ארבעה דברים ששכח משה כי הם בחינת יובל

קאטאלאג: פרשת השבוע בהר בחקותי נומ׳ ⁨3⁩ פאקעט גייד ז׳ 11 תשל"ח (1977–78) אידיש 1 שעה 26 מינ׳

הערן

  1. אראפלאדן · לענג 1 שעה 26 מינ׳

עפענען אין דער אפליקאציע צום הערן

נאטיצן נאטיצן צוגעגרייט דורך AI פון דער רעקארדירונג; נישט איבערגעקוקט, און נישט דעם משגיח׳ס ווערטער. דער מקור איז די רעקארדירונג.

וועגן דעם שיעור

דער משגיח ערקלערט אז די פיר זאכן וואס משה רבינו האט געמוזט פרעגן (דער מקלל, דער מקושש, פסח שני און בנות צלפחד) געהערן אלע צו דער באהאלטענער מדריגה פון יובל, וואס איז העכער פון שכל, און ער לערנט דערפון ארויס די קדושה פון יעדן איד.

דער משגיח עפנט מיט דער מחלוקת פון רבי עקיבא און רבי ישמעאל צי די פרטים פון דער תורה זענען געגעבן געווארן בסיני, און פרעגט פארוואס, לויט דעם תרגום יונתן, זענען פאראן פיר זאכן וואס משה רבינו האט נישט געוואוסט. דער קשיא פון רש"י, מה ענין שמיטה אצל הר סיני, פירט אים צו יובל: דער רמב"ן זאגט אז דער שער החמישים, וואס דאס איז יובל, איז נישט נתגלה געווארן צו משה. יובל איז כנגד די ערשטע צוויי אותיות פון שם הוי"ה, די עתיקא וואס מ'האט נישט קיין השגה דערין, און דארט גייט יעדער איד צוריק צו זיין שורש. יעדע פון די פיר זאכן האט א שייכות מיט יובל. די בנות צלפחד האבן געכאפט מיט הרגש וואס דער קאלטער שכל קען נישט; דער מקושש איז על פי דין געווען חייב, אבער ער האט עס געטאן לשם שמים; און דער מקלל, דער זון פון שלומית בת דברי, האט געשפעט פון דעם ניין טעג אלטן לחם הפנים ווייל ער האט אפגעלייקנט די קדושה פון דער אידישער מחנה. צום סוף רעדט ער וועגן דער תוכחה, די ימי הספירה און די הכנה צו שבועות.

ענינים: שמיטה און יובל

סדר השיעור

  1. 0:00 פיר זאכן וואס משה רבינו האט נישט געוואוסט שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח ברענגט די מחלוקת פון רבי עקיבא און רבי ישמעאל צי די פרטים זענען געגעבן געווארן בסיני, און דעם תרגום יונתן וואס רעכנט אויס פיר זאכן וואס משה רבינו האט נישט געוואוסט. ער פרעגט: אויב אלעס איז געגעבן געווארן בסיני, פארוואס האט משה געמוזט פרעגן?

  2. 3:45 שמיטה, הר סיני, און פון וואו דער מקלל איז ארויס שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח ברענגט דעם רש"י, מה ענין שמיטה אצל הר סיני, און דעם זוהר אז "יש" איז ראשי תיבות יובל שמיטה. דערנאך גייט ער איבער צום מקלל אין סוף פרשת אמור, די ערשטע פון די פיר זאכן, און פרעגט וואס מיינט רש"י'ס ווארט "מעולמו יצא".

  3. 7:09 דער שפאט אויפן ניין טעג אלטן לחם הפנים

    דער משגיח ברענגט דעם מדרש אז דער מקלל איז ארויס פון דער פרשה פון לחם הפנים און האט געשפעט אז א מלך עסט ניין טעג אלט ברויט. ער פרעגט ווי אזוי א מענטש פון ארום זיבעציג יאר, וואס האט געזען יציאת מצרים, קריעת ים סוף און מתן תורה, קען אזוי שפעטן.

  4. 11:46 די מחנה ווי א לעבעדיגע ספר תורה

    דער משגיח פרעגט פארוואס מ'האט דעם מקלל נישט געלאזט וואוינען אין מחנה דן, און ערקלערט אז די אידישע מחנה איז געווען אויסגעשטעלט ווי די מחנות פון די מלאכים ארום דעם כסא הכבוד, א לעבעדיגע ספר תורה פון זעקס הונדערט טויזנט אותיות, וואס א פרעמדער וואלט פסול געמאכט. דערנאך לייגט ער צו אז אינעם שפאט איז באהאלטן געווען אז ער האט נישט געגלייבט אין דעם נס אז דער לחם הפנים בלייבט פריש.

  5. 16:04 יובל, דער שער החמישים און דער שורש שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח ערקלערט אז שמיטה איז דער שבת פון ארץ ישראל, און יובל איז דער שער החמישים וואס דער רמב"ן זאגט אז משה רבינו האט נישט משיג געווען. יובל איז כנגד די ערשטע צוויי אותיות פון שם הוי"ה, וואס ווערן אנגערופן עתיקא, וואו מ'האט נישט קיין השגה; שבת גייט מען צוריק צום שורש, און ביי יובל גייט יעדער צוריק צו זיין שורש, אזוי ווי שבועות, דער פופציגסטער טאג וואס מ'ציילט נישט.

  6. 23:07 די גרויסע נו"ן ביי בנות צלפחד שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח זאגט אז אלע פיר זאכן האבן א שייכות מיט יובל, און דערפאר האט משה געמוזט פרעגן. ער ברענגט דעם רבינו בחיי אז די גרויסע נו"ן אין "משפטן" איז מרמז אויף די נו"ן שערי בינה, און פרעגט פארוואס די בנות צלפחד האבן יא געוואוסט וואס משה האט נישט געוואוסט.

  7. 26:35 יין און הרגש, ברויט און שכל

    דער משגיח ברענגט דעם מהר"ל אז די מצות זענען כנגד די אבות און די כוסות כנגד די אמהות, און ערקלערט אז יין איז הרגש, און תבואה איז שכל. נשים כאפן מיט הרגש, אבער א פסק מוז קומען פונעם קאלטן שכל, און ער דערציילט פון א פוסק וואס האט נישט געוואלט פסק'ענען נאכדעם וואס א פרוי'ס טרערן האבן אים גערירט.

  8. 29:54 א חלק אין ארץ ישראל, א חלק אין דער תורה שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח ערקלערט אז א חלק אין ארץ ישראל איז כנגד אן אות אין דער תורה און כנגד דעם שורש פון א איד, וואס קומט צוריק ביי יובל. די בנות צלפחד האבן געפילט אז קיין איד ווערט נישט אפגעשטויסן, אזוי ווי די אשה חכמה האט געזאגט צו דוד המלך; משה'ס קאלטער שכל האט דאס נישט דערגרייכט ווייל עס געהערט צו יובל.

  9. 33:43 דער מקושש און פסח שני שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח ערקלערט אז דער מקושש האט עס געטאן לשם שמים, כדי צו ווייזן אז מ'איז מחויב אין שבת; על פי דין איז ער געווען חייב, אבער אין דער טיפקייט וואס נאר דער רבונו של עולם ווייסט, איז ער נישט געווען חייב, און דאס איז א ענין פון יובל. אזוי אויך פסח שני איז מקשר א איד מיט זיין שורש, און די וואס האבן געזאגט "למה נגרע" זענען געווען גערעכט מיטן הרגש.

  10. 38:53 דער לחם הפנים און קדושת ישראל שטייט אינעם קאטאלאג

    ביי דער פערטער זאך ערקלערט דער משגיח אז דער לחם הפנים איז מרמז אויף קדושת ישראל: צוועלף חלות כנגד די צוועלף שבטים און די מלאכים פון אויבן, שש המערכת כנגד יסוד, און ער בלייבט פריש ווייל אמת'ע קדושה ווערט קיינמאל נישט פארדארבן. דער אייבערשטער זאגט עדות מיט די אותיות יו"ד ה"א אויף יעדע אידישע משפחה, און דער איינציגער פגם איז געווען שלומית בת דברי.

  11. 47:28 שלומית און שולמית

    דער משגיח ברענגט רש"י אז שלומית האט געזאגט שלום צו יעדן און גערעדט מיט יעדן, און דעם חתם סופר'ס קשיא פארוואס כנסת ישראל הייסט שולמית. ער ערקלערט אז שולמית איז א לשון פון מקבל זיין: כלל ישראל באקומט שלום פון די גוים אבער מישט זיך נישט מיט זיי, בשעת שלומית'ס שלום צו יעדן האט געקאסט איר זון זיין חלק אין דער מחנה.

  12. 57:46 לחם הפנים און דער קידוש פון שבת אינדערפרי שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח זאגט אז דער לחם הפנים איז אויך א ענין וואס מ'האט נישט קיין השגה דערין. די סעודה פון שבת אינדערפרי איז די סעודה פון עתיקא קדישא, פון יובל, דערפאר מאכט מען דעמאלט קידוש אויף יין און שטייענדיג, און דערפאר דערמאנט דער זמר פונעם אריז"ל פאר יענער סעודה די צוועלף ברויטן.

  13. 1:01:02 דעם מקלל'ס טענה קעגן דער מחנה שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח קומט צוריק צו "מעולמו יצא": פון דעם "חק עולם" פון לחם הפנים, פון דעם עולם פון יובל. דער מקלל, וואס האט דארט נישט געהאט קיין שורש, האט געטענה'ט אז דער לחם הפנים איז אלט און פארשימלט, ווי א מחנה וואס איז געמישט; דער אייבערשטער האט געהייסן לאזן דאס ברויט ניין טעג כדי צו ווייזן אז אלע אידן זענען הייליג און מ'דארף זיי ליב האבן.

  14. 1:07:11 תורה מסיני: נגלה און נסתר שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח ברענגט דעם מהר"ל אויף "משה קבל תורה מסיני", אז סיני ווייזט אז די תורה איז אראפגעקומען אויף דער וועלט, און פרעגט צי דען די ענינים פון יובל זענען נישט געגעבן געווארן בסיני. ער ענטפערט מיטן זוהר אז די פיר אותיות פון שם הוי"ה זענען פארבונדן: אין נגלה ליגט דער נסתר, און משה האט באקומען אלעס בסיני, נאר וואס איז העכער פון השגה האט שפעטער געקענט נעלם ווערן פון אים.

  15. 1:14:05 פארוואס שמיטה שטייט ביי הר סיני שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח ענטפערט דעם רש"י'ס קשיא פון אנהייב: שמיטה, וואס איז די גאנצע פרשה פון יובל, שטייט ביי הר סיני כדי צו לערנען אז אפילו אירע פרטים, כאטש זיי האבן א שייכות מיט יובל, זענען געגעבן געווארן בסיני. דערפאר קומט פרשת בהר גלייך נאך דער פרשה פונעם מקלל, די ערשטע פון די פיר זאכן.

  16. 1:17:18 איבערדרייען די קללות אויף ברכות

    דער משגיח פארבינדט די ניין און פערציג קללות פון דער תוכחה מיט די ניין און פערציג שלעכטע מדות וואס מ'דארף איבערדרייען אין די ימי הספירה דורך קדושה. ער דערציילט פון דעם בעל התניא'ס זון וואס איז געחלש'ט ווען ער האט געהערט די תוכחה, ווייל ביים טאטן האט ער נאר געהערט ברכות, און פון ר' הערשעלע זידיטשויבער וואס האט געשריגן ביי דער תוכחה.

  17. 1:20:57 ספירה, שבועות און צוריקגיין צום שורש

    דער משגיח שילדערט די ימי הספירה ווי הייליגע טעג אזוי ווי חול המועד, ער ווייזט אז די פרשה ענדיגט זיך מיט יובל און מיט "בהר סיני", און אז מגילת רות איז א צוריקגיין צום שורש. ער ענדיגט מיט א ברכה אז יעדער זאל זיך גרייטן צו שבועות מיט גוטע מדות, תורה און תפילה, און זוכה זיין צום יום החמישים.

דער שיעור, אויסגעשריבן

פיר זאכן וואס משה רבינו האט נישט געוואוסט

0:11

דער משגיח עפנט מיט דער מחלוקת אין דער גמרא: לויט רבי עקיבא זענען די כללים און אלע פרטים פון דער תורה געגעבן געווארן בסיני, און לויט רבי ישמעאל נאר די כללים. אבער דער תרגום יונתן אין סוף פרשת אמור רעכנט אויס פיר זאכן וואס משה רבינו האט נישט געוואוסט ביז ער האט געפרעגט: דער מקלל, דער מקושש, פסח שני און די נחלה פון בנות צלפחד. אויב אלעס איז געגעבן געווארן בסיני, פארוואס זענען זיי געבליבן פארהוילן פון אים? א,ג

שמיטה, הר סיני און דער מקלל

3:45

ער לייגט צו דעם רש"י אין אנהייב בהר: מה ענין שמיטה אצל הר סיני? ער ברענגט דעם זוהר אז "יש" אין "להנחיל אוהבי יש" איז ראשי תיבות יובל שמיטה. דערנאך גייט ער איבער צום מקלל, דער ערשטער פון די פיר, און צו רש"י'ס ווארט "מעולמו יצא", און פרעגט פון וועלכן עולם. ב,ה,ד,ו

דער שפאט אויפן לחם הפנים

7:09

לויטן מדרש איז דער מקלל ארויס פון דער פרשה פון לחם הפנים, וואס ענדיגט זיך מיט "חק עולם", און האט געשפעט: א מלך עסט יעדן טאג פריש ברויט, און דא עסן די כהנים ניין טעג אלט ברויט. דאס איז שווער צו פארשטיין. ער איז געווען דער זון פונעם מצרי וואס משה האט גע'הרג'עט; לויטן חשבון איז ער שוין געווען ארום זיבעציג יאר אלט, האט געזען יציאת מצרים, קריעת ים סוף און דעם מן, און איז געשטאנען ביי הר סיני. ווי אזוי קען אזא מענטש זיך אנשטויסן אין אלט ברויט? ז,ח,י

די מחנה ווי א לעבעדיגע ספר תורה

11:46

דער מדרש זאגט אויך אז ער איז ארויס פון משה'ס בית דין מחויב, נאכדעם וואס ער האט געוואלט וואוינען ביי דן. פארוואס לאזט מען אים נישט אין אזא גרויסן מדבר? דער משגיח ערקלערט מיט "שובי שובי השולמית" אז די מחנות פון ישראל זענען געשטאנען ווי די מחנות פון די מלאכים ארום דעם כסא הכבוד, זעקס הונדערט טויזנט אידן כנגד די זעקס הונדערט טויזנט אותיות פון דער תורה. די מחנה איז געווען א לעבעדיגע ספר תורה, און א פרעמדער וואלט זי פסול געמאכט. ז,ל

15:08

צוריק צום שפאט, ווייזט ער אן אז דער לחם הפנים איז געווען בנס ווארעם ווען מ'האט אים אראפגענומען, ווי דער פסוק ביי דוד המלך זאגט "לחם חם". ממילא האט דער מקלל באמת אפגעלייקנט דעם נס. כ

יובל, דער שער החמישים און דער שורש

16:12

פרשת בהר רעדט פון שמיטה, דער שבת פון ארץ ישראל, און פון יובל, דאס פופציגסטע יאר. דער רמב"ן זאגט אז יובל איז דער שער החמישים וואס משה רבינו האט נישט משיג געווען. דער משגיח ערקלערט אז יובל איז כנגד די ערשטע צוויי אותיות פון שם הוי"ה, וואס ווערן אנגערופן עתיקא, וואו מ'האט נישט קיין שום השגה. מ

19:22

שבת ברענגט שוין א צוריקגיין צום שורש, דערפאר רוט די ערד. אבער דער וואס שבת קען אים נישט באפרייען, באפרייט אים יובל, דער "שבת שבתון", ווען "ושבתם איש אל אחוזתו", יעדער צו זיין שורש. אזוי אויך שבועות, דער פופציגסטער טאג, ציילט מען נישט, ווייל ער איז העכער פון השגה, און ער ברענגט חירות און די ליכטיגקייט פון עולם הבא. נ

די גרויסע נו"ן

23:24

אלע פיר זאכן האבן א שייכות מיט יובל, דערפאר, כאטש זיי זענען געגעבן געווארן בסיני, האט משה געמוזט נאכאמאל פרעגן. אויף "ויקרב משה את משפטן" מיט א גרויסע נו"ן זאגט דער רבינו בחיי אז די נו"ן איז מרמז אויף דעם שער החמישים, "לפני ה'", העכער פון השגה. דערנאך פרעגט דער משגיח פארוואס די בנות צלפחד האבן יא געוואוסט, ווי רש"י זאגט אז זייערע ווערטער זענען געשריבן אין הימל. ס,ע,פ

יין און ברויט

26:35

ער ברענגט דעם מהר"ל אז די מצות זענען כנגד די אבות און די כוסות כנגד די אמהות. יין, ערקלערט דער משגיח, איז הרגש, דער קשר פון הארץ מיט דער נשמה, און תבואה איז קאלטער שכל. נשים כאפן מיט הרגש, אבער א פסק מוז קומען פונעם קאלטן שכל; ער דערציילט פון א פוסק וואס האט נישט געוואלט פסק'ענען נאכדעם וואס א פרוי'ס טרערן האבן אים גערירט.

א חלק אין ארץ ישראל

29:55

א חלק אין ארץ ישראל איז א חלק אין דער תורה: דאס לאנד איז צעטיילט כנגד זעקס הונדערט טויזנט נשמות און אותיות, און ביי יובל גייט יעדער צוריק צו זיין שורש. די בנות צלפחד, מיט "למה יגרע", האבן געפילט אז קיין איד ווערט נישט אפגעשטויסן, אזוי ווי די אשה חכמה האט געזאגט צו דוד המלך. מיטן קאלטן שכל האט משה נישט געזען פאר זיי קיין חלק, ווייל דאס געהערט צו יובל. צ,ק

דער מקושש און פסח שני

33:59

דער מקושש האט גענוצט די זעלבע ווערטער. דער משגיח ערקלערט אז ער האט עס געטאן לשם שמים, כדי צו ווייזן אז שבת איז מחייב אפילו די וואס וועלן נישט אריינקומען אין ארץ ישראל. על פי דין איז ער געווען חייב און דער בית דין האט געמוזט אזוי פסק'ענען; פון הימל האט מען עס געלאזט כדי שבת זאל ווערן געהייליגט, אבער אין דער באהאלטענער טיפקייט וואס נאר דער רבונו של עולם ווייסט איז ער נישט געווען חייב. דאס איז א ענין פון יובל. צ

37:25

פסח שני, אזוי ווי מילה, איז מקשר א איד מיט זיין שורש. די וואס האבן געפרעגט "למה נגרע" זענען מיטן שכל נישט געווען גערעכט, אבער מיטן הרגש יא. ר

דער לחם הפנים און קדושת ישראל

39:15

ביי דער פערטער זאך זאגט דער משגיח אז דער לחם הפנים איז מרמז אויף קדושת ישראל, וואס נעמט זיך פון די ערשטע צוויי אותיות פון שם הוי"ה. דער רבינו בחיי ערקלערט די צוועלף חלות כנגד די צוועלף שבטים אין דער מחנה, אזוי ווי אונטערן כסא הכבוד שטייען צוועלף מלאכים אין פיר מחנות. זיי האבן געמוזט ליגן זעקס און זעקס, ווייל קדושת ישראל נעמט זיך פון יסוד, די זעקסטע מדה. ש

42:12

וואס האט אמת'ע קדושה ווערט קיינמאל נישט פארדארבן, דערפאר איז דאס ברויט געבליבן פריש. אויף דעם שטייט "קדושים תהיו": אידן זענען הייליג ווייל זיי זענען משורש אינעם רבונו של עולם. ת

45:22

דער אייבערשטער זאגט דערויף עדות, "שבטי י-ה עדות לישראל": רש"י זאגט אז יעדער משפחה'ס נאמען טראגט די אותיות יו"ד ה"א. דער איינציגער פגם איז געווען שלומית בת דברי, וואס איר זון האט נישט געהאט קיין חלק אין דער מחנה, אין ארץ ישראל און אינעם לחם הפנים. אא,אב

שלומית און שולמית

47:35

רש"י זאגט אז זי האט געהייסן שלומית ווייל זי האט געזאגט שלום צו יעדן, און דברי ווייל זי האט גערעדט מיט יעדן. ווען זי וואלט זיך געפירט מיט "כל כבודה בת מלך פנימה" און נישט מרבה געווען שיחה, ווי אין פרקי אבות, וואלט דער מצרי זי קיינמאל נישט באמערקט, איר מאן וואלט נישט גע'הרג'עט געווארן און משה וואלט נישט געדארפט אנטלויפן. אג,אד,אה

49:01

דער חתם סופר פרעגט פארוואס כנסת ישראל הייסט שולמית און נישט שלומית, און ענטפערט אז זי טאר נישט טראגן דעם נאמען פון יענער רשעה. דער משגיח פרעגט פארוואס אלע דורות זאלן טראגן א פארדרייטן נאמען. ער דערציילט פונעם חידושי הרי"ם, וואס האט נישט געוואלט אויסקלייבן א נאמען פאר א קינד, ווייל א טאטע גיט א נאמען מיט רוח הקודש.

52:37

זיין תירוץ: אזוי ווי דער מדרש און אקדמות שילדערן, רופן די גוים "שובי שובי", קומט אריין אין אונזער געזעלשאפט. שולמית איז א לשון פון מקבל, איינער וואס באקומט שלום. כנסת ישראל נעמט אן זייער שלום אבער מישט זיך נישט, נישט אזוי ווי שלומית, וואס איר שלום צו יעדן האט געקאסט איר זון זיין ארט אין דער מחנה. ל,או

דער קידוש פון שבת אינדערפרי

58:09

דער לחם הפנים איז אויך העכער פון השגה. די סעודה פון שבת אינדערפרי איז די סעודה פון עתיקא קדישא, דער עולם פון יובל, דערפאר מאכט מען דעמאלט קידוש אויף יין, דער משקה פון הרגש, און שטייענדיג. דער זמר פונעם אריז"ל פאר יענער סעודה רופט עתיקא קדישא און בעט אז די צוועלף ברויטן זאלן נתגלה ווערן, כאטש אפילו דער אריז"ל האט נישט משיג געווען זייער סוד.

דעם מקלל'ס טענה

1:01:44

יעצט ערקלערט דער משגיח "מעולמו יצא": פונעם "חק עולם" פון לחם הפנים, דער עולם פון יובל, אזוי ווי ביים עבד וואס דינט "לעולם", ביז יובל. דער בן איש מצרי האט דארט נישט געהאט קיין שורש און קיין חלק אין דער מחנה. ו,ח

1:03:04

ווייל דער לחם הפנים ווייזט אויף דער אידישער מחנה, האט ער געטענה'ט אז ער איז אלט און פארשימלט, ווי די מחנה: צווישן זעקס הונדערט טויזנט משפחות זענען זיכער נאך געמישט מיט מצרים. דער אייבערשטער האט געהייסן עסן דאס ברויט נאך ניין טעג כדי צו ווייזן פונקט פארקערט. דער משגיח זאגט אז מ'דארף ליב האבן יעדן איד און נישט קוקן אויף זיינע פגמים.

נגלה און נסתר

1:08:08

דער מהר"ל ערקלערט פארוואס די משנה זאגט "משה קבל תורה מסיני" און נישט פונעם אייבערשטן: סיני ווייזט אז די תורה איז אראפגעקומען אויף דער וועלט. אויב אזוי, פרעגט דער משגיח, זענען די ענינים פון יובל, וואס זענען העכער פון השגה, נישט געגעבן געווארן בסיני? אז

1:11:03

ער ענטפערט פונעם זוהר: מצוה איז שם הוי"ה, די ערשטע צוויי אותיות באהאלטן און די לעצטע צוויי אפן, אלע פארבונדן. אזוי ליגט אין נגלה דער נסתר, און דער וואס לערנט באקומט וואס ער קען נישט משיג זיין. משה האט באקומען אלעס בסיני; נאר וואס איז העכער פון השגה איז שפעטער נעלם געווארן. אח

פארוואס שמיטה שטייט ביי הר סיני

1:14:40

דערמיט איז מתורץ דער רש"י פון אנהייב. שמיטה איז די גאנצע פרשה פון יובל, און זי שטייט ביי הר סיני כדי צו לערנען אז אפילו די פרטים וואס האבן א שייכות מיט יובל זענען געגעבן געווארן בסיני. דערפאר קומט פרשת בהר גלייך נאך דעם מקלל, דער ערשטער פון די פיר. ב

קללות אויף ברכות

1:17:26

די תוכחה אין בחקותי האט ניין און פערציג קללות, כנגד די ניין און פערציג שלעכטע מדות וואס מ'דארף מהפך זיין אין די ימי הספירה דורך קדושה. דעם בעל התניא'ס זון איז אמאל געחלש'ט ווען ער האט זי געהערט פון אן אנדערן, ווייל ביים טאטן האט ער נאר געהערט ברכות. ר' הערשעלע זידיטשויבער האט ביים ליינען אויסגעשריגן און געזען די ברכה דערין.

ספירה, שבועות און דער שורש

1:21:24

די ימי הספירה זענען הייליגע טעג, ווי חול המועד. נאך די קללות קומט די פרשה צוריק צו יובל, און זי ענדיגט זיך, אזוי ווי בהר הייבט זיך אן, מיט "בהר סיני": די קללות זענען "ביד משה", און יעדער איד וואס לערנט תורה קען זיי מהפך זיין אויף ברכות, ווי דער בעל התניא האט געטאן. אט

1:24:10

רות איז מיט נעמי צוריקגעקומען קיין ארץ ישראל, צום שורש, דערפאר ליינט מען רות שבועות. דער משגיח ענדיגט מיט א ברכה אז מ'זאל זיך גרייטן מיט גוטע מדות, תורה, תפילה און אהבת חברים, און זוכה זיין צום יום החמישים.

מראי מקומות

תורה

  1. ח Vayikra 24:9 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 7:09, 1:01:44
  2. ט Vayikra 24:8 7:40 טעקסט מפתח
  3. י Shemos 2:11 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 7:09
  4. נ Vayikra 25:10 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 19:22
  5. ס Bamidbar 27:5 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 23:24
  6. צ Bamidbar 27:4 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 29:55, 33:59
  7. ר Bamidbar 9:7 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 37:25
  8. ת Vayikra 19:2 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 42:12
  9. אט Vayikra 26:46 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 1:21:24

נביאים

  1. כ Shmuel I 21:7 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 15:08
  2. ק Shmuel II 14:14 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 29:55

כתובים

  1. ד Mishlei 8:21 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 3:45
  2. ל Shir HaShirim 7:1 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 11:46, 52:37
  3. אא Tehillim 122:4 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 45:22
  4. אד Tehillim 45:14 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 47:35

תרגום

  1. ג לכאורה Targum Yonasan, Vayikra 24:12 מפתח אינעם אויסשרייב: 0:11

משנה

  1. אה Avos 1:5 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 47:35
  2. אז Avos 1:1 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 1:08:08

תלמוד בבלי

  1. א לכאורה Chagigah 6a מפתח אינעם אויסשרייב: 0:11

מדרש

  1. ז לכאורה Vayikra Rabbah 32:3 מפתח אינעם אויסשרייב: 7:09, 11:46

זוהר און קבלה

  1. ה Zohar (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 3:45
  2. אח Zohar (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 1:11:03

ראשונים

  1. ב Rashi on Vayikra 25:1 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 3:45, 1:14:40
  2. ו Rashi on Vayikra 24:10 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 3:45, 1:01:44
  3. מ לכאורה Ramban on Vayikra 25 מפתח אינעם אויסשרייב: 16:12
  4. ע לכאורה Rabbeinu Bachya on Bamidbar 27:5 מפתח אינעם אויסשרייב: 23:24
  5. פ Rashi on Bamidbar 27:7 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 23:24
  6. ש לכאורה Rabbeinu Bachya on Vayikra 24:5 מפתח אינעם אויסשרייב: 39:15
  7. אב Rashi on Bamidbar 26:5 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 45:22
  8. אג Rashi on Vayikra 24:11 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 47:35

תפילה און פיוט

  1. או Akdamus (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 52:37

עיקרי הדברים

  1. 23:24 די פיר זאכן וואס משה רבינו האט געמוזט פרעגן זענען יא געגעבן געווארן בסיני, נאר זיי זענען נעלם געווארן פון אים ווייל זיי געהערן צו יובל, וואס איז העכער פון זיין השגה.
  2. 16:37 יובל איז דער שער החמישים און איז כנגד די ערשטע צוויי אותיות פון שם הוי"ה, די באהאלטענע עתיקא, וואו יעדער איד און די גאנצע וועלט גייען צוריק צו זייער שורש.
  3. 27:34 ענינים פון יובל כאפט מען מיט הרגש, וואס דאס איז די בחינה פון יין, און נישט מיטן קאלטן שכל, די בחינה פון ברויט; דערפאר האבן די בנות צלפחד דערפילט וואס משה רבינו האט נישט געוואוסט.
  4. 39:15 דער לחם הפנים ווייזט אויף קדושת ישראל, און וואס ער בלייבט פריש ווייזט אז די אידישע מחנה ווערט קיינמאל נישט אלט; דאס האט דער מקלל אפגעלייקנט.
  5. 1:12:09 אלעס, אפילו די זאכן וואס זענען העכער פון השגה, איז געגעבן געווארן בסיני, ווייל אין נגלה ליגט באהאלטן דער נסתר; דערפאר שטייט שמיטה ביי הר סיני.
  6. 1:18:24 די ימי הספירה, בפרט די לעצטע צוויי וואכן, זענען א צייט איבערצודרייען די ניין און פערציג קללות פון דער תוכחה און די שלעכטע מדות אויף ברכות, און צוריקצוגיין צום שורש.

קושיות און תירוצים

  1. קשיא: 1:34 אויב לויט רבי עקיבא איז אלעס געגעבן געווארן בסיני, פארוואס האט משה רבינו נישט געוואוסט די פיר זאכן?

    תירוץ: 23:24 זיי זענען יא געגעבן געווארן, נאר זיי געהערן צו יובל וואס איז העכער פון משה'ס השגה, דערפאר זענען זיי נעלם געווארן פון אים און ער האט געמוזט נאכאמאל פרעגן.

  2. קשיא: 12:15 פארוואס האט מען דעם מקלל נישט געלאזט שטעלן זיין געצעלט אין מחנה דן, אין אזא גרויסן מדבר?

    תירוץ: 14:16 די אידישע מחנה איז געווען א לעבעדיגע ספר תורה, יעדער איד אן אות; א פרעמדער אין איר וואלט זי פסול געמאכט.

  3. קשיא: 11:03 ווי אזוי קען א מענטש וואס האט געזען אלע נסים פון יציאת מצרים און הר סיני שפעטן פונעם לחם הפנים?

    תירוץ: 15:42 ער האט נישט געגלייבט אז דאס ברויט בלייבט פריש, ווייל דער לחם הפנים ווייזט אויף דער קדושה פון דער אידישער מחנה, און דארט האט ער נישט געהאט קיין שורש.

  4. קשיא: 25:31 פארוואס האבן די בנות צלפחד געוואוסט וואס משה האט נישט געוואוסט?

    תירוץ: 32:20 זיי האבן עס געפילט מיט הרגש און נישט מיט שכל, און דער חלק פון יעדן איד אין ארץ ישראל געהערט צו יובל, וואס מ'דערגרייכט נאר מיט הרגש.

  5. קשיא: 49:01 פארוואס הייסט כנסת ישראל שולמית און נישט שלומית?

    תירוץ: 55:30 שולמית איז א לשון פון מקבל: כלל ישראל באקומט דעם שלום פון די גוים אבער מישט זיך נישט מיט זיי, נישט אזוי ווי שלומית וואס האט געזאגט שלום צו יעדן.

  6. קשיא: 3:49 מה ענין שמיטה אצל הר סיני?

    תירוץ: 1:15:59 שמיטה איז די גאנצע פרשה פון יובל; זי שטייט ביי סיני כדי צו לערנען אז אפילו וואס האט א שייכות מיט יובל איז געגעבן געווארן בסיני, און דערפאר קומט זי נאך דער פרשה פונעם מקלל.

מעשיות

  1. 29:19 א פוסק וואס איז גערירט געווארן פון טרערן

    א פרוי איז געקומען מיט א שאלה צו א פוסק, דעם אנשיין נאך דער נודע ביהודה, און זי האט זיך צעוויינט. ער האט זיך אפגעזאגט פון פסק'ענען און געזאגט אז א טרער איז א סארט שוחד: זיין הרגש איז אויפגעוועקט געווארן, און א פסק מוז קומען פון שכל.

    אין דער מעשה: דער נודע ביהודה

  2. 50:04 דער חידושי הרי"ם וועגן געבן א נאמען

    איינער האט געפרעגט דעם חידושי הרי"ם וואס פאר א נאמען ער זאל געבן זיין קינד. ער האט נישט געוואלט ענטפערן, און געזאגט אז יעדער טאטע וואס גיט א נאמען גיט עס מיט רוח הקודש און טרעפט דעם נאמען פונעם שורש פונעם קינד, פארוואס זאל ער זיך אוועקנעמען די געלעגנהייט.

    אין דער מעשה: דער חידושי הרי"ם

    דערציילט אין נאך 7 שיעורים ←

  3. 1:18:48 דעם בעל התניא'ס זון און די תוכחה

    דעם בעל התניא'ס זון האט אמאל געהערט די תוכחה פון פרשת בחקותי פון אן אנדערן, און איז געחלש'ט געווארן. ווען מ'האט אים אויפגעמונטערט און געפרעגט פארוואס, האט ער געענטפערט אז ביים טאטן האט ער נאר געהערט ברכות, ווייל דער טאטע האט די קללות מהפך געווען.

    אין דער מעשה: the Ba'al HaTanya, Rabbi Dov Ber

  4. 1:19:29 ר' הערשעלע זידיטשויבער ביי דער תוכחה

    ר' הערשעלע זידיטשויבער האט אמאל געליינט די תוכחה אין פרשת בחקותי און האט זיך נישט געקענט איינהאלטן; ביי איינעם פון די פסוקים האט ער אויסגעשריגן צום רבונו של עולם. דער משגיח זאגט אז ער האט דערין געזען די ברכה.

    אין דער מעשה: ר' הערשעלע זידיטשובער

געדאנקען

  1. 23:24 דער משגיח איז מחדש אז אלע פיר זאכן וואס משה האט געמוזט פרעגן געהערן צו יובל, דער שער החמישים, אזוי אז זיי זענען יא געגעבן געווארן בסיני און פונדעסטוועגן נעלם געווארן פון משה, ווייל זיי שטייען העכער פון יעדער השגה.
  2. 27:45 יין איז דער הרגש פון הארץ און ברויט איז שכל; ענינים פון יובל דערגרייכט מען מיט הרגש, דערפאר האבן דווקא נשים, די בנות צלפחד און די אשה חכמה ביי דוד המלך, מגלה געווען אז קיין איד ווערט נישט אפגעשטויסן.
  3. 34:14 דער מקושש איז געווען חייב לויטן דין וואס א בית דין מוז פסק'ענען, אבער אין דער טיפקייט וואס נאר דער רבונו של עולם ווייסט איז ער נישט געווען חייב, ווייל ער האט עס געטאן לשם שמים; אזא משפט געהערט צו דער מדריגה פון יובל.
  4. 1:03:47 דער אייבערשטער האט געהייסן עסן דעם לחם הפנים נאך ניין טעג, כאטש ער האט אויסגעזען אלט, כדי צו לערנען קעגן דעם מקלל'ס טענה אז די אידישע מחנה איז אלט און געמישט, און אז יעדער איד איז הייליג און מ'דארף אים ליב האבן.
  5. 55:22 דער משגיח טייטשט "שולמית" אלס א לשון פון מקבל זיין: כנסת ישראל באקומט דעם שלום פון די גוים אבער גיט אים נישט צוריק און מישט זיך נישט מיט זיי, פונקט פארקערט פון שלומית בת דברי וואס האט געזאגט שלום צו יעדן און דערמיט פארלוירן איר זונ'ס חלק אין דער מחנה.
  6. 1:11:42 אזוי ווי די פיר אותיות פון שם הוי"ה זענען די באהאלטענע און די אפענע חלקים פון דער תורה פארבונדן, און דער וואס לערנט נגלה באקומט דעם נסתר וואס ליגט דערין, אפילו אן אים צו פארשטיין.

וואס דער משגיח זאגט מ׳זאל ארויסנעמען

  1. 1:05:07 דער משגיח זאגט אז מ'דארף ליב האבן יעדן איד און נישט קוקן אויף אידישע פגמים.
  2. 1:18:24 דער משגיח זאגט אז די ימי הספירה, בפרט די לעצטע צוויי וואכן, זענען די צייט איבערצודרייען די שלעכטע מדות אויף גוטע און די קללות אויף ברכות, דורך קדושה.
  3. 1:25:39 דער משגיח מוטיגט זיך צו גרייטן צו שבועות מיט גוטע מדות, התמדה אין תורה, תפילה און אהבת חברים.

דערמאנט אין דעם שיעור

פערזאנען אהרן הכהן, אחימלך, דוד המלך, די טעכטער פון צלפחד, דער בעל התניא, דער הייליגער אר"י, דער חידושי הרי"ם, דער חתם סופר, דער מהר"ל פון פראג, דער מיטעלער רבי, דער נודע ביהודה, דער רמב"ן, משה רבינו, נעמי, ר' הערשעלע זידיטשובער, רבי ישמעאל בן אלישע, רבי עקיבא, רבינו בחיי, רות, רש"י, שלומית בת דברי

ערכים הרגש, השגה, יובל, לחם הפנים, מחול, עתיקא קדישא, קדושת ישראל, שם הוי"ה, שמיטה, שער החמישים, תוכחה

מעלדן א טעות אויף דעם בלאט