סוף אשרי. הללוקה הללי נפשי

קאטאלאג: תפילה נומ׳ ⁨19⁩ פאקעט גייד ז׳ 49 אידיש 43 מינ׳

הערן

  1. אראפלאדן · לענג 43 מינ׳

עפענען אין דער אפליקאציע צום הערן

נאטיצן נאטיצן צוגעגרייט דורך AI פון דער רעקארדירונג; נישט איבערגעקוקט, און נישט דעם משגיח׳ס ווערטער. דער מקור איז די רעקארדירונג.

וועגן דעם שיעור

דער משגיח ערקלערט די לעצטע פסוקים פון אשרי און דעם אנהייב פון הללוי-ה הללי נפשי: ווי אזוי תפילה עפנט דעם חסד פון השם יתברך העכער פון דין, ווי אזוי דער לויב פון א צדיק וועקט אויף די גאנצע בריאה, און ווי אזוי א צדיק לויבט דעם רבונו של עולם מיט זיין גאנצן לעבן.

דער משגיח מאכט א חילוק צווישן די כללות'דיגע הנהגה, וואס שפייזט יעדע בריאה לויט איר רצון, און די פרטיות'דיגע הנהגה, וואס איז "צדיק ה' בכל דרכיו" אבער קען געטוישט ווערן דורך תפילה, ווייל ער איז אויך "חסיד בכל מעשיו". ער ברענגט דעם מדרש פונעם אוצר פון מתנת חנם, וואס עפנט זיך אין געוויסע צייטן, ערטער און דורך צדיקים. ביי "קרוב ה' לכל קוראיו" לייגט ער דעם טראפ אויף רופן מיט אמת, און אז קיין תפילה גייט נישט פארלוירן. "שומר ה' את כל אוהביו" נעמט אריין די וואס זענען מקושר צו א צדיק, און ווער ס'איז זיך מתחבר מיט א רשע ליידט מיט אים. נאך אשרי, ווייל דוד המלך איז דער מלך, וועקט זיין לויב אויף "כל בשר". "הללוי-ה הללי נפשי" מיינט אז דוד גייט אליין מיט אין דעם לויב וואס ער רופט צו. "אהללה ה' בחיי": א צדיק לויבט מיט זיין גאנצן לעבן, אפילו מיט זיין שלאף און מיטן עצם זיין, און ער פארלאזט זיך נאר אויפן רבונו של עולם.

ענינים: פסוקי דזמרה · התקשרות צו צדיקים און אמונת חכמים · דער כח פון תפילה · השגחה פרטית

סדר השיעור

  1. 0:00 די כללות'דיגע און די פרטיות'דיגע הנהגה שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח ערקלערט "פותח את ידיך" אלס די כללות'דיגע הנהגה וואס גיט יעדע בריאה וואס זי וויל, מיט משלים פון א אקס, א פלאמינגא און א קאץ. דערנאך ערקלערט ער "צדיק ה' בכל דרכיו וחסיד בכל מעשיו" אלס די פרטיות'דיגע הנהגה: א גערעכטע גזירה וואס תפילה קען פונדעסטוועגן אוועקנעמען.

  2. 5:00 דער אוצר פון מתנת חנם און עתים פון רצון שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח ברענגט דעם מדרש אז משה רבינו האט מען געוויזן דעם אוצר פון מתנת חנם, דער גרעסטער פון אלע. ער רעכנט אויס צייטן, ערטער און צדיקים וואס דורך זיי עפנט זיך דער אוצר, און ברענגט די גמרא אין ברכות אז דער אייבערשטער גיט אפילו פאר איינעם וואס איז נישט הגון.

  3. 9:06 רופן מיט אמת; קיין תפילה גייט נישט פארלוירן שטייט אינעם קאטאלאג

    ביי "קרוב ה' לכל קוראיו לכל אשר יקראוהו באמת" ערקלערט דער משגיח אז מ'דארף דאווענען מיט די מחשבה אויף די ווערטער, מיטן משל פונעם חובות הלבבות פון א קעניג, און אז יעדע תפילה מיט אמת ווערט אנגענומען אפילו ווען מ'זעט נישט קיין ישועה. דערנאך גייט ער איבער צו "שומר ה' את כל אוהביו" און צו דער גמרא אז דאס ווארט "את" נעמט אריין דאס וואס איז טפל.

  4. 13:22 מקושר צו א צדיק, מתחבר מיט א רשע שטייט אינעם קאטאלאג

    לויטן ישמח משה ערקלערט דער משגיח אז "את כל אוהביו" נעמט אריין די וואס זענען מקושר צו א צדיק, און "ואת כל הרשעים ישמיד" נעמט אריין די וואס זענען זיך מתחבר מיט א רשע. ער ברענגט דעם מלך יהודה וואס האט געליטן ווייל ער האט זיך מתחבר געווען מיט א רשע, און אברהם אבינו, וואס דער אייבערשטער האט צו אים גערעדט ערשט נאכדעם וואס לוט איז אוועק.

  5. 16:56 דער לויב פון א צדיק וועקט אויף כל בשר שטייט אינעם קאטאלאג

    ביי "תהלת ה' ידבר פי ויברך כל בשר" ערקלערט דער משגיח אז דער לויב פון א צדיק וועקט אויף די גאנצע בריאה, יעדער צדיק לויט זיין קרייז פון השפעה, אנטפלעקט אדער באהאלטן. ער ברענגט די גמרא אז דוד המלך האט געפסק'נט שאלות און דערנאך געפרעגט מפיבשת, און ערקלערט אז דוד האט אליין געפסק'נט ווייל זיין ווארט האט געברענגט טהרה אויף גאנץ כלל ישראל.

  6. 25:09 נאך אשרי, דער חשק צו לויבן ווייטער שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח ערקלערט אז ווען דוד המלך האט געענדיגט אשרי האט אים אנגעכאפט א חשק צו לויבן ווייטער, און דערפאר הייבט ער אן הללוי-ה. ער דערציילט פון א פייערדיגן סטאלינער חסיד וואס פלעגט נאכאמאל זאגן פסוקי דזמרה מיט א צווייטן מנין, און פון רבי שלמה זלמן אויערבאך, וואס האט נישט געוואלט הייסן אנדערע געבן צדקה אן געבן אליין.

  7. 29:37 לויבן מיטן לעבן, נישט מיט דער מפלה שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח ערקלערט אז "הללוי-ה" רופט צו אנדערע, און "הללי נפשי" זאגט אז דוד לויבט אויך; "בחיי" מיינט אריינגעבן זיין גאנצע חיות אין דאווענען. ער ברענגט דעם פסוק "כל פעל ה' למענהו וגם רשע ליום רעה" און ערקלערט אז א רשע מאכט א כבוד שמים מיט זיין מפלה, בשעת דוד לויבט מיט זיין לעבן.

  8. 35:20 א צדיק איז א צדיק אפילו ווען ער שלאפט שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח דערציילט ווי דער חידושי הרי"ם און רבי יצחק פון ווארקע האבן צוגעקוקט ווי רבי יחזקאל פון קוזמיר שלאפט, און ענדיגט אז א רבי איז א רבי אפילו ווען ער שלאפט. ער ערקלערט "בעודי" אז מ'לויבט אפילו מיט די טפל'דיגע זאכן, און "בחיי" אלס א דאנק פארן לעבן אליין, מיט דער מעשה פון רבי זושא וואס האט געטאנצט ווייל ער איז געווען הונגעריג.

  9. 40:06 אל תבטחו בנדיבים שטייט אינעם קאטאלאג

    ביי "אל תבטחו בנדיבים" ערקלערט דער משגיח אז נאר דער רבונו של עולם קען באמת העלפן. ער דערציילט ווי דער חידושי הרי"ם און דער ווארקער רבי האבן געטראכט צו גיין צו משה מאנטעפיורי כדי מבטל צו זיין א גזירה פון דער פוילישער מלוכה אויף די חדרים, און ווי דער חידושי הרי"ם האט ערקלערט אז מ'קען זיך נישט פארלאזן אויף א מענטש וואס ביי אים איז עס נישט קיין ישועה.

דער שיעור, אויסגעשריבן

די כללות'דיגע און די פרטיות'דיגע הנהגה

0:57

דער משגיח ערקלערט "פותח את ידך" אלס די כללות'דיגע הנהגה: דער אייבערשטער גיט יעדע בריאה א געוויסן רצון און ער שטילט אים. דער אקס וויל גראז, וואקסט גראז וואו ער איז און זיין האלדז דערגרייכט עס; דער פלאמינגא האט ליב פיש און באקומט א לאנגן האלדז זיי צו כאפן; א קאץ דארף נישט קיין שאקאלאד קעיק. א

3:00

אמאל פעלט א בריאה עפעס דורך השגחה פרטית, צוליב עבירות אדער פריערדיגע גלגולים. "צדיק ה' בכל דרכיו": די גזירה איז גערעכט. אבער "וחסיד בכל מעשיו": ווען דער מענטש ווענדט זיך צום רבונו של עולם און בעט רחמים, נעמט ער זי אוועק. ב

דער אוצר פון מתנת חנם

5:02

דער משגיח ברענגט דעם מדרש אז מ'האט משה רבינו געוויזן די אוצרות אין הימל, און דער גרעסטער איז געווען דער אוצר פון מתנת חנם, פאר איינעם וואס האט נישט קיין זכותים. דער חידושי הרי"ם האט געזאגט אז מ'גיט דערפון נאר פאר דעם וואס ווייסט אז ער קען נישט ערווארטן מער. ג

6:30

דער אוצר עפנט זיך אין געוויסע צייטן, ווי עשרת ימי תשובה און שבת מנחה, ווען מ'זאגט "ואני תפלתי לך ה' עת רצון"; אין שולן און ביים כותל מערבי; און דורך צדיקים וואס האלטן די שליסלען. דעמאלט, ווי די גמרא אין ברכות זאגט, גיט דער אייבערשטער אפילו פאר איינעם וואס איז נישט הגון. ד,ה

רופן מיט אמת

9:15

"קרוב ה' לכל קוראיו לכל אשר יקראוהו באמת": ווער ס'זאגט די ווערטער און טראכט וואס ער וועט עסן צו וועטשערע, רופט נישט מיט אמת, ווי דער משל פונעם חובות הלבבות פון איינעם וואס רעדט צו א קעניג און טראכט פון עפעס אנדערש. יעדע תפילה מיט אמת ווערט אנגענומען; ווען מ'זעט נישט קיין ישועה, לייגט עס דער אייבערשטער אריין אויפן חשבון, מיט פראצענט, אויף שפעטער אדער פאר די קינדער. ו,ז

11:56

ביי "שומר ה' את כל אוהביו" מערקט דער ישמח משה אן דאס ווארט "את", אזוי ווי די גמרא לערנט פון "את בשרו" אז אפילו די האר, וואס זענען טפל צום גוף, דארפן אריין אין מקוה. י,כ,ל

מקושר צו א צדיק, מתחבר מיט א רשע

13:38

ממילא נעמט "את כל אוהביו" אריין די וואס מאכן זיך טפל צו א צדיק, זיינע תלמידים און די וואס שטיצן אים: זיי ווערן געהיטן מיט אים. לאידך גיסא, ווער ס'איז זיך מתחבר מיט א רשע ליידט מיט אין זיין גזירה, ווי דער צדיק'דיגער מלך יהודה וואס איז געשטראפט געווארן פאר אזא שותפות. צו אברהם אבינו האט דער אייבערשטער גערעדט ערשט נאכדעם וואס לוט האט זיך אפגעשיידט, ווייל "אוי לרשע אוי לשכנו". י,מ,נ

דער לויב פון א צדיק וועקט אויף כל בשר

17:10

נאך אשרי, וואס די גמרא האלט אזוי חשוב, זאגט דוד "תהלת ה' ידבר פי ויברך כל בשר". דער משגיח ערקלערט אז דער לויב פון א צדיק וועקט אויף די גאנצע בריאה: ווען מ'זעט א צדיק דאווענען אדער אידן לערנען בהתמדה, כאפט עס אן אנדערע, און א צדיק'ס תורה אין ניו יארק קען אויפוועקן א ווייטן איד צו תשובה. ס,ע

19:12

אזוי ווי שרי אלפים, שרי מאות, שרי חמשים און שרי עשרות, האבן געוויסע נשמות השפעה אויף טויזנטער און אנדערע אויף ווייניגער, אנטפלעקט אדער באהאלטן; אפילו א פשוט'ער שניידער קען זיין א באהאלטענער מנהיג. פ

21:53

די גמרא דערציילט אז דוד המלך האט געפסק'נט שאלות און דערנאך געפרעגט מפיבשת. פארוואס האט ער זיי נישט גלייך געשיקט צו אים? ווייל א פסק פון טהרה פונעם מלך האט ממשיך געווען טהרה אויף גאנץ כלל ישראל. אזוי אויך האט דוד'ס לויב אויפגעוועקט ביי יעדן איד א תשוקה צו רעדן ווארעמע ווערטער צום רבונו של עולם. צ

דער חשק צו לויבן ווייטער

25:12

ווען דוד המלך ענדיגט אשרי, כאפט אים אן א חשק צו לויבן ווייטער, און ער הייבט אן "הללוי-ה הללי נפשי". דער משגיח דערמאנט ר' ניסן, א פייערדיגער סטאלינער חסיד, וואס פלעגט נאכן דאווענען נאכאמאל זאגן פסוקי דזמרה מיט א צווייטן מנין. ק

28:11

רבי שלמה זלמן אויערבאך האט איינמאל געהייסן אן ארעמאן צוריקקומען א שעה שפעטער, און דערנאך אים געגעבן א בריוו מיט געלט: ער קען נישט הייסן אנדערע געבן ווען ער אליין גיט נישט.

לויבן מיטן לעבן

29:41

"הללוי-ה" רופט צו אנדערע; "הללי נפשי" זאגט אז דוד לויבט אויך. "אהללה ה' בחיי": מ'טאר נישט דאווענען אוועקגעזעצט גלייכגילטיג, נאר אריינגעבן די חיות, ווי "וחי בהם", און צונויפנעמען אלץ מער כחות. ק,ר,ש

32:00

דער משגיח ברענגט "כל פעל ה' למענהו וגם רשע ליום רעה": דער צדיק מאכט א כבוד שמים מיט זיין לעבן, דער רשע מיט זיין מפלה, ווי דער מדרש זאגט וועגן פרעה. זאגט דוד אז ער לויבט מיט זיין לעבן, נישט מיט א מפלה. ר,ת,אא

א רבי אפילו אין שלאף

35:22

א צדיק לויבט מיט אלץ וואס ער טוט: ווי ער עסט, און ווי דער רמב"ם זאגט, ווי ער גייט אין גאס. דער חידושי הרי"ם און רבי יצחק פון ווארקע האבן געזען ווי רבי יחזקאל פון קוזמיר רייבט אין שלאף א פליג-ביס מיטן ארבל, כדי נישט אנצורירן די האר, און געזאגט אז א רבי איז א רבי אפילו ווען ער שלאפט.

37:37

"בעודי" נעמט אריין אפילו עסן, שלאפן און פרנסה. אדער "בחיי": דאס לעבן אליין איז א סיבה צו לויבן, ווי רבי זושא האט געטאנצט ווייל ער איז געווען הונגעריג, א סימן אז ער לעבט. ר

אל תבטחו בנדיבים

40:19

"אל תבטחו בנדיבים": נאר דער אייבערשטער קען העלפן. ווען פוילן האט גוזר געווען אז מ'זאל לערנען פרעמדע לימודים אין די חדרים, האט דער ווארקער פארגעשלאגן צו גיין צו משה מאנטעפיורי; דער חידושי הרי"ם האט געזאגט אז ביי אים איז עס נישט קיין גזירה, און זיי האבן נישט אויפגעטאן. ער האט געטייטשט "שאין לו תשועה": איינער וואס ביי אים איז עס נישט קיין ישועה. אב

מראי מקומות

תורה

  1. נ Bereishis 13:14 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 13:38
  2. פ Shemos 18:21 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 19:12
  3. ש Vayikra 18:5 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 29:41

כתובים

  1. א Tehillim 145:16 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 0:57
  2. ב Tehillim 145:17 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 3:00
  3. ה Tehillim 69:14 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 6:30
  4. ו Tehillim 145:18 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 9:15
  5. ח Tehillim 145:19 11:26 טעקסט מפתח
  6. י Tehillim 145:20 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 11:56, 13:38
  7. מ לכאורה Divrei HaYamim II 20:37 מפתח אינעם אויסשרייב: 13:38
  8. ע Tehillim 145:21 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 17:10
  9. ק Tehillim 146:1 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 25:12, 29:41
  10. ר Tehillim 146:2 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 29:41, 32:00, 37:37
  11. ת Mishlei 16:4 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 32:00
  12. אב Tehillim 146:3 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 40:19

תלמוד בבלי

  1. ד לכאורה Berachos 7a מפתח אינעם אויסשרייב: 6:30
  2. ט לכאורה Yevamos 64a 11:45 מפתח
  3. ל Gemara (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 11:56
  4. ס Berachos 4b טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 17:10
  5. צ Berachos 4a טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 21:53

מדרש

  1. ג Midrash (מקום נישט באשטימט) אינעם אויסשרייב: 5:02
  2. אא Midrash (מקום נישט באשטימט) אינעם אויסשרייב: 32:00

ראשונים

  1. ז Chovos HaLevavos (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 9:15

אחרונים און חסידות

  1. כ Yismach Moshe (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 11:56

עיקרי הדברים

  1. 3:54 די פרטיות'דיגע הנהגה איז גערעכט אין אלע וועגן, אבער ווייל דער אייבערשטער איז אויך "חסיד בכל מעשיו", קען תפילה אוועקנעמען א גזירה וואס איז גערעכט געגזרט געווארן.
  2. 5:47 דער אוצר פון מתנת חנם איז דער גרעסטער פון אלע אוצרות, און ס'איז פאראן צייטן, ערטער און צדיקים וואס דורך זיי עפנט ער זיך.
  3. 10:29 יעדע תפילה וואס מ'זאגט מיט אמת ווערט אנגענומען; ווען מ'זעט נישט די ישועה, לייגט עס דער אייבערשטער אריין אויפן מענטשנס חשבון אויף שפעטער אדער פאר זיינע קינדער.
  4. 14:04 די וואס זענען מקושר צו א צדיק ווערן געהיטן צוזאמען מיט אים, און ווער ס'איז זיך מתחבר מיט א רשע ליידט מיט אין דעם רשע'ס גזירה.
  5. 17:43 ווען א צדיק לויבט דעם רבונו של עולם וועקט ער אויף די גאנצע בריאה צו לויבן, יעדער צדיק לויט זיין קרייז פון השפעה, און דוד המלך אלס מלך האט אויפגעוועקט גאנץ כלל ישראל.
  6. 29:41 ביי "הללוי-ה הללי נפשי" רופט דוד המלך קודם אנדערע צו לויבן און דערנאך זאגט ער אז זיין אייגענע נפש לויבט אויך, ווייל מ'קען נישט הייסן אנדערע וואס מ'טוט נישט אליין.
  7. 32:30 א צדיק לויבט דעם רבונו של עולם מיט זיין לעבן, מיט אלץ וואס ער טוט, בשעת א רשע מאכט א כבוד שמים נאר מיט זיין מפלה.

קושיות און תירוצים

  1. קשיא: 10:34 פארוואס זעט מען אמאל נישט קיין ישועה פון א תפילה מיט אמת, אויב יעדע אזא תפילה ווערט אנגענומען?

    תירוץ: 10:57 דער אייבערשטער לייגט די תפילה אריין אויפן מענטשנס חשבון, מיט פראצענט, אויף א צייט ווען ער אדער זיינע קינדער וועלן זי דארפן.

  2. קשיא: 22:09 פארוואס האט דוד המלך אליין געפסק'נט שאלות און ערשט דערנאך געפרעגט מפיבשת, אנשטאט צו שיקן די שאלה גלייך צו אים?

    תירוץ: 22:34 יעדער מענטש האט א קרייז פון השפעה; א פסק פון טהרה פונעם מלך האט ממשיך געווען טהרה אויף גאנץ כלל ישראל, און מפיבשת האט נישט געהאט אזא כח.

  3. קשיא: 29:41 "הללוי-ה" איז א באפעל צו אנדערע; מיינט עס אז אנדערע זאלן לויבן און דוד זאל שווייגן?

    תירוץ: 29:54 ניין: "הללי נפשי", זיין אייגענע נפש לויבט אויך, ווייל נאר ווער ס'לויבט אליין קען הייסן אנדערע לויבן.

מעשיות

  1. 5:02 משה רבינו און די אוצרות אין הימל

    ווען משה רבינו איז ארויפגעגאנגען אין הימל האט מען אים געוויזן די אוצרות: איינער פאר די וואס לערנען תורה, איינער פאר די וואס טוען חסד, איינער פאר די וואס דאווענען, און א אוצר פאר יעדע מצוה. דערנאך האט ער געזען א אוצר וואס איז גרעסער פון אלע אנדערע. מ'האט אים געזאגט אז דאס איז דער אוצר פון מתנת חנם, פון וועמען מ'גיט פאר איינעם וואס האט נישט קיין זכותים.

    אין דער מעשה: משה רבינו

  2. 26:05 א סטאלינער חסיד וואס האט צוויי מאל געדאווענט

    דער משגיח האט געקענט א פייערדיגן סטאלינער חסיד, ר' ניסן, וואס האט געדינט דעם רבונו של עולם מיט שירות ותשבחות און פלעגט אנצינדן דעם גאנצן בית המדרש ווען ער האט געדאווענט. נאכן דאווענען מיט א מנין, ווען מ'האט אנגעהויבן נאך א מנין, פלעגט ער זאגן אז ער וועט נאכאמאל דאווענען. די ברכות האט ער נישט איבערגעזאגט, אבער פסוקי דזמרה האט ער נאכאמאל געזאגט, אזוי שטארק האט ער געוואלט לויבן דעם אייבערשטן.

    אין דער מעשה: ר' ניסן פילטשיק

  3. 27:54 רבי שלמה זלמן אויערבאך'ס בריוו און זיין אייגן געלט

    מענטשן וואס האבן געדארפט הילף, למשל איינער וואס דארף חתונה מאכן, פלעגן קומען צו רבי שלמה זלמן אויערבאך נאך א בריוו פון המלצה. איינמאל האט ער געזאגט פאר אזא איינעם ער זאל צוריקקומען א שעה שפעטער. ווען יענער איז צוריקגעקומען האט ער אים געגעבן דעם בריוו און אויך געלט. ווען איינס פון זיינע קינדער האט אים געפרעגט פארוואס ער האט אים געהייסן ווארטן, האט ער געענטפערט אז ער קען נישט שרייבן א מכתב המלצה און הייסן אנדערע געבן ווען ער אליין גיט נישט; ער האט נישט געהאט קיין געלט ביי זיך, און ער האט געוואוסט אז איינס פון זיינע קינדער וועט באלד קומען, און ער וועט קענען בארגן פון אים.

    אין דער מעשה: ר' שלמה זלמן אויערבאך

  4. 35:22 רבי יחזקאל פון קוזמיר אין שלאף

    דער חידושי הרי"ם און רבי יצחק פון ווארקע זענען געווען אין ווארשע און האבן געוואלט באזוכן רבי יחזקאל פון קוזמיר, פון די תלמידים פונעם לובלינער. די רביצין האט געזאגט אז ער שלאפט, און זיי האבן געזאגט אז זיי ווילן זען ווי אזוי ער שלאפט. א פליג האט אים געביסן אויפן שטערן, און אינמיטן שלאף האט ער ארויפגערוקט זיין ארבל איבער די פינגער און מיטן ארבל געריבן דעם ארט, כדי נישט אנצורירן די האר מיט דער האנט אינמיטן שלאף. האבן זיי געזאגט: א שוסטער איז א שוסטער ווען ער מאכט שיך, און א שניידער ווען ער נייט, אבער נישט ווען זיי שלאפן; א רבי איז א רבי אפילו ווען ער שלאפט.

    אין דער מעשה: דער חידושי הרי"ם, Rav Yitzchak of Vorka, Rav Yechezkel of Kuzmir

  5. 38:58 רבי זושא טאנצט פון הונגער

    רבי זושא איז געווען אן ארעמאן אין זיינע יונגע יארן, און איינמאל, נאכדעם וואס ער האט אפשר טעג נישט געהאט וואס צו עסן, האט מען אים געטראפן טאנצן. ווען מ'האט אים געפרעגט פארוואס, האט ער געזאגט: ברוך השם, איך האב אפעטיט, איך בין הונגעריג; ווען ער וואלט געווען קראנק וואלט ער נישט געהאט קיין אפעטיט. ער האט געלויבט דעם רבונו של עולם פאר זיין הונגער, ווייל דאס האט געוויזן אז ער לעבט.

    אין דער מעשה: Rav Zusha

  6. 40:46 די פוילישע גזירה און משה מאנטעפיורי

    דער חידושי הרי"ם און רבי יצחק פון ווארקע זענען געווען עסקנים בצרכי ציבור, ווען די פוילישע מלוכה האט געמאכט א גזירה אז אין די חדרים זאל קומען א לערער לערנען די שפראך און אזעלכע זאכן. ביי יענע צדיקים איז דאס געווען א גזירה, ווייל קליינע קינדער דארף מען לערנען נאר תורה. פונקט דעמאלט איז אנגעקומען משה מאנטעפיורי, א חשוב'ער איד פון ענגלאנד וואס איז ארומגעפארן איבער דער וועלט און מבטל געווען אסאך גזירות, און דער ווארקער האט פארגעשלאגן צו גיין צו אים. דער חידושי הרי"ם האט נישט געהאלטן דערפון, ווייל ביי מאנטעפיורי איז דאס נישט קיין גזירה; זיי זענען געגאנגען און האבן נישט אויפגעטאן. דערנאך האט דער חידושי הרי"ם געטייטשט "אל תבטחו בנדיבים בבן אדם שאין לו תשועה": מ'דארף גיין צו איינעם וואס ביי אים איז עס יא א ישועה.

    אין דער מעשה: דער חידושי הרי"ם, Rav Yitzchak of Vorka, משה מאנטעפיארע

געדאנקען

  1. 3:59 די צוויי העלפטן פון "צדיק ה' בכל דרכיו וחסיד בכל מעשיו" רעדן פון דער זעלבער גזירה: זי איז גערעכט, און פונדעסטוועגן לאזט דער חסד פונעם אייבערשטן אז א מענטש וואס ווענדט זיך צו אים מיט תפילה זאל זי קענען אוועקנעמען.
  2. 6:11 פונעם אוצר פון מתנת חנם גיט מען נאר פאר דעם וואס ווייסט אז ער קען נישט ערווארטן מער ווי א מתנת חנם, איינער וואס איז צובראכן ביי זיך.
  3. 12:18 אזוי ווי דאס ווארט "את" ביי "ורחץ את בשרו" נעמט אריין די האר וואס זענען טפל צום גוף, אזוי נעמט "את כל אוהביו" אריין די וואס מאכן זיך טפל צו א צדיק: זיינע תלמידים און די וואס שטיצן אים.
  4. 22:34 דוד המלך האט אליין געפסק'נט פאר ער האט געפרעגט מפיבשת נישט פון גאוה, נאר ווייל א פסק פון טהרה פונעם מלך'ס מויל האט ממשיך געווען טהרה אויף גאנץ כלל ישראל, וואס מפיבשת'ס ווארט האט נישט געקענט.
  5. 32:25 יעדע בריאה איז באשאפן געווארן צו מאכן א כבוד שמים; דער צדיק טוט עס מיט זיין לעבן און דער רשע מיט זיין מפלה, און דוד'ס "אהללה ה' בחיי" זאגט אז ער לויבט אויפן ערשטן אופן.
  6. 37:26 "בעודי" קען מיינען אז מ'לויבט דעם רבונו של עולם אפילו מיט די טפל'דיגע זאכן, ווי עסן, שלאפן און פרנסה, נישט נאר מיט די עיקר זאכן ווי דאווענען, לערנען און צדקה.
  7. 42:49 "בבן אדם שאין לו תשועה" ווערט געטייטשט: איינער וואס ביי אים איז דאס נישט קיין ישועה; מ'קען נישט ערווארטן פון א מענטש ער זאל ארבעטן פאר א זאך וואס ער אליין זעט נישט אלס א ישועה.

וואס דער משגיח זאגט מ׳זאל ארויסנעמען

  1. 9:15 דער משגיח זאגט אז מ'דארף דאווענען צום רבונו של עולם מיט כוונה און מיט אמת, מיט דער מחשבה אויף די ווערטער און נישט ערגעץ אנדערש.
  2. 15:18 דער משגיח זאגט אז מ'טאר זיך נישט מתחבר זיין מיט א רשע, ווייל דעמאלט ווערט מען טפל צו אים און מ'ליידט מיט.
  3. 30:24 דער משגיח זאגט אז ווען א איד דאוונט זאל ער זיך נישט אוועקזעצן גלייכגילטיג, נאר אריינגעבן זיין גאנצע חיות אין דאווענען.

דערמאנט אין דעם שיעור

פערזאנען אברהם אבינו, דוד המלך, דער חידושי הרי"ם, דער ישמח משה, דער רמב"ם, לוט, מפיבשת, משה מאנטעפיארע, משה רבינו, פרעה, ר' חזקל'ע קוזמירער, ר' ניסן פילטשיק, ר' שלמה זלמן אויערבאך, רבי זושא אניפאליער, רבי יצחק ווארקער, שאול המלך

ערכים השגחה פרטית, מתנת חנם, עת רצון, פסוקי דזמרה, רבונו של עולם, תשוקה

מעלדן א טעות אויף דעם בלאט