למצוא בדברי רשות נקודת אלקות' להשתמש בדברים גשמיים לשם שמים.
קאטאלאג: ספר התניא א' ז נומ׳ 22 פאקעט גייד ז׳ 43 אידיש 44 מינ׳
הערן
עפענען אין דער אפליקאציע צום הערן
וועגן דעם שיעור
אויפן תניא פרק ז ערקלערט דער משגיח אז דברי רשות קומען פון קליפת נוגה, און א איד קען זיי מעלה זיין צו קדושה ווען ער טוט זיי לשם שמים, אזוי ווי יצחק האט געפונען א באר מים חיים אין די בארות וואס ער האט געגראבן.
דער משגיח עפנט תניא פרק ז: נאכדעם וואס דער בעל התניא האט מסביר געווען אז תורה און מצוות זענען מלביש דעם מענטש אין קדושה און עבירות אין דעם סטרא אחרא, רעדט ער יעצט פון דברי רשות. דער נפש הבהמית פון א איד, כשר'ע בהמות און עסנווארג וואס מ'מעג עסן קומען פון קליפת נוגה, א בחינה ממוצעת וואס קען זיך נוטה זיין אהער אדער אהין. עסן, טרינקען און ביזנעס זענען פאר זיך נישט קיין מצוה און נישט קיין עבירה; לשם שמים ווערן זיי מעלה צו קדושה, און פאר תאוה פאלן זיי אריין אין די קליפות. די וועלט איז באשאפן געווארן מיט דער תורה, ממילא האט יעדע זאך א נקודה פון אלקות, און דאס איז דער פשט אין די בארות פון יצחק און די שעפסן פון יעקב. נאר א איד קען מעלה זיין נוגה. א פשוטער מענטש דארף האבן א הנאה, אבער מיט א מאס וואס יעדער מוז אפשאצן פאר זיך, אזוי ווי דער בני יששכר ערקלערט. א הנאה שלא לשם שמים לאזט איבער א רושם וואס דארף חיבוט הקבר, און דברים אסורים בלייבן געבונדן ביז די לעצטע צייטן.
ענינים: עבודה בגשמיות · קדושה און קליפה · די צוויי נפשות (תניא פרקים א-ח)
סדר השיעור
-
0:00 דברי רשות און קליפת נוגה שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח חזר'ט איבער דעם פריערדיגן פרק, אז תורה און מצוות זענען מלביש דעם מענטש אין קדושה און עבירות אין דעם סטרא אחרא, און פירט אריין פרק ז וועגן דברי רשות. דער נפש הבהמית פון א איד איז פון קליפת נוגה, ממילא איז א דבר הרשות אויף דער וואג און ווענדט זיך אין דער כוונה, וואס ער ווייזט מיט א משל פון מצה, חמץ און ברויט מיט פוטער.
-
6:05 דער לשון התניא: א בחינה ממוצעת אין א וועלט וואס איז רובו רע שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח לערנט דעם תניא: דער נפש החיונית פון א איד, כשר'ע בהמות און צמחים וואס מ'מעג עסן, און יעדע מעשה, דיבור און מחשבה פון דברי רשות וואס מ'טוט נישט לשם שמים, באקומען זייער חיות פון קליפת נוגה. ער ערקלערט נוגה אלס א בחינה ממוצעת, אזוי ווי א וואג וואס קען זיך נייגן אויף ביידע זייטן, און ווייזט אז עולם הזה איז רובו רע מיט א ביסל גוטס אריינגעמישט.
-
13:32 די בארות פון יצחק: געפינען אלקות אין דער ערד שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ווענדט עס אן אויף עסן און ביזנעס כדי צו דינען דעם אייבערשטן, און גייט איבער צו די בארות וואס יצחק האט געגראבן אין דער פרשה. וויבאלד די וועלט איז באשאפן געווארן מיט דער תורה, איז די וועלט דער חיבור און די תורה דער פירוש, און בארות גראבן הייסט געפינען די נקודה פון אלקות אין ארציות'דיגע זאכן; די דריי בארות פארבינדט ער מיט וואכנטאג און שבת.
-
19:55 די שעפסן פון יעקב און די ברכה פון יצחק שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח שטעלט אוועק א היינטיגע ביאגראפיע קעגן דעם וואס די תורה דערציילט וועגן יעקב וואס האט געפאשעט שעפסן צוואנציג יאר; נאר דער וואס לערנט מיט אמונה ווייסט אז דאס איז נישט געווען קיין פשוטע געשעפטן. יצחק האט געגראבן בארות פאר גאנץ כלל ישראל, און זיין ברכה פון טל השמים, שמני הארץ, דגן און תירוש ווייזט אז די אבות האבן געקענט אריינגיין אין גשמיות און מעלה זיין די ניצוצות הקדושה וואס ליגן דארט.
-
24:30 ביזנעס לשם שמים; נאר א איד איז מעלה נוגה שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ברענגט פון ספרים אויף פרשת נח און פרשת ויצא אז ביזנעס וואס מ'טוט אויפן אופן פון קדושה, ערליך און כדי צו האבן געלט פאר תורה, מצוות און צדקה, איז מעלה קליפת נוגה און קען דערגרייכן גרויסע עליות. דאס קען נאר א איד; ער ברענגט דעם מדרש אז א גוי ברענגט נאר עולות, ווייל א איד קען עסן שלמים לשם שמים.
-
27:41 א מענטש דארף א הנאה, מיט א מאס שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח לערנט דעם תניא וועגן עסן פעטס פלייש און טרינקען גוטן וויין כדי צו דערברייטערן דעם דעת צום אייבערשטן און זיין תורה, און ערקלערט אז א פשוטער מענטש וואס איז הונגעריג קען נישט לערנען און נישט דאווענען. ער דערציילט א משל פון א פסיכאלאגיסט מיט א זיפער אינעם בויך און פון ר' נחום טשערנאבילער, און ער ענדיגט אז חוץ די גרויסע צדיקים מוז מען נעמען א הנאה מיט א מאס.
-
33:01 קדושים תהיו, עונג שבת און דעם מילתא דבדיחותא פון רבה שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ברענגט דעם בני יששכר אויף קדושים תהיו און דעם רמב"ן'ס נבל ברשות התורה: די תורה קען נישט באשטימען וויפיל מ'זאל עסן ווייל יעדער מענטש איז אנדערש, ממילא מוז יעדער אפשאצן פאר זיך. ער לייגט צו אז שבת איז דער עונג אליין די מצוה, און ערקלערט דעם מילתא דבדיחותא וואס רבה האט געזאגט פארן שיעור, אז ער האט אריינגעברענגט די תלמידים אין א גוטע שטימונג און אזוי איז עס נכלל געווארן אין קדושה.
-
37:47 הנאה פאר זיך, חיבוט הקבר און דברים אסורים שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח לערנט דעם תניא: דער וואס עסט נאר פאר תאוה ברענגט אראפ די חיות פון דעם מאכל לפי שעה אין די דריי קליפות הטמאות, אבער וויבאלד עס איז געווען כשר גייט עס ווידער ארויף ווען ער לערנט און דאווענט מיט איר כח. דער רושם פון דער הנאה בלייבט און דארף חיבוט הקבר, און דברים אסורים בלייבן געבונדן צו די קליפות ביז די לעצטע צייטן ווען דער מות און די טומאה וועלן אוועקגענומען ווערן.
דער שיעור, אויסגעשריבן
דברי רשות און קליפת נוגה
דער משגיח דערמאנט אז אינעם פריערדיגן פרק האט דער בעל התניא מסביר געווען, אז ווער ס'איז עוסק אין תורה און מצוות ווערט אינגאנצן מלובש אין קדושה, און ווער ס'טוט אן עבירה ווערט מלובש אין דעם סטרא אחרא. פרק ז רעדט יעצט פון דברי רשות. דער נפש הבהמית פון א גוי קומט פון די דריי קליפות הטמאות, אבער ביי א איד איז ער פון קליפת נוגה, א קליפה וואו די קדושה שיינט אריין און מ'קען זי מהפך זיין לטוב. א
טייל זאגן אז ס'איז נישטא קיין דבר הרשות, נאר אדער מצוה אדער עבירה. דער משגיח ערקלערט אז דאס איז דער פשט: די זאך אליין שטייט אויף דער וואג, און עס ווענדט זיך וואס מ'טוט דערמיט. מצה עסן פסח איז א מצוה, חמץ אן עבירה, און ברויט מיט פוטער איז רשות; לשם שמים ווערט עס נתהפך לטוב, און פאר תאוה פאלט עס אריין אין די קליפות.
א בחינה ממוצעת אין א וועלט וואס איז רובו רע
דער משגיח לערנט דעם תניא, אז דער נפש החיונית פון א איד, וואס איז מלובש אין זיין בלוט, באקומט פון קליפת נוגה, און אזוי אויך כשר'ע בהמות, צמחים וואס מ'מעג עסן, און יעדע מעשה, דיבור און מחשבה פון רשות. א מענטש האט צוויי נפשות, נפש האלקית און נפש הבהמית; א בהמה האט נאר איינס. א כשר'ע בהמה איז פון נוגה, ווייל מ'מעג זי עסן און מעלה זיין, און טמא'ע בהמות זענען פון די קליפות הטמאות. א
אפילו וואס א מענטש דארף צום לעבן, אויב זיין כוונה איז נישט לשם שמים, איז עס נישט בעסער ווי דער נפש הבהמית אליין. נוגה איז א בחינה ממוצעת, ווי א וואג וואס קען זיך נייגן אויף ביידע זייטן. עולם הזה איז רובו רע מיט א ביסל גוטס: מער בעלי חיים ווי מענטשן, מער טמא'ע ווי טהור'ע, מער גוים ווי אידן, מער רשעים ווי צדיקים. פונדעסטוועגן קען מען אלץ וואס איז נישט אסור מהפך זיין לטוב. א
די בארות פון יצחק
דער משגיח ווענדט עס אן אויף עסן און אויף ביזנעס. ווער ס'איז עוסק אין ביזנעס כדי צו קענען דינען דעם רבונו של עולם, צו האבן געלט פאר עסן, קליידער, שכר לימוד פאר די קינדער, א טלית, א לולב און צדקה, ברענגט ער אלץ אריין אין קדושה; אויב נישט, גייט עס אריין אין קליפת נוגה. דאס, זאגט ער, ווייזט די סדרה, פרשת תולדות, וואס דערציילט באריכות וועגן די בארות וואס יצחק האט געגראבן און אנגערופן. ד
די וועלט איז באשאפן געווארן מיט דער תורה, ממילא האט יעדע זאך תורה, נישט נאר א גמרא נאר אויך ביזנעס. דער אייבערשטער האט געמאכט א חיבור און א פירוש דערויף: די וועלט איז דער חיבור און די תורה דער פירוש. בארות גראבן מיינט געפינען דעם באר מים חיים, די נקודה פון אלקות אין ארציות. עשק און שטנה, וואו מ'באגעגנט א ווידערשטאנד, זענען די עבודה פון וואכנטאג; רחובות איז שוין שבת. ג,ה
די שעפסן פון יעקב און די ברכה פון יצחק
א ביאגראף פון א גרויסן מענטש וואלט קיינמאל נישט געשריבן וועגן צוואנציג יאר פאשען שעפסן, און די תורה דערציילט עס אויף יעקב אבינו, ווייל ווער ס'לערנט מיט אמונה ווייסט אז דאס זענען נישט געווען פשוטע געשעפטן. אזוי אויך זענען יצחק'ס בארות נישט געווען פשוטע בארות; דארט האט ער געפונען א באר מים חיים, א וועג פאר גאנץ כלל ישראל אין גלות עס צו געפינען אינמיטן די ארציות. ו
ביזנעס לשם שמים; נאר א איד איז מעלה נוגה
דער משגיח זאגט אז ס'איז א שטארקער ווארט, אבער אזוי שטייט אין ליקוטי תורה פרשת נח און אין מאור עינים פרשת ויצא: ביזנעס אויפן אופן פון קדושה, ערליך און לויט אלע הלכות, כדי צו האבן געלט פאר תורה, מצוות און צדקה, קען דערגרייכן גרויסע עליות און איז מעלה קליפת נוגה. דאס קענען נאר אידן. דער מדרש זאגט אז א גוי ברענגט נאר עולות, ווייל א איד קען עסן שלמים לשם שמים. ח,ט,י
א מענטש דארף א הנאה, מיט א מאס
דער תניא גייט ווייטער: ווער ס'עסט פעטס פלייש און טרינקט גוטן וויין כדי צו דערברייטערן זיין דעת צום אייבערשטן און זיין תורה, אזוי ווי רבא זאגט חמרא וריחא פקחין, איז עס מעלה צו קדושה. דער משגיח ערקלערט אז א מענטש האט א גוף וואס מ'מוז צופרידן שטעלן; א הונגעריגער קען נישט לערנען און נישט דאווענען. א פסיכאלאגיסט האט אים אמאל געזאגט אז א מענטש וואס מ'שפייזט יעדן טאג דורך א זיפער אינעם בויך וועט באלד צוזאמענפאלן, ווייל ער האט נישט קיין טעם פון עסן. כ,ל
גרויסע צדיקים, ווי ר' נחום טשערנאבילער וואס האט געגעסן גאר ווייניג, האבן זייער הנאה פון תורה און מצוות. א פשוטער מענטש מוז האבן א הנאה, אבער מיט א חשבון און נישט מער ווי ער דארף; דאס איבעריגע גייט צו די קליפות.
קדושים תהיו און דער מילתא דבדיחותא פון רבה
דער בני יששכר פרעגט אויף קדושים תהיו, וואס דער רמב"ן טייטשט אז מ'זאל נישט זיין קיין נבל ברשות התורה, פארוואס די תורה זאגט נישט וויפיל מ'זאל עסן. מענטשן זענען אנדערש: וואס ביי איינעם איז לשם שמים איז ביי א צווייטן צופיל. טריפות קען די תורה אסר'ן, אבער יעדער מוז אפשאצן פאר זיך וויפיל ער דארף. מ,נ,ס
הנאה פאר זיך און חיבוט הקבר
ווער ס'עסט נאר פאר תאוה, נישט פאר געזונט און נישט פאר ישוב הדעת, ברענגט אראפ די חיות פון דעם מאכל לפי שעה אין די דריי קליפות הטמאות, אזוי ווי ער וואלט געגעסן טריף. אבער וויבאלד דאס פלייש און דער וויין זענען געווען כשר, גייען זיי ווידער ארויף ווען ער לערנט און דאווענט מיט זייער כח.
דער רושם פון דער הנאה שלא לשם שמים בלייבט אינעם גוף, און די ספרים רעדן פון חיבוט הקבר, וואו מלאכים קלאפן עס ארויס ווי פון א מאטראץ. דברים אסורים זענען געבונדן צו די קליפות און קענען נישט ארויפגיין אפילו דורך תורה און תפילה נאכדעם, ביז דעם טאג ווען בלע המות לנצח און אלץ וואס דער סטרא אחרא האלט געפאנגען וועט האבן זיין עליה. צ,ק
מראי מקומות
תורה
נביאים
כתובים
תלמוד בבלי
מדרש
- י Midrash (מקום נישט באשטימט) אינעם אויסשרייב: 24:38
זוהר און קבלה
ראשונים
אחרונים און חסידות
עיקרי הדברים
- 2:31 דער נפש הבהמית פון א איד קומט פון קליפת נוגה און נישט פון די דריי קליפות הטמאות לגמרי, ממילא קען מען די דברי רשות וואס ער ניצט מהפך זיין צו קדושה.
- 4:06 א דבר הרשות איז פאר זיך אויף דער וואג; צי עס גייט ארויף צו קדושה אדער אראפ צו די קליפות ווענדט זיך אין דעם צי מ'טוט עס לשם שמים.
- 16:41 וויבאלד די וועלט איז באשאפן געווארן מיט דער תורה, האט יעדע זאך א נקודה פון אלקות, און א איד איז געקומען אויף דער וועלט זי צו געפינען.
- 25:41 נאר א איד קען מעלה זיין קליפת נוגה; ביי א גוי געהערט אלץ צו די דריי קליפות הטמאות.
- 29:37 א פשוטער מענטש דארף האבן א הנאה פון עולם הזה כדי ער זאל קענען לערנען און דאווענען, אבער מיט א מאס וואס יעדער מוז אפשאצן פאר זיך.
- 38:51 היתר'דיגע עסנווארג וואס מ'עסט פאר תאוה פאלט לפי שעה אריין אין די קליפות הטמאות, אבער עס קען ווידער ארויפגיין ווען מ'לערנט און מ'דאווענט מיט איר כח; דער רושם דארף חיבוט הקבר, און דברים אסורים בלייבן געבונדן ביז די לעצטע צייטן.
קושיות און תירוצים
-
קשיא: 3:52 אויב, ווי טייל האלטן, ס'איז נישטא קיין דבר הרשות און אלץ איז אדער א מצוה אדער אן עבירה, ווי אזוי רעדט דער תניא פון דברי רשות?
תירוץ: 4:04 די זאך אליין שטייט אויף דער וואג; ווען מ'טוט עס לשם שמים טוט מען דערמיט דעם רצון הבורא, און ווען פאר תאוה, נישט.
-
קשיא: 15:38 פארוואס דערציילט די תורה אזוי באריכות וועגן די בארות וואס יצחק האט געגראבן און די נעמען וואס ער האט זיי געגעבן?
תירוץ: 18:41 דאס זענען נישט געווען פשוטע בארות פאר וואסער; גראבן אין דער ערד איז געווען געפינען דעם באר מים חיים, די נקודה פון אלקות אין יעדע זאך, פאר גאנץ כלל ישראל.
-
קשיא: 23:21 פארוואס האט יצחק געבענטשט יעקב מיט טל השמים, שמני הארץ, דגן און תירוש, ווען מ'וואלט געוואונטשן א קינד ער זאל זוכה זיין צו תורה?
תירוץ: 24:00 די כח פון די אבות איז געווען אריינצוגיין אין גשמיות'דיגע ענינים און מעלה זיין די ניצוצות הקדושה וואס ליגן דארט.
-
קשיא: 33:50 פארוואס שטייט נישט אין דער תורה וויפיל א מענטש זאל עסן?
תירוץ: 33:55 אזוי ווי דער בני יששכר ערקלערט, מענטשן זענען אנדערש: וואס ביי איינעם איז לשם שמים איז ביי א צווייטן צופיל, ממילא מוז יעדער אפשאצן פאר זיך.
מעשיות
-
30:02 דער פסיכאלאגיסט און דער זיפער
דער משגיח דערציילט אז ער האט אמאל גערעדט וועגן דעם מיט א גרויסן פסיכאלאגיסט. יענער האט געגעבן א משל פון א מענטש וואס דער דאקטער האט אים געמאכט אן עפענונג אינעם בויך מיט א זיפער, אז יעדן טאג זאל מען אריינלייגן א ביסל פלייש און ברויט און אזוי זאל ער לעבן. אין א קורצע צייט, האט ער געזאגט, וועט ער באקומען א נערוון-צוזאמענברוך, ווייל ער האט נישט קיין טעם פון דעם עסן.
-
31:44 ר' נחום טשערנאבילער
דער משגיח דערציילט אז ר' נחום טשערנאבילער, דער מאור עינים, איז געווען א דיקער, פעטער מענטש, און פונדעסטוועגן האט ער געגעסן גאר ווייניג. דער משגיח ברענגט עס צו ווייזן אז גרויסע צדיקים האבן זייער הנאה פון תורה און מצוות, נישט אזוי ווי א פשוטער מענטש.
אין דער מעשה: Rebbe Nachum of Chernobyl
געדאנקען
- 3:55 דער שיטה אז ס'איז נישטא קיין דבר הרשות און אלץ איז אדער א מצוה אדער אן עבירה גייט צוזאמען מיטן תניא: די זאך אליין שטייט אויף דער וואג, און נאר וואס מ'טוט דערמיט באשליסט.
- 17:36 דער אייבערשטער האט געמאכט א חיבור און דערויף א פירוש: די וועלט איז דער חיבור און די תורה איז דער פירוש, ממילא נאר דער וואס לערנט תורה פארשטייט וואס די וועלט איז.
- 18:29 די בארות וואס אברהם און יצחק האבן געגראבן זענען דאס זוכן דעם באר מים חיים, די נקודה פון אלקות אין ארציות'דיגע זאכן, און יצחק האט זיי געגראבן אלס א וועג פאר גאנץ כלל ישראל אין גלות.
- 20:05 די תורה קען לאנג דערציילן ווי יעקב האט געפאשעט לבן'ס שעפסן, וואס קיין ביאגראף וואלט נישט געשריבן אויף א גרויסן מענטש, ווייל דער וואס לערנט מיט אמונה ווייסט אז דאס זענען נישט געווען פשוטע געשעפטן.
- 23:21 יצחק האט געבענטשט יעקב מיט גשמיות'דיגע ברכות און נישט מיט תורה, ווייל די כח פון די אבות איז געווען אריינצוגיין אין גשמיות און מעלה זיין די ניצוצות הקדושה וואס ליגן דארט.
- 33:50 די תורה קען נישט באשטימען וויפיל א מענטש זאל עסן, ווייל וואס ביי איינעם איז לשם שמים איז ביי א צווייטן צופיל; זי קען נאר אסר'ן טריפות.
- 41:20 אפילו ווען דער מאכל אליין גייט ארויף דורך דעם וואס מ'לערנט און מ'דאווענט נאכדעם, בלייבט דער רושם פון דער הנאה שלא לשם שמים, און דאס איז וואס חיבוט הקבר נעמט ארויס.
וואס דער משגיח זאגט מ׳זאל ארויסנעמען
- 24:58 דער משגיח זאגט אז ביזנעס זאל מען טאן לשם שמים: ערליך, מקיים זיין אלע הלכות פון ביזנעס, כדי צו האבן געלט פאר לימוד התורה, מצוות און צדקה.
- 30:58 דער משגיח זאגט אז ער געפינט אפטמאל נויטיג צו זאגן פאר יונגע בחורים אז זיי זאלן נישט פליען אין הימל נאר וויסן וואו זיי האלטן.
- 32:28 דער משגיח זאגט אז א מענטש מוז נעמען וואס ער דארף פון גשמיות'דיגע הנאות מיט א מאס, נישט צופיל, און יעדער מוז אפשאצן פאר זיך וויפיל ער דארף לשם שמים.
דערמאנט אין דעם שיעור
פערזאנען אברהם אבינו, דער בעל התניא, דער רמב"ן, יעקב אבינו, יצחק אבינו, ר' משה פיינשטיין, רבה בר נחמני, רבי ישראל סאלאנטער, רבי נחום טשערנאבילער, רחל אמנו
ערכים חיבוט הקבר, לשם שמים, ממוצע, ניצוצות, נפש הבהמית, סטרא אחרא, עולם העשיה, עונג שבת, קליפת נוגה, שלש קליפות הטמאות