צפרדע - The Significance of the צפרדע's Song
קאטאלאג: PARSHA (English) וארא נומ׳ 2 פאקעט גייד ז׳ 57 תשס"ד (2003–04) ענגליש 52 מינ׳
הערן
עפענען אין דער אפליקאציע צום הערן
וועגן דעם שיעור
דער משגיח ערקלערט אז די צפרדע, וואס לעבט סיי אויף דער יבשה און סיי אין וואסער און איז ממילא א תערובות פון טוב און רע, זינגט "ברוך שם כבוד מלכותו", דער באהאלטענער יחוד אז השם יתברך גיט חיות אפילו דער טומאה, און דאס וועט ווערן די גרעסטע שירה ווען משיח וועט קומען.
דער משגיח עפנט מיט דער הקדמה פון פרק שירה, וואו די צפרדע זאגט פאר דוד המלך אז זי זאגט מער שירה ווי ער, און מיטן מדרש אויף "ותעל הצפרדע", וואו רבי עקיבא און רבי אלעזר בן עזריה טענהן צי איין צפרדע האט ארויסגעברענגט אדער צוזאמגערופן אלע אנדערע. לויט דעם אריז"ל אז די עשר מכות זענען די עשרה מאמרות פארקערט, שטעלט ער די צפרדע קעגן יסוד, און ווייזט פונעם מדרש אז זי איז געקומען אויף די מצריים וואס האבן געוואלט מישן קדושה מיט טומאה. די צפרדע, וואס לעבט אויף דער יבשה און אין וואסער, איז אליין א תערובות פון טוב און רע. אזא באשעפעניש קען נישט זאגן א פסוק, דערפאר זינגט זי "ברוך שם", וואס מ'זאגט שטיל ווייל עס זאגט אז השם יתברך האלט אויף אפילו די טומאה. דער צאל צוויי געהערט צום סטרא אחרא, און דערמיט ערקלערט ער די מחלוקת. לויט דעם אמרי אמת וועט מען לעתיד לבוא דאס זאגן בקול רם, און דאס וועט זיין די גרעסטע שירה. צום סוף ווענדט ער עס אן אויף די וואכן פון שובבי"ם און דער מדה פון יסוד.
ענינים: קדושה און קליפה · גלות מצרים און די מכות · קריאת שמע
סדר השיעור
-
0:00 די צפרדע פאר דוד המלך און די איינע צפרדע שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח שטעלט פאר פרק שירה און די ברייתא אין איר הקדמה, וואו די צפרדע זאגט פאר דוד המלך אז זי זאגט מער שירה ווי ער. דערנאך ברענגט ער דעם מדרש אויף "ותעל הצפרדע": רבי עקיבא זאגט אז איין צפרדע האט ארויסגעברענגט אלע אנדערע, און רבי אלעזר בן עזריה איז נישט מסכים און זאגט אז איינע האט געפייפט און די אנדערע זענען געקומען.
-
6:13 די עשר מכות ווי די עשרה מאמרות פארקערט שטייט אינעם קאטאלאג
כדי צו פארשטיין די מחלוקת ברענגט דער משגיח דעם אריז"ל אז די עשר מכות האבן אנטפלעקט די עשרה מאמרות פון דער בריאה פארקערט, לויט די ספירות. די צפרדע איז קעגן יסוד, און דער בני יששכר טייטשט דעם פסוק אין תהלים אז די צפרדע האט די מצריים "משחית" געווען, אז זי האט זיי געמאכט עקרים.
-
12:11 תערובות טוב ורע, און די צפרדע פון יבשה און ים שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ברענגט דעם מדרש אז די צפרדעים זענען געקומען ווייל די מצריים האבן געוואלט הרגענען די זכרים און לאזן לעבן די נקבות, כדי צו מישן קדושה מיט טומאה. ער ערקלערט פארוואס אזא תערובות איז ערגער ווי דאס רע אליין, און ברענגט די גמרא אז יעדע באשעפעניש אויף דער יבשה האט א צווייטע אין ים, איינע טהור און איינע טמא, און די צפרדע לעבט אין ביידע.
-
19:23 ברוך שם בלחש, און די שירה פון דער צפרדע שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ברענגט די גמרא אין פסחים אז יעקב אבינו האט געזאגט "ברוך שם" און אז מ'זאגט עס בלחש, אזוי ווי א בת מלך וואס האט א תאוה צו ציקי קדירה, און ערקלערט מיטן נפש החיים אז עס זאגט אז השם יתברך איז דא אפילו אין טומאה. דערנאך פרעגט ער ווי אזוי טמא'נע באשעפענישן זאגן שירה אין פרק שירה, און ערקלערט אז די צפרדע, א תערובות, זאגט נישט קיין פסוק נאר "ברוך שם".
-
27:46 דער צאל צוויי און די מחלוקת שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ערקלערט אז איינס איז קדושה און צוויי איז סטרא אחרא, וואס מ'זעט פון די מסכתות פון טומאה, אהלות און נגעים, וואס הייבן אן מיטן ווארט "שנים". צוריק צום מדרש ערקלערט ער אז רבי אלעזר בן עזריה איז נישט מסכים מיט רבי עקיבא'ס איין צפרדע, ווייל די צפרדע, א תערובות, האט געמוזט קומען פון איינס און פון רבים צוזאמען.
-
33:52 ברוך שם לימות המשיח שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ברענגט דעם אמרי אמת וואס פרעגט פארוואס יעקב'ס "ברוך שם" שטייט נישט אין דער תורה, און ענטפערט אז ווען משיח וועט קומען וועט עס ווערן א פסוק און מ'וועט עס זאגן הויך. ער ערקלערט דעם חילוק צווישן שמע, דער יחודא עילאה, און ברוך שם, דער יחודא תתאה אז השם יתברך איז דא אפילו אין הסתר פנים, און זאגט אז לעתיד לבוא וועט מען זען אז די טומאה איז קיינמאל נישט געווען.
-
38:38 די שירה פון דער צפרדע וועט ווערן א פסוק שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח שליסט אז לעתיד לבוא וועט די שירה פון דער צפרדע, "ברוך שם", ווערן א פסוק אזוי ווי די שירות פון די אנדערע באשעפענישן, און זיין די העכסטע שירה. ער טייטשט "ותעל הצפרדע" אויף דעם עליה לעתיד, און ערקלערט אז פאר מצרים איז די צפרדע געווען הסתר פנים, און פאר די אידן א התגלות.
-
41:58 באש ובמים, און די צפרדע גרעסער ווי תהלים שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ברענגט דעם בני יששכר אז די שירה פון דער צפרדע איז "באנו באש ובמים", זאגט אז דאס שטייט נישט אינעם פרק שירה וואס ער האט געפונען, און מיינט אז עס קומט פון א מאמר אז די צפרדעים וואס זענען אריינגעשפרונגען אין פייער האבן עס געזאגט. צוריק צו דער הקדמה ערקלערט ער פארוואס די שירה פון דער צפרדע, היינט א קוואקעניש, וועט זיין גרעסער ווי דוד המלך'ס תהלים.
-
46:45 מכה און רפואה, און די וואכן פון שובבי"ם שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ברענגט "נגוף ורפוא", אז יעדע מכה איז געווען א שלאג פאר מצרים און א רפואה פאר די אידן, און פרעגט וואס עס מיינט אז משה האט אפגעשטעלט די צפרדעים ווייל פרעה האט געבעטן; אפשר זענען די אידן נאך נישט געווען גרייט פאר דער גאנצער התגלות. ער שליסט מיט אנווענדן די מדה פון יסוד פון דער צפרדע אויף די וואכן פון שובבי"ם און די נסיונות פון היינט.
דער שיעור, אויסגעשריבן
די צפרדע פאר דוד המלך און די איינע צפרדע
דער משגיח עפנט מיט פרק שירה, וואס דערציילט וואספארא פסוק יעדע באשעפעניש זינגט פאר השם יתברך. די הקדמה איז א קליינע ברייתא: ווען דוד המלך האט געענדיגט ספר תהלים, האט ער געפרעגט צי ס'איז דא א באשעפעניש וואס זאגט מער שירה ווי ער, און א צפרדע האט אים געזאגט ער זאל זיך נישט באריימען, ווייל זי זאגט מער. דער משגיח מערקט אן ווי חידושדיג דאס איז, ווען מ'הערט ווי א צפרדע קוואקעט. א
די עשר מכות ווי די עשרה מאמרות פארקערט
כדי צו פארשטיין פארוואס רבי אלעזר האלט פון זיין פשט, ברענגט דער משגיח דעם אריז"ל: די עשר מכות זענען געווען די עשרה מאמרות פארקערט. מכת בכורות איז קעגן "בראשית", ביידע מיינען דער אנהייב, און חושך קעגן "יהי אור", ווען די אידן האבן געהאט ליכט. די מכות האבן ארויסגעוויזן די כוחות פון דער בריאה וואס קיינער האט נישט געזען.
תערובות טוב ורע, און די צפרדע פון יבשה און ים
דער מדרש גיט א טעם פאר יעדע מכה. די צפרדעים זענען געקומען ווייל די מצריים האבן גוזר געווען צו הרגענען די זכרים און לאזן לעבן די נקבות, כדי די אידישע נשים זאלן זיין פאר זיי, און אזוי מישן די קדושה פון כלל ישראל מיט זייער טומאה. דער משגיח ברענגט דעם אבני נזר אז א תערובות פון טוב און רע איז ערגער ווי דאס רע אליין. ט,י
ער ערקלערט פארוואס. דאס רע האט נישט קיין מציאות; עס לעבט נאר דורך נעמען קדושה אין שביה און זיך נעמען חיות פון איר. ממילא, ווען מ'מישט טוב אריין אין רע, גיט מען דעם רע חיות.
ברוך שם בלחש, און די שירה פון דער צפרדע
די גמרא אין פסחים זאגט אז יעקב אבינו האט געענטפערט זיינע קינדער "ברוך שם כבוד מלכותו", און אז מ'זאגט עס בלחש. דער משל איז פון א בת מלך וואס האט געגלוסט ציקי קדירה, דאס וואס קלעבט זיך צום טאפ; די דינסטן האבן איר עס נישט געקענט געבן אפן און אויך נישט אפזאגן, האבן זיי איר עס געגעבן בצנעה. ל
דער צאל צוויי און די מחלוקת
דער משגיח ערקלערט אז איינס איז קדושה און צוויי איז סטרא אחרא. דער חיד"א זאגט אז דערפאר האט ירבעם געמאכט צוויי עגלים. נאך דעם רמב"ם'ס הסבר פארוואס אהלות און נגעים, די שווערסטע טומאה, קומען נאך כלים, ווייזט דער משגיח אז ביידע הייבן אן מיט "שנים". ע,ק,ר
דערמיט איז די מחלוקת מתורץ. א צפרדע קען נישט קומען נאר פון איינס, ווי רבי עקיבא זאגט, אבער מיט קדושה אריינגעמישט קען זי אויך נישט קומען נאר פון צוויי. דערפאר זאגט רבי אלעזר אז איינע האט געפייפט און די רבים זענען געקומען: איינס און רבים צוזאמען.
ברוך שם לימות המשיח
דער אמרי אמת פרעגט פארוואס יעקב'ס "ברוך שם" שטייט נישט אין דער תורה, ווען שמע שטייט יא, און ענטפערט אז ווען משיח וועט קומען וועט עס ווערן א פסוק און מ'וועט עס זאגן הויך, ווי יום כיפור. דער משגיח ערקלערט מיטן זוהר: שמע איז דער יחודא עילאה, און "ברוך שם" איז דער יחודא תתאה, אז השם איז דא אפילו אין הסתר פנים און טומאה. ש,ס,ת
די שירה פון דער צפרדע וועט ווערן א פסוק
באש ובמים, און די צפרדע גרעסער ווי תהלים
מכה און רפואה, און די וואכן פון שובבי"ם
דער משגיח ברענגט דעם פסוק אין ישעיה "נגוף ורפוא": יעדע מכה האט געשלאגן מצרים און געהיילט די אידן, ממילא ווען די צפרדע האט געברענגט הסתר פנים אויף די מצריים, האבן די אידן באקומען ליכט. לויטן מדרש אז יעדע מכה האט געדויערט א באשטימטע צייט, פרעגט ער פארוואס משה האט אפגעשטעלט די צפרדעים ווייל פרעה האט געבעטן, און מיינט אז די גאולה איז נאך נישט געקומען און די אידן זענען נישט געווען גרייט. או,אז
ער שליסט מיט די וואכן פון שובבי"ם, וואס זענען אלץ וועגן יסוד, פון וועמען די צפרדע איז געקומען. קיין דור האט נישט געהאט אזעלכע נסיונות ווי היינט, זאגט ער, און פונדעסטוועגן ברענגט דער חיזוק אין דער מדה די וועלט צום יחוד פון יעקב און צו א הויכן "ברוך שם".
מראי מקומות
תורה
נביאים
כתובים
משנה
תלמוד בבלי
מדרש
זוהר און קבלה
ראשונים
אחרונים און חסידות
- ו Bnei Yissaschar (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 10:42
- מ Nefesh HaChaim (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 22:07
- נ Tanya (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 22:07
- ש Imrei Emes (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 34:17
- אא Ohr HaChaim (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 36:39
- אג Bnei Yissaschar (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 41:58
תפילה און פיוט
עיקרי הדברים
- 7:20 לויט דעם אריז"ל זענען די עשר מכות א חזרה פון די עשרה מאמרות פון בריאת העולם פארקערט, און מכת צפרדע איז קעגן יסוד, די מדה פון קדושת הברית.
- 14:37 דער משגיח ערקלערט אז א תערובות פון טוב און רע איז ערגער ווי דאס רע אליין, ווייל דאס רע האט נישט קיין אייגענע מציאות און עס נעמט זיין חיות נאר פון דער קדושה וואס איז געפאנגען אין אים.
- 14:12 די צפרדע לעבט סיי אויף דער יבשה און סיי אין ים, ממילא איז זי אליין א תערובות פון טוב און רע, א מדה כנגד מדה פאר די מצריים וואס האבן געוואלט מישן די קדושה פון כלל ישראל מיט זייער טומאה.
- 20:08 "ברוך שם כבוד מלכותו" זאגט מען שטיל ווייל עס זאגט אז השם יתברך איז דארט און גיט חיות אפילו וואו ס'איז דא טומאה, און דאס איז, אזוי ווי די תאוה פון דער בת מלך אינעם משל פון דער גמרא, אמת אבער נישט קיין כבוד עס אויסצורופן.
- 27:05 יעדע באשעפעניש אין פרק שירה זאגט א פסוק, חוץ די צפרדע, וואס איז א תערובות און זאגט דערפאר "ברוך שם כבוד מלכותו".
- 38:32 לעתיד לבוא, ווען די טומאה וועט אוועקגיין און מ'וועט זען אז זי איז קיינמאל נישט באמת געווען, וועט מען זאגן "ברוך שם" בקול רם, און די שירה פון דער צפרדע וועט זיין די גרעסטע שירה, גרעסער ווי די תהלים פון דוד המלך.
קושיות און תירוצים
-
קשיא: 3:49 פארוואס שטייט "ותעל הצפרדע" אין לשון יחיד?
תירוץ: 4:05 רבי עקיבא זאגט אז ס'איז געווען איין צפרדע וואס, ווען מ'האט זי געשלאגן, האט ארויסגעברענגט אלע אנדערע; רבי אלעזר בן עזריה זאגט אז איינע האט געפייפט און אלע אנדערע זענען ארויס פונעם טייך.
-
קשיא: 6:13 פארוואס איז רבי אלעזר בן עזריה נישט מסכים מיט רבי עקיבא'ס שיטה פון איין צפרדע?
תירוץ: 31:51 די צפרדע איז א תערובות פון טוב און רע, און רע געהערט צום צאל צוויי, אזוי ווי אהלות און נגעים הייבן אן מיט "שנים"; ממילא האט זי נישט געקענט קומען נאר פון איינס, נאר פון איין צפרדע און רבים צוזאמען.
-
קשיא: 20:08 פארוואס זאגט מען "ברוך שם כבוד מלכותו" בלחש?
תירוץ: 21:44 אזוי ווי א בת מלך וואס האט געגלוסט ציקי קדירה און מ'האט איר עס געגעבן בצנעה, אזוי וויל השם יתברך מ'זאל אנערקענען אז ער גיט חיות אפילו דער טומאה, אבער עס איז נישט קיין כבוד עס אויסצורופן.
-
קשיא: 25:35 ווי אזוי קענען טמא'נע באשעפענישן זאגן שירה פאר השם יתברך אין פרק שירה?
תירוץ: 26:03 יעדע טהור'ע באשעפעניש האט א טמא'נע אקעגן, ממילא דעקט די שירה פון דער טהור'ער אויך איר אקעגן, אזוי ווי די שירה פונעם חמור פון דער יבשה דעקט דעם חמור פון ים.
-
קשיא: 26:41 פארוואס איז די צפרדע די איינציגע באשעפעניש אין פרק שירה וואס זאגט נישט קיין פסוק?
תירוץ: 27:22 ווייל זי איז א תערובות פון טוב און רע קען זי נישט זאגן א פסוק פון דער תורה, דערפאר זאגט זי "ברוך שם כבוד מלכותו", וואס מ'זאגט נישט הויך.
-
קשיא: 34:17 פארוואס שטייט יעקב אבינו'ס "ברוך שם" נישט אין דער תורה, ווען שמע שטייט יא?
תירוץ: 34:42 דער אמרי אמת זאגט אז ווען משיח וועט קומען וועט עס ווערן געשריבן ווי א פסוק און מ'וועט עס זאגן הויך, אזוי ווי מ'זאגט עס יום כיפור.
מעשיות
-
2:07 דוד המלך און די צפרדע
לויט דער ברייתא אין דער הקדמה פון פרק שירה, ווען דוד המלך האט געענדיגט ספר תהלים האט ער געטראכט צי ס'איז דא א באשעפעניש וואס זאגט מער שירה ווי ער. א צפרדע האט אים באגעגנט און געזאגט אז ער זאל זיך נישט אזוי באריימען, ווייל זי זאגט מער שירה ווי ער. דער משגיח מערקט אן ווי חידושדיג דאס איז, ווען מ'הערט ווי א צפרדע קוואקעט.
אין דער מעשה: דוד המלך
געדאנקען
- 8:03 ווייל די מכות זענען די מאמרות פארקערט, איז מכת בכורות קעגן "בראשית", ביידע מיינען דער אנהייב, און חושך קעגן "יהי אור", ווען די אידן האבן געהאט ליכט; די מכות האבן ארויסגעוויזן די צען כוחות פון דער בריאה וואס קיינער האט נישט געזען.
- 10:58 דער משגיח טייטשט "ותשחיתם" אין תהלים אז די צפרדע האט די מצריים געמאכט עקרים, דאס היפוך פון יסוד וואס איז דער מקור פון הולדה.
- 31:51 די מחלוקת צווישן רבי עקיבא און רבי אלעזר בן עזריה דרייט זיך ארום צאלן: א צפרדע, וואס איז א תערובות מיט קדושה אין איר, קען נישט אנהייבן נאר פון צוויי און אויך נישט נאר פון איינס, דערפאר זאגט רבי אלעזר אז איינע האט געפייפט צו די רבים, איינס און רבים צוזאמען.
- 29:17 צוויי געהערט צום סטרא אחרא, און דערפאר הייבן די צוויי מסכתות פון דער שווערסטער טומאה, אהלות און נגעים, ביידע אן מיטן ווארט "שנים".
- 40:09 דאס קוואקען פון דער צפרדע, היינט די מינדסט שיינע שירה, איז באמת "ברוך שם", דער יחוד פון יעקב אבינו, וואס לעתיד לבוא וועט עס זיין העכער אפילו ווי שמע און ווי די תהלים פון דוד המלך, ווייל עס ווייזט אז השם יתברך האט געהערשט אפילו וואו עס האט אויסגעזען ווי טומאה.
- 48:08 דער משגיח מיינט אז דאס וואס משה האט אפגעשטעלט די צפרדעים ווייל פרעה האט געבעטן, קען מיינען אז די צייט פון דער גאולה איז נאך נישט געקומען: ווען די מכה וואלט געדויערט אינגאנצן, וואלטן די אידן דערגרייכט א הויכן "ברוך שם", און זיי זענען נאך נישט געווען גרייט.
וואס דער משגיח זאגט מ׳זאל ארויסנעמען
- 49:18 דער משגיח זאגט אז די וואכן פון שובבי"ם זענען צו זיך מחזק זיין אין דער מדה פון יסוד, קדושת הברית, פון וועמען מכת צפרדע איז געקומען, און דורך דעם ברענגט מען די וועלט צום יחוד פון יעקב אבינו.
- 51:14 דער משגיח זאגט אז ווען אידן וואלטן געטון זייער בעסטס אין דעם ענין, וואלט עס געברענגט די וועלט צו דער צייט ווען מ'זאגט "ברוך שם" הויך.
דערמאנט אין דעם שיעור
פערזאנען דוד המלך, דער אבני נזר, דער אמרי אמת, דער בני יששכר, דער הייליגער אור החיים, דער הייליגער אר"י, דער חיד"א, דער רמב"ם, יעקב אבינו, ירבעם בן נבט, משה רבינו, פרעה, רבי אלעזר בן עזריה, רבי חיים וואלאזשינער, רבי עקיבא, רש"י
ערכים ברוך שם כבוד מלכותו לעולם ועד, הסתר פנים, זיווג, יחודא עילאה, יסוד, סטרא אחרא, עשרה מאמרות, פרק שירה, צפרדע, קדושת הברית, רבונו של עולם, שובבים, תערובות טוב ורע