דברי כיבושין לפני פסד"ז: תשס"ב- אונז פירן מלחמה ע"י תורה ותפילה!
קאטאלאג: זמנים הושענא רבה נומ׳ 1 פאקעט גייד ז׳ 17 תשס"ב (2001–02) אידיש 34 מינ׳
הערן
עפענען אין דער אפליקאציע צום הערן
וועגן דעם שיעור
הושענא רבה, ווען א מלחמה איז אויסגעבראכן פונקט יענע נאכט, זאגט דער משגיח פאר די בחורים אז מלחמת גוג ומגוג פירן אידן מיט תורה, תפילה און מידות טובות, און ער רופט זיי זיך מחזק צו זיין אין דאווענען די דריי גרויסע טעג און דאס קומענדיגע יאר.
דער משגיח דערמאנט אז נעכטן האט מען גערעדט פון מלחמת גוג ומגוג, וואס ס'שטייט אז זי הייבט זיך אן הושענא רבה, און ער ערקלערט פארוואס ער רעדט דווקא צו די בחורים: די יונגע יארן זענען מער ווערט, און גרויסע רביים האבן זיך פארלייגט אויף יונגע לייט. דערנאך ווייזט ער אן אז די נייע מלחמה איז אויסגעבראכן פונקט ווען ס'איז געווארן הושענא רבה, און די קעמפער האבן געמאלדן אז די לבנה האט זיי געהאלפן. פונעם רמב"ן אויף "סר צלם מעליהם" און פון די כוכבים וואס האבן געקעמפט ביי דבורה לערנט ער אפ אז די לבנה האט א חלק אין דער מלחמה, און לכאורה איז דאס מלחמת גוג ומגוג. די אמת'דיגע סאלדאטן זענען די אידן: מיט תהילים, מיט די ארבעה מינים, מיט תורה און תפילה גייען זיי ארום יריחו. ער מאנט מ'זאל זיך מחזק זיין אין דאווענען, באשרייבט די גרויסקייט פון שמיני עצרת און די דריי ספרים וואו יעדער איד שרייבט זיך אליין אריין, און לערנט א בריוו פונעם בעל התניא וועגן הויך און צוזאמען דאווענען.
ענינים: די מלחמה פון גוג ומגוג · הושענא רבה · דער כח פון תפילה
סדר השיעור
-
0:00 פארוואס דער משגיח רעדט צו די בחורים
דער משגיח דערמאנט וואס מ'האט נעכטן גערעדט וועגן מלחמת גוג ומגוג, וואס הייבט זיך אן הושענא רבה, און דאס געפיל אז ס'איז א שעת הדחק. ער ערקלערט פארוואס ער רעדט צו די בחורים און נישט צו די טאטעס: די יונגע יארן זענען מער ווערט, און דער גערער רבי און רבי בן ציון פון באבוב האבן זיך פארלייגט אויף יונגע לייט.
-
5:11 די מלחמה וואס האט זיך אנגעהויבן הושענא רבה שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ווייזט אן אז די נייע מלחמה איז אויסגעבראכן פונקט ווען ס'איז געווארן הושענא רבה, און די קעמפער האבן געמאלדן אז די לבנה האט זיי געהאלפן. פונעם רמ"א וועגן דעם שאטן הושענא רבה ביינאכט, פונעם רמב"ן אויף "סר צלם" און פון די כוכבים ביי דבורה לערנט ער אפ אז לכאורה איז דאס מלחמת גוג ומגוג, און אז די אידן זענען די סאלדאטן וואס גייען ארום יריחו מיט זייערע תפילות.
-
10:10 מהפך זיין די גזירה: אונזערע כלי זיין שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח זאגט אז די הפטרות פון סוכות און די מדרשים רעדן שרעקליכע זאכן וועגן גוג ומגוג, אבער אידן קענען מהפך זיין גזירות; ער ברענגט די גמרא וועגן חזקיהו, וואס וואלט געקענט זיין משיח ווען ער וואלט געזאגט שירה. ער ברענגט פונעם בעל שם טוב אז דאווענען מיט כוונה די דריי טעג איז א סגולה פארן גאנצן יאר, און ער רעכנט אויס די כלי זיין פון אידן: שם השם, די ארבעה מינים, תורה, תפילה, מידות טובות און יראת שמים.
-
14:59 דערמאנונגען, דער כח פון יונגע לייט, און שוואכע תפילה שטייט אינעם קאטאלאג
אזוי ווי די מסילת ישרים, זאגט דער משגיח אז ער קומט נאר אפצופרישן וואס מ'ווייסט שוין. ער זאגט פאר די בחורים אז זייער עבודה איז זייער חשוב אין הימל, אז דאס דאווענען איז אפגעשוואכט געווארן, און בעט מ'זאל מתפלל זיין פאר די אידן אין ארץ ישראל און פאר די סאלדאטן. ער רעדט פון דער שמחה פון שמיני עצרת און שמחת תורה און פון דער מסורה וועגן מיכאל המלאך'ס צעריסענע שיך.
-
19:39 שמיני עצרת און די דריי ספרים
דער משגיח באשרייבט שמיני עצרת אלס דער גרעסטער טאג פונעם יאר, העכער פון טבע, ווען דער אייבערשטער איז אליין מיט די אידן. ער ברענגט פונעם תולדות יעקב יוסף אז די דריי ספרים וואס ווערן געעפנט אויפן יום הדין זענען ליידיג און יעדער איד שרייבט זיך אליין אריין, און ער פארגלייכט אריינשרייבן אן אחריות צו א טשעק וואס מ'האט נישט אונטערגעשריבן; ער בעט א יאר פון התמדה, כוונה און מידות טובות.
-
25:07 דעם בעל התניא'ס בריוו וועגן צוזאמען דאווענען שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח לערנט א בריוו פונעם בעל התניא וואו ער בעט זיינע חסידים זאלן דאווענען צוזאמען ווארט ביי ווארט מיט א הויכן קול, נישט צו לאנג און נישט צו קורץ, און די וואס דאווענען הויך זאלן שטיין ארום דעם חזן; ער זאגט פאר די בחורים אז דאס איז זייער אחריות. ער לייגט צו אז תורה און תפילה זענען מחזק איינס דאס אנדערע, אז די שמחה פון שמחת תורה דארף זיין מיט יראת שמים און נישט מיט ווילדקייט, און ענדיגט מיט ברכות פאר א גוט יאר.
דער שיעור, אויסגעשריבן
פארוואס דער משגיח רעדט צו די בחורים
דער משגיח דערמאנט אז נעכטן האט מען גערעדט פון מלחמת גוג ומגוג, וואס ס'ווערט געברענגט פונעם גר"א אז זי הייבט זיך אן הושענא רבה, און יעדער האט געשפירט אז ס'איז א שעת הדחק וואס מ'קען נישט אנטקעגנשטעלן אויף א געווענליכן אופן. ער האט נישט קיין חידושים, זאגט ער, נאר זיך און זיי מחזק צו זיין.
פארוואס צו די בחורים און נישט צו די טאטעס? אין א שווערע צייט פאר אידישקייט, ערקלערט ער, דארף מען אנהייבן מיט די יונגע, וועמענס טעג זענען מער ווערט ווי יארן אין דער עלטער. דער גערער רבי און רבי בן ציון פון באבוב האבן זיך פארלייגט אויף בחורים, ווייל זיי קענען מקבל זיין אסאך מער.
די מלחמה וואס האט זיך אנגעהויבן הושענא רבה
זינט נעכטן, זאגט דער משגיח, איז דער מצב פון דער וועלט געווארן זייער ערנסט: א מלחמה איז אויסגעבראכן פונקט ווען ס'איז געווארן הושענא רבה אין יענע ערטער, און די קעמפער האבן געמאלדן אז די לבנה האט זיי געהאלפן. ער פרעגט וואס פאר א ראלע די לבנה שפילט הושענא רבה, און ברענגט דעם רמ"א אין שולחן ערוך אז יענע נאכט דערקענט מען ביי דער לבנה דעם חתם פון יעדן איינעם. א
דער רמב"ן טייטשט "סר צלם מעליהם", וואס כלב האט געזאגט אויף די מרגלים, אויף דעם צל. ממילא איז נישט קיין מקרה אז די לבנה האט מיטגעהאלטן די מלחמה, אזוי ווי די כוכבים האבן געקעמפט ביי דבורה. אויב דאס איז מלחמת גוג ומגוג, זענען די אידן די סאלדאטן, און זיי קעמפן מיט תהילים און מיט די ארבעה מינים, און גייען ארום יריחו זיבן מאל ביז זי פאלט איין. ב,ג,ד
מהפך זיין די גזירה: אונזערע כלי זיין
די הפטרה פונעם ערשטן טאג סוכות און די הפטרה פון שבת חול המועד, און נאך מער די מדרשים, רעדן שרעקליכע זאכן וועגן גוג ומגוג. אבער אידן האבן א כח מהפך צו זיין גזירות. די גמרא דערציילט אז נאכן נס מיט סנחריב'ס חיל האט חזקיהו געקענט ווערן משיח, נאר ער איז נישט זוכה געווען ווייל ער האט נישט געזאגט קיין שירה; יענע מלחמה האט אויך געקענט זיין גוג ומגוג. ה,ו,ז
דערמאנונגען, דער כח פון יונגע לייט, און שוואכע תפילה
אזוי ווי די מסילת ישרים שרייבט נאר זאכן וואס מענטשן ווייסן, כדי דאס הערן זאל אפפרישן דעם זכרון, קומט דער משגיח נאר דערמאנען. ער זאגט פאר די בחורים אז זייער עבודה איז זייער חשוב אין הימל: דער שולחן ערוך הרב רעכנט תינוקות של בית רבן ביז דרייצן יאר, וועמענס הבל פועלט גרויסע זאכן. ט,י
דאס דאווענען איז אפגעשוואכט געווארן און מ'קומט שפעט, אבער מיט איין גוטע תפילה, א בלאט גמרא אדער א קאפיטל תהילים קען מען ראטעווען הונדערטער אידן; ער בעט מ'זאל מתפלל זיין פאר די אידן אין ארץ ישראל און פאר די סאלדאטן. דער משגיח דערציילט די מסורה אז אויף א קטרוג האט מיכאל המלאך געלייגט אויף די וואג די צעריסענע שיך פון אידן וואס האבן געטאנצט שמחת תורה.
שמיני עצרת און די דריי ספרים
דער משגיח ברענגט אז דער חתם סופר לערנט אז אלע ימים טובים זענען הכנות פאר שמיני עצרת, דער גרעסטער טאג פונעם יאר, העכער פון טבע. סוכות ברענגט מען שבעים פרים פאר די אומות, אבער שמיני עצרת פר אחד איל אחד, א קליינע סעודה וואו ס'איז נאר דא דער רבונו של עולם און דער איד וואס איז בטל צו אים. כ
אויפן יום הדין ווערן געעפנט דריי ספרים. דער תולדות יעקב יוסף ערקלערט אז זיי זענען ליידיג, און דער אייבערשטער זאגט צו יעדן איד ער זאל זיך אליין אריינשרייבן. אבער אריינשרייבן איז ווי א טשעק וואס מ'האט נישט אונטערגעשריבן; די אונטערשריפט, אויף זיך נעמען אחריות, איז די חתימה פון די טעג. דערפאר בעט ער א יאר פון התמדה, כוונה און מידות טובות, אן לשון הרע, מחלוקת, קנאה און שנאה. ל,מ
דעם בעל התניא'ס בריוו וועגן צוזאמען דאווענען
כדי אפצופרישן די בקשה מ'זאל קומען אין צייט און דאווענען ווארעם, לערנט דער משגיח א בריוו אין תניא וואס דער בעל התניא האט געשיקט צו יעדן בית הכנסת פון זיינע חסידים. מ'זאל דאווענען צוזאמען ווארט ביי ווארט, נישט איינער ביי הודו און דער אנדערער ביי ישתבח, אן שמועסן; דער עמוד זאל נישט זיין הפקר; און די וואס דאווענען הויך זאלן זיך ארומנעמען ארום דעם חזן. נ
גרויסע מענטשן קענען דאווענען שטיל, אבער ווער ס'דארף זיך ראנגלען מיטן יצר הרע מוז דאווענען הויך, נישט צו לאנג און נישט צו קורץ; אין אן אנדער בריוו גיט דער בעל התניא בערך א שעה און א פערטל ביז שמונה עשרה. די בחורים ארום דעם חזן הייבן אים, און דאס איז זייער אחריות.
מראי מקומות
תורה
נביאים
כתובים
תלמוד בבלי
ראשונים
אחרונים און חסידות
- א לכאורה Shulchan Aruch Orach Chaim 664:1 (Rema) מפתח אינעם אויסשרייב: 5:17
- ט לכאורה Mesilas Yesharim, introduction מפתח אינעם אויסשרייב: 15:08
- י Shulchan Aruch HaRav (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 15:08
- ל Toldos Yaakov Yosef (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 21:39
- נ Tanya (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 25:16
עיקרי הדברים
- 8:42 דער משגיח זאגט אז אויב דאס איז מלחמת גוג ומגוג, דארפן אידן וויסן אז זיי זענען די סאלדאטן, און זיי קעמפן מיט תהילים, מיט די ארבעה מינים, מיט תורה און תפילה.
- 10:58 אידן האבן א כח מהפך צו זיין גזירות, און דערפאר מוז מלחמת גוג ומגוג נישט קומען מיט אלע שרעקליכע זאכן וואס שטייען אין די פסוקים און מדרשים.
- 16:56 דער משגיח זאגט אז דאס דאווענען איז לעצטנס אפגעשוואכט געווארן, און ער בעט מ'זאל קומען אין צייט און דאווענען מיט ווארעמקייט, ווייל איין גוטע תפילה, א בלאט גמרא אדער א קאפיטל תהילים קען ראטעווען הונדערטער אידן.
- 19:54 שמיני עצרת ווערט באשריבן אלס דער גרעסטער טאג פונעם יאר, ווען דער אייבערשטער איז זיך מייחד מיט אידן אליין, און אלע אנדערע ימים טובים זענען הכנות דערצו.
- 21:59 די דריי ספרים וואס ווערן געעפנט אויפן יום הדין זענען ליידיג; יעדער איד שרייבט זיך אליין אריין, אבער אריינשרייבן אליין איז נישט גענוג אן דער חתימה פון אמת'ער אחריות.
- 25:57 פון א בריוו פונעם בעל התניא לערנט דער משגיח אז דער עולם זאל דאווענען צוזאמען ווארט ביי ווארט מיט א הויכן קול, נישט צו לאנג און נישט צו קורץ.
קושיות און תירוצים
-
קשיא: 2:09 פארוואס רעדט דער משגיח צו די בחורים און נישט צו די טאטעס און די עלטערע?
תירוץ: 3:29 אין א שווערע צייט פאר אידישקייט דארף מען אנהייבן מיט די יונגע, וועמענס טעג פון יוגנט זענען מער ווערט ווי יארן אין עלטער; גרויסע רביים ווי דער גערער רבי און רבי בן ציון פון באבוב האבן זיך פארלייגט אויף בחורים, וואס קענען מקבל זיין אסאך מער.
-
קשיא: 6:45 וואס פאר א ראלע קען די לבנה שפילן אין א מלחמה?
תירוץ: 6:50 הושענא רבה ביינאכט דערקענט מען ביי דער לבנה דעם חתם פון יעדן איינעם, און דער רמב"ן טייטשט "סר צלם" אויף דעם צל; ממילא איז עס נישט קיין מקרה אז די לבנה האט געהאלפן אין א מלחמה וואס האט זיך אנגעהויבן הושענא רבה ביינאכט, אזוי ווי די כוכבים האבן געקעמפט ביי דבורה.
-
קשיא: 21:39 זענען די דריי ספרים פונעם יום הדין שוין פארשריבן ווער ס'איז א צדיק, א בינוני אדער א רשע?
תירוץ: 21:59 ניין; לויטן תולדות יעקב יוסף זענען עס ליידיגע ספרים, און דער אייבערשטער זאגט צו יעדן איד ער זאל זיך אריינשרייבן אין וועלכן ספר ער וויל זיין.
-
קשיא: 22:56 איז גענוג זיך אריינצושרייבן אין ספר פון צדיקים?
תירוץ: 23:01 ניין; אזוי ווי א טשעק וואס מ'האט געשריבן אבער נישט אונטערגעשריבן, איז עס גארנישט ווערט ביז מ'שרייבט אונטער און נעמט אויף זיך אחריות, וואס דאס איז די חתימה פון הושענא רבה און שמיני עצרת.
מעשיות
-
19:07 די צעריסענע שיך פון שמחת תורה
דער משגיח דערציילט א מסורה אז אמאל איז געווען א קטרוג אויף אידן, און דער מקטרג האט געבראכט עבירות און זיי געלייגט אויף די וואג. איז געקומען מיכאל המלאך און געבראכט צעריסענע שיך, און זיי געלייגט אויף דער אנדערער זייט וואג. די צעריסענע שיך זענען געווען פון אידן וואס האבן געטאנצט שמחת תורה, און דאס האט מכריע געווען לזכות.
אין דער מעשה: דער מלאך מיכאל
געדאנקען
- 6:29 דער משגיח לייגט צוזאם דעם מעלדונג אז די לבנה האט געהאלפן די קעמפער הושענא רבה ביינאכט, מיט דעם צל וואס מ'זעט ביי דער לבנה יענע נאכט און מיטן רמב"ן אויף "סר צלם", און לערנט אפ אז די לבנה אליין האט א חלק אין דער מלחמה.
- 9:19 דאס שלאכטפעלד אין דער וועלט איז נאר א פארבינדונג; די אמת'דיגע פראנט פון דער מלחמה איז אין די בתי מדרשים, וואו אידן גייען ארום יריחו מיט די ארבעה מינים הושענא רבה און אירע חומות פאלן איין.
- 21:48 די דריי ספרים וואס ווערן געעפנט אויפן יום הדין זענען נישט קיין ליסטעס וואס זענען שוין פארשריבן; זיי זענען ליידיג, און יעדער איד שרייבט זיך אליין אריין אין דעם ספר וואו ער וויל געהערן.
- 22:56 זיך אריינשרייבן אין ספר פון צדיקים אן אמת'ער התחייבות איז ווי מ'שרייבט א טשעק און מ'שרייבט עס נישט אונטער; הושענא רבה און שמיני עצרת זענען די חתימה, ווען מ'נעמט אויף זיך אחריות.
- 20:30 שמיני עצרת ציילט די תורה נישט דעם טאג אזוי ווי די טעג פון סוכות; דער איינציגער פר, אנטקעגן די שבעים פרים פאר די אומות, ווייזט א טאג וואו ס'איז נאר דא דער רבונו של עולם און דער איד וואס איז בטל צו אים.
- 31:07 תורה און תפילה זענען מחזק איינס דאס אנדערע: תורה איז דער מוח און תפילה איז דאס הארץ, און מ'דארף האבן ביידע.
וואס דער משגיח זאגט מ׳זאל ארויסנעמען
- 16:56 דער משגיח בעט מ'זאל קומען אין צייט צום דאווענען און דאווענען ווארעם, ווייל דאס דאווענען איז לעצטנס שוואך געווארן.
- 18:01 ער בעט מ'זאל מתפלל זיין פאר די אידן אין ארץ ישראל און פאר די סאלדאטן, און זיי צושטעלן זכותים.
- 24:18 ער בעט די בחורים זאלן מקבל זיין א יאר פון התמדה בתורה, כוונה בתפילה און מידות טובות, אן לשון הרע, אן מחלוקת, אן קנאה און אן שנאה.
- 28:13 לויטן בעל התניא בעט ער אז מענטשן וואס דארפן זיך ראנגלען מיטן יצר הרע זאלן דאווענען מיט א הויכן קול, צוזאמען, נישט צו לאנג און נישט צו קורץ, און די בחורים זאלן שטיין ארום דעם חזן און אים מחזק זיין.
- 31:45 ער זאגט אז די שמחה פון שמחת תורה דארף זיין מיט יראת שמים, נישט מיט ווילדקייט און שטיפערייען.
דערמאנט אין דעם שיעור
פערזאנען ברק, דבורה, דער בעל התניא, דער גערער רבי, דער הייליגער בעל שם טוב, דער ווילנער גאון, דער חתם סופר, דער מלאך מיכאל, דער רמ"א, דער רמב"ן, חזקיהו המלך, כלב בן יפנה, סנחריב, רבי בן ציון באבובער, רבי יעקב יוסף פון פולנאה, רבי משה חיים לוצאטו
ערכים ארבעה מינים, בינוני, גוג ומגוג, הושענא רבה, חתימה, קול רם, רבונו של עולם, שמיני עצרת, תינוקות של בית רבן