חילוק בין עצבות ומרירות. כשמחשבות רעות באות - אז יש אפשרות לקיים מצוות ולא תתורו. שני מטעמים שהשכינה נהנות מהם. לחיים יא”צ.

קאטאלאג: ספר התניא ב' כ"ז נומ׳ ⁨13⁩ פאקעט גייד ז׳ 48 אידיש 43 מינ׳

הערן

  1. אראפלאדן · לענג 43 מינ׳

עפענען אין דער אפליקאציע צום הערן

נאטיצן נאטיצן צוגעגרייט דורך AI פון דער רעקארדירונג; נישט איבערגעקוקט, און נישט דעם משגיח׳ס ווערטער. דער מקור איז די רעקארדירונג.

וועגן דעם שיעור

אויף תניא פרק כ"ז ערקלערט דער משגיח אז א שלעכטע מחשבה וואס מ'שטופט אוועק איז נישט קיין סיבה פאר עצבות, נאר א געלעגנהייט צו מקיים זיין "ולא תתורו", און אז די מלחמה פונעם בינוני מיטן יצר הרע גיט דעם אייבערשטן א באזונדערע נחת רוח.

דער משגיח עפנט מיטן חילוק צווישן עצבות, א נידערגעשלאגנקייט וואס מאכט א מענטש אנטלויפן און גיין שלאפן, און מרירות, א ביטערקייט וואס טרייבט אים צו טון; און ער צעטיילט עצבות אויף צוויי: פון עבירות און פון עניני עולם הזה. דערנאך לערנט ער תניא פרק כ"ז: ווער עס ווערט געפלאגט מיט שלעכטע מחשבות זאל עס נישט האלטן פאר א סימן אז ער איז ווייט, ווייל ווען ער שטופט זיי אוועק איז ער מקיים "ולא תתורו", א פסוק וואס רעדט צו בינונים און נישט צו צדיקים. מיטן בני יששכר ווייזט ער אז די עבירה איז נאר ווען מ'לאזט די מחשבה בלייבן. אין א לענגערן אפשווייף ערקלערט ער אז די תורה רעדט צו יעדן איד לויט זיין מדרגה, מיט משלים פון גאוה, כעס, "וחי בהם" און קורח. דערנאך ברענגט ער דעם זוהר וועגן דער נחת רוח ווען די סטרא אחרא ווערט אונטערגעקלאפט, די צוויי סארטן "מטעמים", "ליום רעה", אתכפיא אין דברי רשות ווי אפלייגן דאס עסן, און "קדש עצמך". ער ענדיגט מיט א לחיים לכבוד דעם יארצייט פונעם ראפשיצער רב און צוויי מעשיות פון אים.

ענינים: שמחה און שפלות (תניא פרקים כו-לד) · דער יצר הרע און נסיונות · צדיק, בינוני און רשע (תניא פרקים ט-יז)

סדר השיעור

  1. 0:00 דער חילוק צווישן עצבות און מרירות שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח ערקלערט אז עצבות איז א נידערגעשלאגנקייט וואס מאכט א מענטש גיין שלאפן און אנטלויפן פון דער וועלט, און מרירות איז א ביטערקייט וואס טרייבט אים צו טון. ער טיילט צווישן עצבות איבער עבירות און עצבות איבער עניני עולם הזה, ווי פרנסה, קינדער און געזונט.

  2. 3:42 שלעכטע מחשבות אלס געלעגנהייט פאר א מצוה שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח לערנט תניא פרק כ"ז און ערקלערט אז ווער עס האט עגמת נפש פון שלעכטע מחשבות, מיינענדיג אז זיי ווייזן אז ער איז ווייט, טועה'ט זיך: ווען ער שטופט זיי אוועק איז ער מקיים "ולא תתורו אחרי לבבכם". ער פרעגט צי מ'זאל דען וועלן אזעלכע מחשבות, און הייבט אן ענטפערן אז דער פסוק רעדט נישט צו צדיקים.

  3. 8:10 די מצוה פונעם בינוני צו פארטרייבן מחשבות שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח ערקלערט אז "ולא תתורו" רעדט צו בינונים, יעדער מיט זיינע אייגענע נסיונות, און ברענגט חז"ל אז ווער עס איז נישט עובר אויף אן עבירה וואס איז צו אים געקומען באקומט שכר ווי פאר א מצוה. מיטן בני יששכר ווייזט ער אז די עבירה איז נאר ווען מ'האלט די מחשבה, ער רופט די עגמת נפש דערפון א סארט גסות הרוח, און ער זאגט אז זיי ארויסשטופן איז דעם מענטשנס עבודה.

  4. 14:23 די תורה רעדט צו יעדן איד לויט זיין מדרגה שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח שטעלט זיך אפ צו ערקלערן דעם תניא'ס ווארט אז דער פסוק רעדט נישט צו צדיקים, און זאגט אז יעדעס ווארט פון דער תורה איז נוגע צו יעדן איד: דער פשט איז מחייב יעדן, און גרויסע צדיקים זענען מקיים די תורה אין טיפערע מדרגות. ער ברענגט משלים פון גאוה און כעס, "וחי בהם", דער דקה'דיגער קנאה פון קורח, און דעם חטא פון משה רבינו ביי מי מריבה.

  5. 23:55 אונטערקלאפן די סטרא אחרא דערהייבט כבוד שמים שטייט אינעם קאטאלאג

    צוריק צום תניא ברענגט דער משגיח א משל פון א מענטש אין גאס וואס דערמאנט זיך אז מ'טאר נישט קוקן און קוקט נישט: זיין מצוה גייט ארויף אויבן און די סטרא אחרא ווערט אונטערגעקלאפט. ער ברענגט דעם זוהר וועגן דער גרויסער נחת רוח ווען די סטרא אחרא ווערט אונטערגעקלאפט, און זאגט אז ווער עס ווערט געפלאגט א גאנץ לעבן מיט אזעלכע מחשבות זאל זיך נישט צעברעכן, ווייל אפשר איז דאס פארוואס זיין נשמה איז אראפגעקומען.

  6. 28:13 פארוואס א בינוני ווערט באשאפן, און צוויי סארטן נחת רוח שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח דערמאנט די קשיא פון תניא פרק א וועגן בחירה און ערקלערט דעם תירוץ דא: א בינוני ווערט באשאפן צו פירן מלחמה מיט דער סטרא אחרא אן זי מבטל צו זיין, און זיין מלחמה ברענגט א צווייטן סארט נחת רוח לבד די פון צדיקים. ער פארבינדט דאס מיטן לשון רבים "מטעמים" ביי יצחק און רבקה.

  7. 31:44 זיסע און שארפע מטעמים; אתכפיא אין דברי רשות שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח גלייכט די צוויי סארטן נחת רוח צו זיסע מאכלים און שארפע, ווי חריין וואס ווערט געשמאק מיט פיש. ער טייטשט "וגם רשע ליום רעה" אז מ'זאל מאכן טאג פונעם שלעכטס, און ער ערקלערט אז אתכפיא איז שייך אפילו אין דברי רשות, למשל אפלייגן דאס עסן א שטיק צייט ווען מ'איז הונגעריג.

  8. 36:35 א ביסל קדושה אונטן, א סך פון אויבן שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח ברענגט די גמרא וועגן די שעות ווען מענטשן און תלמידי חכמים עסן, און ערקלערט אז דער תלמיד חכם האט געווארט כדי אונטערצוקלאפן דעם יצר, און אזוי אויך זיך איינהאלטן פון דברים בטלים. ער ערקלערט אז אפילו א ביסל אתכפיא ציט אראפ א גרויסע קדושה פון אויבן, מיט "אדם מקדש עצמו מעט" און "קדש עצמך במותר לך", און מיטן תניא אז אמת'ע קדושה קומט נאר דורך אונטערקלאפן די סטרא אחרא.

  9. 40:02 לחיים לכבוד דעם ראפשיצער'ס יארצייט מעשה שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח מאכט א לחיים לכבוד דעם יארצייט פון רבי נפתלי פון ראפשיץ און דערציילט וועגן אים: פון א איד וואס האט געטראגן א זאק מיטן העמד אביסל אפן כדי מ'זאל עס זען, וועגן וועמען דער ראפשיצער האט געזאגט אז דער שטן האט אים געכאפט אין זאק אריין, און פונעם ראפשיצער'ס לעצטע ווערטער וועגן דעם יצר הרע.

דער שיעור, אויסגעשריבן

דער חילוק צווישן עצבות און מרירות

0:39

דער משגיח מאכט א חילוק צווישן עצבות און מרירות. עצבות איז א נידערגעשלאגנקייט: מ'פילט זיך צעבראכן, מ'גייט שלאפן און מ'וויל נישט זיין א טייל פון דער וועלט. מרירות איז א ביטערקייט וואס זעט ווי ווייט מ'איז און נעמט זיך מיט כח צו טון; עצבות, זאגט ער, טאר נישט זיין. דערנאך טיילט ער צווישן עצבות איבער עבירות, ווען מ'שפירט אז מ'איז ווייט פונעם אייבערשטן, און עצבות איבער עניני עולם הזה, ווי געשעפט, קינדער און געזונט.

שלעכטע מחשבות אלס געלעגנהייט פאר א מצוה

3:48

אין תניא פרק כ"ז רעדט זיך וועגן א מענטש וואס האט עגמת נפש פון שלעכטע מחשבות וואס פאלן אים אריין בשעת'ן געשעפט, און ער האלט עס פאר א סימן אז ער איז ווייט פונעם אייבערשטן. דער משגיח זאגט אז מענטשן טועה'ן זיך: ס'איז פונקט פארקערט. ווען ער שטופט אוועק די מחשבה איז ער מקיים "ולא תתורו אחרי לבבכם", פון די גרעסטע מצוות, און ער דארף זיך פרייען מיט זיין חלק. ווען די מחשבה וואלט נישט געקומען, וואלט ער די מצוה נישט מקיים געווען. ב,ג

די מצוה פונעם בינוני צו פארטרייבן מחשבות

8:10

דער פסוק, ערקלערט דער משגיח, רעדט נישט צו צדיקים, וועמענס מחשבות זענען כסדר ריין, נאר צו בינונים, ווי דער תניא רופט דעם וואס טוט קיינמאל נישט קיין עבירה אבער האט נאך א יצר הרע. יעדער האט זיינע אייגענע נסיונות, איינער אין אמונה, דער אנדערער אין אנדערע תאוות. און חז"ל זאגן אז ווער עס איז נישט עובר אויף אן עבירה וואס איז צו אים געקומען באקומט שכר ווי פאר א מצוה. ג,ד

11:35

מיטן בני יששכר ווייזט דער משגיח אז די עבירה איז נישט וואס די מחשבה קומט, נאר ווען מ'לאזט זי בלייבן; די מצוה איז זי ארויסצוטרייבן. די עגמת נפש דערפון, לייגט ער צו, איז גסות הרוח: מ'מיינט אז מ'איז א צדיק. די מלחמה איז דעם מענטשנס עבודה. ה

די תורה רעדט צו יעדן איד לויט זיין מדרגה

15:06

דער משגיח שטעלט זיך אפ צו ערקלערן פארוואס דער פסוק רעדט נישט צו צדיקים. יעדעס ווארט אין דער תורה איז נוגע צו יעדן איד. דער פשט, די נידעריגסטע מדרגה, איז מחייב יעדן, און גרויסע צדיקים זענען מקיים די תורה אויך אין איר פנימיות. אזוי זאגט די גמרא אין סוטה אז א בעל גאוה איז ווי אן עובד עבודה זרה: ביי א גרויסן צדיק איז אפילו כעס ממש ווי עבודה זרה, כאטש א פשוט'ער איד וואס ווערט אין כעס ווערט נישט גע'דן ווי אן עובד עבודה זרה. ו

19:19

אזוי אויך איז "וחי בהם" מתיר צו מחלל שבת זיין פאר א קראנק קינד, און דאך ברענגט ער פונעם שולחן ערוך אז א צדיק גמור מעג זיך מוסר נפש זיין אפילו אויף אנדערע עבירות. דער תירוץ איז אז פאר א צדיק וואס קען זיך נישט אפטיילן פון דער תורה מיינט "לעבן" א רוחניות'דיגער לעבן. ז,ח

21:29

אויך גרויסע צדיקים האבן נסיונות. קורח איז געווען א גאר הויכער מענטש, און זיין קנאה אויף משה רבינו איז געווען אזוי דק אז ביי פשוט'ע מענטשן וואלט עס געווען א מצוה. דער אור החיים ברענגט א סך פשטים אין דעם חטא פון משה ביי מי מריבה, ווייל, זאגט דער משגיח, אזעלכע מדרגות קען מען נישט באגרייפן. ט

אונטערקלאפן די סטרא אחרא דערהייבט כבוד שמים

24:22

צוריק צום תניא ברענגט דער משגיח א משל: א איד גייט אין גאס, דערמאנט זיך אז מ'טאר נישט קוקן, און קוקט נישט; זיין מצוה גייט ארויף אין הימל און די סטרא אחרא ווערט אונטערגעקלאפט. דער זוהר רעדט פון דער גרויסער נחת רוח ווען די סטרא אחרא ווערט אונטערגעקלאפט. ממילא זאל זיך א מענטש וואס ווערט געפלאגט א גאנץ לעבן מיט אזעלכע מחשבות נישט צעברעכן; אפשר איז דאס דער תיקון פארוואס ער איז אראפגעקומען. י

פארוואס א בינוני ווערט באשאפן

28:17

דער משגיח דערמאנט די קשיא אין ערשטן פרק תניא: ווי אזוי זאגט מען אז צדיקים און רשעים ווערן באשאפן, אז א מענטש האט בחירה? דער תירוץ: דער בינוני, וואס איז באשאפן אלס בינוני, פירט מלחמה מיט דער סטרא אחרא אן זי מבטל צו זיין, און דאס ברענגט א צווייטן סארט נחת רוח. דערפאר שטייט "מטעמים" אין לשון רבים. כ,ל

זיסע און שארפע מטעמים

32:23

דער משגיח גלייכט די צוויי סארטן נחת רוח צו זיסע מאכלים און שארפע, ווי חריין וואס ווערט געשמאק מיט פיש. "וגם רשע ליום רעה" טייטשט ער אז מ'זאל מאכן טאג פונעם שלעכטס. אתכפיא איז שייך אפילו אין דברי רשות: א הונגעריגער קען באשליסן צו עסן א ביסל שפעטער, אדער זיך אפשטעלן אינמיטן עסן, צווישן זיך און דעם אייבערשטן. מ

א ביסל קדושה אונטן, א סך פון אויבן

36:43

די גמרא אין שבת זאגט אז א תלמיד חכם עסט שפעטער ווי אנדערע; דער משגיח ערקלערט אז ער האט געווארט כדי אונטערצוקלאפן דעם יצר. אפילו א ביסל קדושה אונטן, ווי "אדם מקדש עצמו מעט" און "קדש עצמך במותר לך" לערנען, ציט אראפ א גרויסע קדושה פון אויבן, און דערמיט לערנען און דאווענען מיט מער התלהבות. נ,ס,ע

לחיים לכבוד דעם ראפשיצער'ס יארצייט

40:02

דער משגיח מאכט א לחיים לכבוד דעם יארצייט פון רבי נפתלי פון ראפשיץ. אין ראפשיץ האט א איד געטראגן א זאק מיטן העמד אביסל אפן כדי מ'זאל עס זען; האט דער ראפשיצער געזאגט אז דער שטן האט אים געכאפט אין זאק אריין. ביי זיין פטירה האט דער ראפשיצער געגעבן א קנאק מיט די פינגער און געזאגט אז דער יצר הרע האט דאס גאנצע לעבן געמיינט אז ער געהערט צו אים.

מראי מקומות

תורה

  1. ג Bamidbar 15:39 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 3:48, 8:10
  2. ז Vayikra 18:5 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 19:19
  3. ל לכאורה Bereishis 27:4 מפתח אינעם אויסשרייב: 28:17

כתובים

  1. מ Mishlei 16:4 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 32:23

תלמוד בבלי

  1. ד לכאורה Kiddushin 39b מפתח אינעם אויסשרייב: 8:10
  2. ו לכאורה Sotah 4b מפתח אינעם אויסשרייב: 15:06
  3. נ לכאורה Shabbos 10a מפתח אינעם אויסשרייב: 36:43
  4. ס לכאורה Yoma 39a מפתח אינעם אויסשרייב: 36:43
  5. ע לכאורה Yevamos 20a מפתח אינעם אויסשרייב: 36:43

זוהר און קבלה

  1. י לכאורה Zohar, parshas Terumah מפתח אינעם אויסשרייב: 24:22

אחרונים און חסידות

  1. א לכאורה Tanya ch. 26 3:48 מפתח
  2. ב לכאורה Tanya ch. 27 מפתח אינעם אויסשרייב: 3:48
  3. ה Bnei Yissaschar (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 11:35
  4. ח Shulchan Aruch (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 19:19
  5. ט Ohr HaChaim (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 21:29
  6. כ לכאורה Tanya ch. 1 מפתח אינעם אויסשרייב: 28:17

עיקרי הדברים

  1. 0:39 עצבות איז א נידערגעשלאגנקייט וואס מאכט א מענטש זיך אפטרייסלען פונעם לעבן, און מרירות איז א ביטערקייט וואס טרייבט אים צו טון; דער משגיח זאגט אז עצבות טאר נישט זיין.
  2. 5:15 א שלעכטע מחשבה וואס פאלט א מענטש אריין איז נישט קיין סימן אז ער איז ווייט פונעם אייבערשטן; ווען ער שטופט זי ארויס איז ער מקיים די מצוה פון "ולא תתורו", און ער דארף זיך פרייען דערמיט.
  3. 11:35 די עבירה איז נישט וואס די מחשבה איז געקומען, נאר ווען מ'לאזט זי בלייבן און מ'גייט איר נאך; די מצוה איז זי ארויסצוטרייבן.
  4. 26:35 ווען א בינוני קלאפט אונטער די סטרא אחרא האט דער אייבערשטער א גרויסע נחת רוח, אן אנדער סארט ווי די נחת רוח פון צדיקים וואס זענען זי מבטל אינגאנצן.
  5. 34:41 אתכפיא איז שייך אפילו אין דברי רשות, למשל זיך איינהאלטן א שטיק צייט פון עסן ווען מ'איז הונגעריג, און א ביסל קדושה דא אונטן ברענגט א גרויסע קדושה פון אויבן.

קושיות און תירוצים

  1. קשיא: 4:18 צי דארף א מענטש זיין אין עצבות ווען שלעכטע מחשבות פאלן אים אריין בשעת'ן געשעפט?

    תירוץ: 5:15 ניין; ער דארף זיך פרייען, ווייל דורכן זיי אוועקשטופן איז ער מקיים "ולא תתורו".

  2. קשיא: 8:58 ווי אזוי קען דער פסוק "ולא תתורו" רעדן צו צדיקים, וואס האבן בכלל נישט קיין אזעלכע מחשבות?

    תירוץ: 9:17 ער רעדט צו בינונים, וואס יעדער פון זיי האט זיינע אייגענע נסיונות.

  3. קשיא: 11:35 וואו איז די עבירה, אז די מחשבה איז אים פשוט אריינגעקומען אין קאפ?

    תירוץ: 11:50 לויטן בני יששכר איז די עבירה נאר ווען ער לאזט זי בלייבן און טרייבט זי נישט ארויס.

  4. קשיא: 29:26 אז א בינוני איז באשאפן געווארן א בינוני און קען נישט מבטל זיין די סטרא אחרא, וואס איז דער תכלית פון זיין מלחמה א גאנץ לעבן?

    תירוץ: 29:38 ס'איז דא צוויי סארטן נחת רוח למעלה, און אונטערקלאפן די סטרא אחרא בשעת זי איז נאך שטארק ברענגט אן אייגענע נחת רוח.

  5. קשיא: 19:42 לויט "וחי בהם", ווי אזוי מעג א גרויסער צדיק זיך מוסר נפש זיין אפילו אויף אנדערע עבירות?

    תירוץ: 20:09 יעדער איד האט זיין אייגענעם פשט אין דער תורה; פאר א צדיק וואס קען זיך נישט אפטיילן פון דער תורה מיינט "לעבן" א רוחניות'דיגער לעבן.

מעשיות

  1. 42:14 דער איד מיטן זאק

    אין ראפשיץ איז געווען א איד וואס האט אנגעטון א זאק פאר א סיגוף, און ער האט געלאזט דאס העמד אביסל אפן כדי מ'זאל זען אז ער טראגט א זאק. האט דער ראפשיצער געזאגט אויף אים אז דער שטן האט אים געכאפט אין זאק אריין.

    אין דער מעשה: Rabbi Naftali of Ropshitz

  2. 42:53 דעם ראפשיצער'ס לעצטע ווערטער

    דער ראפשיצער האט געבעטן אז מ'זאל גארנישט שרייבן קיין טיטלען אויף זיין מצבה. ווען ער איז נפטר געווארן האט ער געגעבן א קנאק מיט די פינגער און געזאגט אז דאס גאנצע לעבן האט דער יצר הרע געמיינט אז ער געהערט צו אים.

    אין דער מעשה: Rabbi Naftali of Ropshitz

    דערציילט אין נאך 1 שיעור ←

געדאנקען

  1. 6:44 דער פאקט אליין אז א שלעכטע מחשבה קומט גיט דעם בינוני די געלעגנהייט צו מקיים זיין "ולא תתורו"; ווען זי וואלט נישט געקומען, וואלט ער נישט מקיים געווען די מצוה.
  2. 12:44 ווען מ'ווערט צעטרייסלט פון שלעכטע מחשבות קומט עס פון א באהאלטענע גסות הרוח: דער מענטש מיינט אז ער איז א צדיק וואס אזעלכע מחשבות דארפן אים נישט איינפאלן, בשעת אפילו דער בינוני פונעם תניא איז א הויכע מדרגה.
  3. 16:23 די זעלבע מצוה איז מחייב יעדן איד לויטן פשט, אבער ביי א גרויסן צדיק גייט זי ווייטער: ביי אים איז כעס ממש ווי עבודה זרה, און "וחי בהם" מיינט א רוחניות'דיגער לעבן.
  4. 21:29 קורח איז געווען א זייער גרויסער מענטש, און זיין קנאה אויף משה רבינו איז געווען אזוי דק אז ביי פשוט'ע מענטשן וואלט עס געווען א מצוה.
  5. 31:17 דער לשון רבים "מטעמים" ווייזט אויף צוויי סארטן נחת רוח: דאס זיסע מאכל פון צדיקים וואס זענען מבטל דאס שלעכטס, און דאס שארפע מאכל, ווי חריין וואס מ'מאכט געשמאק, פון בינונים וואס קלאפן עס אונטער.
  6. 33:34 "וגם רשע ליום רעה" ווערט געטייטשט נישט אז דער רשע איז באשאפן פאר א טאג פון שטראף, נאר אז דער מענטש זאל מאכן טאג פונעם שלעכטס, פון חושך ליכט.
  7. 27:32 א מענטשנס מלחמה א גאנץ לעבן מיט א געוויסן סארט מחשבות קען זיין דער תיקון פאר וועלכן זיין נשמה איז אראפגעקומען אין דעם גלגול.

וואס דער משגיח זאגט מ׳זאל ארויסנעמען

  1. 11:57 דער משגיח זאגט אז ווען א שלעכטע מחשבה קומט זאל מען נישט ווייטער טראכטן דערין, נאר זי גלייך ארויסשטופן, ווי מיט א בעזעם.
  2. 5:15 דער משגיח זאגט אז ווער עס איז מקיים "ולא תתורו" זאל זיך פרייען ווי מיט יעדע מצוה, אנשטאט צו פאלן אין עצבות.
  3. 34:53 דער משגיח שלאגט פאר צו ברעכן די תאוה אפילו אין דברי רשות, ווי ווארטן א ביסל פארן עסן ווען מ'איז הונגעריג, אדער זיך איינהאלטן פון דברים בטלים.

דערמאנט אין דעם שיעור

פערזאנען דער בעל התניא, דער הייליגער אור החיים, יצחק אבינו, משה רבינו, קרח, רבי נפתלי ראפשיצער, רבקה אמנו

ערכים אתכפיא, בינוני, היסח הדעת, ולא תתורו, יצר הרע, מטעמים, מרירות, נחת רוח, סטרא אחרא, עצבות

מעלדן א טעות אויף דעם בלאט