The מכה of ברד and Its Eternal Benefits
קאטאלאג: PARSHA (English) וארא נומ׳ 3 פאקעט גייד ז׳ 57 תשס"ב (2001–02) ענגליש 55 מינ׳
הערן
עפענען אין דער אפליקאציע צום הערן
וועגן דעם שיעור
דער משגיח ערקלערט אז די מכת ברד, די זיבעטע מכה וואס איז קעגן מדת המלכות, האט אראפגעברענגט יראת שמים, אז פרעה האט עס איבערגעהאקט, און אז דאס איבעריגע ברד וואס הענגט נאך אין דער לופט וועט אראפפאלן פאר משיח און ענדיגן די יראת שמים פון דער וועלט.
דער משגיח עפנט מיט דעם אז יעדער שבת נעמט זיין קדושה פון זיין סדרה, און אז די וועלט איז באשאפן געווארן מיט עשרה מאמרות. דער מענטש האט אין זיך אלע צען, דערפאר הערשט ער איבער דער בריאה, גרייט ער זיך אליין צו זיין עסן און גייט ער פאראויס פון דור צו דור; אין א זייטיגן ווארט באקלאגט ער ווי די נייע המצאות האבן צוגענומען דעם מענטשנס מנוחה. ברויט, וואס ווייזט דעם מענטשנס מעלה, מאכט מען א ברכה מיט צען ווערטער. די צען מכות זענען געווען די עשרה מאמרות פון הינטן צו פארנט, ממילא איז ברד, די זיבעטע, קעגן מלכות, וואס איז יראת שמים, שבת, און דער חודש שבט ווען זי איז אראפגעקומען. ער פרעגט פארוואס נאר ביי ברד רופט די תורה געוויסע מצריים "הירא את דבר ה'", און ווי אזוי די זעלבע מענטשן האבן נאכגעיאגט די אידן ביים ים סוף. ער ענטפערט אז ברד האט אראפגעברענגט יראת שמים, נאר פרעה האט עס אפגעשטעלט; דאס ברד וואס הענגט נאך אין דער לופט וועט אראפפאלן פאר משיח. ער ענדיגט מיט דער משנה פון ראש השנה לאילן און דער שיטה פון בית שמאי.
ענינים: גלות מצרים און די מכות · יראת שמים · מעשה בראשית און די נפלאות הבריאה
סדר השיעור
-
0:00 יעדער שבת מיט זיין סדרה
דער משגיח זאגט אז יעדער שבת נעמט זיין קדושה פון זיין אייגענע סדרה, דערפאר טאר מען נישט אריבערגיין אפילו אויף איין פסוק אין דער קומענדיגער סדרה. דערנאך הייבט ער אן א פשוטן געדאנק אויף דער פרשה: דער רבונו של עולם האט באשאפן די וועלט מיט עשרה מאמרות, וואס אין קבלה רופט מען זיי ספירות.
-
3:13 דער מענטש הערשט, דער מאלפע מאכט נאר נאך
אדם הראשון איז געמאכט פון אלע מאמרות, ווי דער רמב"ן ערקלערט אויף "נעשה אדם", דערפאר הערשט ער איבער אלעס. דער משגיח ברענגט דעם מדרש אז דער דור הפלגה איז געווארן מאלפעס, די גמרא וואס רעדט פון א קוף בפני אדם, און ער ווייזט אן אז נאר דער מענטש גרייט זיך צו זיין עסן.
-
7:19 פאראויסגאנג וואס פארשקלאפט
נאר דער מענטש גייט פאראויס פון דור צו דור, נאר ווייל ער נוצט זיין חכמה פאר געלט און תאוות, פארשקלאפט ער זיך. אין א זייטיגן ווארט, ווי ער זאגט אליין, שטעלט דער משגיח אוועק די מנוחה וואס א מענטש האט אמאל געהאט אינדערהיים קעגן די היינטיגע טעלעפאנען.
-
10:48 ברויט, צען ווערטער און די ספירות
דער מענטש האט באקומען א באפעל צו מאכן ברויט, און דער שולחן ערוך ברענגט אז די ברכה המוציא האט צען ווערטער, קעגן די עשרה מאמרות. דער משגיח ערקלערט די טיילונג אויף שכל (חכמה, בינה, דעת) און די זיבן מדות, און ווייזט ווי יעדע חיה איז געבויט פון איין אדער צוויי מדות, דאס שעפל פון חסד און דער לייב פון גבורה, בשעת דער מענטש האט אלעס.
-
16:40 די מכות ווי די מאמרות פון הינטן
זיבן מכות זענען אין דער וואכנס סדרה און דריי אין דער קומענדיגער, קעגן די זיבן מדות און די דריי מוחין. דער משגיח ערקלערט אז מצרים איז געווען א איבערחזרונג פון בריאת העולם: יעדע מכה איז א מאמר, פון הינטן צו פארנט, אזוי אז מכת בכורות איז קעגן "בראשית" און חושך קעגן "יהי אור". יעדע מכה האט אויך געברענגט א פאסיגע ברכה פאר די אידן.
-
24:25 ברד ווי מלכות, און די ערשטע קשיא שטייט אינעם קאטאלאג
ברד, די לעצטע מכה אין דער סדרה, איז די זיבעטע, מלכות, אזוי ווי די זילבערנע קערה אונטער די סימנים פון סדר. דער משגיח לערנט די התראה פאר דעם ברד און רש"י אז דבר האט נאר געטראפן די בהמות אין פעלד, און פרעגט פארוואס נאר ביי ברד זאגט די תורה אז די יראי דבר ה' האבן געראטעוועט זייערע בהמות.
-
29:18 די פערד ביים ים סוף און דאס ברד אין דער לופט שטייט אינעם קאטאלאג
רש"י זאגט אז די פערד פון פרעה ביים ים סוף זענען געווען פון די "ירא את דבר ה'", ווי אזוי האבן מענטשן וואס די תורה רופט מיט אזא טיטל נאכגעיאגט די אידן? דער משגיח דערציילט ווי פרעה האט געבעטן משה רבינו אפצושטעלן דאס ברד, ווי דאס ברד איז שטיין געבליבן אין דער לופט ביז מלחמת גוג ומגוג, און די קשיא פונעם רמב"ן פארוואס נאר דא איז משה ארויס פון שטאט און האט אויסגעשפרייט די הענט.
-
34:47 מלכות, שבת, שבט: יראת שמים שטייט אינעם קאטאלאג
ברד איז מלכות, און מלכות איז יראת שמים, די מלכות וואס די גאנצע וועלט וועט אנערקענען ביי משיח. שבת איז אויך מלכות, ווי דער ירושלמי ווייזט אז אפילו אן עם הארץ איז נאמן אום שבת. ברד איז אראפגעקומען אין שבט, א חודש פון יראת שמים, דערפאר זענען די בעסערע מצריים געווארן "ירא את דבר ה'".
-
40:35 פרעה האקט איבער; משה'ס תפילה אויף שפעטער שטייט אינעם קאטאלאג
ווען דאס ברד וואלט אראפגעקומען אינגאנצן, וואלטן די אידן ארויס פון מצרים און די וועלט וואלט אנערקענט דעם רבונו של עולם, נאר פרעה האט עס אפגעשטעלט, ממילא האט זיך די יראת שמים פון די מצריים געענדיגט און זיי האבן נאכגעיאגט די אידן. דאס איבעריגע ברד וועט אראפפאלן פאר משיח, ווי יחזקאל שילדערט, און משה רבינו'ס באזונדערע תפילה אויסערן שטאט איז געווען פאר די אידן פונעם לעצטן דור.
-
48:19 ראש השנה לאילן און בית שמאי
דער משגיח נעמט די ערשטע משנה פון ראש השנה, וואס איר אומגעווענליכן לשון פרעגט דער בני יששכר. ער ערקלערט אז מעשר גייט לויטן יאר ווען יעדער בוים האט געבליט, און ווייל לימות המשיח וועט די הלכה זיין ווי בית שמאי, דארף א פויער וואס ווארט אויף משיח שוין יעצט קוקן אויף זיינע ביימער. ער ענדיגט מיט דער האפענונג אויף משיח און מיט דער יראת שמים פונעם ברד אין שבט.
דער שיעור, אויסגעשריבן
יעדער שבת מיט זיין סדרה
דער משגיח עפנט אז אלעס וואס טוט זיך אין דער וואך קומט פון דער סדרה, און קיין שבת חזרט זיך נישט איבער; א גאר באזונדערער שבת קען זיין א סימן אז דאס איז דער מענטשנס אייגענער שבת. ווייל יעדער שבת נעמט זיין קדושה פון זיין סדרה, טאר מען נישט אריבערגיין אפילו אויף איין פסוק אין דער קומענדיגער סדרה כדי צו געבן מער עליות. דערנאך הייבט ער אן א פשוטן געדאנק: דער רבונו של עולם האט באשאפן די וועלט מיט עשרה מאמרות, וואס אין קבלה הייסן זיי ספירות.
דער מענטש הערשט, דער מאלפע מאכט נאר נאך
פאראויסגאנג וואס פארשקלאפט
נאר דער מענטש גייט פאראויס, יעדער דור בויט אויף דעם פריערדיגן, נאר ווייל ער נוצט זיין חכמה פאר געלט און תאוות, פארשקלאפט זיך יעדער דור נאך מער. מיט צוויי הונדערט יאר צוריק, זאגט דער משגיח, איז א מענטש געקומען אהיים צו מנוחה; זינט די טעלעפאנען, אינדערהיים און אין קעשענע, האט קיינער נישט קיין מנוחה. ער רופט עס אליין א זייטיגן ווארט.
ברויט, צען ווערטער און די ספירות
ווייל דער מענטש איז שאפעריש, האט ער באקומען א באפעל צו מאכן זיין אייגענע שפייז, ברויט, און נישט עסן גראז ווי א קו. דער שולחן ערוך ברענגט אז די ברכה המוציא האט צען ווערטער, קעגן די עשרה מאמרות, ווייל דער מענטש האט זיי אלע. ה
די מאמרות טיילן זיך אויף שכל און מדות. חכמה איז קריגן וויסן, ווי ציגל; בינה, פון לשון בנין, איז בויען דערמיט, ווי איינער וואס איז מחדש אין גמרא; דעת איז די בריק צווישן שכל און מדות. יעדע חיה איז געבויט פון איין אדער צוויי מדות: דאס שעפל פון חסד, דער לייב פון גבורה, דער הונט פון ביידע. דער מענטש האט אלעס, און אזוי אויך זיין ברויט.
די מכות ווי די מאמרות פון הינטן
די מאמרות טיילן זיך אויף דריי און זיבן, דערפאר האט די סדרה פון דער וואך זיבן מכות און די קומענדיגע דריי. מצרים, ערקלערט דער משגיח, איז געווען א איבערחזרונג פון בריאת העולם: דער רבונו של עולם האט געוואלט ווייזן די אידן, מצרים און דער וועלט אז ער האט זי באשאפן, ממילא איז יעדע מכה אן התגלות פון איין מאמר.
ברד ווי מלכות, און די ערשטע קשיא
די פערד ביים ים סוף און דאס ברד אין דער לופט
א צווייטע קשיא: רש"י זאגט אז די פערד פון פרעה ביים ים סוף זענען געווען פון די ירא את דבר ה'. די תורה, וואס גיט אברהם אבינו אזא טיטל ערשט נאך דער עקידה, רופט זיי יראים, און פונדעסטוועגן האבן זיי נאך אלע צען מכות געהאט די חוצפה נאכצויאגן די אידן. כ,ל
פרעה האט נישט געקענט אויסהאלטן דאס ברד און האט געבעטן משה רבינו, וואס איז ארויס פון שטאט, האט אויסגעשפרייט די הענט, און דאס ברד האט מער נישט דערגרייכט די ערד. דער מדרש זאגט אז עס איז שטיין געבליבן אין מיטן לופט און הענגט נאך, ביז עס וועט אראפפאלן ביי מלחמת גוג ומגוג. דער רמב"ן פרעגט פארוואס משה האט עס געטון נאר דא, און רופט פריסת כפים א באזונדערע תפילה, אן ערקלערן פארוואס. מ,נ,ס
מלכות, שבת, שבט: יראת שמים
פרעה האקט איבער; משה'ס תפילה אויף שפעטער
ווען דאס ברד וואלט אראפגעקומען אינגאנצן, וואלטן די אידן ארויס פון מצרים און די גאנצע וועלט וואלט געקומען אנערקענען דעם רבונו של עולם. נאר פרעה האט געבעטן מ'זאל עס אפשטעלן, און משה רבינו האט געמוזט, לויט'ן באפעל פון השם. די יראת שמים איז איבערגעהאקט געווארן, ממילא האבן די יראי דבר ה' זי פארלוירן און נאכגעיאגט די אידן מיט די פערד וואס זענען געראטעוועט געווארן ביים ברד.
דאס איבעריגע ברד, וואס דאס געפינט מען ביי קיין אנדערע מכה נישט, בלייבט אויף ימות המשיח. יחזקאל רעדט פון שטיינער פון הימל וואס פאלן אויף די גוים, און דער מדרש זאגט אז א טייל איז אראפגעפאלן אין די צייטן פון יהושע. ווען עס וועט אראפפאלן, וועלן די גוים געשלאגן ווערן און די אידן געבענטשט מיט יראת שמים. ש,ת
ראש השנה לאילן און בית שמאי
אין די לעצטע מינוטן נעמט דער משגיח די ערשטע משנה פון ראש השנה, וואס איר אומגעווענליכן לשון פרעגט דער בני יששכר. מעשר גייט לויטן יאר, דערפאר מוז דער פויער וויסן וועלכע ביימער האבן געבליט פאר ראש השנה לאילן און וועלכע נאכדעם. אא,אב
דער אריז"ל, דער זוהר און דער בני יששכר זאגן אז ווען משיח קומט וועט די הלכה זיין ווי בית שמאי, למפרע. ממילא זאל א פויער וואס גלייבט אין משיח שוין יעצט ארויסגיין און זען וועלכע ביימער האבן געבליט, כדי ער זאל וויסן ווי אזוי אפצוטיילן מעשר. דער משגיח ענדיגט מיט דער האפענונג אז משיח זאל קומען פאר ראש חודש שבט, ווי דער שבת לערנט פונעם ברד וואס פירט שוין אריין די יראת שמים פון משיח.
מראי מקומות
תורה
- א Bereishis 1:26 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 3:13
- ז Shemos 4:22 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 21:47
- ח לכאורה Shemos 6:6-7 מפתח אינעם אויסשרייב: 24:50
- ט Shemos 9:20 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 26:30
- ל לכאורה Bereishis 22:12 מפתח אינעם אויסשרייב: 29:34
- מ לכאורה Shemos 9:29-33 מפתח אינעם אויסשרייב: 31:49
- ר לכאורה Shemos 9:27-28 42:26 מפתח
נביאים
משנה
תלמוד בבלי
תלמוד ירושלמי
מדרש
ראשונים
אחרונים און חסידות
תפילה און פיוט
עיקרי הדברים
- 3:13 דער מענטש איז געמאכט פון אלע עשרה מאמרות, דערפאר הערשט ער איבער דער גאנצער בריאה, און אויף ברויט, זיין באזונדערע שפייז, מאכט מען א ברכה מיט צען ווערטער.
- 18:28 יעדע פון די צען מכות איז געווען אן התגלות פון איינעם פון די עשרה מאמרות, פון הינטן צו פארנט, כדי צו ווייזן די וועלט נאכאמאל אז השם האט זי באשאפן.
- 21:41 יעדע מכה וואס האט געטראפן מצרים האט געברענגט א פאסיגע ברכה פאר די אידן.
- 24:50 ברד, די זיבעטע מכה, איז קעגן מלכות, וואס איז יראת שמים און שבת, און זי איז אראפגעקומען אין חודש שבט.
- 41:37 ווען פרעה האט געבעטן מ'זאל אפשטעלן דאס ברד, האט ער איבערגעהאקט דעם שטראם פון יראת שמים, און דערפאר האבן די מצריים וואס זענען געווען יראים שפעטער נאכגעיאגט די אידן.
- 32:51 דאס ברד וואס איז שטיין געבליבן אין מיטן לופט הענגט נאך, און עס וועט אראפפאלן פאר משיח און ענדיגן די יראת שמים פון דער וועלט.
קושיות און תירוצים
-
קשיא: 29:00 פארוואס זאגט די תורה ביי ברד, און נישט ביי דבר, אז די יראי דבר ה' האבן געראטעוועט זייערע בהמות?
תירוץ: 40:10 ברד, די מכה פון מלכות, האט אראפגעברענגט יראת שמים, און דורך דעם זענען די בעסערע מצריים געווארן "ירא את דבר ה'".
-
קשיא: 30:45 ווי אזוי האבן מענטשן וואס די תורה רופט "ירא את דבר ה'" געקענט נאכיאגן די אידן ביז'ן ים סוף נאך אלע צען מכות?
תירוץ: 41:37 זייער יראת שמים איז געקומען נאר פונעם ברד; ווען פרעה האט עס אפגעשטעלט, האט זיך זייער יראה געענדיגט, און ביים ים סוף זענען זיי שוין נישט געווען קיין יראים.
-
קשיא: 33:32 פארוואס נאר ביי ברד איז משה רבינו ארויס פון שטאט און האט אויסגעשפרייט די הענט צו דאווענען, וואס דער רמב"ן רופט א באזונדערע תפילה?
תירוץ: 46:23 ווען משה רבינו האט געזען אז פרעה וויל איבערהאקן די יראת שמים, האט ער מתפלל געווען פאר די אידן פונעם לעצטן דור, אז דאס הענגענדיגע ברד זאל אראפפאלן פאר משיח און זיי ברענגען יראת שמים.
-
קשיא: 48:46 פארוואס רעדט די ערשטע משנה פון ראש השנה וועגן ראש השנה לאילן אנדערש ווי אין אנדערע ערטער, ווי דער בני יששכר פרעגט?
תירוץ: 51:45 ווייל ווען משיח קומט וועט די הלכה זיין ווי בית שמאי, דארף א פויער שוין יעצט וויסן ווען יעדער בוים האט געבליט, כדי צו קענען אפטיילן מעשר ווי עס דארף צו זיין.
געדאנקען
- 18:24 די מכות אין מצרים זענען געווען א איבערחזרונג פון בריאת העולם, די עשרה מאמרות פון הינטן צו פארנט, כדי ווער עס האט נישט געזען די בריאה זאל עס זען אין מצרים.
- 23:58 די זיבן מכות פון וארא זענען קעגן די זיבן מדות, און די דריי פון בא קעגן חכמה בינה ודעת, אזוי ווי די זעקס סימנים מיט דער קערה אונטן און די דריי מצות אויבן אויף דער סדר טעלער.
- 40:15 די "יראת דבר ה'" פון געוויסע מצריים ביי ברד איז נישט געווען זייער אייגענע מדרגה, נאר א שטראם פון יראת שמים וואס די מכה פון מלכות האט אראפגעברענגט, און עס האט זיך געענדיגט ווען מ'האט אפגעשטעלט דאס ברד.
- 46:37 משה רבינו'ס אומגעווענליכע תפילה מיט אויסגעשפרייטע הענט אויסערן שטאט איז באמת נישט געווען פאר פרעה, נאר פאר די אידן פונעם לעצטן דור, אז דאס הענגענדיגע ברד זאל זיי ברענגען יראת שמים.
- 39:32 ברד איז אראפגעקומען אין שבט, א חודש פון יראת שמים וואס דער משגיח פארבינדט אויך מיט'ן קלאנג פון ווארט שבת, דערפאר הייבט שבט שוין אן אריינצופירן משיח.
- 51:45 די משנה'ס באשטימונג פונעם ראש השנה פאר ביימער גרייט צו א פויער אויף ימות המשיח, ווען די הלכה וועט זיין ווי בית שמאי למפרע.
וואס דער משגיח זאגט מ׳זאל ארויסנעמען
- 52:48 דער משגיח זאגט אז א פויער וואס גלייבט אין משיח זאל שוין יעצט ארויסגיין אויפן פעלד און זען וועלכע ביימער האבן געבליט, כדי ער זאל וויסן ווי אזוי אפצוטיילן מעשר ווען משיח קומט.
דערמאנט אין דעם שיעור
פערזאנען אברהם אבינו, אדם הראשון, אלעקסאנדער גרעהעם בעל, בית שמאי, דער בני יששכר, דער הייליגער אר"י, דער רמב"ן, יחזקאל הנביא, משה רבינו, פרעה, רש"י
ערכים בית שמאי, גוג ומגוג, דור הפלגה, דמאי, חב"ד, יראת שמים, מכת בכורות, מלכות, מנוחה, מעשר, ספירה, עשרה מאמרות, רבונו של עולם