Bachurim Nitzavim
קאטאלאג: Y 05 Current נצבים נומ׳ 2 תש"ע (2009–10) אידיש 42 מינ׳
שטייט נישט אינעם פאקעט גייד פון 2012; דער קעפל איז גענומען פונעם נאמען פונעם פייל.
הערן
עפענען אין דער אפליקאציע צום הערן
וועגן דעם שיעור
דער משגיח ערקלערט אז ראש השנה איז דער טאג פון דעם אייבערשטנס קרוינונג, אז די שמחה פון א איד מיטן מלך איז זיין שטארקייט אינעם דין, און ער פארבינדט די קריאה פון ראש השנה מיט דער סכנה פון ישמעאל און מיט פקידת עקרות, ביז ציון.
דער משגיח עפנט מיט ראש השנה אלס דער טאג פון קרוינונג פונעם מלך: דער אייבערשטער איז אלעמאל געווען דער בעל הבית פון דער וועלט, אבער עס איז נישטא קיין מלך אן א פאלק, ממילא נעמט מען יעדעס יאר אויף זיין מלכות פון ניי, און ווער עס נעמט עס נישט אויף, האט נישט קיין ארט אין דעם מלך'ס וועלט. ער פרעגט פארוואס דער יום הדין איז א יום טוב, און ענטפערט מיטן משל פונעם חתם סופר פון א מיניסטער אין תפיסה וואס האט געטאנצט אויפן מלך'ס קרוינונג טאג און איז באפרייט געווארן צוליב זיין שמחה; אזוי טייטשט ער אויך די ווערטער פון נחמיה. די שמחה מוז זיין אמת. דער שופר האט צוויי טעמים, פחד פארן דין אדער שבח צום מלך, און וועלכן מ'קען לעבן ווענדט זיך אין דער תשובה פון אלול. ניצבים לערנט צו שטיין פארן אייבערשטן צוגעגרייט. דערנאך רעדט ער וועגן דער אחריות פאר כלל ישראל אקעגן די אראבער, ערקלערט פארוואס די קריאה פון ראש השנה רעדט פון ישמעאל, און ענדיגט מיט ראש השנה אלס דער זמן פון פקידת עקרות, וואו ציון איז די זיבעטע.
ענינים: ראש השנה · עבודת השם בשמחה
סדר השיעור
-
0:00 ראש השנה אלס די קרוינונג פונעם מלך
דער משגיח ערקלערט אז חוץ דעם וואס ראש השנה איז דער יום הדין, איז עס דער טאג פון קרוינונג פונעם מלך, ווייל עס איז נישטא קיין מלך אן א פאלק. ווער עס נעמט אויף דעם אייבערשטנס מלכות מיט תורה, מצוות און גוטע מידות ווערט פארשריבן צום לעבן אין זיין וועלט; ווער נישט, האט דארט נישט קיין ארט.
-
5:54 דעם חתם סופר'ס משל פונעם טאנצנדיגן ארעסטאנט
דער משגיח ברענגט די ווערטער פון נחמיה צו די אידן וואס זענען צוריקגעקומען פון גלות, און פרעגט ווי אזוי דער יום הדין קען זיין א יום טוב. ער ענטפערט מיטן משל פונעם חתם סופר פון א מיניסטער אין תפיסה וואס האט געטאנצט אויפן מלך'ס קרוינונג טאג און איז באפרייט געווארן ווייל ער האט זיך געפרייט מיטן מלך, און ער פירט אויס אז זיך פרייען מיטן אייבערשטן איז דער כח פון א איד אינעם דין.
-
14:35 אמת'ע שמחה און די צוויי טעמים פון שופר
דער משגיח שטעלט זיך אויף דעם אז די שמחה מוז זיין באמת, נישט טאנצן אן זיך פרייען מיט דעם אייבערשטנס מלכות. ער ברענגט פון רבינו סעדיה גאון אז דער שופר קען זיין פחד פארן דין אדער שבח צום מלך, און ערקלערט אז נאר ווער עס האט געטאן תשובה אין אלול קען אריינגיין אין ראש השנה מיט א לייכט הארץ; אנדערש ציטערט ער פונעם שופר, ווי דער שטן אין תוספות.
-
20:06 ניצבים: שטיין צוגעגרייט פארן מלך שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח רופט דעם שופר פון ראש השנה א שופר פון קרוינונג פונעם מלך, און ערקלערט אז מ'ליינט פריער פרשת ניצבים כדי צו לערנען צו שטיין פנים אל פנים פארן אייבערשטן צוגעגרייט, נישט מיט בושת פנים. ער ברענגט פון רבי פנחס קאריצער אז די שבחים און פיוטים זענען ממתיק דעם דין, און זאגט אז ווער עס קומט מיט שמחה קען זינגען פארן אייבערשטן ווי די מלאכים.
-
24:06 אחריות פאר כלל ישראל און דער פרא אדם
דער משגיח זאגט די בחורים אז זיי דארפן שפירן אן אחריות פאר כלל ישראל, וואס שטייט אין א גרויסער סכנה פון די אראבער, וועמען ער רופט ישמעאל דער פרא אדם, א ווילדער מענטש וואס בלייבט ווילד אפילו מיט בילדונג. ער בעט זיי מתפלל צו זיין אז דער אייבערשטער זאל צעשטערן זייערע מחשבות ווי ער האט צעשטערט די מחשבות פון המן.
-
31:14 פארוואס די קריאה פון ראש השנה רעדט פון ישמעאל
דער משגיח פרעגט: אויב די קריאה פון יעדן יום טוב איז וועגן דעם יום טוב, פארוואס רעדט די קריאה פון ראש השנה מערסטנס פון ישמעאל? ער ענטפערט אז תשרי איז דער חודש פון אפרים, וועמענס נשיא אלישמע האט די אותיות פון ישמעאל, און איז דער זמן פון דער מלחמה קעגן ישמעאל, וועמענס מפלה וועט ברענגען משיח.
-
35:50 פקידת עקרות, און ציון די זיבעטע
דער משגיח ערקלערט אז ראש השנה, ווען שרה איז נפקד געווארן, איז א זמן פון פקידת עקרות, און ברענגט דעם מדרש פון זיבן עקרות, וואו די זיבעטע איז ציון. ער לייגט צו אז דער אייבערשטער אליין בלאזט שופר און בענטשט דעם חודש פאר אונז, רעכנט אריין דעם וואס זיין לערנען און תפילה האבן נישט קיין פירות, און שליסט מיט ברכות אויף א גוט יאר.
דער שיעור, אויסגעשריבן
ראש השנה אלס די קרוינונג פונעם מלך
דער משגיח הייבט אן אז מ'איז געוואוינט צו טראכטן פון ראש השנה ווי דער יום הדין, אבער עס איז אויך א טאג פון שמחה, דער טאג וואס מ'קרוינט דעם מלך. דער אייבערשטער איז אלעמאל געווען דער בעל הבית פון דער וועלט, ווי מ'זאגט אין אדון עולם, אבער אין מלך בלא עם, דערפאר איז ראש השנה דער זמן פון זיין הכתרה. א
ווי איינער וואס וויל נישט זיין אן עבד צום מלך פון א מדינה און קען דארט נישט וואוינען, אזוי ווערט דער וואס נעמט אויף דעם אייבערשטנס מלכות מיט תורה, מצוות און גוטע מידות פארשריבן צו לעבן אין זיין וועלט; ווער עס זאגט נישט מיט אז ער איז מלך, האט דארט נישט קיין ארט. רשעים, לייגט ער צו, ווערן אנגערופן מתים אפילו בחייהם. ב
דעם חתם סופר'ס משל
ראש השנה פרייט מען זיך מיט דער קרוינונג פונעם מלך. דער משגיח ברענגט נחמיה, וואס האט געזאגט די גולים וואס זענען צוריקגעקומען בויען דעם צווייטן בית המקדש און האבן געוויינט ראש השנה, זיי זאלן עסן פעטס, טרינקען זיסע משקאות און שיקן מנות, ווייל די שמחה מיטן אייבערשטן איז זייער שטארקייט. ער פרעגט: א יום טוב מיט קידוש און סעודות אויפן יום הדין גופא? ד
ער ענטפערט מיט א משל פונעם חתם סופר. א מיניסטער האט זיך פארזינדיגט קעגן מלך, מ'האט אים איינגעזעצט, און געזאגט אז מ'וועט אים משפט'ן אויפן קרוינונג טאג, ווי פרעה האט געמשפט זיינע שרים אויף זיין געבורטסטאג. יענעם טאג האט ער געטאנצט אין זיין צעל; געפרעגט פארוואס, ווען מ'קען אים אויפהענגען, האט ער געזאגט אז היינט איז די שמחה פונעם מלך. דער מלך האט עס געהערט און אים נאך העכער דערהויבן. ג,ה
אמת'ע שמחה און דער שופר
ניצבים: שטיין צוגעגרייט
דער שופר פון ראש השנה איז א שופר פון תרועת מלך, און נאר ווער עס איז צוגעגרייט מיט תשובה קען אים בלאזן מיט שמחה. פרשת ניצבים, וואס מ'ליינט פאר ראש השנה, לערנט צו שטיין פנים אל פנים פארן אייבערשטן צוגעגרייט, נישט מיט בושת פנים. י,כ
רבי פנחס קאריצער האט געזאגט אז די שבחים און פיוטים זענען ממתיק דעם דין און ברענגען רחמים. ווער עס קומט מיט שמחה קען זינגען ווי די מלאכים.
אחריות פאר כלל ישראל
דער משגיח זאגט די בחורים אז זיי זענען א חלק פון כלל ישראל און דארפן שפירן אן אחריות דערפאר. זינט דער גרויסער מלחמה מיט זיבעציג יאר צוריק, זאגט ער, איז כלל ישראל נישט געווען אין אזא סכנה: עטליכע מיליאן אידן אין ארץ ישראל זענען ארומגערינגלט מיט הונדערטער מיליאנען אראבער, און אין ספרים שטייט אז דער לעצטער גלות איז גלות ישמעאל.
ער רופט זיי מיטן לשון פון דער תורה אויף ישמעאל, א פרא אדם, א ווילדער מענטש, וואס בלייבט אזוי אפילו ווען ער ווערט א דאקטער אדער א לויער, ווי מ'זעט ביי די זעלבסטמערדער און דעם אטאק אויף די טווין טאוערס. ער בעט די בחורים מתפלל צו זיין אז דער אייבערשטער זאל צעשטערן זייערע מחשבות ווי די מחשבות פון המן. ל
פארוואס די קריאה רעדט פון ישמעאל
פקידת עקרות, און ציון
איין פסוק רעדט יא פון ראש השנה: דער אייבערשטער האט געדענקט שרה, וואס איז געווען אן עקרה. דער מדרש רעכנט זיבן עקרות: שרה, רבקה, רחל, די שונמית, די מאמע פון שמשון, חנה פון דער הפטרה, און ציון, וואס אויף איר שטייט רני עקרה, ווען אירע קינדער קומען צוריק. מ,ק,ר,ש
ממילא איז ראש השנה א זמן צו בעטן פאר עקרות, און די פיוטים פארבינדן שרה מיט ציון, ווי די ברכות ביי א חתונה רעדן פון דער עקרה וואס פרייט זיך. ווען ראש השנה פאלט אויס שבת, בלאזט דער אייבערשטער שופר פאר אונז, און שבת ניצבים בענטשט ער דעם חודש. עקרה איז אויך דער וואס זיין לערנען און תפילה האבן נישט קיין פירות. ער שליסט מיט ברכות און בעט מ'זאל דאווענען מיט אלע כוחות. ת
מראי מקומות
תורה
- ה Bereishis 40:20 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 8:17
- ז Devarim 21:13 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 17:35
- י לכאורה Bamidbar 23:21 מפתח אינעם אויסשרייב: 20:40
- כ Devarim 29:9 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 20:40
- ל Bereishis 16:12 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 26:38
- מ Bereishis 21:1 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 31:34, 35:58
- נ Bereishis 21:10 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 31:34
- ע Bamidbar 7:48 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 34:40
- צ Bereishis 25:18 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 34:40
נביאים
כתובים
תלמוד בבלי
מדרש
ראשונים
אחרונים און חסידות
תפילה און פיוט
עיקרי הדברים
- 1:18 ראש השנה איז דער טאג וואס דער אייבערשטער ווערט געקרוינט פאר א מלך; ווייל עס איז נישטא קיין מלך אן א פאלק, הענגט א מענטשנס ארט אין דער וועלט אין דעם אז ער נעמט אויף זיין מלכות.
- 12:05 לויטן חתם סופר ערקלערט דער משגיח אז זיך פרייען מיט דער קרוינונג פונעם מלך אויפן יום הדין איז אליין דער כח פון א איד אין דעם דין.
- 14:43 די שמחה מוז זיין באמת, און צי מ'הערט דעם שופר ווי א שבח צום מלך אדער ווי פחד פארן דין, ווענדט זיך אין דעם צי מ'האט געטאן תשובה אין אלול.
- 21:52 פרשת ניצבים, וואס מ'ליינט פאר ראש השנה, לערנט אז מ'דארף שטיין פארן אייבערשטן צוגעגרייט, אז מ'זאל קענען זינגען זיין שבח ווי די מלאכים.
- 33:12 די קריאה פון ראש השנה רעדט פון ישמעאל ווייל תשרי, דער חודש פון אפרים, איז דער זמן פון דער מלחמה קעגן ישמעאל.
- 36:23 ראש השנה איז א זמן פון פקידת עקרות, און ציון איז די זיבעטע עקרה וואס וועט זיך פרייען מיט אירע קינדער וואס קומען צוריק.
קושיות און תירוצים
-
קשיא: 7:42 אויב ראש השנה איז דער יום הדין, פארוואס איז עס א יום טוב מיט קידוש און סעודות?
תירוץ: 12:05 מיטן משל פונעם חתם סופר: זיך פרייען מיטן מלך אויף זיין קרוינונג טאג איז אליין וואס ברענגט א גוטן דין.
-
קשיא: 17:00 דער שופר האט צוויי טעמים, פחד פארן דין און שבח צום מלך; וועלכן זאל א מענטש נוצן?
תירוץ: 17:19 עס ווענדט זיך צי ער האט געטאן תשובה אין אלול; אויב יא קען ער זיך פרייען מיטן מלך, אויב נישט מאכט אים דער שופר ציטערן.
-
קשיא: 31:26 די קריאה פון יעדן יום טוב איז וועגן דעם יום טוב; פארוואס איז די קריאה פון ראש השנה וועגן ישמעאל?
תירוץ: 34:40 תשרי איז דער חודש פון אפרים, וועמענס נשיא אלישמע טראגט די אותיות פון ישמעאל; עס איז דער זמן פון דער מלחמה קעגן ישמעאל.
מעשיות
-
9:29 דעם חתם סופר'ס משל פונעם טאנצנדיגן ארעסטאנט
א מיניסטער האט זיך פארזינדיגט קעגן מלך און מ'האט אים אריינגעזעצט אין תפיסה, און מ'האט אים געזאגט אז מ'וועט אים משפט'ן אויפן מלך'ס קרוינונג טאג, ווען דער מלך מאכט א סעודה. יענעם טאג האט ער גענומען זינגען און טאנצן אין זיין צעל. דער אפיציר פון דער תפיסה האט געמיינט אז ער איז משוגע געווארן, און האט אים געפרעגט פארוואס ער טאנצט ווען מ'קען אים אויפהענגען; האט ער געענטפערט אז היינט איז די שמחה פונעם מלך און ער פרייט זיך מיט זיין מלך. דער אפיציר האט עס דערציילט דעם מלך, און דער מלך האט אזוי הנאה געהאט פון א מענטש וואס פרייט זיך מיט זיין מלכות אנשטאט זיך צו זארגן וועגן זיין משפט, אז ער האט אים נאך העכער דערהויבן.
אין דער מעשה: Chasam Sofer
געדאנקען
- 2:18 ווייל עס איז נישטא קיין מלך אן א פאלק, האט א מענטש וואס וויל נישט אויפנעמען דעם אייבערשטנס מלכות אויף ראש השנה, לויטן משגיח, נישט קיין רעכט צו עקזיסטירן אין דעם מלך'ס לאנד, אזוי ווי איינער וואס וויל נישט זיין אן עבד צום מלך פון א מדינה.
- 11:49 די שמחה פון ראש השנה איז נישט טראץ דעם דין, נאר זי איז דער כח אין דעם דין: אזוי ווי דער ארעסטאנט וואס האט פארגעסן אין זיין משפט פון גרויס שמחה מיטן מלך, ווערט א איד וואס פרייט זיך מיט דעם אייבערשטנס מלכות געבענטשט מיט א גוט יאר.
- 17:13 וועלכער פון די צוויי טעמים פונעם שופר גייט אן א מענטש ווענדט זיך אין זיין אלול: נאך תשובה הערט ער א שבח צום מלך; אן תשובה מאכט אים דער שופר ציטערן.
- 34:40 דער נאמען אלישמע, דער נשיא פון אפרים וועמענס חודש איז תשרי, האט די אותיות פון ישמעאל איבערגעדרייט, א סימן אז תשרי איז דער זמן פון דער מלחמה קעגן ישמעאל.
- 37:26 ציון איז די זיבעטע עקרה, ממילא איז ראש השנה, דער זמן פון פקידת עקרות, אויך א זמן צו מתפלל זיין אז ציון זאל נפקד ווערן מיט אירע קינדער וואס קומען צוריק.
- 40:21 עס איז אויך דא א רוחניות'דיגע עקרות: איינער וואס זיין לערנען און תפילה ברענגען נישט קיין פירות קען נפקד ווערן אויף ראש השנה.
וואס דער משגיח זאגט מ׳זאל ארויסנעמען
- 19:45 דער משגיח זאגט אז מ'דארף פארטיג ווערן מיט דער תשובה אין אלול און אויפנעמען קבלות אין לערנען, דאווענען און מידות, כדי אריינצוגיין אין ראש השנה מיט שמחה.
- 24:14 דער משגיח זאגט די בחורים אז זיי זאלן שפירן אן אחריות פאר כלל ישראל און מתפלל זיין אז אידן זאלן ניצול ווערן פון די וואס ווילן זיי שאטן.
- 41:28 דער משגיח בעט זיי גוט צו דאווענען אויף ראש השנה, מיט אלע כוחות, פאר זיך, פאר זייערע פאמיליעס און פאר גאנץ כלל ישראל.
דערמאנט אין דעם שיעור
פערזאנען אלישמע בן עמיהוד, דער חתם סופר, המן, חנה, ישמעאל, נחמיה, עזרא הסופר, רב סעדיה גאון, רבי אליעזר בן הורקנוס, רבי פינחס קאריצער, רבקה אמנו, רחל אמנו, שרה אמנו
ערכים אלול, יום הדין, עקרה, פקידת עקרות, פרא אדם, ראש השנה, רבונו של עולם, שופר, שטן