סומך ה'
קאטאלאג: תפילה נומ׳ 18 פאקעט גייד ז׳ 49 אידיש 44 מינ׳
הערן
עפענען אין דער אפליקאציע צום הערן
וועגן דעם שיעור
דער משגיח לערנט די פסוקים פון אשרי פון "סומך ה'" און ווייטער, און ערקלערט ווי אזוי דער אייבערשטער הייבט אויף די נופלים אפילו דורך דעם פאל פון א צדיק, ווי זיין השגחה פרטית גיט יעדן באשעפעניש זיין שפייז אין זיין צייט, פארוואס מ'דארף מתפלל זיין אויף פרנסה, און אז קיין שום תפילה גייט נישט פארלוירן.
דער משגיח עפנט מיט דער קשיא פון דער גמרא פארוואס ס'איז נישטא קיין נו"ן אין אשרי: ס'וואלט גערעדט פון א נפילה, און א ווארט האט א כח, דערפאר האט דוד המלך געשריבן "סומך ה' לכל הנופלים", וואס די ספרים טייטשן אז דער אייבערשטער אליין הייבט אויף כנסת ישראל. ער ווארנט נישט צו קריטיקירן צדיקים: אמאל לאזט דער אייבערשטער א צדיק פאלן כדי ער זאל אראפגיין צו נידעריגע נשמות און זיי אויפהייבן, ווי מ'זעט פונעם מדרש אויף יוסף און די שבטים און פון דער מעשה מיטן ב"ח. ביי "עיני כל" שטעלט ער אוועק די שיטה פונעם רמב"ם אין השגחה פרטית קעגן דעם בעל שם טוב, ברענגט רבי שמעון בר יוחאי מיטן פייגעלע, און דערציילט מעשיות ווי די פרנסה קומט פונקט ווען מ'דארף. ביי "פותח את ידך" ערקלערט ער פארוואס מ'דארף בעטן אויף פרנסה (דער סטרעליסקער און דער רוזשינער), און אז תפילה איז אן איבונג אין אמונה. צום סוף ברענגט ער דעם בעל שם טוב'ס וואסער-טרעגער, און אז יעדע תפילה ווערט געענטפערט, אמאל אויפגעהאלטן פאר שפעטערדיגע דורות, ווי אברהם אבינו'ס תפילה פאר סדום.
ענינים: פסוקי דזמרה · השגחה פרטית · דער כח פון תפילה
סדר השיעור
-
0:00 פארוואס ס'איז נישטא קיין נו"ן אין אשרי שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ברענגט די קשיא פון דער גמרא פארוואס ס'איז נישטא קיין נו"ן אין אשרי, און ערקלערט אז מ'טאר נישט ארויסרעדן א נפילה ווייל דיבור האט א גרויסן כח. דערנאך ברענגט ער א משל פון די ספרים פון א מלך וואס רופט צוריק זיין פארטריבענע מלכה, און טייטשט "סומך ה'" אז דער אייבערשטער אליין וועט אויפהייבן כנסת ישראל.
-
3:59 ווען א צדיק פאלט שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ווארנט נישט צו זאגן קריטיק אויף גדולי ישראל, און ערקלערט אז אמאל לאזט דער אייבערשטער א צדיק דורכפאלן כדי ער זאל מתקן זיין נידעריגע ערטער. ער ברענגט צלפחד, א ווארט פון רבי נחמן ברעסלעווער וועגן צוויי טעותים, און דעם מדרש אויף יוסף און די שבטים אז "נורא עלילה" ווייזט אז אלעס איז געגאנגען מיט א פלאן.
-
8:57 דעם ב"ח'ס נאז און גיהנום מעשה שטייט אינעם קאטאלאג
ביים רעדן פארוואס דער בעל שם טוב איז נישט מחמיר געווען אויף חדש, דערציילט דער משגיח אז ווען דער ב"ח איז נפטר געווארן האט מען נישט געפונען אויף אים קיין עבירה, ביז א מלאך האט געברענגט אז ער האט געניסט און א בהמה האט גערוקט א וואגן; מ'האט פאר אים אפגעקילט דעם גיהנום, און ביים ארויסגיין האט ער ארויסגענומען די רשעים. אזוי, ענדיגט ער, איז דער אייבערשטער סומך די נופלים דורך א צדיק.
-
13:40 "עיני כל": השגחה פרטית אויף יעדן באשעפעניש שטייט אינעם קאטאלאג
ביי "עיני כל אליך ישברו" שטעלט דער משגיח אוועק דעם רמב"ם, וואס האלט אז השגחה פרטית איז נאר אויף מענטשן, קעגן דעם בעל שם טוב, וואס זאגט אז זי גייט ביז יעדן שטרוי, און ברענגט דעם מדרש פון רבי שמעון בר יוחאי מיטן פייגעלע. ער לייגט צו די מעשה אין גמרא פון א תנא מיט די כפירים, און ערקלערט אז אפילו ווען א חיה ווערט צעריסן איז עס אויסגעמאסטן פון הימל.
-
19:28 מעשיות ווי די פרנסה קומט אין דער צייט מעשה שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח דערציילט פונעם בעל שם טוב'ס תלמיד וואס איז געווען דורשטיג, און א איד וואס האט געטראגן וואסער פון א ווייטן ברונעם פאר א משוגענעם פריץ האט אים געגעבן טרינקען, און פון א צדיק וואס האט געגעבן א פאטש זיין קינד פארן זאגן אז ער איז הונגעריג און דערנאך געפונען א מטבע אויפן פענסטער. ער ענדיגט אז דער אייבערשטער ווייזט זיין השגחה צו דעם וואס האט אן אמונה פשוטה.
-
24:16 "פותח את ידך": מתפלל זיין אויף פרנסה שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ערקלערט אז מ'זאגט אשרי דריי מאל א טאג צוליב "פותח את ידך", און דערציילט פונעם סטרעליסקער, וועמענס חסידים האבן נישט געוואלט פרנסה, און פונעם רוזשינער, וואס האט זיי געהייסן אריינשרייבן פרנסה אין קוויטל. ער ברענגט דעם רמב"ם, דעם רמב"ן און דעם מהר"ל, און ערקלערט אז תפילה איז אן איבונג אין אמונה, און אז דאס בעטן אויף פרנסה שטעלט דעם מענטש אונטער דער השגחה פונעם אייבערשטן.
-
30:05 הונגער און מגפה; דין און רחמים שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ברענגט די גמרא אין תענית אז ווען ס'איז געווען א מגפה און א הונגער צוזאמען, זאל מען מתפלל זיין אויף פרנסה, ווייל ווער ס'באקומט שפייז באקומט לעבן, וואס איז מרומז אין "ומשביע לכל חי". ביי "צדיק ה' בכל דרכיו" ערקלערט ער אז די מדת הרחמים קען פארזיסן א גזירה פון מדת הדין, און ברענגט די סתירה אין גמרא צי א מענטש ווערט געמשפט ראש השנה אדער יעדן טאג.
-
34:33 דער בעל שם טוב און דער וואסער-טרעגער מעשה שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח דערציילט ווי דער בעל שם טוב האט געוויזן א תלמיד א וואסער-טרעגער וואס האט איין טאג זיך ביטער באקלאגט און דעם צווייטן טאג געדאנקט דעם אייבערשטן פאר זיין געזונט און ברויט. דער בעל שם טוב האט ערקלערט אז די גזירה ווערט באשטימט ראש השנה, אבער וויפיל רחמים ער וועט האבן ווערט געמשפט יעדן טאג, און דער משגיח טייטשט דאס אין "צדיק" און "חסיד".
-
38:01 "קרוב ה'": קיין תפילה גייט נישט פארלוירן שטייט אינעם קאטאלאג
ביי "קרוב ה' לכל קוראיו" ברענגט דער משגיח רב הירש וועגן רופן מיט אמת, און דעם כלל פון די ספרים אז יעדע תפילה ווערט געענטפערט, אויב נישט יעצט איז זי אוועקגעלייגט אויף זיין חשבון אין הימל. ער ברענגט דעם ייטב לב אז אברהם אבינו'ס תפילה פאר סדום איז אויפגעהאלטן געווארן פאר שפעטערדיגע דורות, און די עקרות וואס זענען נפקד געווארן מיט שרה.
דער שיעור, אויסגעשריבן
פארוואס ס'איז נישטא קיין נו"ן אין אשרי
דער משגיח ברענגט די קשיא פון דער גמרא (ברכות ד:) פארוואס ס'איז נישטא קיין נו"ן אין אשרי: ער וואלט גערעדט פון דער נפילה פון כלל ישראל, ווי דער פסוק אין עמוס. א דיבור האט א כח צו בויען און צו חרוב מאכן, דערפאר האט דוד געשריבן "סומך ה' לכל הנופלים". פון די ספרים ברענגט ער א משל פון א מלך וואס האט צוויי מאל צוריקגערופן זיין פארטריבענע מלכה, און דאס דריטע מאל האט זי געווארט אז דער מלך אליין זאל זי אויפהייבן. אזוי וועט דער אייבערשטער אליין אויפהייבן כנסת ישראל. א,ג,ב
ווען א צדיק פאלט
דער משגיח ווארנט נישט צו זאגן קריטיק אויף גדולי ישראל, ווייל מ'האט נישט קיין השגה אין זיי. אמאל לאזט דער אייבערשטער א צדיק דורכפאלן כדי ער זאל מתקן זיין א נידעריגן ארט וואו ער וואלט אנדערש קיינמאל נישט אנגעקומען; אין די ספרים שטייט אז דאס איז געווען דער חטא פון צלפחד. רבי נחמן ברעסלעווער האט געזאגט אז די וועלט מאכט צוויי טעותים: מ'מיינט אז א צדיק קען נישט פאלן, און מ'מיינט אז ווען ער איז געפאלן איז ער שוין נישט קיין צדיק.
דעם ב"ח'ס נאז
דער משגיח מערקט אן, און זאגט אז ער פסק'נט נישט, אז דער בעל שם טוב איז נישט מחמיר געווען אויף חדש צוליב דער גרויסקייט פונעם ב"ח. ווען דער ב"ח איז נפטר געווארן האט מען נישט געפונען אויף אים קיין עבירה, ביז א מלאך האט געברענגט אז ער האט געניסט, א בהמה האט זיך דערשראקן און א וואגן האט זיך גערוקט. מ'האט פאר אים אפגעקילט דעם גיהנום פערציג טעג, און ער האט מיטגענומען די רשעים פון דארט. אזוי הייבט דער אייבערשטער אויף די נופלים דורכן פאל פון א צדיק.
השגחה פרטית אויף יעדן באשעפעניש
ביי "עיני כל" (תהלים קמה, טו) ברענגט דער משגיח דעם רמב"ם'ס שיטה אז השגחה פרטית איז נאר אויף מענטשן. דער בעל שם טוב האט געזאגט אז זי גייט אויף יעדע קלייניגקייט, ביז וועלכן עק פון א פאלנדיגן שטרוי ווייזט צו מזרח. א ראיה איז פונעם מדרש (בראשית רבה עט, ו): רבי שמעון בר יוחאי האט געהערט א בת קול באשטימען יעדן פייגעלע'ס גורל, און איז ארויס פון דער מערה. ח,ז
פרנסה אין דער ריכטיגער צייט
דעם בעל שם טוב'ס תלמיד איז אויפן וועג געווארן דורשטיג ביז סכנה. דער בעל שם טוב האט אים געפרעגט צי ער גלייבט אז דער אייבערשטער האט געוואוסט פון ששת ימי בראשית אז ער וועט דא דארפן וואסער, און ער האט געזאגט יא; באלד איז געקומען א איד וואס האט געטראגן וואסער פון א ווייטן ברונעם פאר זיין משוגענעם פריץ. א צווייטער צדיק האט געגעבן א פאטש זיין קינד וואס האט געזאגט אז ער איז הונגעריג, דערנאך געפונען א מטבע אויפן פענסטער און געבעטן מחילה. דער אייבערשטער ווייזט זיין השגחה צו די וואס האבן אן אמונה פשוטה.
מתפלל זיין אויף פרנסה
מ'זאגט אשרי דריי מאל א טאג (ברכות ד:) צוליב "פותח את ידך" (תהלים קמה, טז). דער סטרעליסקער האט געוואלט אז זיינע חסידים זאלן זיין ארעם; ביי "ויברך דוד" (דברי הימים א כט, י) האט ער מרמז געווען אז ס'איז אן עת רצון פאר פרנסה, און קיינער איז נישט געקומען. נאך זיין פטירה האט דער רוזשינער זיי געהייסן בעטן פרנסה, ווייל אין שולחן ערוך שטייט אז ווער ס'האט נישט געהאט כוונה ביי "פותח" זאגט איבער אשרי. ל,כ,מ,נ
הונגער, מגפה און רחמים
די גמרא (תענית יד:) זאגט אז א תענית איז אויף איין צרה; ביי א מגפה מיט א הונגער האט אן אמורא געזאגט צו מתפלל זיין אויף פרנסה, ווייל ווער ס'באקומט שפייז מוז לעבן, ווי ס'איז מרומז אין "ומשביע לכל חי" (תהלים קמה, טז). ביי "צדיק ה'" (תהלים קמה, יז) ערקלערט דער משגיח אז רחמים קענען פארזיסן א גזירה פון דין, און ברענגט די סתירה אין גמרא (ראש השנה טז.) צי מ'ווערט געמשפט איין מאל א יאר אדער יעדן טאג. פ,כ,צ,ר
דער וואסער-טרעגער
דער בעל שם טוב האט געוויזן א תלמיד א וואסער-טרעגער וואס האט איין טאג געקלאגט אויף זיין פרנסה און דעם צווייטן טאג געדאנקט פאר געזונט און ברויט. ראש השנה איז אים באשטימט געווארן צו טראגן וואסער, אבער יעדן טאג ווערט געמשפט וויפיל רחמים ער וועט האבן: "צדיק" אין דער גזירה, "חסיד" אין פארזיסן זי (תהלים קמה, יז). צ
קיין תפילה גייט נישט פארלוירן
ביי "קרוב ה' לכל קוראיו" (תהלים קמה, יח) ברענגט דער משגיח רב הירש: דער ערליכער איד רופט מיט אמת, דער רשע מיינט אנדערע זאכן. יעדע תפילה ווערט געענטפערט; אויב עבירות האלטן זי אפ, ווערט זי אוועקגעלייגט אויף זיין חשבון אין הימל אויף א צייט פון נויט, פאר די קינדער, אדער אויפן יום הדין. ש
דער ייטב לב פרעגט פארוואס דער אייבערשטער האט מגלה געווען פאר אברהם וועגן סדום (בראשית יח, יז-יח), אז זיין תפילה האט סיי ווי נישט געהאלפן, און ענטפערט אז זי איז אויפגעהאלטן געווארן פאר שפעטערדיגע דורות וואס וועלן נישט האבן אזא צדיק. אזוי אויך, ווי רש"י זאגט, זענען אסאך עקרות נפקד געווארן מיט שרה דורך די אויפגעהאלטענע תפילות. אא,אב,אה
מראי מקומות
תורה
נביאים
כתובים
- ב Tehillim 145:14 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 0:16
- ד Tehillim 66:5 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 6:55
- ח Tehillim 145:15 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 13:40
- ט Tehillim 104:21 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 17:45
- כ Tehillim 145:16 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 24:35, 30:51
- מ Divrei Hayamim I 29:10-11 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 24:35
- צ Tehillim 145:17 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 30:51, 35:16
- ש Tehillim 145:18 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 38:05
- ת Tehillim 145:19 38:53 טעקסט מפתח
תלמוד בבלי
מדרש
ראשונים
אחרונים און חסידות
עיקרי הדברים
- 0:37 דוד המלך האט אויסגעלאזט דעם נו"ן פון אשרי ווייל ער וואלט גערעדט פון א נפילה, און א מענטשנס ווערטער האבן א כח צו ברענגען גוטס אדער, חלילה, פארקערט.
- 4:13 ווען א צדיק פאלט איז עס א טייל פונעם אייבערשטנס פלאן, כדי ער זאל אראפגיין צו א נידעריגן ארט און פון דארט אויפהייבן נשמות; מ'טאר נישט קריטיקירן צדיקים.
- 15:08 לויטן בעל שם טוב גייט די השגחה פרטית אויף יעדע פיצל פון דער בריאה, ביז וויאזוי א שטיקל שטרוי פאלט, און יעדער באשעפעניש באקומט זיין שפייז פונקט אין זיין צייט.
- 27:45 א איד דארף בעטן דעם אייבערשטן אויף פרנסה; תפילה איז אן איבונג אין אמונה, ווייל דאס בעטן אליין וועקט אים אויף צו דערקענען אז דער אייבערשטער איז דער וואס גיט.
- 33:25 אפילו ווען ס'איז דא א שווערע גזירה, קען די מדת הרחמים זי פארזיסן און אפשוואכן: "צדיק" אין זיין גזר דין, און "חסיד" אין אלע זיינע מעשים.
- 39:33 יעדע תפילה ווערט געענטפערט; ווען ס'זעט אויס אז נישט, ווערט זי אוועקגעלייגט אויף זיין חשבון אין הימל אויף שפעטער, פאר אים, פאר זיינע קינדער אדער פאר שפעטערדיגע דורות.
קושיות און תירוצים
-
קשיא: 0:16 פארוואס איז נישטא קיין פסוק מיט א נו"ן אין אשרי?
תירוץ: 0:23 ווייל ער וואלט גערעדט פון דער נפילה פון כלל ישראל, און א ווארט האט א כח ממשיך צו זיין; דערפאר האט דוד געשריבן "סומך ה' לכל הנופלים".
-
קשיא: 4:35 פארוואס לאזט דער אייבערשטער אמאל א צדיק דורכפאלן?
תירוץ: 4:45 כדי ער זאל אראפגיין אין א נידעריגן ארט און דארט מתקן זיין וואס מ'וואלט אנדערש קיינמאל נישט געקענט, און אויפהייבן נידעריגע נשמות.
-
קשיא: 10:12 פארוואס איז דער בעל שם טוב נישט מחמיר געווען אויף חדש?
תירוץ: 10:14 ווייל דער ב"ח, וואס איז מקיל, איז געווען אזא צדיק אז מ'האט פאר אים אפגעקילט דעם גיהנום פערציג טעג.
-
קשיא: 25:40 פארוואס האט דער סטרעליסקער נישט משפיע געווען פרנסה פאר זיינע ארעמע חסידים?
תירוץ: 25:48 ער האט געוויזן די רביצין אז ביי אן עת רצון איז קיינער נישט געקומען בעטן; זיי האבן עס נישט געוואלט.
-
קשיא: 34:12 ווערט א מענטש געמשפט ראש השנה אדער יעדן טאג?
תירוץ: 36:34 דורכן וואסער-טרעגער האט דער בעל שם טוב געוויזן אז די גזירה ווערט באשטימט ראש השנה, און וויפיל רחמים ווערט געמשפט יעדן טאג.
-
קשיא: 41:23 פארוואס האט דער אייבערשטער מגלה געווען פאר אברהם וועגן סדום, אז זיין תפילה איז סיי ווי נישט אנגענומען געווארן?
תירוץ: 41:32 לויטן ייטב לב, כדי אברהם זאל דאווענען און זיינע גרויסע תפילות זאלן ווערן אויפגעהאלטן פאר שפעטערדיגע דורות וואס וועלן זיי דארפן.
מעשיות
-
11:13 דעם ב"ח'ס נאז
ווען דער ב"ח איז נפטר געווארן האט מען נישט געקענט געפינען אויף אים קיין עבירה, און ער האט נישט געקענט אריינגיין אין גיהנום. דערנאך איז געקומען א מלאך מיט אן עבירה: איינמאל איז דער ב"ח געגאנגען אין גאס פארטראכט אין תורה, און ער האט געניסט, און דער קול האט אויפגעשראקן א בהמה וואס איז געווען איינגעשפאנט צו א וואגן, און דער וואגן האט זיך א ביסל גערוקט. דערפאר האט ער געמוזט גיין אין גיהנום; מ'האט עס פאר אים אפגעקילט פערציג טעג, און ביים ארויסגיין האט ער מיטגענומען די רשעים וואס זענען דארט געווען.
אין דער מעשה: דער ב"ח
-
15:28 רבי שמעון בר יוחאי מיטן פייגעלע
רבי שמעון בר יוחאי אין דער מערה האט נישט געוואוסט צי ער זאל ארויסגיין. ער האט געזען א יעגער שיסן אויף פייגעלעך, און געהערט א בת קול מכריז זיין ביי יעדן פייגעלע צי ס'וועט געטראפן ווערן אדער ווערן באפרייט. האט ער געזאגט: אויב אויף יעדן פייגעלע איז דא השגחה פרטית, איז זיכער דא השגחה אויף א מענטש, און ער איז ארויס פון דער מערה.
אין דער מעשה: רבי שמעון בר יוחאי
-
17:46 דער תנא מיט די כפירים
א תנא אדער אמורא, וואס דער משגיח געדענקט נישט ווער, איז געגאנגען אין וואלד און באגעגנט כפירים וואס האבן אים געוואלט עסן. ער האט אויפגעהויבן די אויגן צום הימל און געזאגט דעם פסוק פון די כפירים וואס בעטן פון אל זייער עסן, און עס איז אראפגעפאלן פון הימל א שטיק פלייש, און די כפירים האבן עס געגעסן.
-
19:41 דעם בעל שם טוב'ס דורשטיגער תלמיד
דער בעל שם טוב איז געפארן מיט א תלמיד, און דער תלמיד איז געווארן אזוי דורשטיג אז ס'איז געווען נוגע צו פיקוח נפש. דער בעל שם טוב האט אים געפרעגט צי ער גלייבט באמונה שלמה אז זינט די ששת ימי בראשית האט דער אייבערשטער געוואוסט אז ער וועט דארפן וואסער אין דעם וואלד, און ער האט געזאגט יא. באלד האבן זיי געזען א איד מיט א שטעקן אויף די פלייצעס און צוויי פעסלעך וואסער, און ער האט זיי געגעבן טרינקען; ער האט ערקלערט אז זיין פריץ איז משוגע געווארן און וויל וואסער דווקא פון א ווייטן ברונעם. האט דער בעל שם טוב געזאגט אז דער אייבערשטער האט אין פאראויס געמאכט אז דער פריץ זאל משוגע ווערן כדי דער תלמיד זאל האבן וואסער.
אין דער מעשה: דער הייליגער בעל שם טוב
-
22:05 דאס הונגעריגע קינד און די מטבע
א גרויסער צדיק, וואס דער משגיח איז נישט זיכער ווער, איז געווען אן ארעמאן. זיין קינד האט געזאגט אז ער איז הונגעריג, און דער טאטע האט אים געגעבן א פאטש, ווייל ער האט געמיינט אז ס'איז נישט אמת. ווען ער האט זיך אויסגעדרייט האט ער געזען א מטבע ליגן אויפן פענסטער, און ער האט עס געגעבן דעם קינד צו קויפן ברויט און אים געבעטן מחילה: ווייל פון הימל האט מען געשיקט א מטבע, האט ער געזען אז דאס קינד איז טאקע הונגעריג.
-
25:06 די סטרעליסקער חסידים און פרנסה
דער סטרעליסקער האט געוואלט אז זיינע חסידים זאלן זיין ארעמע לייט, ווייל ער האט געהאלטן אז די שפלות פון עניות איז גוט פאר עבודת השם. די רביצין האט אים געפרעגט פארוואס ער איז נישט משפיע פרנסה פאר זיי; האט ער איר געזאגט זי זאל מארגן צוקוקן ביי "ויברך דוד". דארט האט ער מרמז געווען אז ס'איז אן עת רצון און ווער ס'וויל פרנסה זאל קומען, אבער קיין תלמיד איז נישט געקומען, ווייל זיי זענען געווען פארטאן אין דעם שבח פונעם אייבערשטן. נאך זיין פטירה זענען אסאך פון זיי געקומען צום רוזשינער מיט קוויטלעך אויף נאר רוחניות, און דער רוזשינער האט זיי געהייסן אריינשרייבן אז זיי ווילן פרנסה.
אין דער מעשה: דער סטרעליסקער, דער רוזשינער
-
34:43 דער בעל שם טוב און דער וואסער-טרעגער
דער בעל שם טוב איז ארויס מיט א תלמיד, און זיי האבן געטראפן א וואסער-טרעגער וואס האט אנגעשעפט פעסער וואסער ביים טייך און זיי ארויפגעטראגן צו די מענטשן. ווען מ'האט אים געפרעגט וויאזוי עס גייט אים, האט ער זיך ביטער באקלאגט אויף זיין שווערע פרנסה, און דער בעל שם טוב האט אים געבענטשט. דעם צווייטן טאג האט דער זעלבער איד געדאנקט דעם אייבערשטן פאר הענט, פיס, פלייצעס, געזונט, און ברויט פאר ווייב און קינדער. דער בעל שם טוב האט ערקלערט אז ראש השנה איז אים באשטימט געווארן צו זיין א וואסער-טרעגער, אבער יעדן טאג ווערט ער ווידער געמשפט וויפיל רחמים ער וועט האבן.
אין דער מעשה: דער הייליגער בעל שם טוב
געדאנקען
- 8:20 דער פאל פון א צדיק איז אנגעשטעלט פון הימל, כדי ער זאל אראפגיין צו א נידעריגן ארט וואו ער וואלט קיינמאל נישט אנגעקומען, און פון דארט אויפהייבן נשמות; אזוי איז דער אייבערשטער סומך די נופלים דורכן צדיק.
- 7:00 פון "נורא עלילה על בני אדם" ווייזט דער משגיח אז אפילו די מחלוקת צווישן יוסף און די שבטים איז געווען א טייל פון א פלאן וואס האט געפירט צו מצרים, יציאת מצרים און מתן תורה, און ממילא קען מען נישט משפטן די מעשים פון צדיקים.
- 29:16 תפילה איז אן איבונג אין אמונה: דאס בעטן אליין וועקט אויף דעם מענטש צו דערקענען אז דער אייבערשטער איז דער וואס גיט, און דערפאר איז מתפלל זיין אויף פרנסה אזא גרויסע זאך.
- 31:55 ווען ס'איז א מגפה און א הונגער צוזאמען, דעקט די תפילה אויף פרנסה אויך די מגפה, ווייל ווער ס'איז נגזר געווארן צו באקומען פרנסה מוז לעבן כדי צו באקומען; דער משגיח געפינט דאס מרומז אין "ומשביע לכל חי".
- 36:39 די גזירה ווערט באשטימט ראש השנה, אבער וויפיל רחמים ס'גייט מיט איר ווערט געמשפט יעדן טאג; דערפאר איז דער אייבערשטער "צדיק" אין זיין גזר דין און "חסיד" אין זיין אויספירן, און די גזירה קען ווערן פארזיסט אפילו ווען זי בלייבט.
- 39:52 א תפילה וואס זעט אויס נישט געענטפערט ווערט אוועקגעלייגט אין רעזערוו אויפן חשבון אין הימל; אברהם אבינו'ס תפילה פאר סדום איז אויפגעהאלטן געווארן פאר שפעטערדיגע דורות וואס וועלן נישט האבן אזא גרויסן צדיק צו דאווענען פאר זיי.
וואס דער משגיח זאגט מ׳זאל ארויסנעמען
- 1:31 דער משגיח זאגט אז מ'דארף זיך היטן נישט ארויסצורעדן א ווארט וואס איז נישט גוט, ווייל יעדעס ווארט קען עס ממשיך זיין.
- 4:13 דער משגיח זאגט אז מ'טאר נישט זאגן קיין קריטיק אויף גדולי ישראל און מנהיגים, ווייל מ'האט נישט קיין השגה אין זייערע ענינים.
- 27:35 לויטן משגיח דארף א איד בעטן דעם אייבערשטן אויף פרנסה און עס האבן אין זינען ביי "פותח את ידך".
- 43:04 דער משגיח לערנט אז ווען א תפילה זעט אויס נישט אנגענומען, זאל מען וויסן אז זי ווערט אויפגעהאלטן אויף שפעטער, פאר זיך אדער פאר די קינדער.
דערמאנט אין דעם שיעור
פערזאנען אברהם אבינו, דוד המלך, דער ב"ח, דער הייליגער בעל שם טוב, דער ייטב לב, דער מהר"ל פון פראג, דער סטרעליסקער, דער רוזשינער, דער רמב"ם, דער רמב"ן, יוסף הצדיק, צלפחד, רבי נחמן בראסלאווער, רבי שמעון בר יוחאי, רבי שמשון רפאל הירש, רש"י, שרה אמנו
ערכים גיהנום, השגחה פרטית, מדת הדין, מדת הרחמים, עת רצון, פרנסה