דור המבול ודור הפלגה - האם אנחנו מתקנים חטאם?

קאטאלאג: פרשת השבוע נח נומ׳ ⁨4⁩ פאקעט גייד ז׳ 3 תש"מ (1979–80) אידיש 1 שעה 20 מינ׳

הערן

  1. אראפלאדן · לענג 1 שעה 20 מינ׳

עפענען אין דער אפליקאציע צום הערן

נאטיצן נאטיצן צוגעגרייט דורך AI פון דער רעקארדירונג; נישט איבערגעקוקט, און נישט דעם משגיח׳ס ווערטער. דער מקור איז די רעקארדירונג.

וועגן דעם שיעור

דער משגיח ערקלערט אז די נשמות פון דור המבול און דור הפלגה קומען אלץ צוריק כדי זיך מתקן צו זיין, און אז פרשת נח רופט יעדן איד זיך צו פרעגן צי ער האט מתקן געווען זייערע חסרונות, מיט גוטע מידות און מיט תורה וואס מ'לערנט מיט פנימיות און ליכטיגקייט.

דער משגיח עפנט מיטן פסוק "בינו שנות דור ודור", וואס חז"ל לערנען אז מ'דארף זיך מתבונן זיין אין דור המבול און אין דור הפלגה. ער ברענגט פונעם אריז"ל אז זייערע נשמות זענען מגולגל געווארן אין מצרים און נאכאמאל און נאכאמאל, און ער פרעגט צי מיר האבן זיי שוין מתקן געווען: דער דור המבול האט געמאכט די עבירות פאר א געזעץ, און זייער חסרון איז געווען שלעכטע מידות. א מעשה מיט קנאה ביי א חתונה און א פאסירונג אין א שול ווייזן דאס אויס. דערנאך ערקלערט ער דעם כח פון א מענטש צו בויען אדער צו חרוב מאכן די בריאה, פארוואס נח'ס חלק און ארץ ישראל זענען געבליבן גאנץ, און אז דער מבול איז געווען די חיצוניות פון א תורה וואס דער דור האט נישט געוואלט, וואס איז שפעטער געגעבן געווארן דורך משה רבינו, דעם גלגול פון נח. פרשת נח איז א המשך פון דער סוכה פון תשרי: די תיבה, ווי די סוכה, איז געבויט פון שמות פון השם יתברך. היינט, אן די גרויסע צדיקים, דארף מען אנטלויפן אין דער "תיבה", דאס ליכטיגע ווארט פון תורה און תפילה, און ארבעטן אויף גוטע מידות.

ענינים: נח און דער מבול · גלגולים און תיקון הנשמות · מידות טובות

סדר השיעור

  1. 0:00 בינו שנות דור ודור: ווער זענען געווען די דורות? שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח עפנט מיטן ציווי "בינו שנות דור ודור", וואס חז"ל זאגן גייט אויף דור המבול און דור הפלגה. ער ברענגט פונעם אריז"ל אז זייערע נשמות זענען מגולגל געווארן אין מצרים און האבן מקבל געווען די תורה, און פרעגט צי מיר זענען נישט אויך נאך די זעלבע נשמות וואס זענען נאך נישט בעסער געווארן.

  2. 5:33 די חטאים: שלעכטע מידות געמאכט פאר א געזעץ שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח שטעלט אפ דעם דור המבול, וואס איז געווען פארזונקען אין גשמיות און שלעכטע מידות, קעגן דעם איבערקלוגן דור הפלגה וואס האט געוואלט ארויפגיין אין הימל. ער שטעלט זיך אויפן מדרש אז דער דור המבול האט פארשריבן די עבירות אלס געזעץ, גלייכט עס צו היינטיגע געזעצן, און זאגט אז דרך ארץ קדמה לתורה: יעדער דארף זיך פרעגן צי ער איז ווי זיי אדער ווי נח.

  3. 12:03 דער קנאי ביי דער חתונה; די נשמות קומען צוריק

    דער משגיח דערציילט פון א שוסטער אין ליטע וואס איז רייך געווארן און געמאכט א שיינע חתונה, וואו א קנאי האט אים מבזה געווען ביי דער חופה, און פון רבי ישראל סאלאנטער'ס ווארט אז די רבנים וועלן דארפן געבן א דין וחשבון פארוואס זיי האבן נישט געלערנט מוסר. דערנאך רעכנט ער אויס ווי די נשמות זענען צוריקגעקומען, אין מצרים און אין עדת קרח, און פרעגט צי מיר האבן נאך אלע מבולים פון די דורות שוין מתקן געווען די מידות.

  4. 16:13 א פאסירונג אין שול און דער חיוב צו לערנען די פרשה שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח באשרייבט א פאסירונג ראש חודש אין א שול, וואו דער עולם האט זיך אנגעכאפט אין דעם וואס האט געהאט פתיחה, און פרעגט צי מיר האבן זיך שוין גערייניגט פון די מידות פונעם דור המבול. ער זאגט אז דער תפקיד דאס מתקן צו זיין גייט ביז משיח, פירט די חטאים צוריק צו קין, און זאגט אז די וואך איז א ספעציעלע מצוה צו לערנען די פרשה מיט עיון, מיטן רמב"ן, תרגום יונתן, רבינו בחיי און די מדרשים.

  5. 22:01 דעם מענטשנס כח איבער דער בריאה; נח'ס חלק

    לויט דעם דרך ה' און דעם נפש החיים ערקלערט דער משגיח אז א מענטש מיט א חלק אלוק ממעל קאנטראלירט די בריאה: יעדער אבר און גיד איז א קנעפל וואס איז מקושר צו די עולמות, און מיט מצוות בויט ער און מיט עבירות צעשטערט ער. ביזן דור הפלגה האבן אלע מענטשן געהאט דעם כח; דער דור המבול האט אפילו די בהמות מקלקל געווען. נח'ס חלק, די בהמות וואס זענען געקומען צו דער תיבה און ארץ ישראל, האט נישט געזינדיגט און איז נישט פארפלייצט געווארן.

  6. 30:14 די תורה וואס דער דור המבול האט נישט געוואלט; נח און משה שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח ברענגט די גמרא אז ביי מתן תורה האבן די אומות מורא געהאט פון א נייעם מבול, און די גמרא וואס לערנט משה ארויס פון "בשגם". ער ערקלערט מיטן מדרש אז דער אייבערשטער האט געוואלט געבן דעם דור המבול די תורה און זיי האבן נישט געוואלט, און מיטן זוהר אז נח, וואס איז געפאלן און האט נישט מתפלל געווען אויף זיין דור, איז מגולגל געווארן אין משה רבינו, וואס האט זיך מוסר נפש געווען פאר זיין דור און מקבל געווען די תורה.

  7. 39:07 פנימיות און חיצוניות: רעגן און תורה

    דער משגיח ערקלערט אז יעדע זאך האט א פנימיות און א חיצוניות, און אז די תורה ווערט אנגערופן מים. ער ברענגט דעם חתם סופר און דעם מדרש אויף דגן, תירוש און יצהר, און זאגט אז שמיני עצרת בעט מען אויף דער פנימיות פונעם גשם, וואס איז תורה. אין נח'ס צייטן איז די תורה אראפגעקומען נאר אין איר חיצוניות, די ארבעים יום וארבעים לילה רעגן, ווייל דער דור האט נישט געוואלט די פנימיות.

  8. 45:14 מתן תורה אונטער די מזלות פונעם מבול

    דער משגיח ערקלערט אז ביי מתן תורה איז די אויסשטעל פון די מזלות געווען די זעלבע ווי ביים מבול, דערפאר האבן די אומות געמיינט אז עס קומט א מבול; דער תירוץ איז געווען אז עס קומט א תורה משולשת, וואס, ווי דער מהר"ל ערקלערט אויפן אות שין, האט א קיום און איז נישט קיין חורבן. דער דור המבול האט באקומען נאר די חיצוניות, און מתן תורה האט אראפגעברענגט די חמדה גנוזה, די פנימיות פון דער תורה.

  9. 50:13 תשרי בויט א סוכה פון הגנה

    דער משגיח ערקלערט אז די גאנצע עבודה פון תשרי איז צו בויען א סוכה, אן ארט וואו מ'איז באשיצט פון שלעכטע כוחות. מיטן סידור פונעם בעל התניא אויף "בכסה ליום חגנו" ווייזט ער אז מ'הייבט אן בויען די סוכה פון ראש השנה. אזוי ווי די סוכות וואו כלל ישראל איז געזעסן אפילו אין מלחמה, איז די סוכה א רוחניות'דיגע הגנה פון בטחון, און איר הגנה גייט מיט מיט א איד א גאנץ יאר, און דאס איז די שמחה פון שמיני עצרת.

  10. 55:55 די תיבה אלס א סוכה פון שמות השם

    דער משגיח זאגט אז פרשת נח, דער ערשטער שבת נאך תשרי, גיט א נייע סוכה: די תיבה, א שוואכע קאסטן פון האלץ מיט פעך וואס האט אויסגעהאלטן די קאכנדיגע וואסערן. א סוכה באשיצט ווייל זי איז געמאכט פון הלכות, די שמות פון השם, ווי "מגדל עז שם ה'". ער ברענגט די גימטריא פון סוכה, און ווייזט אז אויך די מאסן פון דער תיבה זענען דעם אייבערשטנס נאמען.

  11. 1:00:39 פרשת נח איז א המשך פון סוכות; נח אליין איז געווען די הגנה

    דער משגיח זאגט אז ווען תשרי גייט אוועק, טראגט מען אריין איר סוכה און דעם גשם פון תורה פון שמיני עצרת אין יאר אריין דורכן לערנען פרשת נח מיט עיון, ווייל די תורה איז נצחי. מיט "סר צלם" און רש"י ערקלערט ער אז דער צדיק איז דער שאטן פון זיין דור, און מיטן חלום פונעם ישמח משה, אז דער גן עדן איז געווען אינעם תנא, ענדיגט ער אז נח איז נישט אריין אין דער תיבה: די תיבה איז געווען אין נח.

  12. 1:06:36 אן אונזערע צדיקים: תורה, עבודה, גמילות חסדים

    דער משגיח זאגט אז אין די פריערדיגע דורות זענען געווען גרויסע צדיקים וואס האבן באשיצט די וועלט, ווי דער סאטמארער רב, און היינט זענען מיר געבליבן אליין און מוזן אנטלויפן צו דער תיבה, דאס ווארט, ווי דער בעל שם טוב ערקלערט "צהר תעשה לתבה". ער ערקלערט דאס ווארט פון שמעון הצדיק, דער לעצטער פון די אנשי כנסת הגדולה: די וועלט שטייט נישט אויף זיי, נאר אויף תורה, עבודה און גמילות חסדים, און דערפאר מוז מען זיך יעצט נעמען דערצו, לערנען און דאווענען מיט ליכטיגקייט.

  13. 1:14:16 פנימיות, גוטע מידות, און אנטלויפן אין דער תיבה

    דער משגיח ענדיגט אז מ'דארף לערנען און דאווענען מיט פנימיות און האבן גוטע מידות, וואס איז קיין סתירה נישט צו זיין א תלמיד חכם אדער א חסיד; דער חומש שרייבט די שלעכטע מידות פונעם דור המבול, די הכנה צו תורה וואס זיי האבן נישט געהאט. ער ענדיגט מיט רבי שרגא פייוול מענדלאוויטש'ס פשט אינעם בעל שם טוב: די היינטיגע וועלט איז א מבול, און מ'ווערט געראטעוועט נאר דורכן אנטלויפן אין דער ליכטיגער תיבה, די גמרא, חומש און תהלים, און ער שליסט מיט א תפילה.

דער שיעור, אויסגעשריבן

בינו שנות דור ודור: ווער זענען געווען די דורות?

0:38

דער משגיח עפנט מיטן פסוק "בינו שנות דור ודור", וואס חז"ל זאגן גייט אויף דעם דור המבול און דעם דור הפלגה. דער אייבערשטער הייסט יעדן איד זיך אריינטראכטן אין זיי, כדי מ'זאל זיך פון זיי עפעס אפלערנען אויף אלע דורות. א

2:44

ער ברענגט פונעם אריז"ל אז די נשמות זענען מגולגל געווארן אין מצרים, האבן געליטן "וימררו את חייהם", זענען ארויס פון מצרים און האבן מקבל געווען די תורה. דער אייבערשטער שיקט זיי אלץ צוריק, אזוי ווי מ'ווארפט אריין א מאטעריאל נאכאמאל אין א מאשין ביז עס קומט ארויס גוט. ממילא פרעגט דער משגיח: ווער זענען זיי געווען, און זענען מיר שוין בעסער געווארן? ב

די חטאים: שלעכטע מידות געמאכט פאר א געזעץ

5:50

דער משגיח שטעלט אפ די צוויי חטאים. דער דור המבול איז געווען פארזונקען אין גשמיות און שלעכטע מידות, און דער דור הפלגה איז געווען צו קלוג און האט געוואלט ארויפגיין אין הימל. דאס ערגסטע ביים דור המבול, ערקלערט ער פונעם מדרש, איז געווען וואס זיי האבן פארשריבן די עבירות אלס געזעץ. א פריוואטע עבירה איז א חשבון פון א מענטש מיטן אייבערשטן; ווען עס ווערט א געזעץ און א קולטור, שעמט מען זיך שוין נישט, אזוי ווי ער זאגט עס קומט פאר היינט אין פארשידענע מדינות. ג

10:39

נאך די דורות קומען די אבות הקדושים, ווייל דרך ארץ קדמה לתורה. ער ברענגט פון רבינו בחיי אז די אנשי סדום זענען געווען דער דור הפלגה צוריקגעקומען, נאך אלץ נישט מתוקן. דערפאר דארף יעדער זיך פרעגן צי ער איז אין מידות און איידלקייט ווי זיי, אדער ווי נח, א צדיק תמים בדורותיו. ו,ז,ח

דער קנאי ביי דער חתונה

12:06

דער משגיח דערציילט פון א שוסטער אין ליטע וואס איז רייך געווארן און געמאכט א שיינע חתונה. א קנאי וואס האט דאס נישט געקענט צוקוקן איז צוגעלאפן צו דער חופה מיט א צעריסענעם שוך און געפרעגט פאר אלעמען וויפיל עס קאסט צו פארריכטן. רבי ישראל סאלאנטער האט געזאגט אז די רבנים וועלן דארפן געבן א דין וחשבון פארוואס זיי האבן נישט געלערנט מוסר.

15:11

די נשמות, זאגט ער ווייטער, זענען צוריקגעקומען אין מצרים און נאכאמאל אין עדת קרח, וואס רבינו בחיי פארבינדט מיטן דור הפלגה, און האבן נאך אלץ נישט מתקן געווען די מידות. יעצט איז דער תיקון איבערגעלאזט צו אונז. ט

א פאסירונג אין שול און דער חיוב צו לערנען די פרשה

16:30

דער משגיח באשרייבט א ראש חודש אין א חסידישע שול, וואו דער ספר תורה וואס מ'האט ארויסגענומען איז נאך געווען אויפגעדרייט צו בראשית, און מ'האט געמוזט דרייען ביז פינחס. דער אומגעדולדיגער עולם האט אנגעהויבן פאדערן צו וויסן ווער עס האט געהאט פתיחה, ווי א גאנצע חקירה. ער פרעגט צי מיר האבן זיך שוין גערייניגט פון די מידות פונעם דור המבול.

18:40

דער תפקיד, זאגט ער, גייט ביז משיח, ווייל די חטאים גייען צוריק ביז קין. דערפאר איז די וואך דא א ספעציעלע מצוה: זיך אוועקזעצן מיט א גרויסן חומש, לערנען די פרשה מיט עיון מיט די מפרשים און מדרשים, און זען וואס חז"ל ווילן אז מ'זאל זיך מתבונן זיין.

דעם מענטשנס כח איבער דער בריאה; נח'ס חלק

22:47

פונעם רמח"ל אין דרך ה' און פונעם אנהייב נפש החיים ערקלערט דער משגיח אז א מענטש מיט א חלק אלוק ממעל קאנטראלירט די בריאה אזוי ווי דער אייבערשטער. יעדער אבר און גיד זיינער איז א קנעפל וואס איז מקושר צו די עולמות; מיט א מצוה בויט ער און מיט אן עבירה צעשטערט ער. דאס איז די טענה פון "כי לא יבינו": מענטשן פארשטייען נישט ווי מעכטיג זיי זענען. י,כ,ל

25:01

דער מענטש איז אריינגעשטעלט געווארן אין גן עדן "לעבדה ולשמרה", וואס חז"ל לערנען מצוות עשה און מצוות לא תעשה. ביזן דור הפלגה האבן אלע מענטשן געהאט דעם כח; דערנאך איז ער געגעבן געווארן נאר צו אברהם אבינו און זיינע קינדער. דער דור המבול האט אזוי פיל שלעכטס ממשיך געווען אז אפילו די בהמות זענען מקולקל געווארן. מ

27:49

נאר נח האט נישט געזינדיגט, ממילא האט זיין חלק נישט געזינדיגט: די בהמות וואס זענען געקומען צו דער תיבה, ווי חז"ל זאגן. דער זוהר זאגט אז נח איז בחינת שבת, און ארץ ישראל, די זיבעטע פון די לענדער לויטן פרקי דרבי אליעזר, איז געווען זיין חלק, דערפאר איז זי נישט פארפלייצט געווארן, "לא גשמה ביום זעם". נ,ס,ע,פ

די תורה וואס זיי האבן נישט געוואלט; נח און משה

30:14

דער משגיח ברענגט די גמרא אין זבחים: ביי מתן תורה האבן זיך די אומות פארזאמלט צו בלעם, מיט מורא פון א מבול, און ער האט געענטפערט "ה' למבול ישב", דער אייבערשטער האט געשוואוירן נישט צו ברענגען קיין מבול, נאר "ה' עז לעמו יתן", ער גיט די תורה צו זיין פאלק. ער ברענגט אויך די גמרא אין חולין וואס געפינט משה אין "בשגם", און פרעגט וואס ביידע מיינען. צ,ק,ר,ש,ת

32:31

דער מדרש זאגט אז דער אייבערשטער האט געוואלט געבן דעם דור המבול תורה, קרבנות און תפילה, און זיי האבן נישט געוואלט, "ימותו ולא בחכמה". דער זוהר זאגט אז נח האט אנגעהויבן מיט "איש צדיק" און איז אראפגעפאלן צו "איש האדמה", און ביי משה איז פונקט פארקערט, ער ענדיגט מיט "איש האלקים". נח איז מגולגל געווארן אין משה רבינו, און דורך אים איז די תורה געגעבן געווארן. אא,אב,אג,אד,אה

36:58

נח'ס חסרון איז געווען אז ער האט נישט מתפלל געווען אויף זיין דור, און דערפאר רופן חז"ל דעם מבול "מי נח", פונעם פסוק אין דער הפטרה. משה רבינו האט דאס מתקן געווען ווען ער האט זיך מוסר נפש געווען פאר זיין דור: "מחני נא מספרך". או,אז

פנימיות און חיצוניות: רעגן און תורה

39:34

דער משגיח ערקלערט אז יעדע זאך האט א חיצוניות און א פנימיות, ווי א גוף מיט א נשמה, און די תורה ווערט אנגערופן מים. דער חתם סופר שרייבט אז דגן, תירוש און יצהר אין קריאת שמע מיינען הלכות, אגדות און סודות התורה, ווי דער מדרש לערנט; לא על הלחם לבדו יחיה האדם. אח,אט,אי

42:34

שמיני עצרת בעט מען אויף גשם, אבער די פנימיות פונעם גשם איז תורה, ווייל נאך "ישב רוחו יזלו מים" קומט "מגיד דבריו ליעקב". אין נח'ס צייטן האט די תורה געדארפט אראפקומען, און זי איז אראפגעקומען, נאר די חיצוניות: א רעגן ארבעים יום וארבעים לילה, ווייל דער דור האט נישט געוואלט די פנימיות. אכ,אל

מתן תורה אונטער די מזלות פונעם מבול

45:40

ביי מתן תורה, ערקלערט דער משגיח, איז די אויסשטעל פון די מזלות געווען די זעלבע ווי ביים מבול, דערפאר האבן די אומות געמיינט אז עס קומט א מבול. די גמרא אין שבת רעדט פון א תורה משולשת אין חודש השלישי, און דער מהר"ל ערקלערט אז דריי, ווי דער אות שין, מיינט קיום; דאס איז נישט קיין חורבן. אמ

49:24

דער דור המבול האט באקומען נאר די חיצוניות; יעצט איז אראפגעקומען די חמדה גנוזה, די פנימיות פון דער תורה, און זי איז שלימות און נישט קיין מבול. אנ

תשרי בויט א סוכה

50:49

דער משגיח זאגט אז די גאנצע עבודה פון תשרי איז צו בויען א סוכה, א הגנה פון שלעכטע כוחות. דער סידור פונעם בעל התניא טייטשט "בכסה ליום חגנו" אויף דער סוכה, וואס מ'הייבט אן בויען מיטן שופר פון ראש השנה; דעמאלט איז זי פארדעקט, און סוכות ווערט זי אנטפלעקט. אס,אע

53:11

אפילו ביי דער מלחמה מיט סיחון ועוג האט כלל ישראל געוואוינט אין סוכות, באשיצט נישט פון ווענט נאר פונעם אייבערשטן. א איד אין א שוואכע סוכה זאגט "בצל כנפיך", און די וואס פארלאזן זיך אויף אים פרייען זיך, "ותסך עלימו". די סוכה גייט מיט מיט אים א גאנץ יאר, ווי מ'זיצט שמיני עצרת נאך אין איר אן א ברכה; דאס איז די שמחה פון שמיני עצרת. אפ,אצ,אק

די תיבה אלס א סוכה פון שמות השם

55:55

ווען תשרי גייט אוועק פילט זיך א איד בארויבט, אבער דער ערשטער שבת פון חשון איז פרשת נח, און די תיבה איז אויך א סוכה: אביסל האלץ פארשמירט מיט פעך, וואס זיצט אין די קאכנדיגע וואסערן וואס חז"ל דערציילן. אר

57:13

א סוכה באשיצט ווייל זי איז געמאכט פון הלכות, וואס זענען שמות פון השם, "מגדל עז שם ה'". אין ספרים שטייט אז סוכה איז בגימטריא צוויי שמות, און אויך די מאסן פון דער תיבה אין דער פרשה מאכן דעם אייבערשטנס נאמען. אש,את

פרשת נח איז א המשך פון סוכות

1:00:58

דער משגיח זאגט אז די אותיות פון דער פרשה זענען א המשך פון דער סוכה: ווער עס לערנט זי מיט עיון האלט די הגנה פון תשרי און דעם גשם פון תורה פון שמיני עצרת א גאנץ יאר, ווייל די תורה איז נצחי און נישט באגרעניצט צו א צייט.

1:04:13

"סר צלם", טייטשט רש"י, מיינט אז זייער צדיק, זייער שאטן, איז אוועק. דער יטב לב שרייבט דעם חלום פונעם ישמח משה, אז דער גן עדן איז געווען אינעם תנא, נישט דער תנא אין גן עדן. אזוי אויך איז נח נישט אריין אין דער תיבה; די תיבה איז געווען אין נח. בא,בב,בג

אן אונזערע צדיקים: תורה, עבודה, גמילות חסדים

1:06:54

אין די פריערדיגע דורות זענען געווען גרויסע צדיקים, ווי דער סאטמארער רב, וואס האבן באשיצט די וועלט. היינט זענען מיר געבליבן אליין און מוזן אנטלויפן צו דער תיבה, וואס דער בעל שם טוב טייטשט אין "צהר תעשה לתבה" אויף דאס ווארט: יעדעס ווארט פון תפילה און תורה דארף לייכטן, און נישט געלערנט ווערן נאר כדי זיך צו פארמעסטן. בד

1:10:45

ער ערקלערט דאס ווארט פון שמעון הצדיק. די אנשי כנסת הגדולה זענען אוועק איינס נאכן אנדערן ביז ער איז אליין געבליבן, און דער עולם האט מורא געהאט ווער וועט זיי באשיצן. האט ער געזאגט אז די וועלט שטייט אויף תורה, עבודה און גמילות חסדים, נישט אויף זיי. אויך דער סאטמארער רב איז געווען אזא לעצטער; יעצט מוז יעדער זיך אליין נעמען דערצו. בה

פנימיות, גוטע מידות און די תיבה

1:14:20

דער משגיח ענדיגט אז מ'דארף לערנען און דאווענען מיט פנימיות, נישט ווי דער דור המבול, און ארבעטן אויף גוטע מידות; צו זיין א מענטש איז קיין סתירה נישט צו זיין א תלמיד חכם אדער א חסיד. דער חומש שרייבט זייערע שלעכטע מידות, די הכנה צו תורה וואס זיי האבן נישט געהאט.

1:17:14

ער שליסט מיט רבי שרגא פייוול מענדלאוויטש'ס פשט אינעם בעל שם טוב: די היינטיגע וועלט איז א מבול פון פריצות און א שלעכטע קולטור, און מ'ווערט געראטעוועט נאר דורכן אנטלויפן אין א ליכטיגער תיבה, די גמרא, חומש און תהלים. ער ענדיגט מיט א תפילה אז מ'זאל בויען און נישט צעשטערן.

מראי מקומות

תורה

  1. א Devarim 32:7 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 0:38
  2. ב Shemos 1:14 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 2:44
  3. ד Bereishis 6:12 8:57 טעקסט מפתח
  4. ח Bereishis 6:9 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 10:39
  5. מ Bereishis 2:15 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 25:01
  6. ת Bereishis 6:3 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 30:14
  7. אד Bereishis 9:20 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 32:31
  8. אה Devarim 33:1 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 32:31
  9. אז Shemos 32:32 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 36:58
  10. אי Devarim 8:3 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 39:34
  11. אל Bereishis 7:12 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 42:34
  12. את Bereishis 6:15 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 57:13
  13. בא Bamidbar 14:9 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 1:04:13
  14. בד Bereishis 6:16 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 1:06:54

נביאים

  1. ע Yechezkel 22:24 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 27:49
  2. או Yeshayahu 54:9 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 36:58

כתובים

  1. ל Tehillim 28:5 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 22:47
  2. ק Tehillim 29:10 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 30:14
  3. ר Tehillim 29:11 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 30:14
  4. אב לכאורה Iyov 4:21 מפתח אינעם אויסשרייב: 32:31
  5. אכ Tehillim 147:18-19 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 42:34
  6. אע Tehillim 81:4 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 50:49
  7. אפ לכאורה Tehillim 17:8 מפתח אינעם אויסשרייב: 53:11
  8. אצ Tehillim 5:12 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 53:11
  9. אש Mishlei 18:10 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 57:13

משנה

  1. בה Avos 1:2 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 1:10:45

תלמוד בבלי

  1. נ לכאורה Sanhedrin 108b מפתח אינעם אויסשרייב: 27:49
  2. צ Zevachim 116a טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 30:14
  3. ש Chullin 139b טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 30:14
  4. אמ Shabbos 88a טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 45:40
  5. אנ לכאורה Shabbos 88b מפתח אינעם אויסשרייב: 49:24
  6. אק לכאורה Sukkah 47a מפתח אינעם אויסשרייב: 53:11
  7. אר לכאורה Sanhedrin 108b מפתח אינעם אויסשרייב: 55:55

מדרש

  1. ג לכאורה Bereishis Rabbah 26:5 מפתח אינעם אויסשרייב: 5:50
  2. ה Midrash (מקום נישט באשטימט) 9:59
  3. ו לכאורה Vayikra Rabbah 9:3 מפתח אינעם אויסשרייב: 10:39
  4. פ Pirkei d'Rabbi Eliezer (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 27:49
  5. אא Midrash (מקום נישט באשטימט) אינעם אויסשרייב: 32:31
  6. אט Midrash (מקום נישט באשטימט) אינעם אויסשרייב: 39:34

זוהר און קבלה

  1. ס Zohar (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 27:49
  2. אג Zohar (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 32:31
  3. בו Zohar (מקום נישט באשטימט) 1:18:50 מפתח

ראשונים

  1. ז Rabbeinu Bachya (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 10:39
  2. ט לכאורה Rabbeinu Bachya on Bamidbar 16:1 מפתח אינעם אויסשרייב: 15:11
  3. בב לכאורה Rashi on Bamidbar 14:9 מפתח אינעם אויסשרייב: 1:04:13

אחרונים און חסידות

  1. י Derech Hashem (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 22:47
  2. כ Nefesh HaChaim (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 22:47
  3. אח Derashos Chasam Sofer (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 39:34
  4. בג Yitav Lev (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 1:04:13

תפילה און פיוט

  1. אס Siddur of the Ba'al HaTanya (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 50:49

עיקרי הדברים

  1. 0:38 דער ציווי "בינו שנות דור ודור" מיינט זיך מתבונן צו זיין אין דור המבול און דור הפלגה, וועמענס נשמות קומען צוריק אין יעדן דור כדי מתקן צו ווערן.
  2. 5:50 דער עיקר חסרון פונעם דור המבול איז געווען שלעכטע מידות, און דאס ערגסטע איז געווען וואס זיי האבן געמאכט די עבירות פאר א געזעץ און א קולטור.
  3. 23:02 יעדער מענטש האט א חלק אין דער בריאה, און מיט זיינע מעשים קען ער עס בויען אדער צעשטערן; נח'ס חלק, זיינע בהמות און ארץ ישראל, האט נישט געזינדיגט און איז געבליבן.
  4. 38:53 די תורה האט געדארפט אראפקומען אין נח'ס צייטן; דער דור המבול האט זי נישט געוואלט, איז נאר די חיצוניות אראפגעקומען, די פערציג טעג רעגן.
  5. 56:04 פרשת נח איז א המשך פון דער הגנה פון דער סוכה פון תשרי: די תיבה, אזוי ווי די סוכה, באשיצט ווייל זי איז געבויט פון הלכות, שמות פון השם יתברך.
  6. 1:07:31 היינט, אן די גרויסע צדיקים וואס האבן באשיצט די וועלט, דארף א איד אנטלויפן אין דער "תיבה", דאס ווארט פון תורה און תפילה, און עס מאכן ליכטיג.

קושיות און תירוצים

  1. קשיא: 2:28 פארוואס הייסט די תורה זיך מתבונן זיין דווקא אינעם דור המבול און דור הפלגה?

    תירוץ: 4:04 ווייל זייערע נשמות קומען צוריק אין יעדן דור כדי מתקן צו ווערן, און מ'דארף זיך פרעגן צי מ'איז נאך פון זיי.

  2. קשיא: 28:12 פארוואס האבן דווקא די בהמות וואס זענען געקומען צו נח נישט געזינדיגט, און פארוואס איז ארץ ישראל נישט פארפלייצט געווארן?

    תירוץ: 27:58 ווייל זיי זענען געווען נח'ס חלק אין דער בריאה, און ווייל ער האט נישט געזינדיגט האט זיין חלק אויך נישט געזינדיגט.

  3. קשיא: 37:53 פארוואס הייסט דער מבול "מי נח", ווען נח האט אים דאך נישט געברענגט?

    תירוץ: 37:59 ווייל ער האט נישט מתפלל געווען אויף זיין דור, ליגט אויף אים די שולד פונעם וואסער; משה רבינו האט דאס מתקן געווען מיט זיין מסירות נפש פאר זיין דור.

  4. קשיא: 30:40 פארוואס האבן די אומות געמיינט ביי מתן תורה אז עס קומט א מבול?

    תירוץ: 45:40 ווייל די אויסשטעל פון די מזלות איז געווען די זעלבע ווי ביים מבול; נאר דאס מאל איז אראפגעקומען די פנימיות פון דער תורה, וואס האט א קיום.

  5. קשיא: 1:09:47 פארוואס דערמאנט די משנה אז שמעון הצדיק איז געווען פון שירי כנסת הגדולה?

    תירוץ: 1:10:56 אלס דער לעצטער וואס איז געבליבן האט ער געזאגט פארן דערשראקענעם עולם אז די וועלט שטייט נישט אויף די כנסת הגדולה נאר אויף תורה, עבודה און גמילות חסדים.

מעשיות

  1. 12:06 דער קנאי ביי דעם שוסטערס חתונה

    אין א שטאט אין ליטע איז א שוסטער רייך געווארן און האט געמאכט א רייכע חתונה פאר זיין קינד. איינער האט נישט געקענט צוקוקן אז א מענטש פון די נידעריגע שיכטן גלייכט זיך שוין מיט אים. ווען אלע זענען געשטאנען ביי דער חופה, איז ער צוגעלאפן, ארויסגענומען א צעריסענעם שוך און געפרעגט פארן גאנצן עולם וויפיל עס קאסט צו פארריכטן, און אזוי אים מבזה געווען. דער משגיח פארבינדט דאס מיט רבי ישראל סאלאנטער'ס ווארט אז די רבנים פון ליטע וועלן דארפן געבן א דין וחשבון פארוואס זיי האבן נישט געלערנט מוסר מיטן עולם.

    אין דער מעשה: Rav Yisrael Salanter

    דערציילט אין נאך 3 שיעורים ←

  2. 16:13 ווער האט געעפנט דעם ארון?

    דער משגיח דערציילט אז ראש חודש אין א געוויסע חסידישע שול האט מען איינעם מכבד געווען מיט פתיחה, און ער האט ארויסגענומען א ספר תורה וואס איז נאך געווען אויפגעדרייט צו בראשית. דער עולם האט געמוזט ווארטן ביז מ'האט עס געדרייט ביז פינחס, און איז געווארן אומגעדולדיג. אנשטאט רחמנות האבן מענטשן אנגעהויבן פאדערן צו וויסן ווער עס האט געהאט פתיחה, ווי א גאנצע חקירה. דער משגיח פרעגט צי דאס ווייזט אז מיר האבן זיך שוין גערייניגט פון די מידות פונעם דור המבול.

  3. 1:04:57 דעם ישמח משה'ס חלום

    דער ישמח משה האט דערציילט פאר זיין אייניקל, דעם יטב לב, וואס האט עס פארשריבן, אז ער האט אמאל געחלומט אז א מלאך פירט אים דורכן גן עדן. ווען ער איז געקומען צום היכל פון א געוויסן תנא, האט ער געזען א שיינעם צימער וואו דער תנא שטייט ביי א שטענדער און לערנט. ער האט געפרעגט צי דאס איז דעם תנא'ס גן עדן, און דער מלאך האט געענטפערט אז דער תנא איז נישט אין גן עדן, נאר דער גן עדן איז אין דעם תנא.

    אין דער מעשה: דער ישמח משה, דער ייטב לב

    דערציילט אין נאך 1 שיעור ←

געדאנקען

  1. 7:49 דער משגיח זאגט אז דער ערגסטער חטא פונעם דור המבול איז נישט געווען די עבירות אליין, נאר וואס זיי האבן זיי געמאכט לעגאל: ווען די עבירה ווערט א געשריבן געזעץ און א קולטור, שעמט מען זיך שוין נישט, און דאס איז פיל ערגער ווי א פריוואטער יצר הרע.
  2. 27:58 די בהמות וואס זענען אריין אין דער תיבה און ארץ ישראל זענען געבליבן ווייל זיי זענען געווען נח'ס חלק אין דער בריאה, וואס האט נישט געזינדיגט ווייל ער האט נישט געזינדיגט; נח איז בחינת שבת, און ארץ ישראל איז דער "שבת" פון די לענדער.
  3. 44:44 די ארבעים יום וארבעים לילה רעגן פונעם מבול זענען געווען די חיצוניות פון דער תורה וואס האט געדארפט אראפקומען אין נח'ס צייטן; ביי מתן תורה, אונטער די זעלבע מזלות, האבן די זעלבע פערציג טעג אראפגעברענגט איר פנימיות, די חמדה גנוזה.
  4. 37:15 משה רבינו איז געווען א גלגול פון נח: וואס נח האט נישט מתפלל געווען אויף זיין דור, וואס דערפאר הייסט דער מבול "מי נח", האט משה מתקן געווען ווען ער האט געזאגט "מחני נא מספרך" פאר זיין דור.
  5. 56:06 די תיבה איז די סוכה פון פרשת נח: אזוי ווי א סוכה באשיצט נישט מיט איר האלץ נאר מיט די הלכות וואס זענען שמות פון השם, זענען די מאסן פון דער תיבה אליין דעם אייבערשטנס נאמען, און דאס לערנען די פרשה איז א המשך פון דער הגנה פון תשרי.
  6. 1:10:56 שמעון הצדיק, דער לעצטער פון די אנשי כנסת הגדולה, האט געזאגט פאר א דור וואס האט מורא געהאט אז די וועלט שטייט נישט אויף די אנשי כנסת הגדולה נאר אויף תורה, עבודה און גמילות חסדים; דער משגיח לערנט דאס אפ אויף א דור וואס איז געבליבן אן זיינע גרויסע צדיקים.
  7. 1:08:06 לויטן בעל שם טוב, ווי רבי שרגא פייוול מענדלאוויטש האט עס מסביר געווען, מיינט "צהר תעשה לתבה": מאך יעדעס ווארט פון תורה און תפילה ליכטיג, ווייל די היינטיגע וועלט איז א מבול און נאר א ליכטיגע "תיבה" ראטעוועט.

וואס דער משגיח זאגט מ׳זאל ארויסנעמען

  1. 20:12 דער משגיח זאגט אז די וואך דארף מען זיך אוועקזעצן מיט א גרויסן חומש און לערנען די פרשה מיט עיון, מיטן רמב"ן, תרגום יונתן, רבינו בחיי און די מדרשים.
  2. 1:14:44 דער משגיח זאגט אז מ'דארף ארבעטן אויף גוטע מידות, זיין איידל און א מענטש, און אז דאס איז קיין סתירה נישט צו זיין א תלמיד חכם אדער א חסיד.
  3. 1:12:46 דער משגיח זאגט אז מ'מוז זיך יעצט אליין נעמען צו תורה, עבודה און גמילות חסדים, און לערנען און דאווענען מיט ליכטיגקייט און פנימיות, נישט אויסנווייניג.
  4. 1:18:01 דער משגיח זאגט אז אינעם היינטיגן מבול ווערט מען געראטעוועט דורכן אנטלויפן אין דער תיבה: צו דער גמרא, צום חומש און צו תהלים.

דערמאנט אין דעם שיעור

פערזאנען אברהם אבינו, בלעם, דער בעל התניא, דער הייליגער אר"י, דער הייליגער בעל שם טוב, דער חתם סופר, דער ייטב לב, דער ישמח משה, דער מהר"ל פון פראג, דער סאטמארער רב, משה רבינו, נח, קין, קרח, ר' שרגא פייוול מענדלאוויטש, רבי ישראל סאלאנטער, רבי משה חיים לוצאטו, רבינו בחיי, שמעון הצדיק

ערכים אנשי כנסת הגדולה, גלגול, דור המבול, דור הפלגה, דרך ארץ קדמה לתורה, חיצוניות, מוסר, סוכה, פנימיות, צהר תעשה לתיבה, רבונו של עולם, שמיני עצרת, תיבה

מעלדן א טעות אויף דעם בלאט