the קדושה of - יסוד Our Souvenir from בראשית ספר
קאטאלאג: PARSHA (English) ויחי נומ׳ 3 פאקעט גייד ז׳ 56 תשס"ד (2003–04) ענגליש 49 מינ׳
הערן
עפענען אין דער אפליקאציע צום הערן
וועגן דעם שיעור
דער משגיח ערקלערט אז יוסף הצדיק, וואס איז דערהויבן געווארן פון א שבט צו איינער פון די שבעה רועים, איז דער מדת היסוד און סדר טהרות, און דאס איז די ירושה וואס ספר בראשית לאזט איבער פאר די זעקס וואכן שובבים.
דער משגיח געזעגנט זיך מיט ספר בראשית, וואס זיין יסוד איז די ברית פון אברהם אבינו. פון די שבעה רועים, די אושפיזין, איז יוסף דער זעקסטער, די מדה פון יסוד און קדושת הברית, און יעקב לויבט אים ווייל ער האט געהיטן די אויגן. ווייל דער ספר ענדיגט זיך מיט יוסף'ס פטירה, קומט גלייך שובבים כדי צו פארריכטן די מדה. דערנאך פרעגט ער ווי אזוי רש"י'ס צוויי פשטים אויף "יש שבר במצרים", שפייז און האפענונג, האבן איין שורש, און פארוואס דער בעל הטורים'ס ראשי תיבות פון "זקונים" לאזט אויס טהרות. ער ענטפערט אז יעדער רועה האט פון זיך אליין געוואוסט דעם סדר משניות וואס קומט פון זיין נשמה'ס שורש; אברהם, דער ערשטער, האט געוואוסט אלעס. יוסף האט געוואוסט טהרות פון זיך אליין. ווייל טהרה גיט טעם און ריח אין די פירות, האט יעקב געשפירט אין די תבואה וואס יוסף האט פארטיילט אז יוסף לעבט. דערנאך שטעלט ער אוועק די ישמעאלים אלס דער היפך, רעדט וועגן די נסיונות פון היינט, און זאגט אז תורה און תפילה ברענגען די גאולה.
ענינים: שמירת הברית · יוסף און זיינע ברידער · שובבי"ם
סדר השיעור
-
0:00 יוסף, דער זעקסטער רועה, און שובבים שטייט אינעם קאטאלאג
ביים זיך געזעגענען מיט ספר בראשית ערקלערט דער משגיח אז דער שורש פונעם ספר איז די ברית פון אברהם, און אז יוסף, דער זעקסטער פון די שבעה רועים, האלט די מדה פון יסוד. ער ברענגט דעם אלשיך אויף "בן פורת יוסף" על פי דעם מדרש אז יוסף האט נישט געקוקט אויף די פרויען אויף די דעכער, און ערקלערט אז שובבים קומט נאכן סוף פונעם ספר כדי צו פארריכטן די מדה.
-
8:50 שפייז אדער האפענונג אין מצרים
דער משגיח ברענגט רש"י'ס צוויי פשטים אויף "יש שבר במצרים", אז ס'איז דא שפייז און אז ס'איז דא האפענונג, און וויל געפינען זייער געמיינזאמען שורש. ער ברענגט דעם תרגום יונתן אז סוחרים האבן געברענגט תבואה, און רש"י און דעם בעל הטורים אויף "בן זקונים": יעקב האט יוסף געלערנט די תורה פון שם ועבר, די סדרים זרעים, קדשים, נשים, ישועות און מועד.
-
12:37 וואו איז טהרות, און פארוואס האט יעקב געדארפט לערנען?
דער משגיח פרעגט פארוואס עס פעלט סדר טהרות אין די ראשי תיבות, און פארוואס יעקב האט נישט געלערנט מיט די אנדערע שבטים. ער ברענגט אז אברהם האט פון זיך אליין געוואוסט די גאנצע תורה דורך זיין דביקות אין הקב"ה, און פרעגט פארוואס יעקב, דער בחיר שבאבות, האט געדארפט לערנען ביי שם ועבר אדער ביי אברהם און יצחק.
-
17:15 רועים העכער פון שבטים; די טעג און די סדרים שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ערקלערט אז די שבעה רועים שפייזן גאנץ כלל ישראל, בשעת יעדער שבט האט נאר א שייכות מיט זיין אייגענעם שבט; יוסף איז דערהויבן געווארן צו א רועה און זיינע קינדער זענען געווארן שבטים, און זיין קדושה האט די אידן אפגעהיטן אין מצרים. דערנאך ערקלערט ער דעם סדר פון חק לישראל על פי דעם אריז"ל, וואו יעדער טאג פון דער וואך איז קעגן א רועה און א סדר משניות.
-
22:52 יעדער רועה האט געוואוסט זיין סדר שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ענטפערט אז יעדער רועה האט פון זיך אליין געוואוסט דעם סדר וואס האט דעם זעלבן שורש ווי זיין נשמה: זרעים איז אברהם, מועד איז יצחק, נשים איז יעקב. ער ברענגט דעם זוהר אז "ששת ימים" מיינט זעקס מדות, און ערקלערט אז די ערשטע מדה פארנעמט אלע, דערפאר האט אברהם געוואוסט אלעס, און יעקב האט פון זיך אליין געוואוסט נאר נשים. יוסף, וואס איז געווארן א רועה, האט געוואוסט טהרות פון זיך אליין, דערפאר האט יעקב אים געלערנט נאר פינף סדרים און אים ליב געהאט.
-
30:07 טהרה, טעם און ריח שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ברענגט די גמרא אין סוטה אז זינט טהרה איז בטל געווארן, איז אוועק דער טעם און ריח פון די פירות. יוסף האט אליין אנגעפירט מיטן פלאנצן און פארטיילן די תבואה, און זיין כח איז אריין אין איר, דערפאר האט די תבואה געהאט א וואונדערליכן טעם און ריח; ווען יעקב האט עס פארזוכט, האט ער געשפירט אז יוסף לעבט. ממילא זענען רש"י'ס צוויי פשטים איין פשט, און ער ווייזט אן אז "יש שבר במצרים" איז בגימטריא "סדר טהרות".
-
35:39 ישמעאל, דער היפך פון יוסף שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ברענגט די גמרא אז פון צען קבין זנות האט ערביא גענומען ניין, און ערקלערט אז די ישמעאלים זענען דער היפך פון יוסף, וואס פארדעקן זייער טומאה מיט א דרויסנדיגע צניעות, און אז רש"י זאגט אז זיי פלעגן טראגן זאכן מיט א שלעכטן ריח, אבער מיט יוסף האבן זיי געטראגן בשמים. "כי בן זקונים הוא" איז בגימטריא "טעם ריח", און די גמרא אין ברכות זאגט אז ריינע בחורים וועלן געבן א ריח.
-
39:58 די נסיונות פון דער היינטיגער וועלט
דער משגיח שילדערט ווי פיל צניעותדיגער די גאסן זענען געווען ווען ער איז געווען יונג, און דערמאנט די באזונדערע טירן פאר אינגלעך און מיידלעך אין די שולן, און ווי די מערב'דיגע תרבות פון הפקרות האט געמאכט די וועלט פאר איין גרויסן בית זונות, דורך ראדיא, טעלעוויזיע און אינטערנעט. ער ברענגט די גמרא וועגן א טאטע וואס באשמירט זיין זון מיט בשמים און שטעלט אים אוועק ביי דער טיר פון א בית זונות.
-
45:39 תורה און תפילה ברענגען די גאולה שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח זאגט אז דער סוף איז א חזרה פונעם אנהייב, ממילא שטייט דער לעצטער דור אין נסיונות ווי אברהם'ס, אבער הקב"ה גיט נישט קיין נסיונות וואס זענען צו שווער. ער רעדט וועגן די בחורים פון היינט און זאגט אז די עצה איז תורה און תפילה; אזוי ווי יוסף'ס פטירה ברענגט אריין שובבים און "חזק", איז יעדער א שליח צו ברענגען די גאולה, און ס'איז דא האפענונג אין דעם היינטיגן מצרים.
דער שיעור, אויסגעשריבן
יוסף, דער זעקסטער רועה, און שובבים
ביים זיך געזעגענען מיט ספר בראשית ערקלערט דער משגיח אז דער שורש פונעם ספר פאר כלל ישראל איז אברהם אבינו מיט זיין ברית, די ערשטע מצוה; א איד וואס היט עס אפ האט אויפגעטון וואס ער דארף. יעדער פון די שבעה אושפיזין, די שבעה רועים, שפייזט כלל ישראל מיט זיין מדה, און דער זעקסטער, יוסף, האלט די מדה פון יסוד, קדושת הברית.
שפייז אדער האפענונג אין מצרים
אויף "וירא יעקב כי יש שבר במצרים" ברענגט רש"י צוויי פשטים: ס'איז דא שפייז, און ס'איז דא האפענונג, ווייל יעקב האט ברוח הקודש געשפירט אז יוסף איז דארט. דער משגיח זאגט אז אלע דרשות חז"ל האבן איין שורש, און ער וויל אים געפינען. דער תרגום יונתן לייגט צו אז סוחרים האבן געברענגט תבואה, הגם יעדער האט עס שוין געוואוסט, כדי יעקב זאל זיך איבערצייגן. ה,ו,ז
וואו איז טהרות?
רועים העכער פון שבטים
כדי צו ענטפערן קערט זיך דער משגיח אום צו די שבעה רועים. א שבט האט נאר א שייכות מיט זיין אייגענעם שבט, אבער א רועה שפייזט גאנץ כלל ישראל. יוסף איז דערהויבן געווארן צו א רועה, און זיינע זין אפרים און מנשה זענען געווארן שבטים. זיין קדושה האט די אידן געלאזט בלייבן הייליג די גאנצע צייט אין מצרים, דער מיטלפונקט פון טומאה.
יעדער רועה האט געוואוסט זיין סדר
ווייל יעדן רועה'ס נשמה קומט פון דעם זעלבן קאנאל ווי איין סדר, האט יעדער געוואוסט זיין סדר פון זיך אליין: זרעים איז אברהם, מועד איז יצחק, און נשים איז יעקב, וועמענס לעבן איז פארבונדן מיט זיינע נשים. דער משגיח דערמאנט דעם פסוק וואס די גמרא טייטשט אויף די זעקס סדרים, וואו אמונה איז זרעים, און דעם זוהר אז "ששת ימים" מיינט זעקס מדות. ס,ע
די ערשטע מדה באגלייט אלע אנדערע, אזוי ווי דער ערשטער אות פארנעמט דאס גאנצע ווארט, ממילא האט אברהם געוואוסט יעדן סדר פון זיך אליין. די אנדערע האבן געוואוסט נאר זייערס; אפילו יעקב האט געוואוסט נאר נשים, און די איבעריגע האט ער געדארפט לערנען.
טהרה, טעם און ריח
די גמרא אין סוטה זאגט אז זינט טהרה איז בטל געווארן איז אוועק דער טעם און ריח פון די פירות; דער משגיח זאגט אז די היינטיגע פירות האבן נישט דעם טעם וואס זיי האבן געהאט בזמן בית המקדש. פארוואס האט יוסף, דער שליט, אליין פארטיילט די תבואה? טיילווייז כדי צו טרעפן די ברידער, אבער אויך ווייל ער האט אנגעפירט מיטן פלאנצן, און נאר וואס ער האט באאויפזיכטיגט איז געבליבן פריש. ק,ר
ווייל כח הפועל בנפעל, האט די תבואה געהאט א וואונדערליכן טעם און ריח. ווען יעקב האט עס פארזוכט, האט ער געשפירט אז נאר יוסף, סדר טהרות, קען דאס אריינגעבן אין שפייז פון מצרים. ממילא זענען די צוויי פשטים איינס: די שפייז איז געווען די האפענונג. "יש שבר במצרים", ווייזט ער אן, איז בגימטריא "סדר טהרות".
ישמעאל, דער היפך פון יוסף
די ישמעאלים זענען דער היפך פון יוסף: די גמרא זאגט אז פון צען קבין זנות האט ערביא גענומען ניין. ווי א קליפה פארוויקלען זיי זיך מיט א דרויסנדיגע צניעות דוקא וואו זיי זענען מערסט קאליע, און א שלעכטער ריח גייט ארויס פון זיי. רש"י זאגט אז זיי פלעגן טראגן זאכן מיט א שלעכטן ריח, אבער צוליב יוסף האבן זיי געטראגן זאכן מיט א גוטן ריח. ש,ת
די נסיונות פון היינט
דער משגיח פרעגט וואס הקב"ה וויל פון די היינטיגע בחורים, וואס זענען אויסגעשטעלט צו אזויפיל נסיונות. ווען ער איז געווען יונג זענען די גאסן געווען צניעותדיג; א מאנספארשוין אין אן אונטערהעמד וואלט מען ארעסטירט, און אויף אלטע שול־געביידעס אין וויליאמסבורג זעט מען נאך באזונדערע טירן פאר אינגלעך און מיידלעך. די מערב'דיגע תרבות פון הפקרות, זאגט ער, האט זיך אנגעהויבן מיט קענעדי, און היינט פארשפרייט זי זיך דורך ראדיא, טעלעוויזיע און אינטערנעט.
תורה און תפילה ברענגען די גאולה
דער סוף איז א חזרה פונעם אנהייב: דער לעצטער דור שטייט אין נסיונות ווי אברהם'ס, אבער הקב"ה גיט נישט קיין נסיון וואס איז צו שווער. ס'זענען דא וואונדערליכע בחורים און אויך אזעלכע וואס זענען פארזונקען אין עבירות, און יעדער גליטשט זיך; די עצה איז תורה און תפילה, וואס די יונגע קענען דערגרייכן נאך מער ווי זייערע עלטערן.
יוסף'ס פטירה ברענגט אריין שובבים און "חזק". יעדער, זאגט דער משגיח, איז א שליח פון הקב"ה צו ברענגען די גאולה דורך תורה, און ס'איז דא האפענונג פאר אידן אין דעם היינטיגן מצרים.
מראי מקומות
תורה
נביאים
תרגום
תלמוד בבלי
מדרש
זוהר און קבלה
ראשונים
- ו Rashi on Bereishis 42:1 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 9:13
- ט Rashi on Bereishis 37:3 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 11:52
- י לכאורה Baal HaTurim on Bereishis 37:3 מפתח אינעם אויסשרייב: 11:52
- ל לכאורה Rashi on Bereishis 26:5 מפתח אינעם אויסשרייב: 14:36
- צ Rashi on Bereishis 49:24 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 28:47
- ת Rashi on Bereishis 37:25 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 35:39
אחרונים און חסידות
עיקרי הדברים
- 2:07 יעדער פון די שבעה רועים שפייזט גאנץ כלל ישראל מיט זיין מדה; יוסף, דער זעקסטער, גיט די קדושה פון יסוד און פון דער ברית, וואס האט אפגעהיטן די אידן אין מצרים.
- 7:12 ווייל ספר בראשית ענדיגט זיך מיט דער פטירה פון יוסף, הייבן זיך גלייך אן די זעקס וואכן שובבים, כדי ממשיך צו זיין און זיך פארבעסערן אין יוסף'ס מדה.
- 22:52 יעדער רועה האט פון זיך אליין געוואוסט דעם סדר משניות וואס קומט פון דעם זעלבן שורש ווי זיין נשמה, און אברהם, אלס דער ערשטער, האט אין זיך געהאט און געוואוסט אלע סדרים.
- 29:05 יוסף האט געוואוסט סדר טהרות פון זיך אליין, דערפאר האט יעקב אים געלערנט נאר פינף סדרים, און דער טעם און ריח פון דער תבואה וואס ער האט באהאנדלט האט יעקב געזאגט אז יוסף לעבט אין מצרים.
- 45:39 דער היינטיגער דור שטייט אין נסיונות אזוי שווער ווי ביים אנהייב, און דער משגיח זאגט אז די עצה איז תורה און תפילה, און דערמיט קען מען ברענגען די גאולה.
קושיות און תירוצים
-
קשיא: 10:00 ווי אזוי האבן רש"י'ס צוויי פשטים אין "יש שבר במצרים", אז ס'איז דא שפייז און אז ס'איז דא האפענונג, איין שורש?
תירוץ: 34:32 יעקב האט פארזוכט די תבואה פון מצרים און געשפירט א טעם און ריח וואס נאר יוסף, וואס איז סדר טהרות, האט געקענט אריינגעבן, ממילא האט די שפייז אליין אים געגעבן האפענונג אז יוסף לעבט.
-
קשיא: 12:37 פארוואס לאזט דער בעל הטורים'ס ראשי תיבות פון די סדרים וואס יעקב האט יוסף געלערנט אויס סדר טהרות?
תירוץ: 29:05 יוסף, וואס איז דערהויבן געווארן צו איינער פון די רועים, האט געוואוסט טהרות פון זיך אליין, ממילא האט יעקב אים געדארפט לערנען נאר די אנדערע פינף.
-
קשיא: 16:50 אויב אברהם האט פון זיך אליין געוואוסט די גאנצע תורה, פארוואס האט יעקב, דער בחיר שבאבות, געדארפט לערנען ביי אנדערע?
תירוץ: 28:01 יעדער רועה ווייסט פון זיך אליין נאר זיין אייגענעם סדר; אברהם, אלס דער ערשטער, פארנעמט אלע מדות און האט דערפאר געוואוסט אלע סדרים, בשעת יעקב האט פון זיך אליין געוואוסט נאר נשים.
-
קשיא: 32:07 פארוואס האט יוסף, דער שליט פונעם לאנד, אליין פארטיילט די תבואה?
תירוץ: 32:36 טיילווייז כדי צו טרעפן זיינע ברידער, אבער אויך ווייל ער האט אנגעפירט מיטן פלאנצן און זיין כח איז אריין אין די תבואה און איר געגעבן טעם און ריח.
-
קשיא: 14:40 ווי אזוי האט אברהם אבינו געוואוסט די גאנצע תורה, אפילו וואס הקב"ה איז מחדש אין הימל?
תירוץ: 15:16 ער האט עס געלערנט פון זיך אליין; זיינע נירן זענען געווען פול מיט חכמה צוליב זיין דביקות אין הקב"ה.
מעשיות
-
6:06 יוסף און די פרויען אויף די דעכער
על פי דעם מדרש דערציילט דער משגיח אז ווען יוסף איז ארויסגעגאנגען אלס דעם מלך'ס משנה, זענען די מיידלעך ארויף אויף די דעכער און אראפגעווארפן צירונג און תכשיטים, כדי ער זאל ארויפקוקן אויף זיי. יוסף האט נישט געקוקט; ער האט געקוקט אויף דער וואנט. אזוי, זאגט דער משגיח, טייטשט דער אלשיך "בן פורת יוסף".
אין דער מעשה: יוסף הצדיק
געדאנקען
- 34:32 רש"י'ס צוויי פשטים אין "שבר", שפייז און האפענונג, זענען איינס: די שפייז אליין האט געטראגן דעם טעם און ריח וואס נאר יוסף, דער סדר טהרות, האט געקענט אריינגעבן, ממילא איז די תבואה געווען די האפענונג.
- 29:05 דער בעל הטורים'ס ראשי תיבות פון "זקונים" לאזט אויס טהרות ווייל יוסף האט עס נישט געדארפט לערנען: ווייל ער איז דערהויבן געווארן צו א רועה, האט ער פון זיך אליין פארשטאנען זיין אייגענעם סדר.
- 23:09 די זעקס טעג פון בריאת העולם זענען זעקס מדות, יעדע א קאנאל וואס פון אים פליסט סיי די נשמה פון איינעם פון די רועים און סיי א סדר משניות, ממילא האט יעדער רועה געוואוסט זיין סדר אן א רבי.
- 27:10 אברהם, אלס די ערשטע מדה, איז ווי דער ערשטער אות פון א ווארט וואס פארנעמט דאס גאנצע ווארט, דערפאר האט ער פון זיך אליין געוואוסט אלע סדרים, בשעת אפילו יעקב האט געוואוסט נאר נשים.
- 36:55 די ישמעאלים, וואס זענען פארזונקען אין זנות און טראגן א שלעכטן ריח, פארוויקלען זיך מיט א דרויסנדיגע צניעות, אזוי ווי א קליפה זעט אויס ריין דוקא אין דעם ענין וואו זי איז מערסט קאליע.
- 45:39 דער סוף איז א חזרה פונעם אנהייב: דער לעצטער דור מוז דורכגיין נסיונות ווי די פון אברהם אבינו ביים אנהייב פון כלל ישראל.
וואס דער משגיח זאגט מ׳זאל ארויסנעמען
- 7:34 דער משגיח זאגט אז די זעקס וואכן שובבים זענען כדי צו ארבעטן אויף זיך און זיך פארבעסערן אין יוסף'ס מדת היסוד.
- 47:19 דער משגיח זאגט אז די עצה קעגן די היינטיגע נסיונות איז תורה און תפילה, וואס די יונגע האבן דערצו א צוטריט נאך מער ווי זייערע עלטערן.
- 48:12 דער משגיח זאגט אז יעדער איד איז א שליח פון הקב"ה צו ברענגען די גאולה, דורך תורה און סדר טהרות.
דערמאנט אין דעם שיעור
פערזאנען אברהם אבינו, אפרים, דער אלשיך הקדוש, דער בעל הטורים, דער הייליגער אר"י, דער חתם סופר, יוסף הצדיק, יעקב אבינו, יצחק אבינו, מנשה, עבר, שם
ערכים אושפיזין, בן זקונים, יסוד, כח הפועל בנפעל, נסיון, ערות הארץ, צניעות, קדושת הברית, ראשי תיבות, שבעה רועים, שובבים