הגנת התיבה כמו הגנת הסוכה
קאטאלאג: פרשת השבוע נח נומ׳ 1 פאקעט גייד ז׳ 3 תשל"ד (1973–74) אידיש 1 שעה 24 מינ׳
הערן
עפענען אין דער אפליקאציע צום הערן
וועגן דעם שיעור
דער משגיח ערקלערט אז די תיבה האט באשיצט נח אזוי ווי די סוכה באשיצט א איד, דורך אירע הלכות און נישט דורך די ברעטער, און אז יעדער איד דארף היינט בויען א תיבה פון ליכטיגע ווערטער פון תורה און תפילה.
דער משגיח עפנט מיט דער גמרא אז ביי מתן תורה האבן די אומות מורא געהאט פאר א נייעם מבול, און מיט דער גמרא אז משה'ס שורש איז אינעם דור המבול: משה איז געווען נח וואס איז צוריקגעקומען צו מתקן זיין וואס ער האט נישט מתפלל געווען אויף זיין דור. די פנימיות פון רעגן איז תורה; דער דור המבול, פארזונקען אין גשמיות, האט באקומען נאר דאס חיצוניות, א מבול פון חורבן, און ביי סיני איז די זעלבע השפעה געקומען אלס תורה, געדריטלט און א קיום. פון שמיני עצרת און די ארבע מינים גייט ער איבער צו דער סוכה: איר הגנה קומט פון אירע הלכות, אזוי ווי ביי א מקוה, און זי איז אן אמבאסאדע פון הימל וואו קיין מדת הדין קען נישט צוקומען. אזוי איז נח ניצול געווארן דורך די הלכות פון דער תיבה, און דאס לערנען פרשת נח איז א המשך פון דער הגנה פון סוכה. ער ברענגט עס צו צו דער מלחמה וואס האט אויסגעבראכן יום כיפור, צו דער נבואה פון גוג ומגוג און צו משה'ס תיבה, און ער ענדיגט מיטן בעל שם טוב'ס "צהר תעשה לתיבה": יעדער איד דארף בויען א תיבה פון תורה און תפילה גרויס גענוג פאר אלע אידן.
ענינים: נח און דער מבול · סוכות · די מלחמה פון גוג ומגוג · מתן תורה ביי הר סיני · שמיני עצרת און שמחת תורה
סדר השיעור
-
0:00 א מבול ביי מתן תורה; משה אלס נח
דער משגיח עפנט מיט דער גמרא אז ווען די אומות האבן געהערט דעם רעש פון מתן תורה, האבן זיי געפרעגט בלעם צי עס קומט א מבול. דערנאך ברענגט ער די גמרא אז משה איז מרומז אין "בשגם" ביים מבול, און ער ערקלערט אז משה איז געווען נח וואס איז צוריקגעקומען מתקן צו זיין וואס ער האט נישט מתפלל געווען אויף זיין דור.
-
4:52 די פנימיות פון רעגן איז תורה
דער משגיח ערקלערט אז אין רעגן ליגט א פנימיות, תורה, און ער ברענגט דעם חתם סופר'ס פשט אין קריאת שמע און דעם קשר פון שמיני עצרת מיט שמחת תורה. דער דור המבול, פארזונקען אין גשמיות, האט באקומען נאר דאס חיצוניות, א מבול; ביי סיני איז געקומען רעגן מיט תורה, און בלעם האט געזאגט פאר די אומות אז דאס איז א סם חיים און נישט קיין חורבן.
-
12:24 פערציג טעג, אפענע הימלען, א געדריטלטע תורה
דער משגיח ווייזט אן די גלייכקייט צווישן דעם מבול און מתן תורה: ביידע פערציג טעג, און ביי ביידע האבן זיך געעפנט די הימלען. ער ברענגט די גמרא אז די תורה איז געדריטלט, און דעם מהר"ל אז יעדע זאך וואס איז א קיום איז געדריטלט, ווייזט עס אין דעם שין פון די תפילין, און ערקלערט אז בלעם'ס "שלום" מיינט א השפעה פון קיום.
-
16:48 ארבע מינים אלס כלי זיין, סוכה אלס הגנה
דער משגיח שילדערט די בענקשאפט ווען שמיני עצרת און שמחת תורה גייען אוועק. ער ברענגט דעם מדרש אז די ארבע מינים זענען כלי זיין וואס טרייבן אוועק די כוחות הרע, און די סוכה איז די הגנה, און ער דערציילט ווי לויט רבי עקיבא זענען אידן געזעסן אין סוכות ממש אין דער מלחמה מיט עוג און זענען באשיצט געווארן.
-
20:34 די הלכות פון סוכה באשיצן שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח פרעגט וואו עס ליגט די הגנה פון א שוואכע סוכה, און ענטפערט אז דאס זענען די הלכות פון סוכה וואס ברענגען אראפ אורות עליונים, אזוי ווי ביי א מקוה מטהר איז די הלכות און נישט דאס וואסער. ער ווייזט עס ביי יעקב אבינו, וואס האט נאכן אנטלויפן פון עשו געמאכט סוכות צו באשיצט ווערן.
-
25:08 די סוכה אלס אמבאסאדע פון הימל; די הלכות פון דער תיבה שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ערקלערט אז די סוכה איז ווי אן אמבאסאדע פון הימל אויף דער וועלט, וואו קיין מדת הדין קען נישט צוקומען. דערפאר האט נח, וואס האט אויך געהאט א חשבון, באקומען א באפעל צו בויען א תיבה מיט גענויע הלכות, אזוי ווי דער משכן, סוכה און מקוה; די הלכות פון דער תיבה, נישט דאס האלץ, האבן אים געראטעוועט.
-
29:38 פרשת נח איז א המשך פון סוכה שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח שילדערט די זיסקייט פון זיצן אין סוכה און די בענקשאפט ווען עס ענדיגט זיך, און ערקלערט אז דער אייבערשטער גיט א צוגאב, פרשת נח: דאס לערנען וועגן דער תיבה און אירע הלכות ציט אראפ די זעלבע הגנה אויף דער וועלט.
-
33:01 א מלחמה אין א צייט פון הגנה
דער משגיח רעדט וועגן דער שווערער צייט, ווען אסאך אידיש בלוט איז פארגאסן געווארן, און זאגט אז דער אייבערשטער האט עס אוועקגעשטעלט אין א צייט פון הגנה: יום כיפור, סוכות און פרשת נח. ער זאגט אז אויף די געפאלענע וואס זענען אומגעקומען ווייל זיי זענען אידן איז נישט קיין רחמנות, נאר אויף זייערע אלמנות און יתומים, און אז קיינער ווייסט נישט ווי גרויס די חבלי משיח האבן געדארפט זיין.
-
37:26 קיינער ווייסט נישט דעם קץ; ר' אלחנן וועגן דער מדינה
דער משגיח ברענגט די פוסקים אז די מלחמה פון גוג ומגוג וועט זיין אין תשרי, און ער באטאנט אז קיינער ווייסט נישט דעם קץ: אפילו יעקב, דניאל און די נביאים האבן עס נישט געוואוסט. ער ברענגט דעם רמב"ם וועגן רבי עקיבא און בן כוזיבא, און ר' אלחנן וואסערמאן'ס ווארט אז א גאולה קען נישט קומען דורך די וואס פירן דאס פאלק אוועק פון תורה, און ער זאגט אז די פאליטישע מדינה איז אפשר א נסיון, כאטש דער שענסטער חלק פון תורה איז היינט אין ארץ ישראל.
-
42:57 יחזקאל'ס נבואה פון גוג ומגוג
דער משגיח לערנט דורך די נבואה פון יחזקאל וואס מ'ליינט סוכות, און טייטשט "ראש" און "משך" אויף רוסלאנד און מאסקווע, און ברענגט א קבלה פונעם ווילנער גאון אז גוג ומגוג איז רוסלאנד. ער זאגט אז די נבואה איז ווי א מצוה וואס די היסטאריע מוז מקיים זיין, ברענגט די גמרא וועגן חזקיהו און סנחריב, און לערנט די פסוקים מיט רש"י וועגן דעם לאנד וואס איז צוזאמענגעקליבן פון אסאך פעלקער.
-
52:15 קידוש השם און די אנטוישונג פון סוכות
דער משגיח ענדיגט דעם סוף פון דער נבואה, א גרויסער קידוש השם, און זאגט אז נאך דעם חילול השם ווען די מלחמה האט אויסגעבראכן יום כיפור, מוז די תשובה זיין א קידוש השם. ער באטאנט אז מ'פארשטייט די פסוקים ערשט ווען זיי טרעפן, ברענגט רש"י און דעם רמב"ן אויף "ונושנתם", און רעדט וועגן דער אנטוישונג פון די וואס האבן געהאפט אויף א ישועה דעם סוכות.
-
58:53 משה אין דער תיבה: א מפלה וואס איז געווען א ישועה
דער משגיח דערציילט ווי מרים האט געזאגט נביאות אויף דער געבורט פונעם גואל, ווי משה איז באהאלטן געווען דריי חדשים און דערנאך אריינגעלייגט געווארן אין א תיבה אויף דעם טאג וואס איז שפעטער געווארן שבועות, און ווי מ'האט מרים געפרעגט וואו איז איר נבואה. מיטן מהר"ל ווייזט ער אז די אנגעזעענע מפלה איז געווען דער אנהייב פון דער גאולה, און ער זאגט אז אפשר וועט מען אויך זען אז דער סוכות איז געווען א ישועה.
-
1:04:04 פארוואס די מזלות האבן נישט געשמשט ביים מבול
דער משגיח ברענגט דעם מדרש אז די מזלות האבן נישט געשמשט ביים מבול, און פרעגט פארוואס. ער ענטפערט אז א גזירה פון חורבן אויף א באשטימטע צייט קען איבערגעהאקט ווערן דורך ליכטיגע טעג וועמענס מזל ברענגט חסד, דערפאר האבן די מזלות געמוזט אפשטעלן; דעם אייבערשטנס חסד יעצט איז געווען אז ער האט אוועקגעשטעלט דעם דין אין די ליכטיגע טעג פון יום כיפור, סוכות און פרשת נח.
-
1:08:00 "צהר תעשה לתיבה": ווערטער פון תורה און תפילה
דער משגיח ברענגט דעם בעל שם טוב אז תיבה מיינט "ווארט": יעדעס ווארט פון תורה און תפילה דארף לייכטן מיט חיות, און דאס איז די תיבה וואס ראטעוועט א איד פונעם מבול פון כפירה און יצר הרע פון עולם הזה. א מענטש וואס דאוונט אן א הארץ ווערט ארויסגעווארפן פון דער תיבה; מיט דער היינטיגער סכנה פרעגט ער ווער וועט בויען די תיבה אויב נישט די אידן וואס לערנען נאך און זאגן תהלים.
-
1:14:16 יעדער איד דארף זיין א נח
דער משגיח זאגט אז די תורה איז נצחי: אויב עס איז אמאל געווען א נח, א תיבה און א מבול, זענען זיי היינט אויך דא, ממילא דארף יעדער איד בויען א תיבה מיט מער לערנען און מער כוונה, ווייל די צייט איז קורץ. ער פארבינדט משה'ס תיבה און בת פרעה מיטן זוהר'ס "ברתא דמלכא" אין יעדעס ווארט פון תורה און תפילה, און באטאנט אז יעדער איד איז טייער און א באהאלטענער אוצר.
-
1:18:46 א תיבה גרויס גענוג פאר יעדן איד
דער משגיח קומט צוריק צו שמיני עצרת און שמחת תורה, ווען די חביבות פון יעדן איד ווערט נתגלה, און זאגט אז דער אייבערשטער רופט אפילו א ווייטן איד "מיין קינד". ער ענדיגט אז יעדער איד דארף בויען א תיבה גרויס גענוג פאר אלע אידן, מיט תורה, תפילה און די סעודות פון שבת וואס ראטעווען פון גוג ומגוג, ווייל די גוים מאכן נישט קיין חילוק צווישן אידן, און אלע וועלן האבן א חלק אין דער ישועה.
דער שיעור, אויסגעשריבן
א מבול ביי מתן תורה; משה אלס נח
דער משגיח עפנט מיט דער גמרא אין זבחים: ביי מתן תורה איז געווארן אזא גרויסער רעש, אז די אומות האבן זיך צוזאמענגעקליבן ביי בלעם און געפרעגט מיטן פסוק "השם למבול ישב" צי עס קומט א מבול. האט בלעם געענטפערט: "השם עוז לעמו יתן". א,ב,ג
דערנאך ברענגט ער די גמרא אין חולין אז משה איז מרומז אין "בשגם" ביים מבול, ווייל משה'ס שורש איז געווען נח. נח איז נענש געווארן ווייל ער האט נישט מתפלל געווען אויף זיין דור, דערפאר רופט די הפטרה דעם מבול "מי נח"; ווען ער איז צוריקגעקומען אלס משה, וואס האט געזאגט "מחני נא" פאר זיין פאלק, האט ער עס מתקן געווען. ד,ה,ו
די פנימיות פון רעגן איז תורה
יעדע גשמיות'דיגע השפעה, ערקלערט דער משגיח, האט אין זיך א פנימיות, און די פנימיות פון רעגן איז תורה. ווען א פויער זאגט אין קריאת שמע "ואספת דגנך" מיינט ער תבואה, וויין און אויל; דער חתם סופר האט געמיינט הלכות, אגדות און סודות. דער זוהר זאגט אז שמיני עצרת קומט אראפ א קוואל פון חכמה, דערפאר איז עס אויך שמחת תורה. ז,ח,ט
דער דור המבול האט געדארפט מקבל זיין די תורה, נאר ער איז געווען פארזונקען אין גשמיות, ממילא איז אראפגעקומען נאר דאס חיצוניות: א מבול, מדה כנגד מדה. ביי סיני האט גערעגנט "גשם נדבות", מיט תורה אינעווייניג. די שטערן-קוקער האבן געזען די זעלבע סימנים, נאר בלעם האט זיי געזאגט אז דאס איז א סם חיים, נישט קיין חורבן. כ,ל
פערציג טעג, אפענע הימלען, א געדריטלטע תורה
די גלייכקייט גייט ווייטער: די תורה איז אראפגעקומען פערציג טעג, אזוי ווי דער מבול, און ביי ביידע האבן זיך געעפנט די הימלען, ווי אין דער הפטרה פון שבועות און "וארובות השמים נפתחו". די גמרא אין שבת לויבט דעם אייבערשטן פאר א געדריטלטע תורה אינעם דריטן חודש, און דער מהר"ל איז מסביר אז יעדע זאך וואס איז א קיום האט א ראש, תוך און סוף. מ,נ,ס,ע
ארבע מינים אלס כלי זיין, סוכה אלס הגנה
די הלכות פון סוכה באשיצן
וואו ליגט די הגנה פון א סוכה, פרעגט דער משגיח, אז מ'בעט "ופרוס עלינו סוכת שלומך" און סכך קען נישט אפהאלטן א פייל? אין אירע הלכות: דורך זיי קומען אראפ אורות עליונים אין דער גשמיות'דיגער סוכה, און מ'זיצט אינעם שאטן פון די הלכות. אזוי אויך א מקוה מטהר איז דורך אירע הלכות, נישט דורכן וואסער. ק
די סוכה איז "צילא דמהימנותא", א טעם פון עולם הבא. דערפאר האט יעקב אבינו, ווען עשו האט אים נאכגעיאגט נאך די ברכות, געמאכט סוכות זיך צו באשיצן.
די סוכה אלס אמבאסאדע פון הימל; די הלכות פון דער תיבה
מדת הדין, ערקלערט דער משגיח, שטאמט פון עשו, אבער ביים רבונו של עולם קען נישט זיין קיין דין. די סוכה איז ווי אן אמבאסאדע פון הימל אויף דער וועלט: ווער עס זיצט דארט געפינט זיך נישט אויף דער וועלט, ממילא קען דער דין אים נישט דערגרייכן, אזוי ווי טומאה קען נישט בלייבן אין א מקוה.
פרשת נח איז א המשך פון סוכה
ווען סוכות ענדיגט זיך, זאגט דער משגיח, גיט דער אייבערשטער א צוגאב: פרשת נח, וואס איז דער זעלבער ענין ווי די סוכה. ווען אידן לערנען די פרשה, אפילו די וואס הערן עס נאר פונעם בעל קורא, ציען זיי אראפ הגנה אויף דער וועלט און זיצן ווידער אין דער תיבה, "בצלו חמדתי וישבתי", ווייל ווער עס לערנט וועגן א זאך האט א שייכות דערמיט. ת
א מלחמה אין א צייט פון הגנה
דער משגיח רעדט וועגן דער היינטיגער שווערער צייט, ווען אסאך אידיש בלוט איז פארגאסן געווארן. דער אייבערשטער האט עס געברענגט צווישן יום כיפור, סוכות און פרשת נח, אלעס צייטן פון הגנה. א איד וואס ווערט געהרג'עט ווייל ער איז א איד גייט גלייך אריין אין גן עדן; די רחמנות איז אויף די אלמנות, יתומים און פארוואונדעטע. קיינער ווייסט נישט ווי גרויס די חבלי משיח האבן געדארפט זיין.
קיינער ווייסט נישט דעם קץ
די פוסקים זאגן אז די מלחמה פון גוג ומגוג וועט זיין אין תשרי, אבער דער משגיח באטאנט אז קיינער ווייסט נישט דעם קץ: ביי יעקב איז עס פארשטעלט געווארן, און דניאל האט זיך געטעות'ט אין חשבון. דער רמב"ם ברענגט אז רבי עקיבא האט געהאלטן בן כוזיבא פאר משיח ביז ער האט געזען אז ער האט געזינדיגט. אא,אב
ר' אלחנן וואסערמאן האט געזאגט אז א גאולה קען נישט קומען דורך די וואס פירן דאס פאלק אוועק פון תורה. אפשר, זאגט דער משגיח, האט די מדינה געברענגט גרעסערע נסיונות; פונדעסטוועגן געפינט זיך היינט דער שענסטער חלק פון תורה אין ארץ ישראל.
יחזקאל'ס נבואה פון גוג ומגוג
דער משגיח לערנט די נבואה פון יחזקאל: "גוג ארץ המגוג נשיא ראש משך ותבל". ראש קען נישט מיינען א הויפט, ווייל "נשיא" שטייט שוין פריער; עס איז א פאלק, די רוסן, און משך זענען די מאסקווער. עס איז דא א קבלה פונעם ווילנער גאון אז גוג ומגוג איז רוסלאנד. מגוג און משך שטייען צווישן די בני יפת אין דער היינטיגער סדרה. אג,אד
די נבואה, ערקלערט ער, איז ווי א מצוה וואס די היסטאריע מוז מקיים זיין, אפשר נישט מיט אלע דקדוקים; די גמרא זאגט אז חזקיהו האט געקענט זיין משיח און סנחריב גוג ומגוג. ער לערנט די בעלי ברית, פרס, כוש און פוט, און רש"י'ס פשט אז גוג קומט אויף א לאנד וואס איז ניצול געווארן פון חרב, צוזאמענגעקליבן פון אסאך פעלקער. אה,או,אז,אח
קידוש השם און די אנטוישונג פון סוכות
די נבואה ענדיגט זיך אז גוג ווערט געשטראפט מיט דבר, אבני אלגביש און פייער, א גרויסער קידוש השם. עס איז געווען א גרויסער חילול השם, זאגט דער משגיח, ווען די מלחמה האט אויסגעבראכן יום כיפור, און ווייל תשובה מוז זיין תשובת המשקל, וועט דעם אייבערשטנס תשובה זיין א קידוש השם. אכ
פסוקים פארשטייט מען ערשט ווען זיי טרעפן: רש"י ברענגט אז "ונושנתם" איז א רמז ווי לאנג אידן וועלן זיין אין לאנד, און דער רמב"ן זאגט אז מ'האט עס ערשט פארשטאנען נאכן גלות. חז"ל האבן נאר מגלה געווען אז גוג ומגוג וועט זיין סוכות. אסאך האבן געהאפט אויף א ישועה דעם סוכות און זענען אנטוישט געווארן, אבער קיינער ווייסט נישט וואס עס איז באמת פארגעקומען. אל,אמ
משה אין דער תיבה
דער משגיח פארגלייכט עס מיט משה'ס געבורט. רש"י ברענגט אז מרים האט נביאות געזאגט אז איר מאמע וועט געבוירן דעם גואל. משה איז באהאלטן געווען דריי חדשים, דערנאך האט מען אים אריינגעלייגט אין א תיבה אין וואסער, אויף דעם טאג וואס איז שפעטער געווארן שבועות, און חז"ל זאגן אז מ'האט מרים געקלאפט אויפן קאפ און געפרעגט וואו איז איר נבואה. אנ,אס
פארוואס די מזלות האבן אפגעשטעלט
דער מדרש זאגט אז ביים מבול האבן די מזלות נישט געשמשט. פארוואס? א גזירה פון חורבן אויף א באשטימטע צייט קען איבערגעהאקט ווערן דורך א ליכטיגן טאג וועמענס מזל ברענגט חסד, דערפאר האבן די מזלות געמוזט אפשטעלן. דעם אייבערשטנס חסד יעצט, זאגט דער משגיח, איז געווען אז ער האט אוועקגעשטעלט דעם דין אין ליכטיגע טעג, יום כיפור, סוכות און פרשת נח, ווען אידן זענען ארומגערינגלט מיט מצוות פון הגנה. אפ
"צהר תעשה לתיבה"
דער משגיח ברענגט דעם בעל שם טוב אויף "צהר תעשה לתיבה": מאך ליכטיג דאס ווארט. יעדעס ווארט פון דאווענען און גמרא זאל מען זאגן מיט חיות, נישט קאלט און נישט פארשלאפן, ווייל יעדעס ווארט איז ממש א חלק אלוקות. די וועלט איז א מבול פון כפירה און יצר הרע, און יעדעס ווארט פון תורה און תפילה איז א תיבה וואס ראטעוועט א איד פון דערטרינקען ווערן. אצ
דער בעל שם טוב האט אמאל געזאגט "שלום עליכם" צו א איד נאכן דאווענען, ווייל ער איז מיט די געדאנקען געווען אין דאנציג: ווער עס דאוונט אן א הארץ ווערט ארויסגעווארפן פון דער תיבה. מיט דער היינטיגער סכנה פרעגט דער משגיח ווער וועט בויען די תיבה אויב נישט די אידן וואס לערנען נאך און זאגן תהלים.
יעדער איד דארף זיין א נח
די תורה איז נצחי, זאגט דער משגיח: אויב עס איז אמאל געווען א נח, א תיבה און א מבול, זענען זיי היינט אויך דא. יעדער איד דארף בויען א תיבה, מיט מער שטונדן לערנען, מער כוונה און מער תפילות, ווייל די צייט איז קורץ. משה איז אויך ניצול געווארן אין א תיבה, דורך בת פרעה, דאס "ברתא דמלכא" וואס דער זוהר געפינט אין יעדעס ווארט פון תורה און תפילה. ווי דער לעכאוויטשער האט געזאגט, איז יעדער איד א באהאלטענער אוצר פונעם מלך. אר
א תיבה גרויס גענוג פאר יעדן איד
שמיני עצרת און שמחת תורה, זאגט דער משגיח, ווערט נתגלה די חביבות פון יעדן איד; אפילו א איד וואס זעט אויס ווייט, רופט אים דער אייבערשטער "מיין קינד". ממילא דארף די תיבה זיין גרויס גענוג פאר אלעמען. תורה איז א חומה, און די גמרא זאגט אז די דריי סעודות פון שבת ראטעווען פון גוג ומגוג. די גוים מאכן נישט קיין חילוק צווישן אידן, און יעדער איד וועט האבן א חלק אין דער ישועה. אש,את
מראי מקומות
תורה
- ו Shemos 32:32 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 1:25
- ח Devarim 11:14 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 5:03
- כ Bereishis 6:4 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 8:45
- מ Bereishis 7:17 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 12:30
- ס Bereishis 7:11 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 12:30
- ר Bereishis 6:7 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 26:43
- ש Bereishis 6:8 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 26:43
- אד Bereishis 10:2 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 43:10
- אצ Bereishis 6:16 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 1:08:11
נביאים
- ה Yeshayahu 54:9 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 1:25
- נ Yechezkel 1:1 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 12:30
- אג Yechezkel 38:2 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 43:10
- או Yechezkel 38:5-6 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 46:04
- אח Yechezkel 38:8 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 46:04
- אט Yechezkel 38:11-12 52:15 טעקסט מפתח
- אכ Yechezkel 38:22-23 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 53:36
כתובים
תלמוד בבלי
- א Zevachim 116a טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 0:20
- ד Chullin 139b טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 1:25
- ע Shabbos 88a טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 12:30
- אא לכאורה Megillah 12a מפתח אינעם אויסשרייב: 37:28
- אה Sanhedrin 94a טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 46:04
- אס לכאורה Sotah 12b-13a מפתח אינעם אויסשרייב: 59:09
- אש לכאורה Bava Basra 8a מפתח אינעם אויסשרייב: 1:19:01
- את Shabbos 118a טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 1:19:01
מדרש
זוהר און קבלה
ראשונים
- פ Baal HaTurim (מקום נישט באשטימט) 14:45 מפתח
- אב לכאורה Hilchos Melachim 11:3 מפתח אינעם אויסשרייב: 37:28
- אז לכאורה Rashi on Yechezkel 38:7-8 מפתח אינעם אויסשרייב: 46:04
- אי Rambam (מקום נישט באשטימט) 53:11 מפתח
- אל לכאורה Rashi on Devarim 4:25 מפתח אינעם אויסשרייב: 56:09
- אמ לכאורה Ramban on Devarim 4:25 מפתח אינעם אויסשרייב: 56:09
- אנ לכאורה Rashi on Shemos 15:20 מפתח אינעם אויסשרייב: 59:09
- אק Rashi (מקום נישט באשטימט) 1:11:10 מפתח
אחרונים און חסידות
תפילה און פיוט
עיקרי הדברים
- 5:03 די פנימיות פון רעגן איז תורה; דער מבול איז געווען דאס חיצוניות פון דער זעלבער השפעה וואס האט געדארפט ברענגען די תורה אין נח'ס צייטן.
- 21:42 די סוכה באשיצט נישט מיט איר סכך נאר מיט אירע הלכות, אזוי ווי א מקוה מטהר איז דורך אירע הלכות און נישט דורך דאס וואסער.
- 27:35 נח איז ניצול געווארן דורך די הלכות פון דער תיבה, נישט דורך דעם קאסטן אליין; די תיבה איז געווען א סוכה.
- 30:42 דאס לערנען פרשת נח נאך סוכות איז א המשך פון דער הגנה פון סוכה איבער כלל ישראל.
- 1:08:18 יעדעס ווארט פון תורה און תפילה איז א תיבה וואס ראטעוועט א איד פונעם מבול פון עולם הזה, און מ'דארף עס זאגן מיט ליכטיגקייט און חיות.
- 1:14:35 יעדער איד דארף בויען א תיבה פאר גאנץ כלל ישראל, ווייל יעדער איד איז טייער ביים רבונו של עולם.
קושיות און תירוצים
-
קשיא: 0:26 פארוואס האבן די אומות געמיינט אז עס קומט א מבול ווען די תורה איז געגעבן געווארן?
תירוץ: 9:51 די פנימיות פון רעגן איז תורה, און דער מבול איז געווען דאס חיצוניות פון דער השפעה וואס האט געדארפט ברענגען תורה; ביי סיני זענען באוויזן געווארן די זעלבע סימנים, ממילא האבן די שטערן-קוקער געזען וואס עס איז געווען אין נח'ס צייטן.
-
קשיא: 1:30 פארוואס איז משה'ס שורש מרומז דווקא ביים מבול?
תירוץ: 2:38 משה איז געווען נח וואס איז צוריקגעקומען מתקן צו זיין נח'ס פעלער וואס ער האט נישט מתפלל געווען פאר זיין דור, דורכן זאגן "מחני נא" פאר זיין דור.
-
קשיא: 13:48 פארוואס איז די תורה געדריטלט?
תירוץ: 14:13 דער מהר"ל איז מסביר אז יעדע זאך וואס איז א קיום האט א ראש, תוך און סוף, און די תורה איז דער קיום פון דער וועלט.
-
קשיא: 20:34 וויאזוי קען א שוואכע סוכה באשיצן א איד א גאנץ יאר?
תירוץ: 21:42 נישט דער גשמיות'דיגער סכך נאר אירע הלכות באשיצן, ווייל זיי ברענגען אראפ אורות עליונים, אזוי ווי ביי א מקוה מטהר איז די הלכות און נישט דאס וואסער.
-
קשיא: 27:33 פארוואס האט נח באקומען א באפעל צו בויען א תיבה מיט גענויע הלכות און נישט סתם א קאסטן?
תירוץ: 27:52 ווייל די הלכות פון דער תיבה, אזוי ווי די הלכות פון משכן, סוכה און מקוה, האבן אראפגעצויגן די הגנה; דאס האלץ אליין וואלט אים נישט געקענט ראטעווען.
-
קשיא: 1:04:18 פארוואס האבן די מזלות נישט געשמשט ביים מבול?
תירוץ: 1:04:39 א גזירה פון חורבן אויף א באשטימטע צייט קען איבערגעהאקט ווערן דורך ליכטיגע טעג וועמענס מזל ברענגט חסד, דערפאר האבן די מזלות געמוזט אפשטעלן כדי די גזירה זאל מקוים ווערן.
מעשיות
-
59:21 משה אין דער תיבה אום שבועות
מרים האט געזאגט נביאות אז איר מאמע וועט געבוירן דעם וואס וועט ארויסנעמען די אידן פון מצרים. משה איז באהאלטן געווען דריי חדשים, און ווען מ'האט געווארט אז די מצריים וועלן קומען זוכן, האט מען אים אריינגעלייגט אין א תיבה און אריינגעשטעלט אין וואסער, אויף דעם טאג וואס איז שפעטער געווארן שבועות. חז"ל זאגן אז מ'האט מרים געקלאפט אויפן קאפ און געפרעגט וואו איז איר נבואה; דער טאג פון האפענונג האט אויסגעזען ווי די גרעסטע מפלה, און דאך האט עס געפירט אז משה איז אויפגעוואקסן אין פרעה'ס הויז און צו דער גאולה.
אין דער מעשה: משה רבינו, מרים, פרעה
-
1:11:34 דעם בעל שם טוב'ס "שלום עליכם" נאכן דאווענען
דער בעל שם טוב האט אמאל געזאגט "שלום עליכם" צו א איד נאכן דאווענען, אזוי ווי מ'באגריסט איינעם וואס קומט צוריק פון א רייזע, ווייל ביים דאווענען איז ער געווען מיט די געדאנקען אין דאנציג. דער משגיח לערנט דערפון אז א מענטש וואס דאוונט אן א הארץ ווערט ארויסגעווארפן פון דער תיבה פון תפילה.
אין דער מעשה: דער הייליגער בעל שם טוב
געדאנקען
- 9:51 דער מבול און מתן תורה זענען געווען די זעלבע השפעה: די אומות האבן ריכטיג דערשפירט ביי סיני די סימנים פונעם מבול, נאר וואס אין נח'ס צייטן איז געקומען אלס חיצוניות, חורבן, איז ביי סיני געקומען אלס איר פנימיות, תורה.
- 2:58 משה'ס "מחני נא" פאר זיין דור האט מתקן געווען נח'ס פעלער וואס ער האט נישט מתפלל געווען פאר זיין דור; דער מבול הייסט "מי נח" צוליב דעם פעלער.
- 15:14 דער שין אויף די תפילין של ראש, מיט דריי און מיט פיר קעפלעך און מיט דער גימטריא דריי הונדערט, דריקט אויס די געדריטלטקייט פון תורה וואס מאכט זי פאר א קיום, דאס היפך פונעם מבול.
- 25:44 די סוכה איז אן אמבאסאדע פון הימל אויף דער וועלט: ווער עס זיצט דארט געפינט זיך ווי נישט אויף דער וועלט, ממילא קען דער דין אויף דער וועלט אים נישט דערגרייכן, אזוי ווי טומאה קען נישט בלייבן אין א מקוה.
- 1:04:39 די מזלות האבן אפגעשטעלט ביים מבול, ווייל איין ליכטיגער טאג וועמענס מזל ברענגט חסד וואלט געקענט איבערהאקן א גזירה פון חורבן אויף א באשטימטע צייט.
- 1:15:32 משה'ס תיבה און נח'ס תיבה זענען איין ענין: דער ערשטער גלגול איז ניצול געווארן פונעם מבול דורך א תיבה, דער צווייטער דורך א תיבה און בת פרעה, וואס איז כנגד דעם "ברתא דמלכא" וואס געפינט זיך אין יעדעס ווארט פון תורה און תפילה.
וואס דער משגיח זאגט מ׳זאל ארויסנעמען
- 30:54 דער משגיח זאגט אז דאס לערנען פרשת נח, אויך דאס הערן פונעם בעל קורא, ציט אראפ הגנה אויף כלל ישראל.
- 1:08:18 דער משגיח זאגט אז יעדעס ווארט פון תפילה און תורה זאל מען זאגן מיט ליכטיגקייט, חיות און התלהבות, נישט קאלט און נישט פארשלאפן.
- 1:14:35 דער משגיח רופט יעדן איד צו בויען יעצט א תיבה: צוצולייגן שטונדן לערנען, מער כוונה ביים דאווענען און מער תפילות.
- 1:20:52 דער משגיח זאגט אז מ'דארף מאכן די תיבה גרויס גענוג פאר יעדן איד, אויך פאר די וואס זענען ווייט פון תורה, ווייל יעדער איד איז טייער ביים רבונו של עולם.
דערמאנט אין דעם שיעור
פערזאנען בלעם, בר כוכבא, דניאל, דער הייליגער בעל שם טוב, דער ווילנער גאון, דער חתם סופר, דער מהר"ל פון פראג, חזקיהו המלך, יחזקאל הנביא, יעקב אבינו, מרים, משה רבינו, נח, סנחריב, עשו, פרעה, ר' אלחנן וואסערמאן, רבי מרדכי לעכאוויטשער, רבי עקיבא, רש"י
ערכים ארבעה מינים, גוג ומגוג, חבלי משיח, חיצוניות, מבול, מדת הדין, מזל, מקוה, מתן תורה, סוכה, פנימיות, צהר תעשה לתיבה, צילא דמהימנותא, קידוש השם, שמיני עצרת, תיבה