דברו על לב ירשלים - הרגשת ישראל בנחמת ציון
קאטאלאג: זמנים ט"ו באב נומ׳ 3 פאקעט גייד ז׳ 33 תשמ"ה (1984–85) אידיש 1 שעה 30 מינ׳
הערן
עפענען אין דער אפליקאציע צום הערן
וועגן דעם שיעור
דער משגיח ערקלערט אז חמשה עשר באב איז דער יום טוב פון דער גאולה העתידה, וואס אידן שפירן מיטן הארץ, דער טאג וואו ירמיה פון תשעה באב ווערט צוריק שלמה המלך.
דער משגיח עפנט מיט דער משנה אין סוף תענית און פרעגט פארוואס זי ענדיגט מיט שלמה המלך, פארוואס די בנות ישראל האבן געטאנצט אין די כרמים, און פארוואס די גמרא דארף זעקס טעמים פאר א טאג וואס איז גרעסער ווי פסח. ער פרעגט פארוואס דער סימן פון א"ת ב"ש אין שולחן ערוך לאזט אויס שביעי של פסח, און ענטפערט אז דער טאג באשטימט חמשה עשר באב, א יום טוב אויף א גאולה וואס איז נאך נישט געקומען. די זעקס טעמים זענען דער אור חוזר פון יענער שמחה, דעם מחול וואס הקב"ה וועט מאכן פאר די צדיקים. נשים שפירן די גאולה מיטן הרגש, דערפאר טאנצן די בנות אין די כרמים. דערנאך שטעלט ער תשעה באב קעגן שמיני עצרת און ירמיה קעגן שלמה, און ברענגט דעם חתם סופר אז ירמיה איז געווען א גלגול פון שלמה. חמשה עשר באב טוט מען אויס די בגדים פון ירמיה, מען לייגט צו אין תורה, מען בויט דעם אייגענעם מקדש און מען שטייט אויף פונעם קבר פון תשעה באב.
ענינים: ט"ו באב און די שבעה דנחמתא · שלמה המלך · תשעה באב · שמיני עצרת און שמחת תורה
סדר השיעור
-
0:00 די משנה פון חמשה עשר באב און אירע קשיות שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח לערנט די משנה אין סוף תענית וועגן די בנות ישראל וואס גייען ארויס אין געבארגטע ווייסע בגדים, וואס ענדיגט מיט "צאינה וראינה" און שלמה המלך. ער פרעגט וואס האט שלמה המלך צו טאן מיט חמשה עשר באב, פארוואס די ברייתא לייגט צו אז זיי האבן געטאנצט אין די כרמים, און פארוואס דער פסוק רעדט פון בנות וואס גייען זען דעם מלך.
-
4:25 זעקס טעמים פאר איין יום טוב
דער משגיח ברענגט די גמרא וואס פרעגט וואס איז געשען חמשה עשר באב און זאגט זעקס טעמים. ער טענה'ט, מיט א משל פון א יונגל וואס קומט שפעט אין חדר, אז אסאך טעמים שוואכן איינער דעם אנדערן, און אז טעמים ווי די שבטים וואס האבן געטארט חתונה האבן אדער די עצים פאר דעם מזבח קענען נישט ערקלערן א טאג וואס איז גרעסער ווי פסח, שבועות און סוכות.
-
8:05 פארוואס שביעי של פסח פעלט
דער משגיח ערקלערט דעם סימן פון שולחן ערוך אז יעדער טאג פסח באשטימט אויף וואספארא טאג א שפעטערדיגער יום טוב פאלט, ווייל פסח איז ראש לכל המועדים. ער פרעגט פארוואס דער זיבעטער טאג, דער העכסטער טאג פון פסח, ווערט נישט דערמאנט, כאטש ער באשטימט חמשה עשר באב, וואס ביידע פאלן דעם יאר פרייטאג.
-
12:49 א יום טוב אויף וואס וועט ערשט קומען שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ענטפערט אז חמשה עשר באב קומט נאך תשעה באב, ווען די זיבן טעג אבילות ענדיגן זיך, און ער ווערט באשטימט דורך שביעי של פסח, דעם שבת פון פסח. דער סימן רעכנט אויס ימים טובים אויף זאכן וואס זענען שוין געשען, אבער חמשה עשר באב איז א יום טוב אויף דער גאולה וואס קומט, נחמו, ווען א איד דארף איינקריצן אין זיך די אמונה אין ביאת המשיח.
-
18:09 דער באהאלטענער זיבעטער טעם שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ערקלערט אז יעדער ענין פון קדושה ווארפט זיין ליכט נאך איידער ער קומט פאר, אזוי ווי אברהם אבינו האט געגעסן מצות און ניסים זענען געשען פסח ביינאכט פאר יציאת מצרים. די זעקס טעמים פון דער גמרא זענען דער אור חוזר; דער זיבעטער איז דער מאמר פון רבי אלעזר אז הקב"ה וועט מאכן א מחול פאר די צדיקים, און דער טאנץ פון די בנות איז א רמז דערויף.
-
24:45 הרגש און שכל: פארוואס די בנות טאנצן שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ברענגט דעם גבורות השם אז די מצות זענען קעגן די אבות און דעם מוח, און די ארבע כוסות יין קעגן די אמהות און דעם הרגש. ער ווייזט פון די בנות צלפחד און פון רבי צדוק הכהן אז די אמונה אין דער גאולה שפירט מען אין הארצן, און דערפאר טאנצן די בנות אין די כרמים, דעם ארט פון יין.
-
31:30 נחמו, דער אייבערשטער טרייסט מיטן נביא שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ברענגט די פסיקתא אז דאס אידישע פאלק וועט נאר אננעמען א נחמה פונעם אייבערשטן אליין, דערפאר גייט דער רבונו של עולם מיט ישעיה הנביא אין יעדן בית הכנסת די זיבן שבתות פון נחמה. די זיבעטע הפטרה, "שוש אשיש", איז קעגן שביעי של פסח און רעדט פון חתן און כלה; די געבארגטע בגדים, זאגט דער בני יששכר, זענען געבארגט פון דער צוקונפט.
-
35:34 שמיני עצרת, דער טאג פון שלמה
דער משגיח שטעלט שמיני עצרת, דער פריילעכסטער טאג, קעגן תשעה באב, דער טרויעריגסטער. ער ברענגט דעם חתם סופר אז אלע ימים טובים זענען א הכנה צו שמיני עצרת, די הפטרה פון שלמה וואס ענדיגט דעם בית המקדש, דעם מדרש אז שלמה איז געווען דער פופצנטער דור ווי די לבנה במילואה, און דעם רבי ר' בונים אז שמיני עצרת איז דער טאג פון שלמה.
-
40:28 ירמיה, דער נביא פון תשעה באב
דער משגיח ערקלערט אז ירמיה איז געבוירן געווארן תשעה באב, און "ארור היום אשר ילדתי בו" זאגט א מציאות. מיטן משל פונעם מדרש פון א כהן וואס מוז מבזה זיין זיין אייגענע מאמע, שילדערט ער דעם ביטערן גורל פון ירמיה, און שטעלט עס קעגן די צייט פון שלום ביי שלמה, "איש תחת גפנו", קעגן ירמיה'ס "אין ענבים בגפן".
-
47:19 ירמיה, א גלגול פון שלמה
דער משגיח ברענגט דעם חתם סופר אז ירמיה איז געווען א גלגול פון שלמה: ווייל שלמה האט פארשלאפן דעם טאג פון חנוכת הבית, האט ער געמוזט צוריקקומען אלס ירמיה און זען דעם חורבן. באהאלטן אין תשעה באב ליגט די לידה פון משיח, און ירמיה וועט נאך בענטשן דעם טאג וואס ער איז געבוירן געווארן.
-
51:08 איכה קעגן שיר השירים
דער משגיח ווייזט אן אז ס'זענען צוויי און צוואנציג טעג אין בין המצרים און צוויי און צוואנציג טעג פון ראש השנה ביז שמיני עצרת, ממילא איז תשעה באב קעגן שמיני עצרת. ער שילדערט ווי ירמיה ענדיגט איכה און געדענקט אז ער האט אלס שלמה געשריבן שיר השירים, און ערקלערט פארוואס ווען תשעה באב פאלט שבת, ווי דעם יאר, עסט מען "כסעודת שלמה בשעתו".
-
57:57 דער שווארצער הינטערגרונט, פון ירמיה צו ישעיה שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ברענגט א תורה פון ליובאוויטש אז די דריי וואכן ביז שמיני עצרת זענען ווי א פארביגע רקמה אויף א שווארצן הינטערגרונט, און לייגט צו אז די קריאה פון תשעה באב איז שוין א רמז אויף "אתה הראת" פון די הקפות. פון חמשה עשר באב טוישט מען די בגדים פון ירמיה אויף די כתר מלכות פון שלמה, און ישעיה, דער נביא פון נחמה, איז דער נביא פון שמיני עצרת.
-
1:03:03 שלמה האט איינגענומען די וועלט מיט שלום
דער משגיח ערקלערט אז שלמה האט געהערשט איבער דער גאנצער וועלט אן קיינמאל גיין צו מלחמה, א "איש מנוחה", און ער איז די נשמה פון משיח. ער דערציילט אז ביים דין פון די צוויי נשים האט מען ביי זיינע סאלדאטן נישט געפונען קיין שווערד, און מ'האט געמוזט ברענגען איינס פון א מוזיי, ווייל שלמה האט איינגענומען די וועלט מיט תורה.
-
1:06:55 אנטון די בגדים פון שלמה; בוי דיין אייגענעם מקדש שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ערקלערט אז חמשה עשר באב, נאך די זיבן טעג אבילות, ווערט ירמיה צוריק שלמה, און די משנה'ס "יום חתונתו" און "יום שמחת לבו" מיינען אננעמען נייע תורה און בויען דעם מקדש. יעדער איד האט אין זיך א ירמיה און א שלמה, און ער דארף בויען זיין אייגענעם מקדש, ווייל וואס א איד טוט, טוט דער רבונו של עולם אויך; און דאס טוט מען מיט גוטע מדות.
-
1:13:45 אידן וואס זענען מועדים
דער משגיח ערקלערט פארוואס תשעה באב הייסט א מועד, און אז אידן אליין זענען מועדים: רבי שמעון בן יוחאי איז שבת, א תלמיד חכם איז שבת וואס איז משפיע אויף די וואכעדיגע אידן, און ס'זענען דא אידן וואס זענען יום טוב, חול המועד, פסח, שבועות אדער סוכות. ער דערציילט, ווי תוספות ברענגט, ווי דער דור המדבר האט זיך אוועקגעלייגט אין קברים יעדן תשעה באב ביזן פערציגסטן יאר.
-
1:22:00 ר' תשעה באב, שטיי אויף פונעם קבר שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח שילדערט א בחור מיט גרויסע כחות, "ר' תשעה באב", וואס פארשווענדט זיינע כחות און ליגט אין א קבר. חמשה עשר באב, דער אנהייב פון דער הכנה צו די ימים נוראים, מאכט מען א חשבון הנפש, מען לייגט צו אין תורה, מען גייט ארויס פונעם קבר און מען קוקט אויף דער תורה, די "אשת חיל". ער ענדיגט מיט א ברכה אויף נייע לוחות און צו זען ירמיה אין די בגדים פון שלמה.
דער שיעור, אויסגעשריבן
די משנה פון חמשה עשר באב און אירע קשיות
דער משגיח עפנט מיט דער משנה אין סוף תענית: ס'זענען נישט געווען אזעלכע ימים טובים פאר אידן ווי חמשה עשר באב און יום כיפור, ווען די בנות ישראל זענען ארויסגעגאנגען אין געבארגטע ווייסע בגדים, און זי ענדיגט מיט "צאינה וראינה" און שלמה המלך, "ביום חתונתו" דאס איז מתן תורה, און "ביום שמחת לבו" דאס איז בנין בית המקדש. ער פרעגט וואס האט שלמה המלך צו טאן מיט חמשה עשר באב, פארוואס די ברייתא לייגט צו אז זיי האבן געטאנצט אין די כרמים, און פארוואס גייען די בנות זען דעם מלך, ווען זייער כוונה איז געווען אז מ'זאל זיי זען. א,ב
זעקס טעמים פאר איין יום טוב
פארוואס שביעי של פסח פעלט
דער שולחן ערוך ברענגט א סימן אז יעדער טאג פסח באשטימט אויף וואספארא טאג א שפעטערדיגער יום טוב פאלט, ביזן זעקסטן טאג וואס באשטימט פורים. פסח באשטימט זיי ווייל ער איז ראש לכל המועדים, ווי די גמרא אין ראש השנה זאגט. דער משגיח פרעגט פארוואס ווערט נישט דערמאנט דער זיבעטער טאג, וואס דער ליקוטי תורה רופט דעם גרעסטן טאג פון פסח, ווען ער באשטימט דאך חמשה עשר באב; דעם יאר פאלן ביידע פרייטאג. ד,ה,ו
א יום טוב אויף וואס וועט ערשט קומען
די משנה גייט גלייך פון תשעה באב איבער צו חמשה עשר באב, און דער חידושי הרי"ם זאגט אז דעמאלט ענדיגן זיך די זיבן טעג אבילות. ממילא באשטימט אים שביעי של פסח, דער שבת פון פסח, ווייל ווי דער פרקי דרבי אליעזר זאגט, כל השביעין חביבין. דער סימן רעכנט נאר אויס ימים טובים אויף זאכן וואס זענען שוין געשען; חמשה עשר באב איז אויף דער גאולה וואס וועט ערשט קומען. ז,ח
דער באהאלטענער זיבעטער טעם
די זעקס טעמים, ערקלערט דער משגיח, זענען אמת, אבער זיי זענען נישט דער עיקר טעם. יעדער ענין פון קדושה לייכט שוין איידער ער קומט פאר: אברהם אבינו האט געגעסן מצות פאר יציאת מצרים, און אסאך ניסים זענען געשען פסח ביינאכט פריער. אזוי זענען די זעקס שמחות געקומען ווייל חמשה עשר באב וועט אמאל זיין דער גרעסטער יום טוב.
הרגש און שכל: פארוואס די בנות טאנצן
דער גבורות השם זאגט אז די דריי מצות זענען קעגן די אבות און די ארבע כוסות קעגן די אמהות. יין שארפט נישט דעם שכל, ער ברענגט ארויס דעם הרגש. די אבות האבן אריינגעגעבן אין כלל ישראל מוחין, די אמהות דעם הרגש פונעם הארץ אז ס'וועט קומען א ישועה. מ
דערפאר האבן די בנות צלפחד משיג געווען וואס משה רבינו נישט: א חלק אין ארץ ישראל איז א חלק אין עולם הבא, ווי דער רמב"ן שרייבט און די משנה אין סנהדרין ווייזט, און דאס כאפט מען מיטן הרגש. רבי צדוק הכהן לייגט צו אז דער וואס גלייבט נישט אין תחיית המתים גלייבט נישט ווייל ער האט נישט קיין שייכות דערצו. די אמונה אין דער גאולה קומט פונעם הארץ, דערפאר טאנצן די בנות אין די כרמים, דעם ארט פון יין. נ,ס,ע,פ
נחמו: דער אייבערשטער טרייסט מיטן נביא
שמיני עצרת, דער טאג פון שלמה
שמיני עצרת, דער פריילעכסטער טאג, שטייט קעגן תשעה באב, דער טרויעריגסטער. דער חתם סופר זאגט אז אלע ימים טובים זענען א הכנה דערצו. זיין הפטרה אין חוץ לארץ ענדיגט ווי שלמה ענדיגט דעם בית המקדש. דער מדרש רעכנט שלמה פאר דעם פופצנטן דור פון אברהם, די לבנה במילואה, און רבי צדוק ברענגט פונעם רבי ר' בונים אז שמיני עצרת איז דער טאג פון שלמה. ת,אא,אב
ירמיה, דער נביא פון תשעה באב
ירמיה איז געבוירן געווארן תשעה באב, ווי דער סדר היום ברענגט, ממילא איז "ארור היום אשר ילדתי בו" א מציאות, נישט קיין קללה. ער קלאגט "פתיתני ה'", און דער מדרש משל'ט אים צו א כהן וואס דער גורל איז געפאלן אויף אים זיך צו פארנעמען מיט א סוטה, און ס'איז ארויס אז זי איז זיין אייגענע מאמע. ער האט מקנא געווען ישעיה וואס האט געזאגט נחמות. אג,אד,אה,או
ירמיה, א גלגול פון שלמה
דער חתם סופר שרייבט אז ירמיה איז געווען א גלגול פון שלמה. דעם טאג פון חנוכת הבית האט שלמה פארשלאפן און מ'האט מקריב געווען דעם תמיד שפעט, און יענעם טאג איז נגזר געווארן "על אפי ועל חמתי היתה לי העיר הזאת"; דערפאר איז שלמה צוריקגעקומען אלס ירמיה צו זען דעם חורבן. באהאלטן אין תשעה באב ליגט די לידה פון משיח, און ירמיה וועט נאך בענטשן דעם טאג וואס ער איז געבוירן געווארן. אט,אי
איכה קעגן שיר השירים
ס'זענען צוויי און צוואנציג טעג בין המצרים און צוויי און צוואנציג טעג פון ראש השנה ביז שמיני עצרת, ממילא איז תשעה באב קעגן שמיני עצרת. דער משגיח שילדערט ווי ירמיה ענדיגט איכה און געדענקט אז ער האט אלס שלמה געשריבן שיר השירים, דאס ליד פון יחוד; דערפאר ענדיגט ער "חדש ימינו כקדם", ער וויל נאכאמאל ווערן שלמה. אל
דער שווארצער הינטערגרונט
א תורה פון ליובאוויטש זאגט אז די דריי וואכן ביז שמיני עצרת זענען "אתה הראת לדעת", ווי א קינסטלער'ס פארביגער פויגל אויף א שווארצן הינטערגרונט, וואס דאס שווארץ ברענגט ארויס זיין שיינקייט. דער משגיח לייגט צו אז די קריאה פון תשעה באב איז שוין א רמז אויף די הקפות: פון תשעה באב ביז שמיני עצרת טוט מען אויס די בגדים פון ירמיה און מען טוט אן די כתר מלכות פון שלמה, און חמשה עשר באב גיט דעם ערשטן בליק. ישעיה, וואס זאגט אז אידן האבן באקומען כפלים, איז דער נביא פון שמיני עצרת. אס,אע
שלמה האט איינגענומען די וועלט מיט שלום
שלמה האט געהערשט איבער דער גאנצער וועלט און האט געהאט שלום מכל עבריו, ער איז קיינמאל נישט געגאנגען צו מלחמה, ווי נתן הנביא האט געזאגט "איש מנוחה". ער איז די נשמה פון משיח, וואס שטאמט פון אים, ווי דער רמב"ם שרייבט, און ער האט געוואונען די וועלט מיט תורה. ביים דין פון די צוויי נשים האט קיין סאלדאט נישט געהאט קיין שווערד, און מ'האט געמוזט ברענגען איינס פון א מוזיי; חז"ל טייטשן די שווערד אויף תורה. אפ,אק,אר,את
אנטון די בגדים פון שלמה; בויען דעם אייגענעם מקדש
חמשה עשר באב ענדיגט זיך די אבילות, און די בנות, מיטן כח פון יין און אמונה, ווייזן אויף ירמיה וואס איז געווארן שלמה: "צאינה וראינה". "יום חתונתו" איז די תורה און "יום שמחת לבו" דער בית המקדש; תשעה באב האט מען נישט געלערנט, און יעצט לייגט מען צו אין תורה, ווי די גמרא זאגט, און מ'נעמט אויף זיך נייע קבלות. ב,בא
אידן וואס זענען מועדים
תשעה באב הייסט א מועד ווייל ער וועט ווערן א מועד. אידן אליין זענען מועדים, ערטער וואו מ'טרעפט זיך מיטן אייבערשטן: רבי שמעון בן יוחאי האט געהייסן שבת, ווי דער זוהר זאגט, און א תלמיד חכם איז שבת. די וואכעדיגע אידן גרייטן פאר אים, אבער ער איז משפיע אויף זיי ברכה און פרנסה. אנדערע זענען יום טוב, וואס ארבעטן נאר פאר וואס זיי דארפן, אדער פסח, שבועות אדער סוכות, וואס גיבן גאולה, א חשק צו לערנען, אדער שמירה. בד
תוספות ברענגט אז יעדן תשעה באב אין מדבר האבן זיך די אידן אוועקגעלייגט אין קברים און א טייל זענען געשטארבן. דעם פערציגסטן יאר זענען אלע אויפגעשטאנען; זיי האבן געמיינט אז זיי האבן א טעות אין חשבון, און זיך געלייגט יעדע נאכט ביז חמשה עשר, ווען זיי האבן געזען די פולע לבנה און פארשטאנען אז די גזירה איז אריבער. בה
ר' תשעה באב, שטיי אויף פונעם קבר
נאך א מועד איז א בחור מיט א גוטן קאפ און גרויסע כחות, וואס קען אויסוואקסן א גרויסער תלמיד חכם אדער בעל עבודה, אבער ער נוצט זיינע כחות אויף אנדערע זאכן און פוילט אין קבר. דער משגיח רופט אים "ר' תשעה באב". צו אים שרייט דער נביא "נחמו", און משה רבינו זאגט אין דער פרשה פון נחמה אז אידן וועלן זיך אומקערן צום אייבערשטן. י,בו
חמשה עשר באב, זאגט ער, איז א צייט פון חשבון הנפש און מוסיף זיין אין תורה, און צדיקים האבן געזאגט אז דאס איז דער אנהייב פון דער הכנה צו די ימים נוראים. מ'דארף אויסטון די בגדים פון ירמיה, ארויסגיין פונעם קבר, זען די פולע לבנה, און קוקן אויף דער תורה, די "אשת חיל", דער היפך פון איכה, אין יעדן עלטער. בז
ער ענדיגט מיט א ברכה אז אלע זאלן מאכן א נייעם ברית מיטן רבונו של עולם, באקומען נייע לוחות, און זען ירמיה אין די בגדים פון שלמה, מיטן בנין בית המקדש במהרה בימינו.
מראי מקומות
תורה
נביאים
- י Yeshayahu 40:1 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 15:18, 32:24, 1:22:09
- כ Yeshayahu 25:9 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 22:09
- ר Yeshayahu 61:10 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 32:24
- אא Melachim I 9:1 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 35:52
- אג Yirmiyahu 20:14 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 41:14
- אה Yirmiyahu 20:7 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 41:14
- אז Melachim I 5:5 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 44:40
- אח Yirmiyahu 8:13 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 44:40
- אי Yirmiyahu 32:31 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 47:34
- אכ Yeshayahu 11:1 50:01 טעקסט מפתח
- אע Yeshayahu 40:2 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 58:26
- אפ Melachim I 5:4 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 1:03:34
- את Melachim I 3:16-24 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 1:03:34
כתובים
משנה
תלמוד בבלי
- ג Taanis 30b-31a טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 4:45
- ה לכאורה Rosh Hashanah 4a מפתח אינעם אויסשרייב: 8:20
- ל Taanis 31a טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 22:09
- אנ לכאורה Taanis 29b מפתח אינעם אויסשרייב: 54:41
- אצ לכאורה Megillah 11b 1:03:20 מפתח
- בא Taanis 31a טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 1:06:59
- בג Shabbos 133b טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 1:09:51
תלמוד ירושלמי
מדרש
זוהר און קבלה
ראשונים
אחרונים און חסידות
- ד לכאורה Shulchan Aruch Orach Chaim 428:3 מפתח אינעם אויסשרייב: 8:20
- ו Likkutei Torah (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 8:20
- ז Chiddushei HaRim (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 13:08
- ט Kedushas Levi (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 15:18
- מ Gevuros Hashem (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 25:41
- פ Tzidkas HaTzaddik (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 27:37
- ש Bnei Yissaschar (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 32:24
- ת Derashos Chasam Sofer (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 35:52
- אט Chasam Sofer al HaTorah (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 47:34
אנדערע
עיקרי הדברים
- 14:13 שביעי של פסח, דער "שבת" פון פסח, באשטימט אויף וואספארא טאג חמשה עשר באב פאלט, און מ'דערמאנט עס נישט אינעם סימן ווייל דער יום טוב איז אויף א גאולה וואס וועט ערשט קומען.
- 18:09 די זעקס טעמים פון דער גמרא זענען אמת, אבער זיי זענען דער אור חוזר פונעם אמת'ן זיבעטן טעם: דער מחול וואס הקב"ה וועט מאכן לעתיד לבוא פאר די צדיקים.
- 30:19 די אמונה אין דער גאולה קומט פונעם הארץ און פונעם הרגש, דערפאר גייען די בנות און נישט די בנים ארויס טאנצן אין די כרמים, דעם ארט פון יין.
- 47:34 תשעה באב איז מכוון קעגן שמיני עצרת, און ירמיה, דער נביא פונעם חורבן, איז א גלגול פון שלמה המלך, וועמענס טאג איז שמיני עצרת.
- 1:09:11 יעדער איד האט אין זיך א בחינה פון ירמיה און א בחינה פון שלמה; חמשה עשר באב דארף ער מוסיף זיין אין תורה, נעמען נייע קבלות און בויען זיין אייגענעם מקדש.
- 1:03:40 שלמה המלך האט איינגענומען די גאנצע וועלט אן מלחמה, מיט שלום און מיט תורה, און דערפאר איז ער די נשמה פון ימות המשיח.
קושיות און תירוצים
-
קשיא: 2:18 וואס האט שלמה המלך צו טאן מיט חמשה עשר באב, און פארוואס גייען די בנות און נישט די בנים זען דעם מלך?
תירוץ: 23:10 דער טאג איז דער יום טוב פון דער גאולה העתידה, וואס מ'שפירט מיטן הארץ, דער כח פון נשים; דער טאנץ פון די בנות איז א רמז אויפן מחול וואס הקב"ה וועט מאכן פאר די צדיקים.
-
קשיא: 5:11 פארוואס זאגט די גמרא זעקס טעמים אויף חמשה עשר באב, ווען אסאך טעמים שוואכן זיך אפ און קיינער ערקלערט נישט אזא גרויסן יום טוב?
תירוץ: 18:13 דער אמת'ער טעם איז די שמחה פון דער גאולה העתידה; די זעקס זאכן זענען געווען איר אור חוזר וואס האט געלייכט פריער.
-
קשיא: 11:15 פארוואס לאזט דער סימן אין שולחן ערוך אויס שביעי של פסח, וואס באשטימט חמשה עשר באב?
תירוץ: 17:02 דער סימן רעכנט נאר אויס מועדים אויף זאכן וואס זענען שוין געשען, און חמשה עשר באב איז אויף דער גאולה וואס וועט ערשט קומען.
-
קשיא: 27:36 ווי אזוי קענען פינף נשים פארשטיין מער ווי משה רבינו?
תירוץ: 27:44 זיי האבן געשפירט אז א חלק אין ארץ ישראל איז א חלק אין עולם הבא, וואס מ'כאפט מיטן הרגש; משה רבינו האט אלץ פארשטאנען מיטן מוח.
-
קשיא: 29:35 פארוואס זאל דער וואס גלייבט נישט אין תחיית המתים נישט זוכה זיין דערצו; וואס איז די שולד אז ער גלייבט נישט?
תירוץ: 29:50 רבי צדוק ערקלערט פארקערט: ווייל ער האט נישט קיין שייכות דערצו, גלייבט ער נישט, ווייל דאס הארץ פון א מענטש גלייבט אין דעם וואס ער האט א שייכות מיט.
-
קשיא: 1:03:52 מיט וואס האט שלמה איינגענומען די גאנצע וועלט?
תירוץ: 1:04:19 מיט שלום און מיט תורה: ער איז קיינמאל נישט געגאנגען צו מלחמה, און די פעלקער זענען געקומען הערן זיין חכמה.
מעשיות
-
1:20:24 דער דור המדבר און די פולע לבנה
ווי תוספות ברענגט, האבן זיך די אידן אין מדבר יעדן תשעה באב אוועקגעלייגט אין קברים, און א טייל זענען אויסגעשטארבן, פערציג יאר לאנג. דעם פערציגסטן יאר האבן זיי זיך אריינגעלייגט און אינדערפרי איז יעדער אויפגעשטאנען. זיי האבן געמיינט אז זיי האבן א טעות געהאט אין חשבון פונעם חודש, און האבן זיך ווייטער געלייגט יעדע נאכט, ביז חמשה עשר האבן זיי געזען די פולע, גלאנציגע לבנה און פארשטאנען אז קיינער שטארבט שוין נישט; דאס איז געווארן א יום טוב.
-
1:05:45 קיין שווערד נישט ביי שלמה
ווען צוויי נשים זענען געקומען צו שלמה המלך צום דין, איז ער געשטאנען ארומגערינגלט מיט אלע זיינע עבדים און סאלדאטן און געזאגט: ברענגט מיר א שווערד. צווישן אלע סאלדאטן האט קיינער נישט געהאט קיין שווערד, און מ'האט געמוזט גיין גיך צו א מוזיי ברענגען איינס. דער משגיח ערקלערט אז שלמה האט נישט איינגענומען די וועלט מיט א שווערד.
אין דער מעשה: שלמה המלך
געדאנקען
- 14:31 דער סימן פון א"ת ב"ש אין שולחן ערוך לאזט אויס שביעי של פסח, ווייל דער יום טוב וואס ער באשטימט, חמשה עשר באב, איז אויף א זאך וואס איז נאך נישט געשען.
- 18:30 א ענין פון קדושה לייכט שוין איידער ער קומט פאר: אזוי ווי אברהם אבינו האט געגעסן מצות פאר יציאת מצרים, אזוי זענען די זעקס שמחות פון חמשה עשר באב געווען א שיין פון דער קומענדיגער גאולה.
- 27:30 די בנות צלפחד האבן משיג געווען וואס משה רבינו האט נישט, ווייל א חלק אין ארץ ישראל מיינט א חלק אין עולם הבא, וואס מ'כאפט מיטן הארץ און נישט מיטן שכל.
- 41:25 ירמיה'ס "ארור היום" איז געווען א מציאות, ווייל ער איז געבוירן געווארן תשעה באב; אבער דער זעלבער טאג איז די לידה פון משיח, און ירמיה וועט אים נאך בענטשן.
- 52:49 ירמיה וואס שרייבט איכה איז שלמה, דער מחבר פון שיר השירים, אין שווארצע בגדים, און "חדש ימינו כקדם" איז זיין בקשה צו ווערן נאכאמאל שלמה.
- 1:06:20 ווען שלמה האט געמשפט די צוויי נשים האט מען ביי זיינע סאלדאטן נישט געפונען קיין שווערד, א סימן אז ער האט געהערשט איבער דער וועלט מיט תורה און שלום, נישט מיט וואפן.
- 1:16:37 אידן אליין זענען מועדים: א תלמיד חכם איז שבת, וואס איז משפיע אויף די וואכעדיגע אידן און נישט מקבל פון זיי, און א מענטש מיט כשרונות וואס פארשווענדט זיין לעבן איז "ר' תשעה באב", א מועד וואס ליגט אין קבר.
וואס דער משגיח זאגט מ׳זאל ארויסנעמען
- 16:36 דער משגיח זאגט אז חמשה עשר באב איז דער טאג וואו א איד דארף איינקריצן אין זיך די אמונה שלמה אין ביאת המשיח, און זינגען און טאנצן דערמיט.
- 1:09:11 ער זאגט אז חמשה עשר באב דארף מען עפענען די גמרא וואס מ'האט פארמאכט תשעה באב, לערנען מער און מער, און נעמען אויף זיך נייע קבלות צו ווערן בעסער.
- 1:10:26 ער לערנט אז ווער עס וויל אז דער בית המקדש זאל אויפגעבויט ווערן, זאל בויען זיין אייגענעם מקדש, בפרט מיט גוטע מדות צו אנדערע: נישט טשעפען, פארשטיין דעם צווייטן, טאן חסד.
- 1:24:44 ער רופט יעדן, פון יעדן עלטער, צו נוצן חמשה עשר באב פאר א חשבון הנפש, אויפהערן פארשווענדן די כחות, און באנייען דעם קשר צו תורה, תפילה און חסד.
דערמאנט אין דעם שיעור
פערזאנען אברהם אבינו, דוד המלך, די טעכטער פון צלפחד, דער בני יששכר, דער חידושי הרי"ם, דער חתם סופר, דער מהר"ל פון פראג, דער מלאך גבריאל, דער רבי ר' בונם, דער רמב"ם, דער רמב"ן, ירמיהו הנביא, ישעיהו הנביא, משה רבינו, נתן הנביא, רבי אלעזר, רבי לוי יצחק בארדיטשובער, רבי צדוק הכהן פון לובלין, רבי שמעון בר יוחאי, רבן שמעון בן גמליאל, שלמה המלך
ערכים אור חוזר, אשת חיל, את"ב"ש, גלגול, הרגש, חמשה עשר באב, יום הכפורים, יחוד, מועד, שביעי של פסח, שמיני עצרת