tazria pesach

קאטאלאג: Y 05 Current תזריע נומ׳ ⁨9⁩ תשע"א (2010–11) אידיש 42 מינ׳

שטייט נישט אינעם פאקעט גייד פון 2012; דער קעפל איז גענומען פונעם נאמען פונעם פייל.

הערן

  1. אראפלאדן · לענג 42 מינ׳

עפענען אין דער אפליקאציע צום הערן

נאטיצן נאטיצן צוגעגרייט דורך AI פון דער רעקארדירונג; נישט איבערגעקוקט, און נישט דעם משגיח׳ס ווערטער. דער מקור איז די רעקארדירונג.

וועגן דעם שיעור

דער משגיח ערקלערט אז ניסן און פסח זענען די צייט פון התחדשות און די נקודה פונעם אנהייב, דער יום טוב פון אברהם אבינו און פון אמונה, און אז די מצה איז פול מיט שמות הקדושים פון אמונה און גאולה.

דער משגיח עפנט מיט פרשת החודש: ניסן איז דער חודש פון התחדשות, ווען אידן זענען געווארן א פאלק, און לויט די הלכה איז די וועלט באשאפן געווארן אין ניסן. די טבע ווערט אויך לעבעדיג אין ניסן; די פייגעלעך קומען צוריק און פילן די לופט מיט געזאנג, און ער ערקלערט פארוואס דער פרימארגן הייסט צפרא און די נאכט רמשא. פון די דריי רגלים זענען שבועות און סוכות העכער, פונדעסטוועגן איז נאר ביי פסח דא כרת, ווייל פסח איז די נקודה, דער אנהייב און דער קשר מיטן רבונו של עולם, אזוי ווי אברהם אבינו, וואס די ערשטע ברכה הייסט אויף אים מגן אברהם. פסח דארף מען דאווענען און זאגן הלל מיט א פרישקייט, און ס'איז א סארט תחיית המתים. ס'איז דער יום טוב פון אמונה: מצה איז מיכלא דמהימנותא, פול מיט שמות פון אמונה און גאולה. צום סוף ברענגט ער די גימטריא פון לחם און מצה, און ער רופט אויף צו פראווען פסח מיט קדושה און מיט אכטונג.

ענינים: פסח און חודש ניסן · חודש ניסן · מצה, מיכלא דמהימנותא · התחדשות אין עבודת השם

סדר השיעור

  1. 0:00 ניסן, דער חודש פון התחדשות שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח עפנט מיט פרשת החודש און ערקלערט אז אין ניסן זענען אידן געווארן א פאלק. ער ברענגט די מחלוקת צי די וועלט איז באשאפן געווארן אין ניסן אדער אין תשרי, די תוספות, און אז די אבות זענען געבוירן געווארן אין ניסן, ממילא איז ניסן די צייט אז א איד זאל זיך מחדש זיין.

  2. 3:50 די טבע ווערט ווידער לעבעדיג שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח שילדערט ווי די טויטע פעלדער און ביימער פונעם ווינטער ווערן לעבעדיג אין ניסן, און די פייגעלעך קומען צוריק און זינגען. ער ערקלערט פארוואס דער פרימארגן הייסט צפרא און די נאכט רמשא, זאגט אז א איד זינגט כסדר פארן רבונו של עולם, און ברענגט שיר השירים אויף דעם וואס דער ווינטער איז אוועק.

  3. 10:51 פסח, די נקודה פונעם אנהייב שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח פארגלייכט די דריי רגלים: שבועות און סוכות זענען העכער, ווי מ'זעט פון הלל, פונדעסטוועגן איז פסח דער אנהייב, אזוי ווי אברהם צווישן די אבות. נאר ביי פסח איז דא כרת, דער היפך פונעם קשר מיטן רבונו של עולם וואס פסח מאכט, און דערפאר הייסט די ברכה מגן אברהם; אמונה איז די נקודה וואס אלע מצוות שטייען דערויף.

  4. 17:01 מילה, קרבן פסח און אברהם אבינו שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח ווייזט אן אז די איינציגע צוויי מצוות עשה מיט כרת, מילה און קרבן פסח, זענען ביידע פארבונדן מיט אברהם אבינו, און אז די גרויסע געשעענישן פון אברהם זענען געווען פסח. פסח איז דער קשר מיטן רבונו של עולם, ווי א חופה, כאטש די אנדערע ימים טובים האבן העכערע זאכן.

  5. 20:28 פרישקייט און תחיית המתים שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח זאגט אז פסח דארף מען דאווענען, זאגן הלל און די הגדה מיט א פרישקייט, און ער ברענגט דעם פסוק אין איכה מיטן תרגום אז דער מועד דארט איז פסח. די טבע וואס ווערט לעבעדיג איז א תחיית המתים; ער ברענגט די הפטרה פון יחזקאל מיט די עצמות היבשות, און זאגט אז יעדער איד דארף פסח אויפשטיין פון ניי.

  6. 24:57 פסח איז אלעס ניי שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח ווייזט אז דער גאנצער יום טוב איז געבויט אויף התחדשות: נייע בגדים, א געפארבטע שטוב, כלים וואס מ'האט נישט געזען צוועלף חדשים. פסח איז די צייט פון אמונה, און ער ברענגט פונעם ישמח ישראל אז ביים סדר פלאנצט מען איין אמונה אין די קינדער דורכן דערציילן יציאת מצרים.

  7. 29:38 מצה, מיכלא דמהימנותא שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח פארבינדט די מצוה פון אמונה מיט אברהם אבינו, דער ראש המאמינים, און רעדט וועגן דעם נוסח "הא לחמא עניא" אדער "כהא לחמא עניא". ער ברענגט דעם זוהר אז מצה איז מיכלא דמהימנותא, ווי אידן זענען ארויס פון מצרים נאר מיט מצה, און זאגט אז די מצה איז פול מיט שמות הקדושים.

  8. 33:48 די שמות הקדושים אין דער מצה שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח דערציילט וועגן דעם דברי חיים נאכן סדר, און ברענגט א משל פון אן אתרוג וואס איז א גאנץ יאר א פשוטע פרוכט און סוכות א הייליגע זאך. אזוי איז דער עיקר פון דער מצה די שמות פון גאולה אין איר, די זעלבע ווי אין מצרים; דערנאך זאגט ער די בחורים צו העלפן אינדערהיים, לערנען הלכות פסח און פארברענען זייער חמץ.

  9. 39:01 לחם און מצה אין גימטריא שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח ווייזט אז לחם איז בגימטריא דריי מאל דעם שם הוי"ה, און מצה איז דריי מאל דעם שם במילוי, א העכערע מדריגה פון שמות. ער שליסט מיט א ווארענונג צו פראווען פסח מיט אכטונג און מיט קדושה, ווייל פסח איז אמונה, די וויכטיגסטע זאך וואס א איד האט.

דער שיעור, אויסגעשריבן

ניסן, דער חודש פון התחדשות

0:01

דער משגיח עפנט מיט פרשת החודש: ניסן איז דער חודש פון התחדשות, ווען אידן, וואס זענען ביז דעמאלט געווען א משפחה, זענען ארויס פון מצרים א פאלק. ער ברענגט די מחלוקת פון רבי אליעזר און רבי יהושע צי די וועלט איז באשאפן געווארן אין ניסן אדער אין תשרי, און די תוספות אז במחשבה איז עס געווען אין תשרי אבער בפועל אין ניסן, און אזוי פסק'נט מען. אויך די אבות זענען געבוירן געווארן אין ניסן, ממילא דארף זיך א איד אין ניסן מחדש זיין. א,ב,ג,ד

די טבע ווערט ווידער לעבעדיג

4:52

א גאנצן ווינטער זענען די ביימער געשטאנען ליידיג און די פעלדער טויט; אין ניסן טוט זיך די וועלט אויס די ווייסע תכריכים, לייגט אויס א גרינעם טעפעך, און די פייגעלעך קומען צוריק זינגען. דא ערקלערט דער משגיח די ווערטער "שבחא נסדר צפרא ורמשא": דער פרימארגן הייסט צפרא ווייל די ציפורים זינגען דעמאלט, די נאכט רמשא ווייל די רמשים זינגען פארן רבונו של עולם. א איד איז נישט באגרענעצט, ער זינגט סיי אינדערפרי סיי ביינאכט.

8:42

די פייגעלעך קומען אין ניסן, ווי עס שטייט אין שיר השירים אז דער ווינטער איז אוועק און דער רעגן איז פארביי. די לופט ווערט פול מיט זייער געזאנג און מיטן ריח פון וואקסנדיגע געוויקסן, און די גאנצע טבע ווערט מתחדש. ה

פסח, די נקודה פונעם אנהייב

11:27

פון די דריי רגלים איז שבועות העכער ווי פסח, און סוכות נאך העכער: דארט זאגט מען גאנץ הלל, און פסח נאכן ערשטן טאג נאר האלב הלל. פונדעסטוועגן איז פסח דער ערשטער, ווי אברהם צווישן די אבות; ער איז דער אנהייב, דער קשר פון אידן מיטן רבונו של עולם.

14:09

דערפאר איז נאר ביי פסח דא כרת, און ביי די אנדערע רגלים נאר מלקות: כרת מיינט אפגעשניטן ווערן פונעם רבונו של עולם, דער היפך פונעם קשר. אזוי ענדיגט זיך די ערשטע ברכה נאר מיט מגן אברהם, ווייל אברהם איז די נקודה. אמונה, וואס לויטן רמב"ן ווערט נישט אפילו גערעכנט פאר א מצוה, איז די נקודה וואס אלע מצוות שטייען דערויף.

מילה, קרבן פסח און אברהם אבינו

17:06

די איינציגע צוויי מצוות עשה מיט כרת, מילה און קרבן פסח, זענען ביידע פארבונדן מיט אברהם אבינו, וואס זיין יום טוב איז פסח. ווען מ'עסט מצה און נישט חמץ, ווערט א איד פארבונדן מיטן רבונו של עולם ווי ביי א חופה; די אנדערע ימים טובים האבן העכערע זאכן, אבער פסח איז דער קשר.

פרישקייט און תחיית המתים

20:28

פסח דארף מען זיין פריש ביים הלל, ביי דער הגדה און ביים דאווענען. דער משגיח ברענגט דעם פסוק אין איכה "כיום מועד", מיטן תרגום אז דער מועד איז פסח, ווען אידן שרייען ביים דאווענען מיט שמחה, ווי א כלה וואס פרייט זיך מיט איר חתן. ו,ז

22:42

די טבע וואס ווערט לעבעדיג איז א תחיית המתים, און די הפטרה פון חול המועד איז יחזקאל מיט די עצמות היבשות. ממילא דארף יעדער איד פסח אויפשטיין פון ניי. ח

פסח איז אלעס ניי

25:32

דער גאנצער יום טוב איז געבויט אויף התחדשות: נייע בגדים, א פריש געפארבטע שטוב, און כלים וואס מ'האט נישט געזען צוועלף חדשים. ווייל אויף א חבר וואס מ'האט נישט געזען צוועלף חדשים מאכט מען מחיה המתים, רופט דער משגיח דאס ארויסנעמען די פסח'דיגע כלים א תחיית המתים. ט

28:13

אברהם אבינו איז דער ראש המאמינים, און פסח איז די צייט פון אמונה. דער משגיח ברענגט פונעם ישמח ישראל אז ביים סדר דערציילט מען פאר אלע קינדער, קליינע און אלטע, וועגן יציאת מצרים, ווייל דעמאלט פלאנצט מען איין אין זיי אמונה. י

מצה, מיכלא דמהימנותא

29:38

די מצוה פון אמונה, "אנכי ה' אלקיך", געהערט צו אברהם אבינו, דער ערשטער ביי וועמען די תורה זאגט "והאמין בה'". נאכן דערמאנען די שאלה צי מ'זאגט "הא לחמא עניא" אדער "כהא לחמא עניא", ברענגט דער משגיח דעם זוהר אז מצה איז מיכלא דמהימנותא: אידן זענען ארויס פון מצרים נאר מיט מצה, אן צידה, און ירמיה לויבט זיי וואס זיי זענען נאכגעגאנגען דעם רבונו של עולם אין א מדבר וואו מ'האט נישט געזייט. די מצה איז פול מיט שמות הקדושים. כ,ל,מ,נ,ס,ע

די שמות הקדושים אין דער מצה

33:48

דער משגיח דערציילט אז דער דברי חיים האט נאכן סדר, מיט טרערן פון שמחה, געקלאפט אויפן בויך: די שמות פון דער מצה, פונעם מרור, פונעם חרוסת און פון די ארבע כוסות זענען אין אים. אן אתרוג ביי אן אראבער אין געשעפט איז א ביליגע פרוכט, אבער סוכות איז א שיינער אתרוג הונדערטער דאלער ווערט, ווייל עס זענען אין אים אריין שמות הקדושים.

36:28

אזוי איז די מצה וואס מ'זעט נאר א הילע פאר די שמות פון גאולה, די זעלבע וואס האבן ארויסגענומען אידן פון מצרים; דערפאר זאגט מען "הא לחמא עניא". דערנאך זאגט ער די בחורים צו העלפן די מאמע, לערנען הלכות פסח, און פארברענען דעם חמץ, אויך די טעלעפאנען מיט די טעקסטס. מ

לחם און מצה אין גימטריא

39:03

אפילו א וואכעדיגע לחם האט שמות: לחם איז בגימטריא דריי מאל דעם שם הוי"ה, און מצה איז דריי מאל דעם שם במילוי, א העכערע מדריגה. דער משגיח ווארנט אז מ'זאל פראווען פסח מיט אכטונג און מיט קדושה, ווייל פסח איז אמונה, די וויכטיגסטע זאך וואס א איד האט, און ער ענדיגט מיט דער תפילה אין דער הגדה צו עסן פון די זבחים און פון די פסחים. צ

מראי מקומות

תורה

  1. א Shemos 12:2 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 0:01
  2. כ לכאורה Shemos 20:2 מפתח אינעם אויסשרייב: 29:38
  3. ל Bereishis 15:6 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 29:38
  4. ס Shemos 12:39 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 29:38
  5. פ לכאורה Bereishis 18:6 37:24 מפתח

נביאים

  1. ח Yechezkel 37:1-14 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 22:42
  2. ע Yirmiyahu 2:2 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 29:38

כתובים

  1. ה Shir HaShirim 2:11-12 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 8:42
  2. ו Eichah 2:7 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 20:28

תלמוד בבלי

  1. ב לכאורה Rosh Hashanah 10b-11a מפתח אינעם אויסשרייב: 0:01
  2. ד לכאורה Rosh Hashanah 11a מפתח אינעם אויסשרייב: 0:01
  3. ט Berachos 58b טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 25:32

זוהר און קבלה

  1. נ Zohar (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 29:38

ראשונים

  1. ג Tosafos (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 0:01

תפילה און פיוט

  1. מ לכאורה Haggadah, Ha Lachma Anya מפתח אינעם אויסשרייב: 29:38, 36:28
  2. צ לכאורה Haggadah, blessing of Asher Ge'alanu מפתח אינעם אויסשרייב: 39:03

אנדערע

  1. ז לכאורה Targum Eichah 2:7 מפתח אינעם אויסשרייב: 20:28
  2. י Yismach Yisrael (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 28:13

עיקרי הדברים

  1. 0:22 ניסן איז די צייט פון התחדשות: דעמאלט זענען אידן געווארן א פאלק, און די וועלט אליין איז באשאפן געווארן אין ניסן.
  2. 11:27 שבועות און סוכות זענען העכערע ימים טובים ווי פסח, אבער פסח איז די נקודה און דער אנהייב, דער קשר מיטן רבונו של עולם, און דערפאר איז נאר ביי פסח דא כרת.
  3. 16:19 פסח איז דער יום טוב פון אברהם אבינו, דער ראש המאמינים, און די צייט פון אמונה, די נקודה שבלב פון א איד וואס אלע מצוות שטייען דערויף.
  4. 20:28 פסח דארף מען זיין פריש: דאווענען, זאגן הלל און די הגדה מיט א פרישקייט און מיט שמחה, און אויפשטיין ווי ביי תחיית המתים.
  5. 33:37 דער עיקר פון דער מצה זענען די שמות הקדושים וואס זענען אין איר, שמות פון אמונה און פון גאולה; די געבאקענע מצה איז נאר א הילע.

קושיות און תירוצים

  1. קשיא: 6:45 פארוואס הייסט דער פרימארגן צפרא און די נאכט רמשא?

    תירוץ: 6:57 אינדערפרי זינגען די ציפורים, און ביינאכט זינגען די רמשים פארן רבונו של עולם.

  2. קשיא: 13:02 אויב שבועות און סוכות זענען העכערע ימים טובים, מיט גאנץ הלל, פארוואס איז נאר ביי פסח דא כרת?

    תירוץ: 13:41 ווייל פסח איז די נקודה און דער אנהייב, דער קשר פון אידן מיטן רבונו של עולם; כרת, אפגעשניטן ווערן פונעם רבונו של עולם, איז דער היפך דערפון.

  3. קשיא: 15:36 פארוואס ענדיגט זיך די ערשטע ברכה נאר מיט מגן אברהם, און נישט מיט אלע דריי אבות?

    תירוץ: 15:56 ווייל אברהם איז די נקודה וואס פון איר הייבט זיך אן דאס אידישע פאלק.

  4. קשיא: 30:53 וויאזוי קען מען זאגן "הא לחמא עניא" אויף א מצה וואס איז יעצט געבאקן, ווען יענע מצה האט מען געגעסן מיט לאנגע יארן צוריק?

    תירוץ: 36:23 דער עיקר פון דער מצה זענען די שמות הקדושים אין איר, און דאס זענען די זעלבע שמות ווי אין דער מצה פון מצרים.

מעשיות

  1. 33:48 דער דברי חיים נאכן סדר

    דער משגיח דערציילט אז דער צאנזער רב, דער דברי חיים, האט נאכן סדר מיט טרערן פון שמחה געקלאפט אויפן בויך און געזאגט אז דער בויך זאל זיך פרייען. אלע שמות פון דער מצה, פונעם מרור, פונעם חרוסת, פונעם כורך און פון די ארבע כוסות, האט ער געזאגט, זענען יעצט אין אים.

    אין דער מעשה: the Divrei Chaim of Sanz

געדאנקען

  1. 6:57 דער פרימארגן הייסט צפרא ווייל די ציפורים זינגען דעמאלט, און די נאכט הייסט רמשא ווייל די רמשים זינגען דעמאלט; א איד איז נישט באגרענעצט, ער זינגט פארן רבונו של עולם סיי אינדערפרי און סיי ביינאכט.
  2. 12:39 אין הלל איז פסח נידעריגער ווי שבועות און סוכות, פונדעסטוועגן איז נאר ביי פסח דא כרת: כרת מיינט אפגעשניטן ווערן פונעם רבונו של עולם, און פסח, וואס איז דער קשר אליין, דארט איז שייך דער כרת.
  3. 15:36 אזוי ווי די ערשטע ברכה פון שמונה עשרה ענדיגט זיך נאר מיט מגן אברהם און נישט מיט אלע דריי אבות, אזוי איז פסח צווישן די רגלים די נקודה וואס פון איר הייבט זיך אלעס אן.
  4. 17:06 די איינציגע צוויי מצוות עשה וואס האבן כרת, מילה און קרבן פסח, זענען ביידע פארבונדן מיט אברהם אבינו, וואס זיין יום טוב איז פסח.
  5. 25:52 ארויסנעמען די פסח'דיגע כלים נאך צוועלף חדשים איז ווי זען א חבר נאך צוועלף חדשים, א סארט תחיית המתים.
  6. 34:55 אזוי ווי אן אתרוג איז א גאנץ יאר א פשוטע פרוכט און סוכות ווערט ער א הייליגע זאך, אזוי איז די פסח'דיגע מצה א הילע פאר שמות הקדושים פון אמונה און גאולה, די זעלבע שמות וואס האבן ארויסגענומען אידן פון מצרים.
  7. 39:23 לחם איז בגימטריא דריי מאל דעם שם הוי"ה, און מצה איז דריי מאל דעם שם במילוי (מ"ה), א סימן אז אין מצה זענען דא העכערע שמות ווי אין א געווענליכן ברויט.

וואס דער משגיח זאגט מ׳זאל ארויסנעמען

  1. 20:28 דער משגיח זאגט אז פסח זאל מען דאווענען, זאגן הלל און די הגדה מיט א פרישקייט, און שרייען ביים דאווענען מיט שמחה.
  2. 28:29 דער משגיח זאגט, בשם דעם ישמח ישראל, אז ביים סדר דארף מען דערציילן פאר אלע קינדער, קליין און גרויס, וועגן יציאת מצרים, כדי איינצופלאנצן אין זיי אמונה.
  3. 37:50 דער משגיח זאגט די בחורים צו פארן אהיים, העלפן די מאמע מאכן פסח, און לערנען הלכות פסח.
  4. 38:22 דער משגיח זאגט צו עסן מצה מיט געשמאק און פארברענען דעם חמץ, אויך די טעלעפאנען מיט די טעקסטס און אלע זאכן וואס קענען מכשיל זיין, וואס שניידן אפ א איד פונעם רבונו של עולם.
  5. 41:03 דער משגיח ווארנט אז מ'זאל פסח זיין אפגעהיט און זיך נישט מישן ביי אנדערע, ווייל פסח איז אמונה, די וויכטיגסטע זאך וואס א איד האט.

דערמאנט אין דעם שיעור

פערזאנען אברהם אבינו, דער דברי חיים, דער צאנזער רב, דער רמב"ן, יחזקאל הנביא, יעקב אבינו, יצחק אבינו, רבי אליעזר בן הורקנוס, רבי יהושע בן חנניה

ערכים ברכת החמה, התחדשות, כרת, מגן אברהם, מיכלא דמהימנותא, מלקות, נקודה, שם הוי"ה, שמות הקדושים, תחיית המתים

מעלדן א טעות אויף דעם בלאט