון "שפע", ווייל א ב' און א פ' ווערן געביטן, און באשרייבט די וועלט וואו די נשמה קומט אן אלס א שווערער ארט פול מיט סכנות.
-
41:24 די שבועה פון דער נשמה און דער כח פון שבת שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ענדיגט אז די נשמה, וואס קומט אראפ פון צווישן די מלאכים אין א וועלט פון ווידערשטאנד, דארף די שבועה אזוי ווי אליעזר און יוסף. ער ברענגט א ווארט פון די סלאנימער צדיקים וואס גלייכט שבת צו א ווארעמע אכסניה פאר א וואנדערער אין קאלטן רעגן, און ערקלערט אז די שבועה, אזוי ווי שבת, באנייט די כחות פון דער נשמה אויף איר וועג אין דער וועלט.
דער שיעור, אויסגעשריבן
דער בעל התניא און דער סדר פון זיין ספר
דער משגיח עפנט מיטן בעל התניא, א תלמיד פונעם מגיד. ער וויל נישט זאגן אז ער איז געווען דער גרעסטער פון די תלמידים, אבער אין חכמת התורה איז ער געווען דער גרעסטער. ספרים ווי דער קדושת לוי אדער דער תולדות יעקב יוסף זענען דרשות אויף דער סדרה; דער תניא שטעלט אויס די זעלבע יסודות מיט איין המשך פון אנפאנג ביזן סוף. ב,ג
א ספר פאר גאנץ כלל ישראל
דער משגיח זאגט אז ס'איז א גרויסער טעות צו מיינען אז דער תניא געהערט צו איין קרייז; מ'האט אים געלערנט אין גאנץ פוילן און אונגארן, און יעדער קען דערפון נהנה זיין. ר' שרגא פייוועל מענדלאוויטש האט אים געלערנט מיט זיינע תלמידים, און דער משגיח וועט ברענגען פון אסאך חסידישע ספרים אן אלעמאל אנצוזאגן פון וועמען.
"כי קרוב": דער לאנגער וועג צו יראת שמים
אויפן פסוק "כי קרוב אליך הדבר" מערקט דער משגיח אן אז יראת שמים איז באמת זייער שווער, אזוי ווי שלמה המלך ווייזט און ווי די מסילת ישרים הייבט אן. צו פארשטיין ווי אזוי זי איז נאנט ברענגט ער די מעשה אין גמרא פון א חכם וואס האט גענומען א קורצן וועג וואס איז געווען פארשטעלט ביי דער שטאט, און ער האט געמוזט צוריקגיין דורכן לאנגן וועג וואס איז טאקע אנגעקומען. ממילא זענען נישטא קיין קורצע וועגן צו יראת שמים; זי איז נאר נאנט דורכן לאנגן וועג. ז,ח,ט,י
וואס דאס לערנען תניא קען געבן
דער ספר, זאגט דער משגיח, קען מאכן א שינוי אין דער גאנצער עבודת השם און עפענען די טויערן צו אנדערע ספרים וואס וואלטן אנדערש געבליבן פארשלאסן. קבלה וועט ער נאר אנרירן אויבנאויף, נישט אלס היסטאריע, נאר כדי מ'זאל קענען דינען דעם אייבערשטן מיט מער אהבה און יראה.
די יסודות גייען צוריק ביז סיני: די גמרא זאגט אז דער "דבר גדול", מעשה מרכבה, און דער "דבר קטן", הוויות דאביי ורבא, זענען אלע איבערגעגעבן געווארן. נאר א קליין חלק פון דער תורה שבעל פה איז געבליבן, מערסטנס וואס מ'דארף צו מקיים זיין די מצוות. די תלמידים פונעם בעל שם טוב האבן נישט געלערנט קבלה בכלל, נאר גענוצט נקודות דערפון וואס זענען נוגע למעשה. כ
פארוואס דער ספר עפנט מיטן ווארט "תניא"
פרק א, ערקלערט דער משגיח, איז כמעט אינגאנצן קשיות; דערנאך קומען הקדמות, אזוי ווי יסודות פאר א חכמה, און ערשט דערנאך עבודה למעשה, ממילא דארף מען האבן געדולד.
דער ספר עפנט מיט דער גמרא בסוף פרק ג' דנדה, "תניא". אין זוהר, אין דער אידרא, שטייט פון א קליפה פון דער סטרא אחרא מיט דעם נאמען, וואס שטערט א מענטש פון ידיעת התורה, און א לימוד וואס פאנגט זיך אן מיט "תניא" צוברעכט איר כח. דאס ווארט איז אויך א סגולה אויף תשובה: דער אפטער רב אין אוהב ישראל פארבינדט דעם שם "אהיה" מיט תשובה ווייל ער רעדט פון דער צוקונפט, און די פיר אותיות פון "תניא" זענען פונקט די אותיות פון לשון עתיד. ל,מ,נ,ס
די שבועה: א צדיק וואס האלט זיך פאר א רשע
איידער די נשמה קומט אויף דער וועלט באשווערט מען זי: תהי צדיק ואל תהי רשע, און אפילו כל העולם זאגט אז דו ביסט א צדיק, היה בעיניך כרשע. דער משגיח פרעגט ווי אזוי דאס גייט, ווייל א מענטש טאר נישט ארומגיין און טראכטן אז ער איז א רשע. אזוי ווי דער תניא זאגט, ווערט ער עצב און קען נישט דינען דעם אייבערשטן בשמחה, וואס איז דער תכלית פון עבודה; תורה ווערט נקנה מיט שמחה, און די תוכחה קומט אויף "תחת אשר לא עבדת" בשמחה. ל,ע,פ,צ
אבער די שבועה איז א חוב אויפן גאנצן לעבן, אויב אזוי ווען וועט ער שוין דינען בשמחה? און אז ער וועט זיך קיינמאל נישט פילן שלעכט, קען ער קומען צו קלות. דער משגיח לאזט די סתירות שטיין.
פארוואס אברהם אבינו האט באשוואוירן אליעזר
דער משגיח פרעגט פארוואס אברהם אבינו האט באשוואוירן אליעזר, ווען אליעזר האט אים געדינט באמונה אפילו קעגן זיינע אייגענע אינטערעסן; אזוי אויך האט יעקב באשוואוירן יוסף נאכדעם וואס יוסף האט שוין צוגעזאגט. ק,ר
ער ערקלערט אז א מענטש האט באהאלטענע כחות וואס קומען ארויס נאר אין א צייט פון נויט, אזוי ווי שוואכע פרויען וואס האבן ארויסגעטראגן א פיאנא פון א ברענענדיג הויז. אברהם אבינו האט געוואוסט אז אליעזר וועט שטיין קעגן לבן, וואס לויטן תרגום יונתן איז ער בלעם, דער ראש פון דער סטרא אחרא, וואס וועט אנווענדן אלע כחות קעגן אים. ווען אליעזרס כחות וועלן אויסגיין, וועט די שבועה, וואס מ'האט פאר איר מורא, אים לאזן שעפן פון זיינע רעזערוון. ש
וואס איז א שבועה
א שבועה, ערקלערט דער משגיח, איז א גרויסער כח. א מענטש האט אין זיך די גאנצע בריאה, און דאס ווארט איז פון לשון שבע: א שבועה טראגט דעם כח פון שבעת ימי בראשית. עס איז אויך פון לשון שובע, אנגעפילט מיט אלע כחות, און פון לשון שפע, ווייל א ב' און א פ' ווערן געביטן. דאס דארף מען, ווייל די וועלט איז שווער, פול מיט סכנות ברוחניות ובגשמיות.
די שבועה פון דער נשמה און דער כח פון שבת
ממילא דארף די נשמה, וואס פארלאזט די חברותא פון די מלאכים און קומט אין א וועלט פון ווידערשטאנד, דעם עקסטערן כח פון א שבועה. דאס, זאגט דער משגיח, איז דער כח פון שבת: די סלאנימער צדיקים גלייכן עס צו א ווארעמע אכסניה וואו א וואנדערער, נאס פון קאלטן רעגן, איז זיך מחיה און גייט דערנאך ווייטער. שבת באנייט די כחות נאך די שווערע וואכנטעג, און די שבועה פון דער נשמה האלט זי אויף איר וועג אין דער וועלט.
מראי מקומות
תורה
כתובים
תרגום
משנה
תלמוד בבלי
זוהר און קבלה
אחרונים און חסידות
- ב Kedushas Levi (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 0:00
- ג Toldos Yaakov Yosef (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 0:00
- ד Likkutei Torah (מקום נישט באשטימט) 3:05 מפתח
- ה לכאורה Tanya, title page מפתח אינעם אויסשרייב: 8:35
- ו Shnei Luchos HaBris (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 8:35
- ט לכאורה Mesillas Yesharim, beginning מפתח אינעם אויסשרייב: 10:55
- ס Ohev Yisrael (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 22:10
- ע לכאורה Tanya ch. 1 מפתח אינעם אויסשרייב: 27:07
עיקרי הדברים
- 2:25 דער תניא שטעלט אויס די יסודות פונעם בעל שם טוב און פונעם מגיד מיט א המשך פון אנפאנג ביזן סוף, נישט אלס דרשות וואס זענען צוגעבינדן צו די פסוקים פון דער סדרה.
- 5:21 דער משגיח שטעלט אוועק אז דער תניא איז א ספר פונעם גאנצן כלל ישראל, וואס מ'האט געלערנט אין גאנץ פוילן און אונגארן, און נישט א ספר פון איין קרייז חסידים.
- 10:55 יראת שמים איז נאר נאנט דורכן לאנגן וועג; ס'איז נישטא קיין קורצע וועגן צו יראת שמים.
- 27:43 די ערשטע קשיא פונעם ספר איז ווי אזוי די שבועה צו זיין בעיניו כרשע גייט צוזאמען מיט דעם וואס מ'דארף דינען דעם אייבערשטן בשמחה.
- 33:12 א שבועה שעפט פון א מענטשנס באהאלטענע כחות, כחות וואס ער ווייסט אליין נישט אז ער האט, אויף א צייט פון נויט.
- 38:38 א שבועה טראגט מיט זיך דעם כח פון שבעת ימי בראשית און ברענגט זעטיקייט און שפע, וואס די נשמה דארף האבן כדי צו שטיין קעגן דער שווערער וועלט.
קושיות און תירוצים
-
קשיא: 23:53 פארוואס עפנט דער בעל התניא זיין ספר מיטן ווארט "תניא"?
תירוץ: 23:17 ווייל לויטן זוהר צוברעכט א לימוד וואס פאנגט זיך אן מיט דעם ווארט א קליפה מיט דעם נאמען וואס שטערט א מענטש פון תורה; און די אותיות זענען פון לשון עתיד, א סימן פון תשובה.
-
קשיא: 31:52 פארוואס האט אברהם אבינו געדארפט באשווערן דעם נאמנות'דיגן אליעזר?
תירוץ: 35:06 אליעזר וועט דארפן שטיין קעגן לבן, וואס איז בלעם, וואס וועט אנווענדן אלע כחות קעגן אים; די שבועה וועט אים געבן צו שעפן פון באהאלטענע כחות ווען זיינע אייגענע כחות ווערן אויס.
-
קשיא: 31:19 פארוואס באשווערט מען די נשמה איידער זי קומט אויף דער וועלט?
תירוץ: 40:29 די וועלט איז שווער און פול מיט סכנות, און די נשמה פארלאזט די חברותא פון די מלאכים; זי דארף דעם עקסטערן כח פון א שבועה, וואס טראגט דעם כח פון דער גאנצער בריאה, כדי צו שטיין קעגן דעם ווידערשטאנד.
מעשיות
-
12:07 דער קורצער לאנגער וועג און דער לאנגער קורצער וועג
דער משגיח דערציילט די מעשה אין גמרא פון א חכם וואס האט געוואלט אנקומען אין א שטאט און האט געפרעגט א מיידל דעם וועג. זי האט אים געוויזן א וועג וואס איז געווען קורץ, אבער ווען ער איז געקומען נאנט צו דער שטאט איז עס געווען פארשטעלט מיט גערטנער און ער האט נישט געקענט אריינגיין. ער האט געדארפט צוריקגיין און נעמען דעם אנדערן וועג, וואס איז געווען לאנג אבער האט אים טאקע אריינגעברענגט.
-
33:35 פרויען וואס האבן אויפגעהויבן א פיאנא ביי א פייער
דער משגיח דערציילט, אלס א באקאנטע זאך, פון פשוטע שוואכע פרויען וואס ווען ס'איז אויסגעבראכן א פייער אין א הויז האבן זיי געטראגן א פיאנא אויף זייערע אקסלען. זיי האבן פלוצלינג באקומען כחות וואס זיי האבן נישט געוואוסט אז זיי האבן. ער לייגט צו אז דאקטוירים ערקלערן דאס דורך הארמאנען אזוי ווי אדרענאלין וואס גייען אריין אין בלוט אין א צייט פון נויט.
-
42:16 דער וואנדערער און די ווארעמע אכסניה
אין נאמען פון די סלאנימער צדיקים באשרייבט דער משגיח א וואנדערער וואס כאפט זיך אריין אין א קאלטן שניי געמישט מיט רעגן, נאס, הונגעריג, דורשטיג און מיד. אינמיטן וועג קומט ער צו אן אכסניה, מ'לאזט אים אריין, ער טרוקנט זיינע קליידער, באקומט א ווארעמע סעודה און א ווארעם בעט, און ער איז זיך מחיה. ווען ער איז פארטיג, דארף ער גיין ווייטער.
געדאנקען
- 2:30 דער חילוק פונעם תניא איז זיין פארעם: די זעלבע יסודות וואס געפינען זיך צעשפרייט אין די ספרים פון די אנדערע תלמידים פונעם מגיד שטייען אין אים אויסגעשטעלט מיט איין המשך, אזוי ווי א לערן-בוך.
- 10:55 דער משגיח לערנט "כי קרוב" אז יראת שמים איז זייער שווער, און זי ווערט נאנט נאר פאר דעם וואס גייט דעם לאנגן וועג, אזוי ווי דער "דרך ארוכה וקצרה" אין דער גמרא.
- 25:13 די פיר אותיות פון "תניא" זענען פונקט די אותיות וואס מאכן לשון עתיד אין לשון הקודש, און ממילא רעדט דאס ווארט אליין פון "איך וועל זיין", דער שטאנד פון א בעל תשובה.
- 37:17 אברהם אבינו'ס שבועה איז נישט געווען א סימן פון חשד אויף אליעזר, נאר א הכנה אויף א צייט פון נויט: א שבועה עפנט כחות וואס א מענטש קען אליין נישט דערגרייכן.
- 39:11 שבועה איז פארבונדן מיט שבע, מיט שובע און מיט שפע, ווייל א ב' און א פ' ווערן געביטן; דער משגיח ווייזט אן אז אין א ספר תורה האט א פ' א ווייסע ב' אין זיך.
- 43:24 די שבועה וואס מען גיט דער נשמה פאר דער געבורט ארבעט אזוי ווי שבת פאר א וואנדערער אין דער וואך: א באנייאונג פון כחות פון א העכערן ארט אויף א שווערן וועג.
וואס דער משגיח זאגט מ׳זאל ארויסנעמען
- 27:55 דער משגיח זאגט אז א מענטש טאר נישט ארומגיין און טראכטן אז ער איז א רשע; דאס וועט אים נישט ברענגען צו אידישקייט. ער דארף גיין מיט מוט, מיט אמביציע און מיט א רצון צו זיין גוט, מיט שמחה אז פון יעצט אן וועט ער דינען דעם אייבערשטן.
- 29:12 דער משגיח זאגט אז א איד דארף זיין בשמחה, זיך פרייען אז ער איז א איד און אז ער האט די זכיה צו דינען דעם רבונו של עולם.
- 30:56 דער משגיח מערקט אן אז מ'דארף פון צייט צו צייט מאכן א חשבון הנפש און חרטה האבן אויף דעם וואס מ'האט נישט געטון דעם רצון השם.
דערמאנט אין דעם שיעור
פערזאנען אברהם אבינו, אליעזר עבד אברהם, בלעם, דער אפטער רב, דער בעל התניא, דער הייליגער בעל שם טוב, דער הפלאה, דער מעזריטשער מגיד, דער רבי ר' מלך, יוסף הצדיק, יעקב אבינו, לבן, משה רבינו, ר' שרגא פייוול מענדלאוויטש, רבי זושא אניפאליער, רבי לוי יצחק בארדיטשובער, רבי שמעלקע ניקלשבורגער, שלמה המלך
ערכים בינוני, השפעה, חשבון הנפש, יראת שמים, מעשה בראשית, מרכבה, סטרא אחרא, עצבות, קליפה, שבועה