מ'געזעגנט זיך פון ספר בראשית! ספר של ספורי צדיקים
קאטאלאג: פרשת השבוע ויחי נומ׳ 1 פאקעט גייד ז׳ 8 תשל"ג (1972–73) אידיש 1 שעה 1 מינ׳
הערן
עפענען אין דער אפליקאציע צום הערן
וועגן דעם שיעור
דער משגיח ערקלערט אז די פרשה סתומה פון ויחי לערנט אז דער אמת'ער חיות פון יעקב אבינו, און דער עיקר תכלית פון א איד, געפינט זיך אינמיטן דעם חושך פון גלות, וואו מ'דארף דינען דעם אייבערשטן מיט כח און זאגן חזק.
דער משגיח עפנט מיט די טעמים פונעם מדרש פארוואס ויחי איז א פרשה סתומה, און ער פארבינדט דעם אנגעפילטן ארט מיט רבי יהודה הנשיא, א גלגול פון יעקב אבינו, וואס האט פארשריבן די תורה שבעל פה וואס געהערט אין דעם ווייסן גבול פון דער תורה. פון דער גמרא "יעקב אבינו לא מת" ווייזט ער אז דער כח פון יעקב לעבט ווייטער אין זיינע קינדער, אפילו ווייט אין גלות. דאס פארבינדט ער מיט די לאנגע פינסטערע נעכט פון טבת און מיטן היינטיגן חושך פון גלות, און ער ערקלערט אז יעקב האט באמת געלעבט אין מצרים, ווייל דער תכלית פון ירידת הנשמה איז מגלה זיין מלכות שמים אינמיטן חושך, נישט אין דער ליכטיגקייט פון שבת. ספר בראשית ענדיגט זיך מיט יוסף'ס ארון וואס איז פארזונקען געווארן מיט כישוף, און דאס איז די צייט צו שרייען חזק. צום סוף רעדט ער פון די וואכן פון שובבי"ם, פון לערנען מסכת יבמות אלס א תיקון הנפש, און פון א סלאנימער חסיד'ס זיבן געלעכטערס.
ענינים: ויחי און די שבטים · גלות אלס הכנה צו גאולה · די צייט פון דער גאולה און דער קץ
סדר השיעור
-
0:00 פארוואס ויחי איז א פרשה סתומה
דער משגיח פרעגט פארוואס עס איז נישטא קיין הפסק צווישן ויגש און ויחי, און ער ברענגט די דריי תירוצים פונעם מדרש: דאס הארץ פון ישראל איז פארשטאפט געווארן פונעם שעבוד, יעקב האט געוואלט מגלה זיין דעם קץ, און אלע צרות זענען פון אים פארשטאפט געווארן. ער לייגט צו אז רבי האט געוואוינט זיבעצן יאר אין ציפורי, האט געזאגט אויף זיך דעם פסוק ויחי, און איז געווען א גלגול פון יעקב אבינו.
-
3:32 דער ווייסער גבול, רבי, און יעקב וואס לעבט
דער משגיח ערקלערט אז דער ווייסער גבול פון א ספר תורה איז די תורה שבעל פה, ער ברענגט א בריוו וואס האט איבערגעלאזט א ליידיגן ארט צו פארשטיין, און ער ווייזט אז רבי האט זיך מרמז געווען אין דעם אנגעפילטן ארט, ווייל ער האט פארשריבן די תורה שבעל פה צוליב די צרות פונעם גלות. דערנאך איז ער מסביר די גמרא אז יעקב אבינו לא מת: דער כח פון יעקב לעבט ווייטער אין זיינע קינדער אפילו ווען זיי זענען ווייט.
-
9:38 די לאנגע נעכט פון טבת און פון גלות
דער משגיח שילדערט די צייט פון די לענגסטע נעכט אלס א זמן פון מדת הדין, ער ערקלערט ווארעמקייט און קאלטקייט אלס חסד און דין, און ער רופט די היינטיגע צייט די לענגסטע נאכט אין דער היסטאריע פונעם אידישן פאלק. ער ברענגט די גמרא וועגן אדם הראשון און די נעכט וואס זענען געווארן לענגער, און דעם מנהג נישט צו לערנען אין דער לענגסטער נאכט.
-
13:01 יעקב האט באמת געלעבט אין מצרים שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח פרעגט פארוואס די תורה זאגט אז יעקב האט "געלעבט" אין מצרים, דאס טמא'סטע לאנד, און ער ערקלערט אז יעקב אבינו איז דער שורש פון אידן אין גלות. מ'טאר נישט מיואש ווערן אין גלות; דער אייבערשטער האט יעדן איד אהין געשיקט מיט א שליחות, און אפילו אין א פארשטאפטן ארט אן א הפסק לעבט יעקב.
-
18:41 דער תכלית פון דער בריאה: עבודה אינמיטן חושך שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ערקלערט אז די נשמה איז אראפגעקומען פון כסא הכבוד כדי מגלה צו זיין מלכות שמים אינמיטן חושך, און אז ליכטיגקייט און שמחה אין עבודה איז שוין א שכר. ער ברענגט פון רבי זושא און דעם לעכאוויטשער'ס משל פון א וואנדערער אין אן אכסניא, צו ווייזן אז שבת איז א רו אויפן וועג, און די ימי החול זענען דער אמת'ער תכלית.
-
25:24 חזק ביים סוף פון ספר בראשית שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח מערקט אן אז ספר בראשית ענדיגט זיך טרויעריג מיט דער פטירה פון יעקב און יוסף, און ער זאגט אז דאס איז די צייט צו שרייען חזק. ער לערנט אז מען מעסט א איד ביינאכט, נישט ביי זיין שבת'דיגן טיש, און ער ברענגט דעם קאזשניצער מגיד אז פון וישב ביז ויחי שטייט נישט דער שם הוי"ה, ווייל דער גלות האט זיך אנגעהויבן.
-
29:08 האפן צום אייבערשטן אין יעדן מצב שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ערקלערט אז אין יעדן מצב, סיי ליכטיג סיי פינסטער, דארף מען אנקומען צום רבונו של עולם, מיט די ווערטער "לישועתך קויתי ה'" און מיט יעקב'ס אנטוישונג ווען ער האט געמיינט אז שמשון איז משיח. ער לייגט צו אז מ'דארף געדענקען דעם אייבערשטן אויך ווען אלעס גייט גוט, און ער ברענגט די גרויסקייט פון יהודה: אפילו ווען ער קניט בלייבט ער א לייב.
-
33:05 פארשטאפטע הערצער און דער באהאלטענער קץ שטייט אינעם קאטאלאג
פון רש"י'ס ווערטער ווייזט דער משגיח אז דאס הארץ פון א איד ווירקט אויף דער תורה אליין, ער ברענגט דעם פרי צדיק פון רבי צדוק אויף ויחי, און דערנאך פרעגט ער פארוואס די תורה שרייבט אז יעקב האט געוואלט מגלה זיין דעם קץ, אויב ער האט עס נישט געקענט. ער ענטפערט אז דאס פארשטאפן אליין איז דער גילוי: משיח וועט קומען דווקא ווען די הערצער זענען פארשטאפט.
-
39:52 ספר בראשית ענדיגט זיך מיט כישוף שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ערקלערט אז ספר בראשית איז דער ספר פון דער בריאה, וואו דאס ליכט פונעם אייבערשטן איז אראפגעגאנגען ביז מ'קען אים אפילו מכחיש זיין, און אז ער ענדיגט זיך מיט די מצריים וואס האבן פארזונקען יוסף'ס ארון אינעם נילוס מיט כישוף, וואס איז מכחיש פמליא של מעלה. אין אזא צייט טאר מען נישט מיואש ווערן, נאר שרייען חזק און זאגן עלינו.
-
45:38 נשמות וואס זענען שייך צו חוץ לארץ און חושך שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ברענגט דעם בריוו פון רבי מענדל פון וויטעבסק אז געוויסע נשמות זענען שייך צו ארץ ישראל און געוויסע צו חוץ לארץ, און אז דעם בעל התניא האט מען געוויזן מן השמים ער זאל בלייבן. ער ערקלערט אז געוויסע תיקונים פון דער נשמה קען מען נאר מאכן אינמיטן חושך און אין דער מי פון די ימי החול, און אז ווען די האפענונגען ווערן צעבראכן, אזוי ווי ביי יוסף'ס פטירה, דארף מען שרייען חזק.
-
50:15 שובבי"ם און לערנען מסכת יבמות שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ערקלערט אז נאך ויחי קומען די וואכן פון שובבי"ם, א צייט פון תיקון הנפש פאר כלל ישראל און פאר יעדן איד באזונדער. ער ערקלערט אז יעדע מסכת טראגט אין זיך איר אייגענע ליכט, ער זעט השגחה פרטית אין דעם וואס די ישיבות לערנען יעצט יבמות, און ער איז מסביר אז יבמות רעדט פון תיקון הנפש און דערפאר קומט זי אן מיט יגיעה.
-
56:18 שריט ביי שריט: די זיבן געלעכטערס שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח קערט זיך אום צום וואנדערער אינעם שטורעם: א איד אין א צייט פון נסיונות דארף זיך מטריח זיין און וויסן אז ער וועט אנקומען צום יום שכולו שבת. ער זאגט אז מ'זאל עס נעמען רואיג, איין טאג און איין עבודה אויף אמאל, און ער שליסט מיט א סלאנימער חסיד וואס איז געגאנגען א לאנגן וועג מיט "זיבן געלעכטערס".
דער שיעור, אויסגעשריבן
פארוואס ויחי איז א פרשה סתומה
דער משגיח פרעגט פארוואס עס איז נישטא קיין הפסק צווישן ויגש און ויחי, און ער ברענגט די דריי תירוצים פונעם מדרש (בראשית רבה צו, א): ווען יעקב איז נפטר געווארן זענען די אויגן און הערצער פון ישראל פארשטאפט געווארן פון שעבוד; יעקב האט געוואלט מגלה זיין דעם קץ און עס איז פון אים פארבארגן געווארן; און אלע צרות פון דער וועלט זענען פון אים פארשטאפט געווען. ער לייגט צו א מדרש אז רבי האט געוואוינט זיבעצן יאר אין ציפורי און האט אויף זיך געזאגט דעם פסוק "ויחי יעקב" (בראשית מז, כח), ווייל רבי איז געווען א גלגול פון יעקב, אזוי ווי עס איז מרומז אין בראשית כה, כג. א,ב,ג,ד
דער ווייסער גבול און יעקב וואס לעבט
יעדער אות אין א ספר תורה מוז זיין ארומגערינגלט מיט ווייס, ערקלערט דער משגיח, ווייל די שווארצע אותיות זענען די תורה שבכתב און דער ווייסער גבול איז די תורה שבעל פה; דערפאר זענען דא אזויפיל הלכות אין די מאסן פונעם גבול. ער ברענגט א בריוו אינעם ספר בית אהרן וואס האט איבערגעלאזט א ליידיגן ארט, אז דער חכם זאל אליין פארשטיין. די תורה שבעל פה האט נישט געדארפט פארשריבן ווערן, און רבי האט זי פארשריבן נאר צוליב די צרות פונעם גלות. ממילא האט רבי, פונעם שורש פון יעקב, זיך מרמז געווען אין דעם אנגעפילטן ארט פאר ויחי. ה
א צווייטער תירוץ קומט פון דער גמרא (תענית ה, ב) אז יעקב אבינו לא מת, וואס מ'לערנט פון ירמיה ל, י, וואו ער ווערט צוגעגליכן צו זיינע קינדער. דער משגיח איז מסביר אז דער כח פון יעקב איז איבערגעגעבן געווארן צו זיינע קינדער און איז קיינמאל נישט אפגעשטארבן, ממילא אפילו ווייט און אין שביה לעבט יעקב מיט זיי. ו,ז
די לאנגע נעכט פון טבת און פון גלות
דער משגיח שילדערט די יעצטיגע צייט פון די לענגסטע נעכט אלס א זמן פון מדת הדין: ווארעמקייט קומט פון חסד און שפרייט זיך, קאלטקייט קומט פון דין און איז מצמצם. אויך אין דער היסטאריע פון כלל ישראל איז יעצט די לענגסטע נאכט פונעם גלות, ווען אזויפיל אידן זענען אוועקגעריסן און ווייסן אפילו נישט אז זיי זענען אידן. ער ברענגט די גמרא (עבודה זרה ח, א) וועגן אדם הראשון וואס האט מורא געהאט ווען די נעכט זענען געווארן לענגער, און ער ערקלערט דעם מנהג נישט צו לערנען אין יענער נאכט, ווען די סטרא אחרא האט די שליטה. ח
יעקב האט באמת געלעבט אין מצרים
אין ארץ ישראל, מערקט אן דער משגיח, שטייט נאר "וישב יעקב", אבער אין מצרים, דאס טמא'סטע לאנד, שטייט "ויחי", און מ'זאגט אז דאס זענען געווען די גליקליכסטע יארן פון זיין לעבן. דער תירוץ איז אז יעקב אבינו איז דער שורש פון אידן אין גלות, אזוי ווי דער מדרש זאגט מעשה אבות סימן לבנים. אפילו אין גלות טאר מען נישט מיואש ווערן; מען דארף לעבן און וויסן אז דער רבונו של עולם איז מיט אים. ג,י
דאס שטעלט ער אקעגן דעם ספרא, אז די הפסקות זענען געגעבן געווארן כדי זיך צו באטראכטן צווישן פרשה און פרשה: ביי ויחי איז נישטא אזא ארט, און דאך לעבט יעקב דארט. דער אייבערשטער האט אונז געשיקט אין גלות מיט א שליחות, און מיט ביטחון ווייסט א איד אז דער אייבערשטער איז מיט אים, ממילא זענען די צרות פון אים פארשטאפט. כ
דער תכלית פון דער בריאה: עבודה אינמיטן חושך
די נשמה, ערקלערט דער משגיח, איז אראפגעקומען פון אונטערן כסא הכבוד, וואו זי האט געזונגען מיט די מלאכים, כדי עפעס מתקן צו זיין אויף דער וועלט. איר תכלית איז נישט צו דינען דעם אייבערשטן אין דער בהירות פון ארץ ישראל, נאר צו גיין אין א ארט פון חושך און דארט מגלה זיין מלכות שמים. ליכטיגקייט און שמחה ביים לערנען און דאווענען איז שוין א מתנה און א שכר, און רבי זושא האט מקנא געווען זיינע יונגע יארן, ווען עס איז אים נאך נישט געווען ליכטיג.
ער ברענגט דעם לעכאוויטשער'ס משל אויף שבת: א פארפרוירענער הונגעריגער וואנדערער קומט אן צו אן אכסניא, עסט, שלאפט זיך אויס אין א ווארעם בעט, און גייט ווייטער אינעם שניי מיט נייע כוחות. שבת איז די אכסניא, אבער דער אייבערשטער האט נישט אראפגעשיקט די נשמה צוליב שבת, וואס זי האט שוין געהאט ביים כסא הכבוד. דער עיקר תיקון איז אין די ימי החול.
חזק ביים סוף פון ספר בראשית
ספר בראשית ענדיגט זיך טרויעריג: יעקב שטארבט, און דערנאך יוסף, וואס איז געווען די נחמה נאך יעקב. מ'קען מיינען אז מ'דארף זיך מייאש זיין, זאגט דער משגיח, אבער דאס איז די צייט צו שרייען חזק. מען מעסט א איד נישט ביי זיין שבת'דיגן טיש נאר אין דער פינצטער, אזוי ווי תהלים קלד, א רופט די עובדי השם די וואס שטייען אין בית השם בלילות. ער ברענגט דעם קאזשניצער מגיד אין עבודת ישראל אז פון וישב ביז ויחי שטייט נישט דער שם הוי"ה, ווייל דער גלות מצרים האט זיך אנגעהויבן. ל,מ
האפן צום אייבערשטן אין יעדן מצב
אין יעדן מצב, זאגט דער משגיח, דארף מען אנקומען צום רבונו של עולם, מיט די ווערטער "לישועתך קויתי ה'" (בראשית מט, יח). יעקב האט געזען שמשון אינעם פסוק פון דן אלס נחש (בראשית מט, יז) און געמיינט אז ער איז משיח, און דערנאך געזען ווי ער פאלט; אפילו דעמאלט האפט מען צום אייבערשטן. מ'דארף אים אויך געדענקען ווען די געשעפטן גייען גוט און די קינדער ברענגען אהיים גוטע צייגענישן. לויטן חידושי הרי"ם ערקלערט ער די גרויסקייט פון יהודה (בראשית מט, ט): אפילו ווען ער קניט בלייבט ער א לייב. נ,ס,ע,פ
פארשטאפטע הערצער און דער באהאלטענער קץ
רש"י זאגט אז די פרשה איז סתומה ווייל די הערצער פון ישראל זענען פארשטאפט געווארן. דערפון ווייזט דער משגיח די גרויסקייט פון א איד: ער האט נישט נאר א שייכות מיט דער תורה, ער ווירקט אויף איר, און ווען זיין הארץ איז פארשטאפט ווערט די תורה פארשטאפט, אזוי ווי א דאקטער פרובירט דאס הארץ פון א קראנקן. ער ברענגט דעם מדרש אויף "אני ישנה ולבי ער" (שיר השירים ה, ב), און דעם פרי צדיק פון רבי צדוק, אז הגם די נשמות ווערן קלענער, ווערט די נקודה שבלב שטארקער. צ,ק,ר
דערנאך פרעגט ער פארוואס די תורה שרייבט אז יעקב האט געוואלט מגלה זיין דעם קץ (בראשית מט, א) אויב עס איז אים נישט געלונגען, ווען יעקב, א איש אמת, האט דאך געזאגט "ואגידה לכם". ער ענטפערט אז יעקב האט עס יא מגלה געווען: משיח וועט קומען ווען די אויגן און הערצער פון ישראל זענען פארשטאפט און עס זעט אויס אוממעגליך, אין דער פינסטערסטער נאכט, ווען אפילו אסאך אידן פארגעסן אין אים. ש
ספר בראשית ענדיגט זיך מיט כישוף
ספר בראשית איז דער ספר פון דער בריאה, וואס האט זיך אנגעהויבן מיט שמים (בראשית א, א); דאס ליכט פונעם אייבערשטן איז אראפגעגאנגען ביז עס איז געווארן א וועלט וואו מ'קען אים אפילו מכחיש זיין, און דאס איז דער פלא פון דער בריאה. דער ספר ענדיגט זיך מיט כישוף, וואס די גמרא (סנהדרין סז, ב) ערקלערט אז עס איז מכחיש פמליא של מעלה: די מצריים האבן פארזונקען יוסף'ס ארון אינעם נילוס מיט כישוף, אז ער זאל קיינמאל נישט ארויסקומען (סוטה יג, א), ביז משה רבינו האט אים ארויפגעברענגט. די לעצטע ווערטער זענען אז ער איז געלייגט געווארן אין א ארון אין מצרים (בראשית נ, כו). ת,אא,אב,אג
נשמות וואס זענען שייך צו חוץ לארץ
נאך דער פטירה פונעם מגיד, דערציילט דער משגיח, איז רבי מענדל פון וויטעבסק געפארן קיין ארץ ישראל מיט רבי אברהם קאליסקער, און ער האט געשריבן אין א בריוו אז געוויסע נשמות זענען שייך צו ארץ ישראל און געוויסע צו חוץ לארץ. דעם בעל התניא האט מען געוויזן מן השמים אז ער דארף בלייבן און מגלה זיין מלכות שמים אין חוץ לארץ. אזוי אויך דארפן געוויסע נשמות דינען דעם אייבערשטן אינמיטן חושך, מיט א שווערן בלאט גמרא און א קאלטער תפילה.
געוויסע תיקונים פון דער נשמה קען מען נאר מאכן אינמיטן חושך, ערקלערט ער: אין די ימי החול, אין קרענק, אדער ווען אנדערע זענען מצליח און מ'אליין נישט. ווען די האפענונגען ווערן צעבראכן, אזוי ווי ווען יוסף איז נפטר געווארן און זיין ארון איז באהאלטן געווארן, דארף מען שרייען חזק און אנהייבן מתקן זיין דעם נפש.
שובבי"ם און לערנען מסכת יבמות
נאך ויחי קומען די פרשיות פון שובבי"ם, זאגט דער משגיח, א צייט פון מתקן זיין דעם נפש ביז עס וועט ווערן ליכטיג און דער פרילינג וועט קומען, סיי פאר כלל ישראל און סיי פאר יעדן איד'ס אייגענע גאולה. יעדע מסכת טראגט אין זיך א געוויסע ליכט: שבת איז א ליכטיגע מסכת, מגילה איז גרינג, און ער האט געהערט פון צדיקים אז איינער וואס קעמפט מיט גאוה אדער כעס זאל לערנען עבודה זרה, ווייל א בעל גאוה איז ווי אן עובד עבודה זרה (סוטה ד, ב). או
די ישיבות לערנען יעצט יבמות, און דאס זעט ער אלס השגחה פרטית: יבום ברענגט צוריק א נשמה וואס האט נישט פארענדיגט איר תפקיד, ממילא רעדט יבמות פון תיקון הנפש. איינער וואס מ'האט געפרעגט נאך וועמען ער לערנט משניות, האט געענטפערט: פאר מיין אייגענע נשמה. לערנען מיט יגיעה איז מתקן דעם נפש, דערפאר איז יבמות שווער; א שטיקל קוגל שבת איז גרינג, אבער דער עיקר תכלית ליגט אין די ימי החול.
שריט ביי שריט: די זיבן געלעכטערס
דער משגיח קערט זיך אום צום וואנדערער אינעם שטורעם: א איד אין א צייט פון נסיונות דארף וויסן אז ער וועט אנקומען צום ווארעמען ליכטיגן יום שכולו שבת; יעצט איז ער אינמיטן וואלד, און ער דארף הארעווען. מ'זאל עס נעמען רואיג, זאגט ער, יעדן טאג און יעדע עבודה פאר זיך, און דאנקען דעם אייבערשטן וואס די שוועריקייט איז ביי א בלאט גמרא און נישט ביי צרות.
ער שליסט מיט אן אלטן קראנקן סלאנימער חסיד וואס איז געגאנגען שטונדן לאנג בארג ארויף צוליב א מצוה. ווען מ'האט אים געפרעגט ווי אזוי, האט ער געזאגט: מיט זיבן געלעכטערס. א שטונדע און א האלב ביזן נעקסטן שטעטל איז א געלעכטער, צוויי שעה ביזן ווייטערדיגן נאך א געלעכטער, און אזוי איז ער אנגעקומען.
מראי מקומות
תורה
- ג Bereishis 47:28 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 0:26, 13:32
- ד Bereishis 25:23 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 0:26
- נ Bereishis 49:18 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 30:01
- ס Bereishis 49:17 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 30:01
- פ לכאורה Bereishis 49:9 מפתח אינעם אויסשרייב: 30:01
- ש לכאורה Bereishis 49:1 מפתח אינעם אויסשרייב: 37:01
- ת Bereishis 1:1 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 40:05
- אג Bereishis 50:26 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 40:05
- אה Shemos 15:18 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 44:09
נביאים
כתובים
תלמוד בבלי
מדרש
ראשונים
אחרונים און חסידות
תפילה און פיוט
עיקרי הדברים
- 4:51 דער משגיח ערקלערט אז דער ווייסער גבול ארום די אותיות פון א ספר תורה איז די תורה שבעל פה, און רבי, א גלגול פון יעקב אבינו, האט זי פארשריבן נאר צוליב די צרות פונעם גלות; דאס איז מרומז אין דעם אנגעפילטן ארט פאר ויחי.
- 9:04 לויט דעם משגיח איז דער כח פון יעקב אבינו איבערגעגעבן געווארן צו זיינע קינדער און איז קיינמאל נישט אפגעשטארבן, אזוי אז אפילו ווען זיי זענען ווייט און אין שביה לעבט יעקב מיט זיי.
- 19:30 דער משגיח ערקלערט אז דער תכלית פון ירידת הנשמה פון אונטערן כסא הכבוד איז מגלה צו זיין מלכות שמים דווקא אין אן ארט פון חושך, ממילא זענען די ימי החול און דער גלות דער עיקר פון דער עבודה, נישט שבת.
- 26:59 ער לערנט אז מען מעסט א איד נישט מיט זיין שבת'דיגן טיש, נאר צי ער בלייבט שטיין ביינאכט, אזוי ווי דער פסוק רופט די עובדי השם די וואס שטייען אין בית השם בלילות.
- 38:06 דער משגיח ערקלערט אז יעקב אבינו האט יא מגלה געווען דעם קץ: דער קץ וועט קומען דווקא ווען די עיני ולב פון ישראל זענען פארשטאפט און עס זעט אויס אז משיח קען נישט קומען.
- 43:32 ווען ספר בראשית ענדיגט זיך מיט יוסף'ס ארון וואס איז פארזונקען געווארן מיט כישוף, און די סטרא אחרא זעט אויס מנצח, זאגט דער משגיח אז מ'טאר נישט מיואש ווערן, נאר שרייען חזק און מכריז זיין מלכות שמים.
- 52:57 דער משגיח ערקלערט אז מסכת יבמות, וואס מ'לערנט יעצט אין די וואכן פון שובבי"ם, רעדט פון תיקון הנפש, און דערפאר קומט זי אן מיט שוועריקייט, ווייל מתקן זיין דעם נפש איז נישט קיין גרינגע זאך.
קושיות און תירוצים
-
קשיא: 0:06 פארוואס איז נישטא קיין הפסק צווישן ויגש און ויחי?
תירוץ: 0:26 דער מדרש גיט דריי טעמים; דער משגיח לייגט צו אז דער אנגעפילטער ארט איז א רמז אויף רבי, א גלגול פון יעקב, וואס האט פארשריבן די תורה שבעל פה וואס געהערט אין דעם ווייסן גבול, צוליב די צרות פונעם גלות.
-
קשיא: 8:05 ווי אזוי קען די גמרא זאגן אז יעקב אבינו איז נישט געשטארבן, ווען מ'האט אים מספיד געווען און באגראבן?
תירוץ: 9:04 דער כח וואס יעקב שטעלט מיט זיך פאר איז איבערגעגעבן געווארן צו זיינע קינדער און איז קיינמאל נישט אפגעשטארבן, ממילא וואו זיינע קינדער לעבן, אפילו ווייט און אין שביה, לעבט יעקב מיט זיי.
-
קשיא: 13:25 פארוואס שטייט "ויחי" נאר אין מצרים, דאס טמא'סטע לאנד, און נישט אין ארץ ישראל?
תירוץ: 13:58 יעקב אבינו איז דער שורש פון אידן אין גלות, און זיין לעבן אין מצרים ווייזט זיינע קינדער אז אפילו אין גלות דארף מען לעבן און דינען דעם אייבערשטן, וואס איז מיט זיי דארט.
-
קשיא: 36:54 אויב יעקב האט נישט געקענט מגלה זיין דעם קץ, פארוואס שרייבט די תורה אז ער האט עס געוואלט, און ווי אזוי האט יעקב, א איש אמת, געזאגט "ואגידה לכם"?
תירוץ: 38:06 ער האט עס יא מגלה געווען: דאס פארשטאפן פון די הערצער איז אליין דער קץ, ווייל משיח וועט קומען דווקא ווען די עיני ולב פון ישראל זענען פארשטאפט.
-
קשיא: 55:01 פארוואס איז יבמות אזא שווערע מסכת?
תירוץ: 54:23 ווייל זי רעדט פון תיקון הנפש, און מתקן זיין א נשמה איז קיינמאל נישט גרינג; עס קומט נאר אן מיט יגיעה.
מעשיות
-
45:38 רבי מענדל פון וויטעבסק און די נשמות פון חוץ לארץ
נאך דער פטירה פונעם מגיד איז געווען א רוף צו פארן קיין ארץ ישראל. רבי מענדל פון וויטעבסק איז געפארן מיט רבי אברהם קאליסקער, און ער האט געשריבן א בריוו וואו ער ערקלערט אז געוויסע נשמות האבן א שייכות צו ארץ ישראל און געוויסע צו חוץ לארץ. דער משגיח לייגט צו אז דער בעל התניא האט אויך געוואלט פארן, און מ'האט אים מגלה געווען מן השמים אז ער דארף בלייבן אין חוץ לארץ און דארט מגלה זיין מלכות שמים.
אין דער מעשה: דער מעזריטשער מגיד, רבי מנחם מענדל וויטעבסקער, Reb Avraham of Kalisk, the Baal HaTanya
-
54:01 לערנען משניות פאר זיין אייגענע נשמה
מ'האט געטראפן איינעם וואס לערנט משניות, און מ'האט אים געפרעגט נאך וועלכן נפטר ער לערנט. האט ער געענטפערט אז ער לערנט פאר זיין אייגענע נשמה: פארוואס זאל ער ווארטן ביז אנדערע וועלן לערנען משניות פאר אים, ווען ער קען יעצט מתקן זיין זיין נשמה.
-
59:06 דעם סלאנימער חסיד'ס זיבן געלעכטערס
איינער פון די גרויסע סלאנימער חסידים, אן אלטער קראנקער איד, האט אמאל געדארפט גיין צו פוס א לאנגן שווערן וועג בארג ארויף צוליב א דבר מצוה, שטונדן לאנג. ווען ער איז אנגעקומען האט מען אים געפרעגט ווי אזוי ער האט דאס אויסגעהאלטן, און ער האט געזאגט אז ער האט עס געטון מיט זיבן געלעכטערס. ער האט צעטיילט דעם וועג אויף זיבן חלקים צווישן די שטעטלעך: א שטונדע און א האלב ביזן קומענדיגן שטעטל איז גארנישט, א געלעכטער; צוויי שעה ביזן נעקסטן, אויך א געלעכטער; און אזוי איז ער אנגעקומען מיט זיבן געלעכטערס.
געדאנקען
- 4:53 דער משגיח לערנט אז דאס וואס עס פעלט א הפסק פאר ויחי איז א רמז אויף רבי: דער ווייסער גבול פון דער תורה איז די תורה שבעל פה וואס טאר נישט פארשריבן ווערן, און רבי, א גלגול פון יעקב, האט אים אנגעפילט נאר צוליב די צרות פונעם גלות.
- 17:42 דער משגיח מאכט פון דעם מדרש "נסתמו ממנו כל צרות" א דרך: דורך ביטחון ווייסט א איד אין גלות אז דער אייבערשטער איז מיט אים, אזוי אז די צרות זענען פון אים פארשטאפט אפילו ווען זיי זענען דא.
- 22:10 שבת, לויטן לעכאוויטשער'ס משל, איז די אכסניא וואו דער פארפרוירענער וואנדערער ווארעמט זיך אן כדי ווייטער צו גיין; דער אייבערשטער האט נישט אראפגעשיקט די נשמה צוליב שבת, וואס זי האט שוין געהאט ביים כסא הכבוד, נאר צוליב די ימי החול.
- 33:18 פון רש"י'ס ווערטער "נסתמו עיניהם ולבם של ישראל", דערפאר איז די פרשה סתומה, לערנט דער משגיח אז א איד האט נישט נאר א שייכות צו דער תורה נאר ער ווירקט אויף איר: ווען זיין הארץ איז פארשטאפט ווערט די תורה אליין פארשטאפט.
- 37:15 יעקב אבינו, א איש אמת, האט יא מגלה געווען דעם קץ: דאס פארשטאפן פון די הערצער אליין איז דער סימן, ווייל משיח וועט קומען אין דער פינסטערסטער צייט, ווען אפילו אסאך אידן פארגעסן אין אים.
- 52:59 דער משגיח זעט השגחה פרטית אין דעם וואס די ישיבות לערנען יבמות אין שובבי"ם: א מסכת וואס רעדט פון יבום, צוריקברענגען א נשמה וואס האט נישט פארענדיגט איר תפקיד, איז אליין א תיקון הנפש, און דערפאר איז זי שווער.
וואס דער משגיח זאגט מ׳זאל ארויסנעמען
- 14:34 דער משגיח זאגט אז אין גלות טאר מען נישט מיואש ווערן, נאר מ'דארף זיך שטארקן מיט שמחה און עבודת השם, מיט'ן וויסן אז דער אייבערשטער איז מיט אים.
- 24:39 ווען די נסיונות שטארקן זיך און עס איז שווער צו דינען דעם אייבערשטן, זאגט דער משגיח אז מ'זאל זיך מחיה זיין מיט שמחה, מיט'ן וויסן אז דאס איז יעצט זיין תפקיד.
- 31:29 דער משגיח זאגט אז מ'דארף אנקומען צום רבונו של עולם אין יעדן מצב, אויך ווען די געשעפטן גייען גוט און די קינדער זענען געזונט.
- 58:38 ער זאגט אז מ'זאל נעמען די שוועריקייטן רואיג: יעדן טאג פאר זיך און יעדע עבודה פאר זיך, אן קלערן וועגן מארגן.
דערמאנט אין דעם שיעור
פערזאנען אדם הראשון, אנטונינוס, דער בעל התניא, דער הייליגער בעל שם טוב, דער לובלינער חוזה, דער מעזריטשער מגיד, דער קאזשעניצער מגיד, יהודה, יוסף הצדיק, יעקב אבינו, משה רבינו, רבי אברהם קאליסקער, רבי זושא אניפאליער, רבי יהודה הנשיא, רבי מנחם מענדל וויטעבסקער, רבי מרדכי לעכאוויטשער, רבי צדוק הכהן פון לובלין, שמשון
ערכים טבת, יום שכולו שבת, כישוף, כסא הכבוד, מדת הדין, מעשה אבות סימן לבנים, סטרא אחרא, פרשה סתומה, קבלת עול מלכות שמים, רבונו של עולם, שובבים, תורה שבכתב, תורה שבעל פה, תיקון הנפש, תקופת טבת