צירוף החודש - יתהלל המתהלל השכל ויודע - לימוד תורה

קאטאלאג: זמנים אייר נומ׳ ⁨1⁩ פאקעט גייד ז׳ 29 תשס"ד (2003–04) אידיש 23 מינ׳

הערן

  1. אראפלאדן · לענג 23 מינ׳

עפענען אין דער אפליקאציע צום הערן

נאטיצן נאטיצן צוגעגרייט דורך AI פון דער רעקארדירונג; נישט איבערגעקוקט, און נישט דעם משגיח׳ס ווערטער. דער מקור איז די רעקארדירונג.

וועגן דעם שיעור

דער משגיח ערקלערט אז דער צירוף פון חודש אייר, וואס קומט פונעם פסוק "יתהלל המתהלל השכל וידע", ווייזט אז אייר איז דער חודש פון תורה, און ער רופט זיך צו שטארקן אין לערנען, אין דאווענען און אין ספירה, און ער ענדיגט אז ראש חודש איז דער טאג פון דוד המלך.

דער משגיח עפנט מיטן בני יששכר אז יעדער חודש האט זיין אייגענעם צירוף פונעם שם הויה, וואס מ'זאל אינזינען האבן ביי מוסף פון ראש חודש. דער צירוף פון ניסן איז דער גלייכסטער; דער צירוף פון אייר, פון די ראשי תיבות פון "יתהלל המתהלל השכל וידע" אין ירמיה, דרייט איבער די צווייטע העלפט און האט אביסל מידת הדין. קענען דעם רבונו של עולם מיינט זען אז ער איז אומעטום, און פנימיות'דיגער, פארשטיין תורה, וואס איז אלקות ממש. ער זאגט די בחורים אז כוונות זענען נישט פאר יעדן, און ברענגט דעם בני יששכר אז אין אייר האט אנגעהויבן פאלן די מן און עס איז געקומען דער באר פון מרים, און דער אריז"ל האט געגעבן ר' חיים וויטאל צו טרינקען פון איר וואסער: אייר איז דער חודש פון תורה. די ימי הספירה משפט'ן א מענטש מער ווי תשרי און זענען טעג פון רייניגן זיך; די וואך פון תפארת איז תורה. צום סוף ברענגט ער די צוויי סימנים אין שולחן ערוך וועגן סעודת ראש חודש און מלוה מלכה, וואס ביידע זענען פון דוד המלך.

ענינים: ספירת העומר · די שמות הקדושים · דער כח און די מעלה פון תורה

סדר השיעור

  1. 0:00 דער צירוף פון חודש אייר שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח ברענגט דעם בני יששכר אז יעדער חודש האט זיין צירוף פונעם שם הויה, און ווייזט אז דער צירוף פון אייר קומט פון "יתהלל המתהלל השכל וידע". ער ערקלערט אז קענען דעם רבונו של עולם מיינט אים זען אין דער גאנצער בריאה, און פנימיות'דיגער, פארשטיין תורה.

  2. 4:15 כוונות, די מן און דער באר פון מרים שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח זאגט די בחורים אז כוונות זענען נישט פאר יעדן, און אז מ'זאל דאווענען מיט פירוש המילות. דערנאך ברענגט ער דעם בני יששכר אז אייר איז דער חודש פון תורה ווייל אין אים איז געפאלן די מן און געקומען דער באר פון מרים, מיט דעם אריז"ל און ר' חיים וויטאל ביים ים כנרת, און ער פארבינדט אייר מיט חכמה און מיט תפילין דרבינו תם.

  3. 9:29 די ימי הספירה און די וואך פון תפארת שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח רופט זיך צו שטארקן אין תורה ווען עס הייבט זיך אן א נייער זמן אין אייר, און ברענגט פון ר' פנחס קאריצער אז אין די ימי הספירה משפט מען א מענטש מער ווי אין תשרי, נאר מיט דין מיט חסד. ער ערקלערט אז די וואך פון תפארת איז תורה און יעקב אבינו, און מאנט צו ציילן ספירה מיט א מנין און מיט התלהבות.

  4. 15:10 ראש חודש און מלוה מלכה, דער טאג פון דוד

    דער משגיח ווייזט אן אויף צוויי סימנים אין שולחן ערוך, וועגן סעודת ראש חודש און וועגן מלוה מלכה, און ערקלערט אז ביידע געהערן צו דוד המלך: די דריי סעודות פון שבת זענען כנגד די דריי תפילות פון די אבות, און מלוה מלכה איז כנגד תיקון חצות. ראש חודש, ווען די לבנה באנייט זיך, איז דוד'ס טאג און א סימן אויף דער גאולה, און ער ענדיגט מיט א לחיים און א ברכה צו תורה.

דער שיעור, אויסגעשריבן

דער צירוף פון חודש אייר

0:05

דער משגיח ברענגט דעם בני יששכר אז יעדער חודש האט זיין אייגענעם צירוף פונעם שם הויה, וואס מ'זאל אינזינען האבן ביי מוסף פון ראש חודש. ניסן'ס צירוף, פון "ישמחו השמים ותגל הארץ", איז דער גלייכסטער. דער צירוף פון אייר קומט פון די ראשי תיבות פון "יתהלל המתהלל השכל וידע" אין ירמיה; דא איז די צווייטע העלפט איבערגעדרייט, דער ה' פארן ו', ממילא האט דער חודש אביסל דין. א,ג,ב

2:43

קענען דעם רבונו של עולם, ערקלערט ער, מיינט זען אז ער פילט אן יעדן ארט. פנימיות'דיגער איז די תורה אלקות ממש, און ווער עס פארשטייט א שטיקל גמרא פארשטייט דעם רבונו של עולם.

כוונות, די מן און דער באר פון מרים

4:17

דער משגיח זאגט די בחורים אז ער מיינט נישט אז זיי זאלן מכוון זיין דעם צירוף, ווייל כוונות זענען נישט פאר יעדן. ער ברענגט פון ר' אלימלך אז מ'זאל בעסער דאווענען מיט פירוש המילות און מיט התלהבות, און דער אייבערשטער איז שוין מכוון די כוונות.

5:41

פארוואס אייר איז דער חודש פון תורה, ערקלערט דער בני יששכר: אין אייר האט אנגעהויבן פאלן די מן, און די תורה איז נאר געגעבן געווארן צו די וואס האבן געגעסן די מן. דעמאלט איז אויך געקומען דער באר פון מרים; דער אריז"ל האט ר' חיים וויטאל געגעבן צו טרינקען דערפון אינעם ים כנרת, און דערנאך האט ער פארשטאנען די טיפע תורה פונעם אריז"ל. ו

די ימי הספירה און די וואך פון תפארת

9:29

ווען עס הייבט זיך אן א נייער זמן אין אייר, רופט דער משגיח זיך צו שטארקן אין תורה. ער ברענגט פון ר' פנחס קאריצער אז אין די ימי הספירה משפט מען א מענטש נאך מער ווי אין תשרי; תשרי איז דין מיט מידת הדין, דערפאר פאסט מען און מ'זאגט סליחות, אבער ספירה איז דין מיט חסד.

11:35

אין די טעג רייניגט מען אויס די זיבן מידות, ממילא טאר מען זיי נישט לאזן אדורכגיין אומזיסט. די וואך פון תפארת איז תורה, די מידה פון יעקב אבינו, וואס האט געלערנט ביי שם ועבר. ספירה, זאגט ער, זאל מען ציילן מיט א מנין, מיט התלהבות און מיט גרויס כוונה.

ראש חודש און מלוה מלכה, דער טאג פון דוד

15:24

דער משגיח ווייזט אן אז דער שולחן ערוך גיט א באזונדערן סימן צו סעודת ראש חודש און צו מלוה מלכה, און ביידע געהערן צו דוד המלך. די דריי סעודות פון שבת זענען כנגד די דריי תפילות פון די אבות, און מלוה מלכה איז כנגד א פערטע תפילה פון צדיקים, תיקון חצות, וואס איז פון דוד. כ

19:52

דוד איז די לבנה, און ווען די לבנה באנייט זיך יעדן ראש חודש איז דאס א סימן אז אידן וועלן באנייט און אויסגעלייזט ווערן, ווי מ'זאגט אין קידוש לבנה. ישעיה דערמאנט ראש חודש נאך פאר שבת, ווייל דעמאלט וועט עס זיין ווי שבת און נאך מער. ער ענדיגט מיט א לחיים און א ברכה צו זוכה זיין צו תורה און צו מתקן זיין די ימי הספירה. ל,מ

מראי מקומות

נביאים

  1. ב Yirmiyahu 9:22-23 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 0:05
  2. מ Yeshayahu 66:23 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 19:52

כתובים

  1. ג Tehillim 96:11 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 0:05

תלמוד בבלי

  1. ז Gemara (מקום נישט באשטימט) 6:38 מפתח

מדרש

  1. ח Midrash (מקום נישט באשטימט) 6:43
  2. ט Mechilta (מקום נישט באשטימט) 7:30 מפתח

זוהר און קבלה

  1. ד לכאורה Tikkunei Zohar 57 2:17 מפתח

ראשונים

  1. י Rashi on Chumash (מקום נישט באשטימט) 12:12 מפתח

אחרונים און חסידות

  1. א Bnei Yissaschar (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 0:05
  2. ה Tanya (מקום נישט באשטימט) 3:40 מפתח
  3. ו Bnei Yissaschar (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 5:41
  4. כ לכאורה Shulchan Aruch, Orach Chaim, the simanim on the Rosh Chodesh meal and melaveh malkah מפתח אינעם אויסשרייב: 15:24

תפילה און פיוט

  1. ל Kiddush Levanah (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 19:52

עיקרי הדברים

  1. 0:05 יעדער חודש האט זיין אייגענעם צירוף פונעם שם הויה; דער צירוף פון אייר קומט פון די ראשי תיבות פון "יתהלל המתהלל השכל וידע", און דא שטייט דער ה' פארן ו', אביסל מידת הדין.
  2. 2:17 קענען דעם רבונו של עולם מיינט זיך מתבונן זיין אז ער פילט אן און רינגלט ארום יעדן ארט, און פנימיות'דיגער, פארשטיין תורה, וואס איז אלקות ממש.
  3. 5:41 אייר איז דער חודש פון תורה: אין אים האט אנגעהויבן פאלן די מן און עס איז געקומען דער באר פון מרים, און חז"ל זאגן אז די תורה איז נאר געגעבן געווארן צו די וואס האבן געגעסן די מן.
  4. 10:03 די ימי הספירה לאזן איבער א טיפערן רושם אויף א איד ווי תשרי; עס איז דין מיט חסד, און טעג וואס מ'רייניגט אויס די זיבן מידות.
  5. 15:24 סעודת ראש חודש און מלוה מלכה האבן יעדע א סימן אין שולחן ערוך, און ביידע געהערן צו דוד המלך.

קושיות און תירוצים

  1. קשיא: 6:38 וואו געפינט זיך היינט דער באר פון מרים, אז די גמרא זאגט אין ים הגדול און דער מדרש זאגט אין ים כנרת?

    תירוץ: 6:35 דער משגיח זאגט אז ער ווייסט נישט קיין תירוץ אויף דער סתירה; על כל פנים האט דער אריז"ל אים גענומען צום ים כנרת.

  2. קשיא: 5:38 פארוואס הייסט אייר דער חודש פון תורה?

    תירוץ: 5:41 ווייל אין אייר האט אנגעהויבן פאלן די מן, און די תורה איז נאר געגעבן געווארן צו די וואס האבן געגעסן די מן; אויך דער באר פון מרים איז דעמאלט געקומען.

  3. קשיא: 15:10 פארוואס האבן סעודת ראש חודש און מלוה מלכה יעדע א באזונדערן סימן אין שולחן ערוך?

    תירוץ: 15:52 ביידע געהערן צו דוד המלך: ראש חודש איז זיין טאג און מלוה מלכה איז זיין סעודה.

מעשיות

  1. 6:14 דער אריז"ל און ר' חיים וויטאל ביים ים כנרת

    דער אריז"ל האט גענומען זיין תלמיד ר' חיים וויטאל אויף א שיפל אויפן ים כנרת. ווען זיי זענען אנגעקומען צו א געוויסן ארט, האט ער אים געהייסן טרינקען וואסער פון דארט, ווייל דארט איז דער באר פון מרים. נאכדעם וואס ער האט געטרונקען, איז ר' חיים וויטאל זוכה געווען צו פארשטיין די טיפע תורה פונעם אריז"ל.

    אין דער מעשה: דער הייליגער אר"י, Rav Chaim Vital

געדאנקען

  1. 0:42 דער צירוף פון אייר האלט די ערשטע העלפט פונעם שם אין דעם סדר פון חסד, אבער די צווייטע העלפט איז איבערגעדרייט, דער ה' פארן ו', ממילא האט דער חודש אביסל דין, נישט אזוי ווי דער גלייכער צירוף פון ניסן.
  2. 3:31 ווייל די תורה איז אלקות ממש, ווער עס פארשטייט א שטיקל גמרא פארשטייט דעם רבונו של עולם; דאס איז דער פנימיות'דיגער פשט פון "השכל וידע אותי", און דערפאר רופט דער צירוף פון אייר צו תורה.
  3. 6:14 ר' חיים וויטאל איז זוכה געווען צו פארשטיין די טיפע תורה פונעם אריז"ל נאכדעם וואס דער אריז"ל האט אים געגעבן צו טרינקען פונעם באר פון מרים אינעם ים כנרת, און דאס ווייזט אז דער באר, וואס איז געגעבן געווארן אין אייר, ברענגט תורה.
  4. 10:11 די ימי הספירה לאזן איבער א גרעסערן רושם ווי תשרי; תשרי איז דין מיט מידת הדין, דערפאר פאסט מען און מ'זאגט סליחות, אבער ניסן, אייר און סיון איז דין מיט חסד.
  5. 17:20 די דריי סעודות פון שבת זענען כנגד די דריי תפילות פון די אבות, און מלוה מלכה, די סעודה פון דוד, איז כנגד א פערטע תפילה פון צדיקים, תיקון חצות.
  6. 21:25 ישעיה הנביא, ווען ער רעדט וועגן לעתיד לבוא, דערמאנט ראש חודש נאך פאר שבת, ווייל ווען משיח וועט קומען וועט ראש חודש זיין ווי שבת און נאך מער.

וואס דער משגיח זאגט מ׳זאל ארויסנעמען

  1. 4:17 דער משגיח זאגט די בחורים נישט צו נעמען מכוון זיין כוונות, נאר צו דאווענען מיט פירוש המילות און מיט התלהבות, ווי ס'שטייט פון ר' אלימלך.
  2. 9:29 ער זאגט אז ווען עס הייבט זיך אן א נייער זמן אין אייר, זאל מען זיך מחזק זיין אין תורה.
  3. 11:35 ער זאגט אז מ'טאר נישט לאזן די ימי הספירה אדורכגיין אומזיסט, נאר מיט תורה, מיט תפילה און מיט אויסארבעטן די מידות.
  4. 13:02 ער בעט די בחורים צו קומען ציילן ספירה מיט א מנין, מיט התלהבות און מיט גרויס כוונה.

דערמאנט אין דעם שיעור

פערזאנען דוד המלך, דער בני יששכר, דער הייליגער אר"י, דער רבי ר' מלך, יעקב אבינו, ישעיהו הנביא, מרים, רבי חיים ויטאל, רבי פינחס קאריצער, רבי צדוק הכהן פון לובלין, רבינו תם

ערכים אלקות ממש, מדת הדין, מלוה מלכה, ממלא כל עלמין, מן, ספירת העומר, צירוף, ראש חודש, שם הוי"ה, תיקון חצות, תפארת

מעלדן א טעות אויף דעם בלאט