בענין התהפכות ירמיהו הנביא לשלמה המלך וט' באב לשמיני עצרת
קאטאלאג: זמנים ט' באב נומ׳ 2 פאקעט גייד ז׳ 33 תשס"ה (2004–05) אידיש 1 שעה 7 מינ׳
הערן
עפענען אין דער אפליקאציע צום הערן
וועגן דעם שיעור
דער משגיח ערקלערט אז ירמיהו הנביא, דער נביא פונעם חורבן, איז א גלגול פון שלמה המלך, און אז תשעה באב, ירמיהו'ס טאג, וועט זיך איבערדרייען צו שמיני עצרת, דעם טאג פון שלמה המלך.
דער משגיח עפנט מיט שמיני עצרת, וואס איז דער מיטלפונקט פון אלע ימים טובים, און מיט איר הפטרה וואס זאגט אז שלמה המלך האט פארענדיגט "כל חשק שלמה". קיין מענטש דערגרייכט נישט אלץ, זאגט ער, נאר שלמה, וואס האט געהערשט איבער דער וועלט מיט חכמה און מיט שלום, האט אראפגעברענגט א דוגמא פון ימות המשיח. זיין צייט איז געווען א יחוד השלם צווישן הקב"ה און כנסת ישראל, און שמיני עצרת איז זיין טאג. תשעה באב איז דער היפך, א טאג פון כריתות, און ירמיהו הנביא איז זיין נפש. ער ברענגט פונעם חתם סופר אין נאמען פון די מקובלים אז ירמיהו איז א גלגול פון שלמה, וואס איז צוריקגעקומען צו זען דעם חורבן פונעם בית המקדש וואס ער האט געבויט. ממילא וועט תשעה באב ווערן שמיני עצרת. דאס ווייזט ער אין דער סעודה המפסקת פון א שבת ערב תשעה באב, אין דעם מפטיר פון פנחס, אינעם סוף פון מסכת תענית און אינעם ווארט "מועד" אין איכה, און ער רופט יעדן איד, בפרט צובראכענע בחורים, צו פילן וואס עס פעלט און ברענגען משיח.
ענינים: תשעה באב · שמיני עצרת און שמחת תורה · שלמה המלך · די נביאים און זייערע צייטן
סדר השיעור
-
0:00 שמיני עצרת און "כל חשק שלמה" שטייט אינעם קאטאלאג
נאכן באדאנקען רב טווערסקי, שילדערט דער משגיח שמיני עצרת אלס דער מיטלפונקט פון אלע ימים טובים און דער טאג פון שלמה המלך, און ברענגט די הפטרה אז שלמה האט פארענדיגט "כל חשק שלמה". ער פרעגט ווי אזוי דאס קען זיין, אז קיין מענטש דערגרייכט נישט אלץ, און דער מדרש זאגט אז אפילו דער אייבערשטער האט זיך נאך נישט משמח געווען מיט זיינע מעשים.
-
7:09 מלכות שלמה אלס דוגמא פון ימות המשיח שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ענטפערט אז שלמה איז געווארן מלך איבער דער וועלט אן מלחמה, נאר מיט זיין חכמה, ווי ביים משפט פון די צוויי נשים, און זיין מלוכה האט געברענגט שלום און שפע. ער גלייכט עס צום רמב"ם'ס באשרייבונג פון ימות המשיח, און ער ענדיגט אז שלמה האט אויפגעהויבן זיין דור איבער די צמצומים פונעם זמן אין א טעם פון ימות המשיח, ווען מען וועט קענען דערגרייכן אלץ.
-
11:36 די פולע לבנה, און שלמה אלס נפש פונעם יחוד שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ערקלערט אז שלמה'ס צייט איז געווען דער יחוד השלם פון הקב"ה מיט כנסת ישראל, און תשעה באב איז דער היפך, א בחינה פון כריתות. ער ברענגט דעם מדרש אז די פופצן דורות פון אברהם ביז שלמה זענען כנגד די לבנה וואס ווערט פול, און ביי צדקיהו איז זי אויסגעלאשן געווארן. לויט ספר יצירה, אז עולם, שנה און נפש גייען צוזאמען, איז שלמה, דער מחבר פון שיר השירים, דער נפש פונעם יחוד.
-
15:46 ירמיהו הנביא, דער נפש פון תשעה באב שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח רופט ירמיהו הנביא דער נפש פון תשעה באב: ער האט געקלאגט פארוואס ער איז נישט געשטארבן אין מוטערס בויך, און געזאגט "פתיתני ה' ואפת", און ער איז געווארן דער נביא פונעם חורבן. ער ברענגט דעם מדרש פונעם כהן וואס האט געדארפט באהאנדלען א סוטה וואס איז געווען זיין אייגענע מאמע, און ער טראגט עס איבער אויף ציון, די מאמע פון כלל ישראל. שלמה און ירמיהו שטייען, זאגט ער, אויף צוויי עקן.
-
20:11 ירמיהו אלס א גלגול פון שלמה שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ברענגט דעם חתם סופר אין נאמען פון די מקובלים אז ירמיהו איז א גלגול פון שלמה. דורך דער גמרא אז אין דעם טאג וואס שלמה האט חתונה געהאט מיט בת פרעה האט זיך אנגעהויבן בויען רוים, און רש"י'ס כלל אז ירושלים און רוים שטייען אויף איינער פונעם אנדערנס חורבן, ערקלערט ער אז דעמאלט איז נגזר געווארן דער חורבן, און אז שלמה זאל צוריקקומען אלס ירמיהו עס צו זען.
-
25:45 תשעה באב וועט ווערן שמיני עצרת שטייט אינעם קאטאלאג
ווייל ירמיהו איז א גלגול פון שלמה, זאגט דער משגיח, איז תשעה באב א גלגול פון שמיני עצרת, און עס וועט ווערן דער גרעסטער יום טוב: די אבלות'דיגע בגדים וועלן געביטן ווערן אויף די בגדי מלכות פון שלמה, איכה וועט זיך צוריקדרייען צו שיר השירים, און די תעניות וועלן ווערן ימים טובים. ער ברענגט דעם רבי'ן פון לובלין, און א מעשה פון א צדיק וואס האט תשעה באב מיט טרערן געוויזן ווי מען וועט מאכן קידוש אויף דעם טאג.
-
33:51 דאס מאכל פון יעדן יום טוב שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ערקלערט אז יעדער גרויסער יום טוב האט זיין אייגן מאכל, ווי מצה אום פסח, כדי דער יום טוב זאל ווערן א חלק פונעם גוף פון א איד און בלייבן ביי אים נאכדעם. אויך תשעה באב דארף מען ארייננעמען אין זיך, און דערפאר האבן חז"ל מתקן געווען די סעודה המפסקת, וואס איז אליין א חלק פון תשעה באב.
-
37:20 די יעריגע סעודה: שלמה המלך אלס גאסט שטייט אינעם קאטאלאג
ביי דער סעודה המפסקת, זאגט דער משגיח, קומט ירמיהו הנביא אלס גאסט מיט זיין מגילת איכה. היי יאר, ווען תשעה באב פאלט נאך שבת, מאכט א זעלטענער סדר פון קריאות און הפטרות, זאגט ער, א יאר פון נחמה, און שלמה המלך אליין וועט זיצן ביים טיש און זינגען זמירות, אזוי ווי דער שולחן ערוך זאגט אז מען עסט אזא שבת "כסעודת שלמה בשעתו".
-
41:43 פילן דעם חסרון און צולייגן זיין חלק שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח רופט דאס א גרויסער חסד און אן אנווייזונג צו התעוררות, און ברענגט דעם רבי'ן פון לובלין אז די דריי שבתים פון די דריי וואכן זענען כנגד די דריי רגלים, און שמיני עצרת איז דער פערטער. מיט א מעשה פון א "לאך אין קעשענע" זאגט ער אז מען דארף נוצן די טעג פאר שבת צו פילן דעם חורבן פונעם בית המקדש, צולייגן תורה, צדקה און תפילה, און בעטן אויף מלכות שמים, מלכות בית דוד און דעם בית המקדש.
-
46:05 פנחס, סוף מסכת תענית, און שלמה'ס קרוין שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ווייזט אז אין א געווענליך יאר ליינט דער מפטיר פון פנחס וועגן שמיני עצרת, און גלייך דערנאך זאגט ער "דברי ירמיהו", און אזוי פארבינדט ער די צוויי. דערנאך ברענגט ער דעם סוף פון מסכת תענית, וואס ענדיגט מיטן טאג פון שלמה'ס חתונה, און ער ערקלערט אז תשעה באב זעט נאר אויס ווי א ספר כריתות; דער אייבערשטער זאגט צו די בנות ציון, קוקט אויף דעם מלך שלמה מיט דער קרוין וואס וועט געלייגט ווערן אויף משיח.
-
51:27 דאס געלעכטער פון משיח און די קליינע דורות שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ערקלערט דאס געלעכטער פון "אז ימלא שחוק פינו": דער בעל שם טוב, דער מגיד, ר' אלימלך און דער חוזה פון לובלין האבן געוואלט ברענגען משיח און עס איז נישט געגאנגען, און די שפלות'דיגע לעצטע דורות וועלן אים ברענגען. ער רופט די בחורים פון דער ישיבה צו פילן אז עס פעלט, נישט צו זאגן אז עס פעלט גארנישט, און ער לייגט אונטער די חשיבות פון א יונגערמאן היינט וואס לערנט, דאוונט און היט זיך צווישן אלע נסיונות.
-
56:57 תשעה באב, דער באהאלטענער מועד, און געפאלענע בחורים שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ברענגט דעם מגיד פון מעזריטש וועגן נשמות וואס זענען בבחינת שבת, און דעם רוקח וואס געפינט אלע ימים טובים אין די פרשיות. איין יום טוב שטייט נישט דארט: תשעה באב, וואס ווערט אנגערופן מועד און מען זאגט נישט קיין תחנון. ער גלייכט עס צו א בחור מיט כשרונות וואס איז געפאלן דורך שלעכטע חברים; ער איז א מועד וואס איז אראפגעפאלן, און ער קען זיך כאפן און צוריקקומען.
-
1:00:52 איכה וועט זיך איבערדרייען, און די ברכה צום סוף שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח זאגט אז דער שבת וואס פירט אריין אין תשעה באב איז א מסוגל'דיגע צייט פאר צובראכענע בחורים, ווייל ירמיהו ווערט שלמה און תשעה באב ווערט שמיני עצרת. ער ברענגט רמזים אויף איכה און אויפן ספר כריתות, דערמאנט אז דער בארדיטשובער האט יעדן שבת חזון געזען דעם בית השלישי, און ער ענדיגט מיט א ברכה אז דורך תורה, תפילה און גוטע מידות זאלן די תעניות ווערן לששון ולשמחה, ווי זכריה הנביא האט צוגעזאגט.
דער שיעור, אויסגעשריבן
שמיני עצרת און "כל חשק שלמה"
נאכן באדאנקען רב טווערסקי פאר דער געלעגנהייט צו רעדן, הייבט דער משגיח אן מיט שמיני עצרת. אלע אנדערע ימים טובים דרייען זיך ארום שמיני עצרת, דערפאר הייסן זיי חגים, פון לשון חוגג, און שמיני עצרת שטייט אינמיטן, און אין דער תורה ווערט עס נישט אנגערופן קיין חג. צווישן די אושפיזין פון סוכות געהערט שמיני עצרת צו שלמה המלך.
די הפטרה דערציילט ווי שלמה האט מחנך געווען דעם בית המקדש, און זי ענדיגט אז ער האט פארענדיגט דעם בית ה', דעם בית המלך און "כל חשק שלמה" (מלכים א ט, א). דאס איז א פלא, זאגט דער משגיח: קיין מענטש דערגרייכט נישט אלץ וואס ער האט געוואלט, און דער מדרש אויף "ישמח ה' במעשיו" זאגט אז אפילו דער אייבערשטער האט זיך נאך נישט משמח געווען, ווייל די תכלית פון דער בריאה וועט ערשט דערגרייכט ווערן ביי משיח. ווי אזוי האט שלמה דערגרייכט אלץ? א,ב
מלכות שלמה אלס דוגמא פון ימות המשיח
דער משגיח ערקלערט אז שלמה איז געווען מלך איבער דער גאנצער וועלט, און קיינמאל נישט געפירט קיין מלחמה; ער האט כובש געווען די הערצער מיט זיין חכמה און יראת שמים. ביים משפט פון די צוויי נשים, ווען ער האט געזאגט "קחו לי חרב" (מלכים א ג, כד), האט מען די שווערד געדארפט גיין ברענגען, ווייל עס איז נישט געווען קיינע ביי דער האנט. דוד המלך האט מען געזאגט אז זיין זון וועט זיין "איש מנוחה" (דברי הימים א כב, ט), און אין זיינע טעג איז יעדער געזעסן תחת גפנו ותחת תאנתו (מלכים א ה, ה). ג,ד,ה
די פולע לבנה און דער נפש פונעם יחוד
שלמה'ס צייט, זאגט דער משגיח, איז געווען דער יחוד השלם פון הקב"ה מיט כנסת ישראל, ווי א חתונה, און שמיני עצרת איז דער טאג דערפון. תשעה באב איז דער היפך, א טאג פון כריתות. דער מדרש גלייכט די פופצן דורות פון אברהם ביז שלמה צו דער לבנה וואס ווערט פול ביזן פופצנטן (שמות רבה טו, כו); פופצן דורות שפעטער, ביי צדקיהו, איז די ליכטיגקייט אויסגעלאשן געווארן. ז
ירמיהו הנביא, דער נפש פון תשעה באב
ירמיהו אלס א גלגול פון שלמה
פונדעסטוועגן ברענגט דער חתם סופר פון די מקובלים אז ירמיהו איז א גלגול פון שלמה המלך. דער משגיח ערקלערט עס מיט דער גמרא אין שבת נו ע"ב: אין דעם טאג וואס שלמה האט חתונה געהאט מיט בת פרעה, האט גבריאל אריינגעשטעקט א קנה אינעם ים, עס האט זיך ארום איר אנגעזאמלט ערד, און דארט איז געבויט געווארן רוים, וואס האט חרוב געמאכט דעם בית המקדש. ס,ע
תשעה באב וועט ווערן שמיני עצרת
אויב ירמיהו איז א גלגול פון שלמה, זאגט דער משגיח, און זמן און נפש גייען צוזאמען, איז תשעה באב א גלגול פון שמיני עצרת, און עס וועט ווערן דער גרעסטער יום טוב. די ספרים הקדושים זענען מרמז אז די דריי וואכן זענען כנגד די דריי וואכן פון ראש השנה ביז שמיני עצרת, און תשעה באב ווערט משיח געבוירן. א צדיק האט אין די ניין טעג געגרייט די תורה וואס ער וועט זאגן סוכות.
כלל ישראל וועט אויסטון די בגדי אבלות און אנטון בגדי מלכות, די בגדים פון שלמה המלך, ווי "כי הלבישני בגדי ישע" (ישעיה סא, י). איכה וועט צוריק ווערן שיר השירים, און די תעניות וועלן ווערן לששון ולשמחה, ווי זכריה הנביא האט נביאות געזאגט (זכריה ח, יט). צ,ק
דער רבי פון לובלין האט געזאגט אז תשעה באב וועט זיין דער גרעסטער יום טוב, מיט קידוש. א צדיק אין גאליציע האט אמאל תשעה באב גענומען א כוס, מיט טרערן אין די אויגן, און געוויזן די חסידים ווי מען וועט מאכן קידוש. שלמה, אלס ירמיהו, דערמאנט זיך ווי ער האט געשריבן שיר השירים, און יעצט זאגט ער "אני הגבר ראה עני" (איכה ג, א); "חדש ימינו כקדם" (איכה ה, כא) בעט אויף די טעג פון שלמה. ר,ש
דאס מאכל פון יעדן יום טוב
דער משגיח ערקלערט אז יעדער גרויסער יום טוב האט זיין אייגן מאכל, ווי מצה אום פסח, כדי דער יום טוב זאל ווערן א חלק פון א אידס בשר און בלייבן ביי אים נאכן יום טוב. אויך תשעה באב, דאס געפיל אז עס פעלט דער בית המקדש, דארף מען ארייננעמען אין זיך, און דערפאר האבן חז"ל מתקן געווען די סעודה המפסקת, וואס איז אליין א חלק פון תשעה באב.
די יעריגע סעודה: שלמה המלך אלס גאסט
ביי דער סעודה המפסקת, זאגט דער משגיח, קומט ירמיהו הנביא אלס גאסט אין צעריסענע קליידער, מיט זיין מגילת איכה. היי יאר איז אנדערש: דער משגיח שילדערט עס אלס א זעלטן יאר פון נחמה, ווען די סעודה פאלט אום שבת.
פילן דעם חסרון און צולייגן זיין חלק
דער משגיח רופט דאס א גרויסער חסד און אן אנווייזונג צו התעוררות. דער רבי פון לובלין האט געזאגט אז די דריי שבתים פון די דריי וואכן זענען כנגד פסח, שבועות און סוכות, און דער פערטער איז שמיני עצרת. א פרוי האט געפרעגט א צדיק פארוואס הבדלה אויף א פולן כוס האט איר נישט געברענגט זין; ער האט געענטפערט אז זי האט א לאך אין קעשענע.
פנחס, סוף מסכת תענית, און שלמה'ס קרוין
אין א געווענליך יאר עפנט פנחס די דריי וואכן מיט דער הפטרה "דברי ירמיהו" (ירמיה א, א). דער וואס זאגט די הפטרה ליינט פריער מפטיר, וואס רעדט וועגן שמיני עצרת (במדבר כט, לה), און גלייך דערנאך "דברי ירמיהו", און אזוי פארבינדט ער די צוויי: ירמיהו זאל נאכאמאל דורכלערנען שמיני עצרת און ווערן שלמה. אב,אג
מסכת תענית ענדיגט אז עס זענען נישט געווען אזעלכע גוטע טעג ווי חמשה עשר באב און יום כיפור (משנה תענית ד, ח). די גמרא דערציילט אז די קברים וואס מען האט יעדן תשעה באב געגראבן אין מדבר זענען אין פערציגסטן יאר געבליבן ליידיג, און חמשה עשר באב איז דער היפך פון תשעה באב. תשעה באב זעט אויס ווי א ספר כריתות, אבער דער אייבערשטער פרעגט וואו איז ער (ישעיה נ, א). דערפאר ענדיגט די משנה "צאינה וראינה בנות ציון במלך שלמה" (שיר השירים ג, יא), מיט דער קרוין וואס וועט געלייגט ווערן אויף משיח (תהלים כא, ד). אד,אה,אז,או,אח
דאס געלעכטער פון משיח
פארוואס, פרעגט דער משגיח, וועט מען לאכן ווען משיח קומט (תהלים קכו, ב)? דער בעל שם טוב מיט זיינע תלמידים האבן געוואלט ברענגען משיח און נישט געקענט, אויך נישט דער מגיד, ר' אלימלך און דער רבי פון לובלין; וואס אונזערע שפלות'דיגע דורות וועלן אים ברענגען, דאס איז דאס געלעכטער. אט
דערפאר, זאגט ער, דארף מען צולייגן תורה און תפילה און וויסן אז עס פעלט, נישט ארומגיין מיטן געפיל אז עס פעלט גארנישט. די קליינע לעצטע דורות וועלן ברענגען משיח: א יונגערמאן היינט וואס לערנט, דאוונט און היט די אויגן און די מחשבה צווישן אלע נסיונות, טוט מער ווי די גרויסע עבודה פון די פריערדיגע דורות.
תשעה באב, דער באהאלטענער מועד
דער מגיד פון מעזריטש האט גערעדט וועגן נשמות וואס זענען בבחינת שבת, און דער רוקח געפינט אלע ימים טובים, אפילו חנוכה און פורים, אין די פרשיות. איינער שטייט נישט: תשעה באב, וואס איכה רופט "מועד" (איכה א, טו), און מען זאגט נישט קיין תחנון (שולחן ערוך תקנט, ד), ווייל עס וועט ווערן א יום טוב. אי,אכ,אל
אידישע נשמות זענען ווי ימים טובים. א בחור מיט כשרונות וואס איז געפאלן דורך שלעכטע חברים איז א מועד וואס איז אראפגעפאלן, א תשעה באב; אבער ער קען זיך כאפן און צוריקקומען.
איכה וועט זיך איבערדרייען
תשעה באב נאך אזא שבת, זאגט דער משגיח, איז א מסוגל'דיגע צייט פאר א בחור וואס האט זיך אויסגעגליטשט: ירמיהו ווערט שלמה, תשעה באב ווערט שמיני עצרת, און "דברי ירמיהו" ווערט די הפטרה פון שמיני עצרת. ביי משיח וועט מען דורש זיין די פסוקים פון איכה אויף דעם בנין פונעם בית המקדש.
מראי מקומות
תורה
נביאים
- א Melachim I 9:1 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 4:20
- ג Melachim I 3:24 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 7:34
- ה Melachim I 5:5 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 7:34
- ט לכאורה Yeshayahu 62:5 מפתח אינעם אויסשרייב: 14:41
- י Yirmiyahu 20:17 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 15:56
- כ לכאורה Yirmiyahu 20:7 מפתח אינעם אויסשרייב: 15:56
- נ לכאורה Yeshayahu 1:21 מפתח אינעם אויסשרייב: 17:07
- צ Yeshayahu 61:10 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 29:23
- ק Zechariah 8:19 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 29:23, 1:06:54
- אא לכאורה Hoshea 3:5 מפתח אינעם אויסשרייב: 43:34
- אב Yirmiyahu 1:1 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 46:31
- אז לכאורה Yeshayahu 50:1 מפתח אינעם אויסשרייב: 48:00
כתובים
- ד Divrei Hayamim I 22:9 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 7:34
- ר לכאורה Eicha 3:1 מפתח אינעם אויסשרייב: 31:39
- ש Eicha 5:21 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 31:39
- או Shir Hashirim 3:11 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 48:00
- אח לכאורה Tehillim 21:4 מפתח אינעם אויסשרייב: 48:00
- אט לכאורה Tehillim 126:2 מפתח אינעם אויסשרייב: 51:39
- אכ לכאורה Eicha 1:15 מפתח אינעם אויסשרייב: 56:57
משנה
תלמוד בבלי
מדרש
זוהר און קבלה
ראשונים
אחרונים און חסידות
עיקרי הדברים
- 1:43 שמיני עצרת איז דער צענטער וואס אלע ימים טובים דרייען זיך ארום אים, און עס איז דער טאג פון שלמה המלך.
- 7:34 שלמה המלך האט געהערשט איבער דער גאנצער וועלט מיט חכמה און מיט שלום, אן מלחמה, און זיין צייט איז געווען א דוגמא פון ימות המשיח.
- 11:42 שלמה'ס צייט איז געווען דער יחוד השלם פון הקב"ה מיט כנסת ישראל, און תשעה באב איז דער טאג פון אפשייד, וואס זיין נפש איז ירמיהו הנביא.
- 20:31 ירמיהו איז א גלגול פון שלמה המלך, וואס איז צוריקגעשיקט געווארן צו זען מיט זיינע אויגן דעם חורבן פונעם בית המקדש וואס ער אליין האט געבויט.
- 26:13 ווייל זמן און נפש גייען צוזאמען, איז תשעה באב א גלגול פון שמיני עצרת, און עס וועט ווערן דער גרעסטער יום טוב.
- 40:44 אויף א שבת ערב תשעה באב עסט מען די סעודה המפסקת ווי די סעודה פון שלמה בשעתו, און דער גאסט איז נישט ירמיהו נאר שלמה המלך.
- 52:32 דער משגיח זאגט אז די קליינע, שפלות'דיגע לעצטע דורות וועלן ברענגען משיח, ווען זיי פילן וואס עס פעלט און לייגן צו תורה, תפילה און שמירה.
קושיות און תירוצים
-
קשיא: 5:16 ווי אזוי קען דער פסוק זאגן אז שלמה האט פארענדיגט "כל חשק שלמה", ווען קיין מענטש דערגרייכט נישט אלץ, און אפילו דער אייבערשטער האט זיך נאך נישט משמח געווען?
תירוץ: 10:33 שלמה'ס מלוכה איז געווען א דוגמא פון ימות המשיח, איבער די צמצומים פונעם זמן, און אין ימות המשיח קען מען דערגרייכן אלץ.
-
קשיא: 48:56 פארוואס ברענגט די משנה אין סוף תענית, וואס רעדט וועגן חמשה עשר באב, דעם פסוק וועגן שלמה המלך'ס חתונה?
תירוץ: 49:18 חמשה עשר באב איז דער היפך פון תשעה באב; תשעה באב זעט נאר אויס ווי א ספר כריתות, און דער אייבערשטער זאגט צו די בנות ציון זיי זאלן קוקן אויפן מלך שלמה.
-
קשיא: 51:39 פארוואס וועט מען לאכן ווען משיח וועט קומען?
תירוץ: 51:45 ווייל די גרויסע צדיקים האבן געוואלט און נישט געקענט ברענגען משיח, און די שפלות'דיגע לעצטע דורות וועלן אים ברענגען.
-
קשיא: 58:24 וואס פאר א יום טוב פעלט אין די פרשיות וואו עס שטייען די ימים טובים?
תירוץ: 58:31 תשעה באב, וואס ווערט אנגערופן מועד און מען זאגט נישט קיין תחנון, ווייל עס וועט ווערן א יום טוב.
מעשיות
-
17:15 דער כהן מיט דער סוטה וואס איז געווען זיין מאמע
דער משגיח ברענגט א הארצרייסנדן מדרש וועגן א כהן וואס האט געדינט אינעם בית המקדש. מען האט צו אים געברענגט א סוטה, און ער האט געדארפט "ופרע את ראש האשה". די סוטה איז געווען זיין אייגענע מאמע, און ער האט געשריגן אז ער דארף זי דאך מכבד זיין, און יעצט זעט ער זי אין אזא מצב. דאס, זאגט דער משגיח, זאגט ירמיהו אויף ציון, די מאמע פון כלל ישראל.
-
31:51 קידוש מיט טרערן תשעה באב
א גרויסער צדיק אין גאליציע האט אמאל תשעה באב גענומען א כוס ווי ער גייט מאכן קידוש, און פון זיינע אויגן האבן גערונען טרערן. ער האט געוויזן די חסידים אז אזוי וועט מען מאכן קידוש תשעה באב, ווען עס וועט ווערן א יום טוב.
-
42:41 די לאך אין קעשענע
א פרוי האט געפרעגט א צדיק פארוואס, הגם זי מאכט יעדן מוצאי שבת הבדלה אויף א פולן כוס, וואס זאגט מען ברענגט בנים זכרים, האט זי נישט געהאט קיין זין. ער האט געענטפערט אז זי האט א לאך אין קעשענע: וואס מען לייגט אריין פאלט ארויס. ווען נישט אנדערע זאכן, וואלט די קעשענע געווען גאנץ.
געדאנקען
- 7:45 שלמה האט כובש געווען די הערצער פון דער וועלט נאר מיט חכמה און יראת שמים; אפילו די שווערד ביים משפט פון די צוויי נשים האט מען געדארפט ברענגען, ווייל עס איז נישט געווען קיינע ביי דער האנט.
- 10:33 וואס די הפטרה זאגט אז שלמה האט פארענדיגט "כל חשק שלמה" איז נאר מעגלעך ווייל זיין מלוכה איז געווען א טעם פון ימות המשיח, אויפגעהויבן איבער די צמצומים פונעם זמן.
- 26:13 ווייל זמן און נפש גייען צוזאמען, מיינט דאס וואס ירמיהו איז א גלגול פון שלמה, אז תשעה באב איז א גלגול פון שמיני עצרת.
- 47:18 אין א געווענליך יאר ליינט דער מפטיר פון פנחס וועגן שמיני עצרת און גלייך דערנאך זאגט ער "דברי ירמיהו", אז ירמיהו אליין זאל נאכאמאל דורכלערנען שמיני עצרת.
- 41:13 די סעודה המפסקת פון א שבת ערב תשעה באב איז "כסעודת שלמה בשעתו", ווי שלמה'ס סעודה ווען ער איז נאך געווען מלך.
- 51:39 דאס געלעכטער פון משיח'ס צייט איז אז די גרויסע צדיקים האבן אים נישט געקענט ברענגען, און די קליינע שפלות'דיגע לעצטע דורות וועלן אים יא ברענגען.
- 58:28 תשעה באב איז דער איינציגער מועד וואס שטייט נישט צווישן די ימים טובים, ווי א בחור וואס האט געקענט זיין א יום טוב און איז אראפגעפאלן, און קען נאך צוריקקומען.
וואס דער משגיח זאגט מ׳זאל ארויסנעמען
- 43:27 דער משגיח זאגט אז מען דארף באמת פילן דעם חורבן פונעם בית המקדש און וויסן אז עס פעלט, נישט ארומגיין מיטן געפיל אז עס פעלט גארנישט.
- 43:46 דער משגיח זאגט אז יעדער איינער דארף צוגעבן זיין חלק צום בית המקדש מיט תורה, צדקה, תפילה און שמחת שבת אין די טעג.
- 45:24 דער משגיח זאגט אז מען דארף בעטן אויף מלכות שמים, מלכות בית דוד און דעם בית המקדש, ווייל משיח קומט נאר דורך דער בקשה.
- 55:13 דער משגיח מוטיגט די בחורים צו לערנען מיט התמדה, דאוונען, און היטן די אויגן און די מחשבה, ווייל זייער עבודה אין די דורות ברענגט משיח.
דערמאנט אין דעם שיעור
פערזאנען אברהם אבינו, דוד המלך, דער הייליגער בעל שם טוב, דער חתם סופר, דער לובלינער חוזה, דער מעזריטשער מגיד, דער רבי ר' מלך, דער רוקח, דער רמב"ם, זכריה הנביא, ירמיהו הנביא, צדקיהו המלך, רבי לוי יצחק בארדיטשובער, רש"י, שלמה המלך
ערכים אושפיזין, גלגול, יחוד, ימות המשיח, כנסת ישראל, מועד, שמיני עצרת, תשעה באב