ביאור על המדרש וגם את נח באהבה זכרת - זה אברהם

קאטאלאג: פרשת השבוע נח נומ׳ ⁨8⁩ פאקעט גייד ז׳ 3 תשס"ב (2001–02) אידיש 1 שעה 28 מינ׳

הערן

  1. אראפלאדן · לענג 1 שעה 28 מינ׳

עפענען אין דער אפליקאציע צום הערן

נאטיצן נאטיצן צוגעגרייט דורך AI פון דער רעקארדירונג; נישט איבערגעקוקט, און נישט דעם משגיח׳ס ווערטער. דער מקור איז די רעקארדירונג.

וועגן דעם שיעור

דער משגיח ערקלערט פארוואס נח איז געראטעוועט געווארן נאר "באהבה" צוליב אברהם אבינו, ווייל דער תנאי פון זיין אריינגיין אין דער תיבה איז אין דער תיבה אליין צובראכן געווארן, און ער לערנט ארויס אז די תיבה, די סוכה און די תורה זענען דער מקום מקלט פון אידן אין א צייט פון מלחמה און פחד.

דער משגיח עפנט מיטן מדרש אז נח האט געפונען חן ווייל אברהם אבינו וועט ארויסקומען פון אים, און פרעגט פארוואס מ'זאגט אין זכרונות אז נח איז געדענקט געווארן "באהבה", ווען זיין הצלה איז שוין געווען צוגעזאגט. ער ערקלערט אז די תיבה האט געדארפט אנהייבן די בריאה פון ניי ווי פארן חטא פון אדם הראשון, און די חיות אין דער תיבה זענען געווען א המשכה פון נחס נפש, ממילא האט דער ארי נישט געדארפט קיין פלייש. ווען חם האט געזינדיגט אין דער תיבה האט זיך דער פגם פארשפרייט, דער ארי איז געווארן א טורף און האט נח געמאכט פאר א בעל מום, און נח האט געמיינט אז ס'איז שוין א נייע וועלט און געטרונקען וויין. ווייל דער תנאי איז צובראכן געווארן, איז נח ארויס פון דער תיבה נאר אין זכות פון אברהם. דערנאך פארבינדט ער דעם מבול מיט מתן תורה: דער מבול איז געווען וואסער אן תורה, און די תורה איז אראפגעקומען ווי א "מבול מיט א שי"ן". די תיבה, די סוכה, די מקוה און די תורה זענען א מקום מקלט אויסער עולם הזה, און ער ווענדט עס צו צו דער מלחמה פון יענעם יאר, צו גוג ומגוג און צו אמונה אין א צייט פון הסתרה.

ענינים: נח און דער מבול · די מלחמה פון גוג ומגוג · סוכות

סדר השיעור

  1. 0:00 נח געדענקט "באהבה" צוליב אברהם שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח ברענגט דעם מדרש אז נח האט געפונען חן ווייל אברהם אבינו וועט ארויסקומען פון אים, הגם דער פסוק רופט אים א צדיק. ער פרעגט פארוואס מ'עפנט די זכרונות מיט "וגם את נח באהבה זכרת", ווען דער אייבערשטער האט שוין פארן מבול צוגעזאגט אז נח וועט אריינגיין אין דער תיבה און ארויסקומען כדי צו האלטן דאס לעבן אויף דער וועלט.

  2. 4:31 פארוואס דער ארי האט נח געשעדיגט

    דער משגיח ברענגט רש"י אז נח האט פארשפעטיגט צו געבן עסן דעם ארי, און דער ארי האט אים געשעדיגט און געמאכט פאר א בעל מום. ער פרעגט פארוואס דער אייבערשטער, וואס האט אים געהאלפן שפייזן יעדע באשעפעניש אין דער צייט, האט אים נישט געהאלפן מיטן ארי, און ער רעדט וועגן דעם אבן עזרא און רש"י וועגן וואס פאר א מאכל, אויך פלייש, נח האט אריינגעברענגט אין דער תיבה.

  3. 9:17 ווי די זינד פון מענטשן קלקלען די בריאה

    דער משגיח ערקלערט אז דער אייבערשטער האט באשאפן א וועלט פון הארמאניע ווי א גן עדן, און דער מענטש בויט אדער חרובט זי מיט זיינע מעשים. די זינד פון דור המבול האבן מקלקל געווען אפילו די בהמות און חיות און די ערד, און ער ברענגט דעם רמב"ן אז פארן חטא פון אדם הראשון איז קיין חיה נישט געווען א טורף, אזוי ווי ס'וועט זיין לימות המשיח.

  4. 14:18 די תיבה אלס א נייער אנהייב

    דער משגיח ערקלערט אז דער אייבערשטער האט באשלאסן אפצומעקן די צוקלקלטע וועלט און אנהייבן פון ניי מיט נח און מיט די חיות וואס האבן נישט געזינדיגט. דעם מענטשנס רכוש איז א המשכה פון זיין נפש, ווי ר' צדוק הכהן ערקלערט ביים חמור פון ר' פנחס בן יאיר, ממילא זענען די חיות אין דער תיבה געווען נחס ניצוצות און זענען געבליבן ריין, און דער ארי אין דער תיבה האט נישט געדארפט קיין פלייש.

  5. 19:21 דער חטא פון חם דערגרייכט דעם ארי

    דער משגיח ברענגט די גמרא אז חם האט געזינדיגט אין דער תיבה. ווייל חם איז געווען א טייל פון נחס משפחה, האט זיך דער פגם פארשפרייט צו אלע באשעפענישן וואס זענען פארבונדן מיט נח: דער ארי איז געווארן א טורף וואס שטרוי קען אים נישט זעטיגן, און ווען נח האט פארשפעטיגט האט ער אים געשעדיגט. ער לייגט צו דעם זוהר אז א מום אין דרויסן ווייזט אויף דער נשמה, און רש"י ביי קרח אז א חטא קען דערגרייכן ביז די אבות.

  6. 23:26 נחס וויין און דער צובראכענער תנאי שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח ערקלערט אז נח האט געפלאנצט א ווייןגארטן און געטרונקען ווייל ער האט געמיינט אז די נייע וועלט, ווען מ'מעג טרינקען א גרויסן כוס ווי לימות המשיח און ווען אליהו הנביא וועט קומען, איז שוין דא. אבער דער חטא פון חם האט בטל געמאכט דעם תנאי פון דער תיבה, ממילא האט דער אייבערשטער נישט געדארפט ארויסנעמען נח; ער האט עס געטאן נאר מיט רחמים, צוליב אברהם אבינו, און דערפאר שטייט דער פסוק אין זכרונות.

  7. 28:48 חיזוק נאך די ימים נוראים; גשמי ברכה

    דער משגיח זאגט אז פרשת נח איז א חיזוק פאר א איד וואס שפירט אז ער האט פארלוירן וואס ער האט באקומען אין תשרי: ער איז דאך פון זרע אברהם און צום סוף וועט ער זיין גוט. דערנאך ברענגט ער רש"י אז דער מבול האט אנגעהויבן מיט גשמי ברכה טאמער וועלן זיי תשובה טאן, און ערקלערט אז אפילו נאך דער חתימה פון יום כיפור וואלט תשובה געקענט איבערדרייען די גזירה.

  8. 32:56 נח, משה, און די תורה פאר דור המבול

    דער משגיח ברענגט די גמרא אז ביי מתן תורה זענען די אומות געלאפן צו בלעם מורא האבנדיג פון א נייעם מבול, און דעם זרע קודש אז נח איז מגולגל געווארן אין משה רבינו: די תורה האט געדארפט געגעבן ווערן צו דור המבול, אבער נח האט נישט גענוג מתפלל געווען, און אלס משה האט ער זיך מוסר נפש געווען פאר אידן. ער ערקלערט מיטן זוהר און מיטן חתם סופר אז דער גשם פון שמיני עצרת טראגט אין זיך תורה, ממילא איז דער מבול געווען ליידיגע וואסער אן תורה.

  9. 40:47 א מבול פון תורה: דער מבול מיט א שי"ן

    דער משגיח ערקלערט אז די אומות האבן געזען די זעלבע מערכה פון די כוכבים ווי ביים מבול, און בלעם האט געענטפערט אז עס קומט טאקע אראפ א מבול, אבער פון תורה. מיטן מהר"ל אז תורה איז שייך צו דריי ערקלערט ער דעם אות שי"ן, און ער לערנט "בשלום" אלס "מבול" מיט א שי"ן. ער פארבינדט די געעפנטע הימלען ביים מבול און ביי מתן תורה, די פערציג טעג פון ביידע, און משה וואס איז געראטעוועט געווארן פון וואסער אין א תיבה.

  10. 46:24 יעקב אנטלויפט קיין סוכות; די סוכה אלס מקלט

    דער משגיח ברענגט דעם זרע קודש אז יעקבס דורונות צו עשו זענען געווען א שעיר לעזאזל, אזוי ווי יום כיפור איז מפייס דעם שטן, און אז דערנאך איז יעקב אנטלאפן קיין סוכות, אזוי ווי אידן אנטלויפן אין דער סוכה. די סוכה איז א שטיק הימל אויף דער וועלט, ווי אן אמבאסאדע, וואו די דינים קענען נישט דערגרייכן, און דערפאר דארף זי האבן גענויע הלכות, ווייל אירע שמות הקדושים קומען דורך דער הלכה.

  11. 52:43 די תיבה, די תורה און די מקוה

    דער משגיח ערקלערט אז די תיבה, ווי די סוכה, האט אפגעטיילט נח פון עולם הזה, און דערפאר האט זי אויך באקומען גענויע שיעורים. ער ברענגט דעם אמרי אמת אז נאך סוכות ווערט די תורה די סוכה און די עיר מקלט פון א איד, און ערקלערט אז די מקוה איז אויך אויסער עולם הזה, וואו מ'ווערט ניי געבוירן, און אז די תורה ווערט פארגליכן צו א מקוה.

  12. 58:11 א ווארט תורה און תפילה אלס היינטיגע תיבה

    דער משגיח ברענגט דעם בעל שם טוב אז די "תיבה" פון "צהר תעשה לתבה" איז דאס ווארט פון תפילה און תורה, וואס דארף לייכטן מיט'ן גאנצן הארץ, ווי ער האט געהערט פון זיין רבי'ן, ר' שרגא פייוול מענדלאוויטש. די היינטיגע וועלט איז א מבול פון אפיקורסות און פריצות, און די תורה איז די תיבה, די סוכה און די מקוה וואס ראטעוועט; אין חשון, ווען יעדעס יאר קומט א בחינה פון מבול, כאפט מען זיך צו צו דער תורה.

  13. 1:02:34 די מלחמה, גוג ומגוג און דעם אייבערשטנס חסד

    דער משגיח רעדט וועגן דער מלחמה וואס האט זיך אנגעהויבן הושענא רבה ביינאכט און וועגן דעם פחד פון גוג ומגוג, און ווייזט אן אויף דעם אייבערשטנס חסד מיט א סוכות ווען דער רעגן האט אויפגעהערט פונקט ווען מ'האט געדארפט. פון חזקיהו און פון יציאת מצרים ווייזט ער אז גוג ומגוג מוז נישט ברענגען צרות און אז דער אייבערשטער קען איבערדרייען גזירות, און ער זאגט אז דער אייבערשטער בעט אידן אז זיי זאלן אנטלויפן אין דער תיבה, אין דער סוכה און צו דער תורה, ווייל א קליינע גרופע באשיצט גאנץ כלל ישראל.

  14. 1:12:21 בר דרומא, בן כוזיבא און זיך פארלאזן אויף כח

    דער משגיח דערציילט די גמרא פון בר דרומא, דער גיבור וואס האט געהרגעט רוימער ביז ער האט געזאגט "הלא אתה אלקים זנחתנו" און איז אומגעקומען, און זאגט אז ער איז דער בן כוזיבא פונעם ירושלמי וואס ר' עקיבא האט געהאלטן אז ער איז משיח. מיטן רמב"ם און מיטן חתם סופר ערקלערט ער אז ער האט געקענט זיין משיח, נאר ס'איז קאליע געווארן ווייל דער עולם האט זיך פארלאזט אויף זיין כח, און אז דער נחש וואס האט אים געהרגעט איז דער כח וואס מאכט אידן פארגעסן אז דער אייבערשטער פירט די וועלט.

  15. 1:20:16 דער מקור פון והוא רחום מעשה

    דער משגיח דערציילט די מעשה וואס דער כל בו ברענגט פון א שיף מיט אידן וואס זענען אנטלאפן פון ירושלים, און דער מלך האט פארלאנגט אז זיי זאלן אריינגיין אין פייער. נאך דרייסיג טעג תעניות האט א פשוטער איד געחלומט א פסוק מיט צוויי מאל "כי" און דריי מאל "לא", א חכם האט אים געטראפן אין ישעיה, דער איד איז אריין אין פייער און איז ארויס בשלום, און דריי צדיקים האבן זיך באוויזן און מסדר געווען דעם לאנגן והוא רחום. דער משגיח פארבינדט דעם פסוק מיט דער הפטרה פון יענעם שבת.

  16. 1:24:01 גזירות איבערגעדרייט אויף די גוים; אמונה אין הסתרה

    דער משגיח ענטפערט אז די גזירות פון גוג ומגוג קען דער אייבערשטער איבערדרייען אויף די גוים, אלס א כפרה, פון דער הפטרה "נתתי כפרך מצרים". ער זאגט אז די נבואה איז פאר יעדן דור, אז אונזער דור איז ווי שבט דן וואס זענען געווען די לעצטע און אינדרויסן פון די ענני כבוד, און פונדעסטוועגן גייען זיי אריין מיטן כח פון סוכה און תורה, און אז אידן דארפן זיך מחזק זיין אין אמונה אז אלעס וואס מ'הערט אין די נייעס איז השגחה פרטית, און געפינען דעם אייבערשטן אין א צייט פון הסתרה ווי ביי מגילת אסתר. דער שיעור ברעכט זיך איבער אין מיטן.

דער שיעור, אויסגעשריבן

נח געדענקט "באהבה" צוליב אברהם

0:12

דער משגיח עפנט מיטן מדרש אז נח האט געפונען חן בעיני ה' צוליב זיינע תולדות, אברהם אבינו, הגם די תורה אליין רופט אים א צדיק. דערנאך פרעגט ער אויף די זכרונות פון ראש השנה, וואס הייבן אן מיט "וגם את נח באהבה זכרת". פארן מבול האט דער אייבערשטער שוין געזאגט צו נח אז ער וועט אריינגיין אין דער תיבה און ארויסקומען כדי צו האלטן דאס לעבן אויף דער וועלט; וואס פאר אן אהבה האט מען דא געדארפט? א,ב,ג

פארוואס דער ארי האט נח געשעדיגט

4:43

דער משגיח ברענגט רש"י אויף "אך נח": נח האט פארשפעטיגט צו געבן עסן דעם ארי, און דער ארי האט אים געשעדיגט און געמאכט פאר א בעל מום. דאס איז שווער: ווי דער רמב"ן זאגט, האט די תיבה געקענט אריינעמען אלע באשעפענישן נאר מיט ניסים, און דער אייבערשטער האט נח געהאלפן שפייזן יעדן איינעם אין זיין צייט. דער אבן עזרא און רש"י ווייזן אז ער האט געהאט עסן, אפילו פלייש, פאר יעדע חיה. פארוואס זשע איז נישט געווען קיין הילף ביים ארי? ה,ו,ז,ח

ווי די זינד פון מענטשן קלקלען די בריאה

9:53

כדי צו ענטפערן גייט דער משגיח צוריק צו דער בריאה. דער אייבערשטער האט באשאפן א וואונדערליכע וועלט פון הארמאניע ווי א גן עדן, און דער מענטש איז אריינגעשטעלט געווארן "לעבדה ולשמרה", וואס דער מדרש טייטשט אויף מצוות עשה און לא תעשה; מיט זיינע מעשים בויט ער די וועלט אדער חרובט ער זי. דור המבול האט געזינדיגט ביז אפילו די בהמות און די ערד זענען קאליע געווארן. דער רמב"ן ערקלערט אז פארן חטא פון אדם הראשון איז קיין חיה נישט געווען א טורף, און לימות המשיח וועט עס צוריקקומען, ווי ישעיה זאגט אז דער ארי וועט עסן שטרוי ווי א רינד. ט,י,נ,ל

די תיבה אלס א נייער אנהייב

14:55

דערפאר האט דער אייבערשטער באשלאסן אפצומעקן די צוקלקלטע וועלט און אנהייבן פון ניי מיטן צדיק נח און מיט די חיות וואס האבן נישט געזינדיגט. דער משגיח ערקלערט אז דעם מענטשנס רכוש איז א המשכה פון זיין נפש, ווי ר' צדוק הכהן ערקלערט ביים חמור פון ר' פנחס בן יאיר. די חיות אין דער תיבה זענען געווען נחס ניצוצות, און ווי זיין חלק, ארץ ישראל, וואו דער מבול איז נישט אנגעקומען, זענען זיי געבליבן ריין. די תיבה איז געווען א וועלט ווי פארן חטא, ממילא האט דער ארי דארט נישט געדארפט קיין פלייש.

דער חטא פון חם דערגרייכט דעם ארי

19:26

אבער די גמרא זאגט אז חם האט געזינדיגט אין דער תיבה. ווייל ער איז געווען נחס זון, האט ער אריינגעברענגט א פגם אין אלע ניצוצות פון נחס חלק, און דער ארי איז ווידער געווארן א טורף. מיט שטרוי ווערט א ארי נישט זאט, ממילא ווען נח האט פארשפעטיגט האט ער אים געשעדיגט. דער אייבערשטער האט שוין נישט געגעבן קיין סייעתא דשמיא צו א זינדיגער וועלט, און דער פגם האט דערגרייכט נח אליין. ע

נחס וויין און דער צובראכענער תנאי

23:34

דערמיט, זאגט דער משגיח, פארשטייט מען פארוואס נח האט געפלאנצט א ווייןגארטן און געטרונקען. ער האט נישט געוואוסט ביז וואו דער פגם האט דערגרייכט, און האט געמיינט אז די נייע וועלט איז שוין דא, ווען מ'מעג טרינקען אן א שיעור, ווי דער גרויסער כוס לימות המשיח און דער כוס של אליהו ביים סדר. אבער דער חטא פון חם האט בטל געמאכט דעם תנאי פון דער תיבה, און דער אייבערשטער האט שוין נישט געדארפט אים ראטעווען. ער האט נח ארויסגענומען נאר מיט רחמים, צוליב אברהם אבינו וואס וועט מתקן זיין דעם חטא פון אדם הראשון. דאס איז "באהבה", און דערפאר הייבן זיך די זכרונות אן דערמיט. ג

חיזוק נאך די ימים נוראים; גשמי ברכה

29:19

דער משגיח זאגט אז פרשת נח איז א חיזוק: נאך תשרי קען א איד שפירן אז ער האט פארלוירן אלעס וואס ער האט באקומען, אבער ער איז דאך פון זרע אברהם און צום סוף וועט ער זיין גוט. דערנאך ברענגט ער רש"י אז דער מבול האט אנגעהויבן מיט גשמי ברכה, טאמער וועלן זיי תשובה טאן. אפילו נאך דער חתימה פון יום כיפור וואלט תשובה געקענט איבערדרייען די גזירה, ווייל פאר מתן תורה, ווי דער רמח"ל ערקלערט, האבן נאך אלע מענטשן געקענט זיך מצרף זיין צו כלל ישראל. אא

נח, משה, און די תורה פאר דור המבול

33:12

דער משגיח ברענגט די גמרא אין זבחים: ווען דער אייבערשטער האט געגעבן די תורה, האבן די אומות געהערט די קולות און זענען געלאפן צו בלעם, מורא האבנדיג פון א נייעם מבול. ער ברענגט אויך די גמרא אז משה איז מרומז אין דער תורה אינעם ווארט "בשגם". דער זרע קודש זאגט אז נח איז מגולגל געווארן אין משה: די תורה האט געדארפט געגעבן ווערן צו דור המבול, מיט נח אלס נושא התורה, אבער נח האט נישט גענוג מתפלל געווען, און דערפאר רופט זיך דער מבול "מי נח". לויטן זוהר האט ער זיך אלס משה מוסר נפש געווען פאר אידן און דאס מתקן געווען. אב,אה,או,אז,אח

37:26

ער ערקלערט ווייטער מיטן זוהר אז דער גשם פון שמיני עצרת ברענגט אראפ די השפעה פון תורה: די ברכה פונעם גשם גייט אריין אין דער תבואה, און ווער עס עסט זי באקומט תורה. דער חתם סופר פלעגט זאגן אז זיין דגן, תירוש און יצהר אין קריאת שמע זענען הלכה, אגדה און סודות התורה. דער מבול האט געדארפט ברענגען תורה מיט א שפע; ווייל זיי זענען נישט געווען ראוי, האט ליידיגע וואסער אן תורה פארפלייצט די וועלט. אי

א מבול פון תורה: דער מבול מיט א שי"ן

41:26

צוריק צו דער גמרא אין זבחים ערקלערט דער משגיח אז די כוכבים זענען געשטאנען ווי ביים מבול, ממילא האבן די אומות מורא געהאט. בלעם האט געענטפערט אז עס קומט טאקע אראפ א מבול, אבער פון תורה, די פנימיות וואס האט געפעלט אין נחס צייט. מיטן מהר"ל, וואס פארבינדט תורה מיט דריי, ווייזט ער אז דער שי"ן, דריי הונדערט, איז מרמז אויף תורה, און ער לערנט "ה' יברך את עמו בשלום" אלס "מבול" מיט א שי"ן. ביי ביידע האבן זיך די הימלען געעפנט, און משה איז אויך געראטעוועט געווארן פון וואסער אין א תיבה. אב,אד

יעקב אנטלויפט קיין סוכות; די סוכה אלס מקלט

46:31

דער זרע קודש זאגט אז יעקבס דורונות צו עשו, נאכדעם וואס ער האט באקומען די ברכות, זענען געווען א שעיר לעזאזל, ווי די מתנה צום שטן יום כיפור. דערנאך "ויעקב נסע סכתה", און אזוי אנטלויפן אידן נאך יום כיפור אין דער סוכה; דער זוהר זאגט אז איר הגנה בלייבט א גאנץ יאר. אפ,אצ,אק

49:49

די סוכה, ערקלערט דער משגיח, איז א שטיק הימל אויף דער וועלט, ווי אן אמבאסאדע, תחת כנפי השכינה, וואו קיין פגע קען נישט צוקומען. ר' שלום בעלזער האט געזאגט אז זיצן אין איר איז ווי זיצן אין בית המקדש. דערפאר דארף זי האבן גענויע הלכות: אירע שמות הקדושים קומען נאר דורך דער הלכה, ווי ביי תפילין, מזוזה און ציצית.

די תיבה, די תורה און די מקוה

52:53

אזוי איז געווען די תיבה. די גאנצע וועלט איז געווען אונטער דער גזירה, האט דער אייבערשטער אריינגעטאן נח אין א תיבה וואס האט אים אפגעטיילט פון עולם הזה, און דערפאר האט זי באקומען גענויע שיעורים ווי א סוכה. דער אמרי אמת זאגט אז נאך סוכות ווערט די תורה דעם אידנס סוכה און עיר מקלט. די מקוה איז אויך אויסער עולם הזה: מ'קען דארט נישט אטעמען, און מ'קומט ארויס ניי געבוירן. די גמרא פארגלייכט די תורה צו נחלים וואס מטהר זענען, ממילא איז די תורה א מקוה, א מקלט און א סוכה. את,בד

א ווארט תורה און תפילה אלס היינטיגע תיבה

58:19

דער משגיח ברענגט דעם בעל שם טוב אויף "צהר תעשה לתבה": די תיבה איז דאס ווארט פון תפילה און תורה, און עס דארף לייכטן מיטן גאנצן הארץ, ווי ער האט געהערט פון זיין רבי'ן, ר' שרגא פייוול מענדלאוויטש. די היינטיגע וועלט, זאגט ער, איז א מבול פון אפיקורסות און פריצות, און א ווארט תורה און תפילה ראטעוועט. ווייל דער מבול איז געקומען אין חשון, איז יעדן חשון דא א מבול, און אידן כאפן זיך צו צו דער תורה כדי עס איבערצודרייען צו ברכה. בה

די מלחמה, גוג ומגוג און דעם אייבערשטנס חסד

1:03:14

דער משגיח רעדט וועגן דער מלחמה וואס האט זיך אנגעהויבן הושענא רבה ביינאכט, און וועגן די פחדים וואס די ספרים שילדערן ביי גוג ומגוג, און די גמרא זאגט אז סעודה שלישית ראטעוועט דערפון. פונדעסטוועגן האט דער אייבערשטער געוויזן חביבות: ער האט געגעבן א סוכות ווען דער רעגן האט אויפגעהערט פונקט ווען אידן האבן געדארפט אריינגיין אין דער סוכה. ווי דער חובות הלבבות לערנט, וואס א מענטש דארף מערסטנס איז דא מערסטנס, און ווען אידן האבן געדארפט הגנה האט דער אייבערשטער געגעבן די מצוה פון סוכה בשפע. בכ,בל

1:08:23

גוג ומגוג מוז נישט ברענגען צרות. די גמרא זאגט אז דער אייבערשטער האט געוואלט אז סנחריב זאל זיין גוג ומגוג און חזקיהו משיח, אן א שאדן פאר קיין איד, נאר חזקיהו האט נישט געזאגט שירה. דער אייבערשטער קען איבערדרייען גזירות, ווי ער האט פארקירצט די פיר הונדערט יאר פון מצרים. יעצט בעט ער זיך ביי אידן אז זיי זאלן אנטלויפן אין דער תיבה, אין דער סוכה און צו דער תורה; א קליינע גרופע וואס לערנט, בפרט אין חשון, באשיצט גאנץ כלל ישראל. בנ,בס

בר דרומא, בן כוזיבא און זיך פארלאזן אויף כח

1:12:32

מיר זענען אין דעם אייבערשטנס הענט, זאגט דער משגיח, און ער דערציילט די גמרא פון בר דרומא, א גיבור ביים חורבן וואס האט געהרגעט רוימער ביז זייער קעניג האט אראפגענומען די קרוין און געבעטן. בר דרומא האט געזאגט "הלא אתה אלקים זנחתנו" און איז אומגעקומען דורך א שלאנג; דער קלקול איז געווען ווייל דער עולם האט זיך פארלאזט אויף אים. דער משגיח זאגט אז ער איז דער בן כוזיבא פונעם ירושלמי, וועמען ר' עקיבא האט גערופן משיח, און מ'האט אים געטראפן מיט א שלאנג ארום אים. בפ,בצ,בק

1:16:12

ר' עקיבא האט זיך נישט טועה געווען: לויט די סימנים פונעם רמב"ם איז ער געווען בחזקת משיח, און דער חתם סופר שרייבט אז אין יעדן דור איז דא איינער וואס קען זיין משיח. ס'איז קאליע געווארן ווייל דער דור האט זיך פארלאזט אויף זיין כח און פארגעסן דעם אייבערשטן. דער נחש איז דער כח וואס מאכט אידן פארגעסן אז דער אייבערשטער פירט די וועלט. היינט אויך, זאגט דער משגיח, דארפן אידן וויסן אז דער אייבערשטער פירט יעדע מלחמה, און דער בטחון איז זייער סוכה. בר

דער מקור פון והוא רחום

1:20:25

דער משגיח דערציילט פונעם כל בו פון אידן וואס זענען אנטלאפן פון ירושלים מיט א שיף, און דער מלך פון יענעם לאנד האט פארלאנגט אז איינער פון זיי זאל אריינגיין אין פייער. נאך דרייסיג טעג תעניות האט א פשוטער איד געחלומט א פסוק מיט צוויי מאל "כי" און דריי מאל "לא", און א חכם האט דערקענט ישעיהס הבטחה וועגן וואסער און פייער. ער איז אריין און ארויס בשלום, און דריי צדיקים האבן געזאגט די תפילות וואס זענען געווארן דער לאנגער והוא רחום. דער פסוק, זאגט דער משגיח, איז געווען אין דער הפטרה פון יענעם שבת. בת,גא

גזירות איבערגעדרייט אויף די גוים; אמונה אין הסתרה

1:24:07

די ספרים רעדן פון גזירות ביי גוג ומגוג, אבער דער אייבערשטער קען זיי איבערדרייען אויף די גוים אלס א כפרה, ווי די הפטרה זאגט "נתתי כפרך מצרים". אונזער דור, ווי שבט דן וואס זענען געווען די לעצטע, גייט אריין אין די ענני כבוד דורכן כח פון סוכה און תורה. דער משגיח זאגט אז אידן דארפן זיך מחזק זיין אין אמונה אז אלעס וואס מ'הערט אין די נייעס איז השגחה פרטית, און געפינען דעם אייבערשטן אין דער הסתרה, ווי ביי מגילת אסתר. גב

מראי מקומות

תורה

  1. ב Bereishis 7:1 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 0:12
  2. ד לכאורה Bereishis 7:3 2:23 מפתח
  3. ט Bereishis 2:15 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 9:53
  4. כ לכאורה Bereishis 6:12 11:02 מפתח
  5. ק Bereishis 9:20 23:27 טעקסט מפתח
  6. ש לכאורה Bereishis 9:21 25:04 מפתח
  7. ת לכאורה Bereishis 8:1 28:36 מפתח
  8. אס לכאורה Bereishis 7:11 45:26 מפתח
  9. אצ לכאורה Bereishis 33:17 מפתח אינעם אויסשרייב: 46:31
  10. בה Bereishis 6:16 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 58:19
  11. בז לכאורה Devarim 4:43-44 1:01:05 מפתח
  12. במ לכאורה Shemos 9:33 1:07:29 מפתח
  13. בס לכאורה Bereishis 15:13 מפתח אינעם אויסשרייב: 1:08:23
  14. בש Shemos 15:3 1:19:39 טעקסט מפתח

נביאים

  1. ל לכאורה Yeshayahu 11:7 מפתח אינעם אויסשרייב: 9:53
  2. מ לכאורה Yeshayahu 11:9 12:58 מפתח
  3. ס לכאורה Yechezkel 22:24 17:31 מפתח
  4. אז Yeshayahu 54:9 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 33:12
  5. אע Yechezkel 1:1 45:33 טעקסט מפתח
  6. בח לכאורה Yirmiyahu 23:29 1:01:17 מפתח
  7. בט לכאורה Yeshayahu 55:1 1:01:17 מפתח
  8. גא לכאורה Yeshayahu 43:2 מפתח אינעם אויסשרייב: 1:20:25
  9. גב לכאורה Yeshayahu 43:3-4 מפתח אינעם אויסשרייב: 1:24:07

כתובים

  1. אג לכאורה Tehillim 29:10 33:26 מפתח
  2. אד לכאורה Tehillim 29:11 מפתח אינעם אויסשרייב: 41:26
  3. אש לכאורה Tehillim 27:5 54:12 מפתח
  4. בג לכאורה Tehillim 51:12 56:28 מפתח
  5. בע לכאורה Tehillim 100:3 1:12:02 מפתח
  6. בצ לכאורה Tehillim 60:12 מפתח אינעם אויסשרייב: 1:12:32

תלמוד בבלי

  1. ע לכאורה Sanhedrin 108b מפתח אינעם אויסשרייב: 19:26
  2. ר Gemara Berachos (מקום נישט באשטימט) 23:58 מפתח
  3. אב לכאורה Zevachim 116a מפתח אינעם אויסשרייב: 33:12, 41:26
  4. אה לכאורה Chullin 139b מפתח אינעם אויסשרייב: 33:12
  5. אל Gemara (מקום נישט באשטימט) 40:51 מפתח
  6. אמ Shabbos 88a 43:09 טעקסט מפתח
  7. בא לכאורה Makkos 10a 55:19 מפתח
  8. בד לכאורה Berachos 16a מפתח אינעם אויסשרייב: 52:53
  9. בכ לכאורה Shabbos 118a מפתח אינעם אויסשרייב: 1:03:14
  10. בנ לכאורה Sanhedrin 94a מפתח אינעם אויסשרייב: 1:08:23
  11. בפ לכאורה Gittin 57a מפתח אינעם אויסשרייב: 1:12:32
  12. גג Gemara Berachos (מקום נישט באשטימט) 1:24:52 מפתח
  13. גד לכאורה Chullin 139b 1:27:34 מפתח

תלמוד ירושלמי

  1. בק לכאורה Yerushalmi Taanis 4:5 מפתח אינעם אויסשרייב: 1:12:32

מדרש

  1. א Midrash (מקום נישט באשטימט) אינעם אויסשרייב: 0:12
  2. י Midrash (מקום נישט באשטימט) אינעם אויסשרייב: 9:53
  3. אכ Midrash (מקום נישט באשטימט) 39:18
  4. אנ Midrash (מקום נישט באשטימט) 45:17

זוהר און קבלה

  1. פ לכאורה Zohar, Emor 22:13 מפתח
  2. אח Zohar (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 33:12
  3. אי Zohar (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 37:26
  4. אק Zohar (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 46:31

ראשונים

  1. ה לכאורה Rashi, Bereishis 7:23 מפתח אינעם אויסשרייב: 4:43
  2. ו Ramban (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 4:43
  3. ז Ibn Ezra (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 4:43
  4. ח לכאורה Rashi, Bereishis 6:18 מפתח אינעם אויסשרייב: 4:43
  5. נ לכאורה Ramban, Vayikra 26:6 מפתח אינעם אויסשרייב: 9:53
  6. צ לכאורה Rashi, Bamidbar 16:1 23:05 מפתח
  7. אא לכאורה Rashi, Bereishis 7:12 מפתח אינעם אויסשרייב: 29:19
  8. אר לכאורה Ramban, introduction to Bereishis 51:56 מפתח
  9. בי לכאורה Ramban, Bamidbar 14:9 1:03:26 מפתח
  10. בל Chovos HaLevavos (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 1:03:14
  11. בר לכאורה Rambam, Hilchos Melachim ch. 11 מפתח אינעם אויסשרייב: 1:16:12

אחרונים און חסידות

  1. או Zera Kodesh (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 33:12
  2. אט Toldos Yaakov Yosef (מקום נישט באשטימט) 36:42 מפתח
  3. אפ Zera Kodesh (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 46:31
  4. את Imrei Emes (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 52:53
  5. בו Ohr HaChaim (מקום נישט באשטימט) 59:39 מפתח

תפילה און פיוט

  1. ג Rosh Hashanah Musaf (Zichronos) (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 0:12, 23:34
  2. בב Siddur of the Alter Rebbe (מקום נישט באשטימט) 56:09 מפתח

אנדערע

  1. בת Kol Bo (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 1:20:25

עיקרי הדברים

  1. 27:45 נח איז געראטעוועט געווארן "באהבה" צוליב אברהם אבינו, ווייל דער תנאי מיט וועלכן ער איז אריין אין דער תיבה איז צובראכן געווארן, און ער האט שוין נישט פארדינט ארויסגעלאזט צו ווערן.
  2. 17:53 די תיבה האט געדארפט אנהייבן די וועלט פון ניי ווי זי איז געווען פארן חטא פון אדם הראשון, און די חיות אין איר זענען געווען א המשכה פון נחס נפש, ממילא האט דער ארי נישט געדארפט קיין פלייש.
  3. 19:34 דער חטא פון חם אין דער תיבה האט אריינגעברענגט א פגם אין אלע באשעפענישן וואס זענען פארבונדן מיט נח, ממילא איז דער ארי געווארן א טורף און האט נח אליין געשעדיגט.
  4. 40:08 דער מבול האט געדארפט זיין א השפעה פון תורה; ווייל דער דור איז נישט געווען ראוי איז אראפגעקומען ליידיגע וואסער, און ביי מתן תורה איז דער זעלבער מבול אראפגעקומען אלס תורה.
  5. 52:56 די תיבה, די סוכה, די מקוה און די תורה זענען יעדעס א מקום אויסער עולם הזה וואו די דינים קענען נישט דערגרייכן, און נאך סוכות ווערט די תורה דער מקלט פון א איד.
  6. 1:19:25 דער משגיח זאגט אז אידן אין א צייט פון מלחמה דארפן וויסן אז דער אייבערשטער פירט יעדע מלחמה, און די אמונה און בטחון איז אליין די סוכה וואס באשיצט זיי.

קושיות און תירוצים

  1. קשיא: 1:20 פארוואס זאגט מען אין זכרונות אז נח איז געדענקט געווארן "באהבה", ווען דער אייבערשטער האט שוין פארן מבול צוגעזאגט אז ער וועט געראטעוועט ווערן?

    תירוץ: 25:27 דער חטא פון חם אין דער תיבה האט צובראכן דעם תנאי פון דער תיבה, ממילא האט דער אייבערשטער שוין נישט געדארפט ארויסנעמען נח, און ער האט עס געטאן נאר מיט רחמים צוליב אברהם אבינו.

  2. קשיא: 5:15 פארוואס האט דער אייבערשטער, וואס האט געהאלפן נח שפייזן יעדע באשעפעניש אין דער צייט, אים נישט געהאלפן שפייזן דעם ארי?

    תירוץ: 20:27 נאכן חטא פון חם איז דער ארי געווארן א טורף וואס שטרוי קען אים נישט זעטיגן, און דער אייבערשטער האט שוין נישט געגעבן קיין סייעתא דשמיא צו דער זינדיגער וועלט פון דער תיבה.

  3. קשיא: 30:50 פארוואס האט דער מבול אנגעהויבן מיט גשמי ברכה טאמער וועלן זיי תשובה טאן, ווען די גזירה איז שוין געחתמ'עט געווארן יום כיפור?

    תירוץ: 31:36 תשובה וואלט נאך געקענט איבערדרייען די גזירה צו ברכה, ווייל פאר מתן תורה האבן נאך אלע מענטשן געקענט זיך מצרף זיין צו כלל ישראל.

  4. קשיא: 33:18 וואס האט בלעם געענטפערט די אומות וואס האבן געהערט די קולות ביי מתן תורה און מורא געהאט פון א מבול?

    תירוץ: 41:58 עס קומט טאקע אראפ א מבול, אבער א מבול פון תורה, די פנימיות וואס איז נישט אראפגעקומען אין נחס צייט.

  5. קשיא: 1:24:01 די ספרים זאגן אז ביי גוג ומגוג וועלן זיין גרויסע גזירות; ווי אזוי קענען אידן האפן ניצול צו ווערן?

    תירוץ: 1:24:14 דער אייבערשטער קען איבערדרייען די גזירות אויף די גוים אלס א כפרה, ווי די הפטרה זאגט "נתתי כפרך מצרים".

  6. קשיא: 1:15:58 ווי אזוי האט ר' עקיבא געקענט האלטן א פשוטן גיבור פאר משיח?

    תירוץ: 1:17:19 ער האט זיך נישט טועה געווען: בן כוזיבא האט געהאט די סימנים פונעם רמב"ם און האט געקענט זיין משיח, נאר דער דור האט זיך פארלאזט אויף זיין כח און דאס האט עס קאליע געמאכט.

מעשיות

  1. 1:12:28 בר דרומא און דער רוימישער קעניג

    ביים חורבן איז געווען א גרויסער גיבור וואס האט געהייסן בר דרומא, וואס האט געקענט הרגענען טויזנטער רוימער. דער רוימישער קעניג האט געזען אז ער ווערט מנוצח, האט ער אראפגענומען זיין קרוין און געבעטן אז מ'זאל נישט חרוב מאכן זיין מלוכה צוליב איין מענטש. בר דרומא האט דאן געזאגט דעם פסוק "הלא אתה אלקים זנחתנו ולא תצא אלקים בצבאותינו", און ער איז אומגעקומען דורך א שלאנג. דער משגיח ערקלערט אז דער קלקול איז געווען ווייל דער עולם האט זיך פארלאזט אויף אים.

    אין דער מעשה: בר דרומא

    דערציילט אין נאך 1 שיעור ←

  2. 1:20:34 די שיף מיט גולים און דאס פייער

    א שיף מיט אידן וואס זענען אנטלאפן פון ירושלים נאכן חורבן איז אנגעקומען אין א מדינה, און דער מלך האט געזאגט אז ער וועט זיי אריינלאזן נאר אויב איינער פון זיי גייט אריין אין פייער און ווערט געראטעוועט, ווי חנניה מישאל ועזריה. זיי האבן געבעטן דרייסיג טעג, און האבן געפאסט און מתפלל געווען. א פשוטער איד וואס האט נישט געקענט לערנען האט געחלומט א פסוק וואס ער האט נישט געדענקט, נאר אז עס שטייט אין אים צוויי מאל "כי" און דריי מאל "לא", און א חכם האט דערקענט אז דאס איז דער פסוק אין ישעיה וועגן גיין דורך וואסער און פייער. ער איז אריין אין פייער און איז נישט געשעדיגט געווארן, דריי צדיקים, חנניה מישאל ועזריה, האבן זיך באוויזן, און יעדער האט געזאגט א תפילה וואס הייבט אן און ענדיגט מיט "רחום"; דאס איז געווארן דער לאנגער והוא רחום פון מאנטאג און דאנערשטאג.

    אין דער מעשה: חנניה, מישאל, עזריה

געדאנקען

  1. 22:06 דער ארי וואס האט נח געשעדיגט איז נישט געווען א חסרון אין דעם אייבערשטנס הילף, נאר א תוצאה פונעם חטא פון חם: ווען די וועלט פון דער תיבה איז צוקלקלט געווארן, האט דער אייבערשטער שוין נישט געגעבן קיין סייעתא דשמיא צו אירע זינדיגע איינוואוינער, און דער פגם האט דערגרייכט נח אליין.
  2. 23:34 נחס טרינקען איז געווען א טעות אין דער צייט: ער האט געמיינט אז די וועלט נאך דער תיבה איז שוין די נייע וועלט, ווען מ'מעג טרינקען וויין אן א שיעור, ווי ס'וועט זיין ווען אליהו הנביא וועט קומען.
  3. 42:00 בלעמס תירוץ ביי מתן תורה מיינט אז די תורה איז געווען די פנימיות פונעם מבול: דער זעלבער מבול וואס איז אין נחס צייט אראפגעקומען ליידיגע וואסער, איז ביי הר סיני אראפגעקומען אלס תורה, א "מבול" מיט א שי"ן, וואס איז מרומז אין "בשלום".
  4. 52:56 די הלכות און שיעורים פון דער תיבה, ווי די פון א סוכה, זענען וואס מאכן זי פאר א כלי פאר די שמות הקדושים וואס שטעלן זי אויסער עולם הזה, אזוי אז די דינים קענען נישט דערגרייכן דעם וואס איז אינעווייניג.
  5. 1:18:00 בר דרומא האט געקענט זיין משיח, און עס איז קאליע געווארן ווייל דער דור האט זיך פארלאזט אויף זיין כח; דער נחש וואס האט אים געהרגעט איז דער כח וואס מאכט אידן פארגעסן אז דער אייבערשטער פירט די וועלט.
  6. 34:45 נח איז מגולגל געווארן אין משה רבינו: ווייל ער האט נישט מתפלל געווען אויף זיין דור, האט ער זיך אלס משה מוסר נפש געווען פאר אידן און געגעבן די תורה וואס דור המבול האט געדארפט מקבל זיין.

וואס דער משגיח זאגט מ׳זאל ארויסנעמען

  1. 29:19 דער משגיח זאגט אז א איד וואס שפירט נאך תשרי אז ער האט פארלוירן וואס ער האט באקומען, זאל געדענקען אז ער איז פון זרע אברהם, שעפן פון יענעם קוואל און זיך ווידער נעמען צו זיין גוט.
  2. 58:43 דער משגיח זאגט אז מ'זאל אריינלייגן דאס גאנצע הארץ און כוונה אין יעדן ווארט פון תורה און תפילה, אז עס זאל לייכטן ווי דער צהר פון דער תיבה.
  3. 1:00:26 דער משגיח זאגט אז אינעם מבול פון דער היינטיגער גאס ראטעוועט מען זיך דורך א ווארט תורה און תפילה, און אז חשון איז א צייט זיך צו נעמען צום לערנען.
  4. 1:26:50 דער משגיח זאגט אז אין א צייט פון מלחמה דארפן אידן זיך מחזק זיין אין אמונה און וויסן אז אלעס וואס מ'באריכטעט אין די צייטונגען איז השגחה פרטית פונעם אייבערשטן, וואס האט ליב יעדן איד.

דערמאנט אין דעם שיעור

פערזאנען אברהם אבינו, אדם הראשון, אליהו הנביא, בלעם, בר דרומא, בר כוכבא, בתיה בת פרעה, דער אבן עזרא, דער אמרי אמת, דער הייליגער אור החיים, דער הייליגער בעל שם טוב, דער חתם סופר, דער מהר"ל פון פראג, דער רמב"ם, דער רמב"ן, דער שר שלום פון בעלזא, חזקיהו המלך, חם, חנניה, יעקב אבינו, לוט, מישאל, משה רבינו, נח, סנחריב, עזריה, עשו, קרח, ר' שרגא פייוול מענדלאוויטש, רבי משה חיים לוצאטו, רבי עקיבא, רבי פינחס בן יאיר, רבי צדוק הכהן פון לובלין, רש"י

ערכים בעל מום, גוג ומגוג, הושענא רבה, השגחה פרטית, זכרונות, מבול, מקוה, ניצוצות, סייעתא דשמיא, עיר מקלט, עקבתא דמשיחא, שעיר לעזאזל, תיבה

מעלדן א טעות אויף דעם בלאט