אברהם אבינו זכה למערת המכפלה ע"י גודל מדת החסד שלו
קאטאלאג: פרשת השבוע וירא נומ׳ 1 פאקעט גייד ז׳ 4 תשל"ד (1973–74) אידיש 1 שעה 17 מינ׳
הערן
עפענען אין דער אפליקאציע צום הערן
וועגן דעם שיעור
דער משגיח ערקלערט אז אברהם אבינו איז זוכה געווען צו מערת המכפלה דורך זיין מסירות נפש אין חסד, און אז א מזכה את הרבים האט דעם כח פון תפילת הרבים, וואס כלל ישראל דארף היינט שטארק האבן אין א צייט פון סכנה און פון רייד וועגן משיח.
דער משגיח עפנט מיט דעם מדרש אז אדם און חוה האבן נישט געוואלט אז אברהם און שרה זאלן ווערן באגראבן נעבן זיי, און ערקלערט אז די מערה האט באלאנגט צו זיי און זיי האבן געהאט א טענה פון יושר אויף זייער פריוואטקייט. אברהם אבינו האט די טענה איבערגעשטארקט מיט זיין הכנסת אורחים דריי טאג נאך דער מילה: ווער עס קוקט נישט אויף זיין אייגענע באקוועמליכקייט פאר אנדערע, פאר אים דארפן אנדערע אויך נישט קוקן אויף זייערע. און ער האט אנגענומען אדם הראשון ביי דער האנט, וואס די האנט מיינט חסד. דערנאך ברענגט ער דעם פרשת דרכים און די גמרא אין ראש השנה, אז א מזכה את הרבים האט א דין פון תפילת הרבים וואס העלפט אפילו נאך א גזר דין, און דערמיט טייטשט ער "המכסה אני מאברהם". ער רופט יעדן צו מאכן א חשבון אויף זיין קאריערע און צו דאווענען. ער רעדט פון דער סכנה פאר כלל ישראל, פון דעם שאדן ווען די אומות רעדן וועגן אידן, פון תורה אלס א חומה, און אז מ'קען נישט רעכענען דעם קץ, און ער ענדיגט מיט זיך צוגרייטן צו משיח יעצט.
ענינים: צדקה, חסד און הכנסת אורחים · אברהם אבינו · די צייט פון דער גאולה און דער קץ · דער כח פון תפילה · די מקומות הקדושים
סדר השיעור
-
0:00 דאס קאלב וואס האט געפירט אברהם צו דער מערה שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח דערציילט דעם מדרש אויף "ואל הבקר רץ אברהם": דאס קאלב איז אריינגעלאפן אין מערת המכפלה, דארט האט אברהם געזען אדם און חוה און האט זיך געגלוסט דעם ארט פאר א קבר. ער ברענגט דעם רמז אז "בקר" האט די אותיות פון "קבר".
-
3:15 אדם און חוה'ס טענה אויף דער מערה שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ברענגט דעם מדרש אז אדם און חוה האבן געוואלט ארויסגיין אבי נישט ליגן נעבן אברהם און שרה, ביז אברהם האט אנגענומען אדם ביי דער האנט. ער ערקלערט אז די מערה האט באלאנגט צו זיי, און ברענגט די הלכות פון יושר ווי היזק ראיה, אז זיי האבן געהאט א רעכט נישט אריינצולאזן.
-
8:05 הכנסת אורחים וואס האט מבטל געווען זייער טענה שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ערקלערט אז אברהם'ס הכנסת אורחים ביי ניין און ניינציג יאר, אנגעווייטאגט נאך דער מילה, האט געטוישט דעם דין פון יושר: ווער עס קוקט נישט אויף זיין אומבאקוועמליכקייט פאר אורחים, דעם דארף מען מקבל זיין אן קוקן אויף אנדערנ'ס באקוועמליכקייט. ער לייגט צו אז "יד" ביי חז"ל מיינט חסד, אזוי האט אברהם געוואונען אדם מיט זיין חסד.
-
12:16 הכנסת אורחים כדי מקרב צו זיין תחת כנפי השכינה שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח שילדערט ווי אברהם'ס הכנסת אורחים האט געלערנט די אורחים צו דאנקען דעם רבונו של עולם, און אז ער אליין האט געוואוסט וואס עס הייסט צו קומען תחת כנפי השכינה. ער זאגט אז יעדער איד וואס לערנט די פרשה דארף זיך פרעגן צי זיין לעבן איז געווענדט צו מקרב זיין אנדערע.
-
15:33 פארוואס דער אייבערשטער האט מגלה געווען סדום צו אברהם
דער משגיח פרעגט וואס "ואברהם היו יהיה לגוי גדול" האט צו טון מיט מגלה זיין וואס עס וועט זיין מיט סדום. ער ברענגט דעם פרשת דרכים אויף משה רבינו'ס "אתה החלות", די גמרא אין תענית אז די רבים האבן געדארפט משה רבינו, און די גמרא אין ראש השנה אז א תפילת הרבים העלפט אפילו נאך א גזר דין; אברהם, וואס וועט איבערלאזן א פאלק וואס דינט השם יתברך, האט א דין פון רבים.
-
21:36 די תפילה פון א מזכה את הרבים
דער משגיח לערנט ארויס אז ווער עס גיט זיך אוועק פאר אנדערע, אפילו ווען ער דאווענט ביחידות, האט דעם כח פון תפילת הרבים. ער זאגט אז כלל ישראל דארף יעצט תפילות, אז מ'דארף קוקן אויף די געשעענישן ווי רמזים מן השמים, און אז יעדער זאל פלאנירן זיין עתיד צו זיין צווישן די מזכי הרבים.
-
25:53 אוועקגעבן באקוועמליכקייט פאר כלל ישראל
דער משגיח מאכט קלאר אז א בחור אין ישיבה זאל נישט פארלאזן זיין לערנען, נאר ווער עס קלייבט א וועג אין לעבן זאל צילן אויפצושטעלן אידן וואס דינען השם יתברך. ער ווייזט אויף סאלדאטן וואס געבן אוועק זייער לעבן, און פרעגט פארוואס זאל מען נישט אוועקגעבן עפעס לוקסוס פאר כלל ישראל; ווער עס לערנט און דאווענט באמת, זאגט ער, איז דער אמת'ער סאלדאט.
-
31:28 תפילות וואס ליגן אין רעזערוו
דער משגיח ברענגט א פשט וואס ער האט געהערט אין נאמען פונעם ייטב לב: ביי אן עמערדזשענסי איז נישטא קיין צייט צו דאווענען, ממילא דארפן די תפילות זיין גרייט פריער, און אברהם'ס תפילה פאר סדום וואס האט נישט געהאלפן איז געבליבן אויפגעהאלטן פאר זיינע קינדער. ער לייגט צו אז אין דער פרשה ליגט די קריאה פון ראש השנה, און אז אברהם'ס צייט איז געווען א צייט פון ניסן און חסד, א צייט צו מעורר זיין רחמים.
-
36:10 אחות לנו קטנה: ווען די אומות רעדן וועגן אידן
דער משגיח לייענט די פאליטישע לאגע ווי א סימן מן השמים צו מעורר זיין רחמים, ווייל די סכנה ווערט גרעסער. ער טייטשט "אחות לנו קטנה ושדים אין לה" אז כלל ישראל האט נישט קיין משפיעים, און "ביום שידובר בה" אז עס איז א סכנה ווען די אומות רעדן וועגן אידן, און ער ברענגט רש"י ביי יוסף און דעם שר המשקים.
-
39:43 א גוי בלייבט א גוי; די תורה איז די חומה
דער משגיח שילדערט ווי די וועלט רעדט יעצט נאר פון אידן און מאכט זיי שולדיג אין אירע אומבאקוועמליכקייטן, דערמאנט ווי מ'האט באשולדיגט אידן אין מגפות, און ווייזט פון דייטשלאנד אז ביי די אומות איז נישטא קיין פראגרעס. מיט "לך עמי בא בחדריך" ווארנט ער זיך נישט צו מישן מיט די גוים, און מיט "אם חומה היא" זאגט ער אז תורה און תפילה זענען דער שוץ פון אידן, וואס מ'דארף יעצט מקבל זיין אויף זיך.
-
48:49 סימנים פון משיח און די סכנה פון קיצים
דער משגיח זאגט אז צדיקים האבן געשפירט אז משיח איז נאנט, און רעדט פון א קאמעט וואס מ'האט צוגעבונדן צו א זוהר וועגן א שטערן פאר משיח'ס קומען. ער ווארנט אז קיצים פון פריער האבן געברענגט גרויסע סכנות, און ברענגט די גמרא אין מגילה וועגן דעם טעות אין די זיבעציג יאר, און דניאל וואס האט אליין נישט פארשטאנען זיינע חשבונות.
-
54:45 קיינער ווייסט נישט דעם חשבון פונעם קץ
דער משגיח דערציילט פון אידן וואס האבן פארקויפט זייערע געשעפטן אין דער ערווארטונג אויף משיח, און פון א צדיק וואס האט מורא געהאט אז א קץ וואס גייט פארביי וועט אפשוואכן די אמונה. ער שליסט אז די רמזים אויף משיח אין ספרים זענען נאר מעגליכע צייטן, אז זאגן אז ער מוז דעמאלט קומען איז אפיקורסות, און אז די סימנים זאלן ערוועקן צו תשובה, תורה, צדקה און תפילה.
-
59:41 דער בלאזשעווער רב און דער פארבארגענער היכל מעשה
דער משגיח לייענט פונעם ספר דברי אמונה א מעשה פון א איד וועמענס קינדער זענען אומגעקומען אין א צייט פון הריגות, וואס האט געבעטן דעם בלאזשעווער רב צו פרעגן א שאלה אין הימל דורך תעניתים. דער בלאזשעווער רב האט געענטפערט אז אפילו די גדולים פון אמאל וואלטן יעצט נישט מער געוואוסט, ווייל די זאך איז פארבארגן אויבן. דער משגיח שליסט אז דער קץ איז דעם רבונו של עולם'ס פריוואטע זאך און די סימנים פון דער גמרא זענען נאר סימנים.
-
1:07:34 די חשבונות פון די צדיקים און די הצלה פון ארץ ישראל
דער משגיח ווייזט אפ די טענה אז די צדיקים וואס האבן נישט געלאזט זייערע חסידים פארן קיין ארץ ישראל זענען שולדיג, ווייל זיי האבן געהאט חשבונות על פי תורה און ארץ ישראל איז נישט געווען זיכערער. ער דערציילט אז ווען ראמעל'ס ארמיי איז געקומען צו די גרעניצן, זענען דריי צדיקים געגאנגען מיט א ספר תורה צום ציון פונעם אור החיים, און צוריקגעקומען מיט דער זיכערקייט אז די אידן וועלן ניצול ווערן, און די ארמיי איז צוריקגעשטויסן געווארן.
-
1:11:55 דעם אייבערשטנ'ס פלאן און זיך צוגרייטן צו משיח
דער משגיח ברענגט דעם אור החיים אז די אנשי סדום זענען געווען נשמות פונעם דור הפלגה, און מיטן משל פון יעקב אבינו'ס אראפגיין קיין מצרים ערקלערט ער אז דער רבונו של עולם האט חשבונות וואס מיר פארשטייען נישט, און זיין פלאן ווערט דורכגעפירט. ער שליסט אז ווען משיח קומט וועט יעדער איד ווערן מקבל לויט ווי ער האט זיך צוגעגרייט, און די צייט זיך צוצוגרייטן מיט תורה און עבודה איז יעצט.
דער שיעור, אויסגעשריבן
דאס קאלב וואס האט געפירט אברהם צו דער מערה
אדם און חוה'ס טענה אויף דער מערה
דער משגיח ברענגט דעם מדרש אז ווען אברהם איז געקומען באגראבן שרה, האבן אדם און חוה זיך אויפגעשטעלט ארויסצוגיין. זיי האבן געזאגט אז זיי שעמען זיך צו ליגן נעבן אברהם און שרה וואס האבן קיינמאל נישט געזינדיגט; גענוג אז מ'שעמט זיך פארן רבונו של עולם. אברהם האט אנגענומען אדם ביי דער האנט, און צום סוף האבן זיי זיך געלאזט באגראבן צוזאמען. ב
כדי צו ערקלערן זייער טענה זאגט דער משגיח אז די מערה איז געווען זייערע, ווייל די גאנצע וועלט האט באלאנגט צו אדם הראשון; די גמרא לערנט דערפון אז זיין קרבן איז נישט געווען קיין גזל. די הלכות פון יושר, ווי די חיוב צו מאכן א גדר קעגן היזק ראיה, היטן א מענטשנ'ס פריוואטקייט. ממילא האבן אדם און חוה געהאט א רעכט על פי יושר און על פי הלכה נישט אריינצולאזן אברהם און שרה, און די מערה איז פאר זיי פארבארגן געבליבן. ג,ד
הכנסת אורחים וואס האט מבטל געווען זייער טענה
דערנאך איז פארגעקומען א מעשה וואס האט אלעס געטוישט: אברהם אבינו, ניין און ניינציג יאר אלט, דריי טאג נאך דער מילה, אנגעווייטאגט, זיצט כחום היום און ווארט אויף אורחים. א בעל חסד, זאגט דער משגיח, קוקט נישט אויף זיין אייגענע אומבאקוועמליכקייט. דער מענטשליכער יושר אליין זאגט אז אזא מענטש דארף מען אויך אזוי מקבל זיין, און ער ברענגט אז ווי א מענטש איז מקבל אורחים אזוי ווערט ער מקבל אין גן עדן.
פון דעמאלט אן האבן אדם און חוה זיך שוין נישט געקענט שטעלן מיט זייער באקוועמליכקייט, און די מערה איז נתגלה געווארן. דער משגיח לייגט צו א כלל אין לשון חז"ל אז "יד" מיינט מדת החסד: אברהם האט אנגענומען אדם ביי דער האנט, ער האט אים מנצח געווען מיט זיין חסד, ווייל ער האט זיך אזוי מוסר נפש געווען אויף הכנסת אורחים.
הכנסת אורחים כדי מקרב צו זיין תחת כנפי השכינה
אברהם אבינו, דער עמוד החסד, האט געלאזט די אורחים רוען אונטערן בוים און זיי געלערנט צו דאנקען דעם רבונו של עולם און נישט אים. ער האט געוואוסט וואס עס הייסט צו קומען תחת כנפי השכינה, ווייל ער אליין האט עס דורכגעלעבט, ווי דער תרגום טייטשט "ויהי כאשר התעו אותי". די הכנסת אורחים איז נאר געווען א מיטל מקרב צו זיין מענטשן. ו,ח
דערפאר, זאגט דער משגיח, דארף יעדער איד וואס לערנט די פרשה מאכן א חשבון: ארבעט ער אריינצוברענגען אנדערע תחת כנפי השכינה, און זענען זיינע אמביציעס געווענדט צו זיין א מזכה את הרבים?
פארוואס דער אייבערשטער האט מגלה געווען סדום צו אברהם
גלייך נאך די אורחים שטייט "המכסה אני מאברהם", און דערנאך "ואברהם היו יהיה לגוי גדול". דער משגיח פרעגט: וואס האט א גרויס פאלק צו טון מיט מגלה זיין וואס עס וועט זיין מיט סדום? צום תירוץ ברענגט ער ערשט דעם פרשת דרכים, פונעם מחבר פון משנה למלך, אויף משה רבינו'ס תפילה "אתה החלות להראות": וואס האט משה געזען? ט,י,כ
די גמרא אין תענית ווייזט אז דער מן איז געפאלן אין זכות פון משה רבינו, ממילא זענען די רבים צריכים צו אים און ער האט א דין פון רבים. די גמרא אין ראש השנה לערנט אז א תפילת יחיד העלפט נאר פאר א גזר דין, און א תפילת הרבים אפילו נאכדעם. ביי משה איז שוין געווען א גזר דין, אבער אלס איינער וואס די רבים זענען צריכים צו אים איז זיין תפילה א תפילת הרבים. ל,מ
אזוי אויך ביי אברהם: די מלאכים זענען שוין געשיקט געווארן, א סימן אז עס איז נאכן גזר דין. אבער אברהם איז נישט קיין צדיק פאר זיך אליין; ער וועט איבערלאזן א פאלק וואס דינט השם יתברך, ממילא איז זיין תפילה א תפילת הרבים, און דערפאר האט דער אייבערשטער אים מגלה געווען.
די תפילה פון א מזכה את הרבים
דער משגיח לערנט ארויס אז ווער עס גיט אוועק זיין לעבן פאר אנדערע, האט דעם כח פון תפילת הרבים אפילו ווען ער דאווענט ביחידות, און קען מבטל זיין גזירות פון זיך, פון זיין משפחה און פון כלל ישראל. כלל ישראל דארף יעצט תפילות, און ווער עס קוקט אויף די געשעענישן ווי רמזים מן השמים, נישט ווי פאליטיק, זעט אז מ'דארף נאך דאווענען. ער ברענגט דעם מדרש אז מרדכי האט געפרעגט אליהו צי די גזירה איז נחתם געווארן בטיט אדער בדם. נ
ווען אזויפיל אידן זענען אוועק פון אידישקייט, זאגט דער משגיח, דארף יעדער איינער פלאנירן זיין עתיד אז ער זאל זיין צווישן די מזכי הרבים, כדי זיין תפילה זאל אויך זיין א תפילת הרבים.
אוועקגעבן באקוועמליכקייט פאר כלל ישראל
דער משגיח מאכט קלאר אז א בחור אין ישיבה זאל דערפאר נישט פארמאכן די גמרא; ווען ער וועט ווערן א גרעסערער תלמיד חכם וועט ער שפעטער מער אויפטון. נאר דער ציל מוז זיין ווי ביי אברהם: אויפצושטעלן א פאלק וואס זאל זיין אן אור לגוים.
ער ווייזט אויף סאלדאטן אין ארץ ישראל וואס געבן אוועק זייער לעבן כדי אידן זאלן באשיצט ווערן. אז זיי געבן אוועק אלעס, פארוואס זאל מען נישט אוועקגעבן אביסל לוקסוס צו דינען כלל ישראל? ווער עס לערנט און דאווענט באמת פאר זיין פאלק, איז דער אמת'ער סאלדאט.
תפילות וואס ליגן אין רעזערוו
דער משגיח ברענגט א פשט וואס ער האט געהערט אין נאמען פונעם ייטב לב. ביי אן עמערדזשענסי איז נישטא קיין צייט אנצוהייבן דאווענען, ווי רש"י טייטשט "מה תצעק אלי" ביים ים; די תפילות דארפן שוין זיין גרייט פריער. ביי אברהם געפינט מען די ערשטע אמת'ע תפילה, "ויגש אברהם", און די גמרא אין ברכות זאגט אז ער האט מתקן געווען תפילת שחרית. ס,ע,פ,צ
אברהם'ס תפילה פאר סדום איז נישט אנגענומען געווארן, אבער יעדע תפילה ווערט אויפגעהאלטן; זיינע איז געבליבן אין רעזערוו פאר זיינע קינדער. דערפאר האט דער אייבערשטער אים געזאגט: זיינע קינדער וועלן דארפן תפילות. דער משגיח לייגט צו אז אין דער פרשה ליגט די קריאה פון ראש השנה, און לויט דער מחלוקת צי די וועלט איז באשאפן געווארן אין תשרי אדער אין ניסן, איז אברהם'ס צייט געווען ניסן, מדת החסד, א צייט צו מעורר זיין רחמים. ק
ווען די אומות רעדן וועגן אידן
דער משגיח זאגט אז די פאליטישע לאגע איז א שפיגל פון דעם וואס טוט זיך אין הימל, א סימן צו מעורר זיין רחמים, און די סכנה איז געוואקסן. "אחות לנו קטנה ושדים אין לה" שילדערט א דור אן משפיעים, וואס לעבט פון דעם וואס די גדולים האבן איבערגעלאזט. "ביום שידובר בה": עס איז נישט גוט ווען די אומות רעדן וועגן אידן. ווי רש"י זאגט ביים שר המשקים, האט דער אייבערשטער געגעבן די מצרים אן אנדער ענין כדי זיי זאלן נישט אזויפיל רעדן וועגן יוסף. ר,ש
א גוי בלייבט א גוי; די תורה איז די חומה
יעצט רעדט די גאנצע וועלט נאר וועגן אידן. א גוי וואס איז קאלט מאכט די אידן שולדיג אין דעם מאנגל אין ברענשטאף; איינער וואס הוסט פון רויך מאכט די אידן שולדיג וואס מ'מוז ברענען קוילן. דער משגיח דערמאנט אז אין די יארן פון מגפות האט מען באשולדיגט די אידן, ווייל זיי זענען נישט געשטארבן ווי די אנדערע.
מ'האט געמיינט אז די ציוויליזאציע האט פארבעסערט די אומות, אבער דייטשלאנד, די וויג פון פראגרעס, האט געוויזן אז א גוי בלייבט א גוי, ווי א טיגער וואס מ'האט אויסגעלערנט מאניערן. ווען מ'וועט אים צונעמען באקוועמליכקייטן, וועט ער באשולדיגן די אידן.
ישעיה'ס "לך עמי בא בחדריך" זאגט אז אידן אין גלות זאלן זיך האלטן באזונדער; דאס זיך מישן אין שפאניע און אין די אוניווערסיטעטן פון בערלין האט געברענגט די אינקוויזיציע און די צרות אין דייטשלאנד. אויף "מה נעשה לאחותנו" ענטפערט דער פסוק "אם חומה היא", און די גמרא טייטשט אז די חומה איז תורה: תורה און תפילה באשיצן אונז, און ווער עס נעמט עס יעצט אויף זיך האט שוין א זכות. ת,אא,אב
סימנים פון משיח און די סכנה פון קיצים
קיינער ווייסט נישט דעם חשבון פונעם קץ
אידן וואס האבן געווארט אויף משיח לויט א חשבון אין זוהר האבן אפילו פארקויפט זייערע געשעפטן, און א גרויסער צדיק האט מורא געהאט אז א קץ וואס גייט פארביי וועט אפשוואכן די אמונה פון אסאך אידן. ווי דניאל, האבן די בעלי הרמזים אליין נישט געוואוסט זייערע חשבונות; רבי יהודה ראזענבערג האט געטייטשט א זוהר אויף א יאר וואס האט אנשטאט דעם געברענגט די צווייטע מלחמה.
דער בלאזשעווער רב און דער פארבארגענער היכל
דער משגיח לייענט א מעשה פונעם ספר דברי אמונה. אין א צייט פון הריגות איז א ר' יצחק, וועמענס קינדער זענען אלע אומגעקומען אין איין נאכט, געקומען ביינאכט צום בלאזשעווער רב מיט צוויי בעלזער חסידים. ער האט געבעטן דעם רבי'ן ער זאל נעמען פערציג תעניתים מיט שמות הקדושים און פרעגן א שאלת חלום וויאזוי צו ראטעווען די אידן. אח
דער בלאזשעווער רב האט גערויכערט זיין לאנגע ליולקע און געשוויגן, דערנאך געפרעגט צי זיי גלייבן אז דער רמב"ם איז געווען א בעל רוח הקודש. ווען זיי האבן געזאגט יא, האט ער געזאגט אז אויב יענע גדולים וואלטן יעצט געלעבט וואלטן זיי אויך נישט מער געוואוסט, ווייל די זאך איז פארשלאסן אין א היכל אויבן, וואו אפילו די מלאכים הערן גארנישט.
די חשבונות פון די צדיקים און די הצלה פון ארץ ישראל
דער משגיח ווייזט אפ די טענה אז די צדיקים פון פוילן, רוסלאנד און ליטע זענען שולדיג וואס זיי האבן נישט געלאזט פארן קיין ארץ ישראל; זיי האבן געהאט חשבונות על פי תורה. איז ארץ ישראל געווען זיכערער? ווען ראמעל'ס ארמיי איז געשטאנען ביי די גרעניצן, זענען דריי צדיקים געגאנגען מיט א ספר תורה צום ציון פונעם אור החיים. איינער איז צוריקגעקומען מיט א שמייכל, ער האט געזען דעם שם הוי' מיט ליכטיגע אותיות, און באלד האט מאנטגאמערי צוריקגעשטויסן ראמעל.
דעם אייבערשטנ'ס פלאן און זיך צוגרייטן צו משיח
דער אור החיים זאגט אז די אנשי סדום זענען געווען דער דור הפלגה, וואס זענען פריער ניצול געווארן. דער רבונו של עולם האט חשבונות וואס מיר ווייסן נישט. א קורצזיכטיגער קען זאגן אז אויב יעקב וואלט נישט אראפגעגאנגען קיין מצרים וואלט נישט געווען דער שעבוד; אבער דעם אייבערשטנ'ס פלאן מוז דורכגעפירט ווערן. אט
ווען משיח וועט קומען, וועט יעדער איד ווערן מקבל לויט ווי ער האט זיך צוגעגרייט. די צייט זיך צוצוגרייטן, מיט תורה און עבודה, איז יעצט, נישט שפעטער.
מראי מקומות
תורה
נביאים
כתובים
תרגום
תלמוד בבלי
- ג Gemara (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 5:10
- ד לכאורה Bava Basra 2a מפתח אינעם אויסשרייב: 5:10
- ל Gemara Taanis (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 18:08
- מ Rosh Hashanah 18a טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 18:08
- צ Berachos 26b טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 31:28
- ק Rosh Hashanah 10b טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 33:19
- אב לכאורה Bava Basra 8a מפתח אינעם אויסשרייב: 44:44
- אד Megillah 11b טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 52:07
- או לכאורה Sanhedrin 99a מפתח אינעם אויסשרייב: 57:43
- אז Gemara (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 1:05:13
מדרש
זוהר און קבלה
ראשונים
אחרונים און חסידות
אנדערע
עיקרי הדברים
- 5:01 לויט דעם משגיח האט מערת המכפלה באלאנגט צו אדם און חוה, און על פי יושר האבן זיי געקענט נישט אריינלאזן אברהם און שרה כדי צו היטן זייער פריוואטקייט.
- 8:25 אברהם אבינו'ס הכנסת אורחים ווען ער איז געווען אנגעווייטאגט נאך דער מילה האט געטוישט דעם חשבון: ווער עס קוקט נישט אויף זיין באקוועמליכקייט פאר אורחים, דעם דארף מען אויך אזוי מקבל זיין, און אדם און חוה האבן פארלוירן זייער טענה.
- 13:52 דער משגיח ערקלערט אז אברהם אבינו'ס הכנסת אורחים איז געווען א מיטל אריינצוברענגען מענטשן תחת כנפי השכינה, און ער זאגט אז יעדער איד וואס לערנט די פרשה דארף זיך פרעגן צי ער ארבעט צו מקרב זיין אנדערע.
- 18:46 א מזכה את הרבים האט א דין פון רבים, ממילא איז זיין תפילה א תפילת הרבים וואס קען העלפן אפילו נאך א גזר דין, און דערפאר האט דער אייבערשטער מגלה געווען צו אברהם וואס עס וועט זיין מיט סדום.
- 22:48 דער משגיח זאגט אז כלל ישראל דארף יעצט האבן תפילות, און יעדער איינער זאל פלאנירן זיין עתיד אזוי אז ער זאל זיין צווישן די מזכי הרבים, וועמענס תפילה איז א תפילת הרבים.
- 38:17 עס איז א שאדן ווען די אומות רעדן וועגן אידן; דער משגיח זאגט אז די באשיצונג פון כלל ישראל איז תורה און תפילה, די "חומה" פונעם פסוק.
- 57:43 דער משגיח ווארנט אז קיינער קען נישט וויסן דעם קץ: די חשבונות פונעם קץ זענען נאר סימנים צו מעורר זיין צו תשובה, און זאגן אז משיח מוז קומען אין א געוויסער צייט איז אפיקורסות.
קושיות און תירוצים
-
קשיא: 3:27 פארוואס האבן אדם און חוה געקענט נישט אריינלאזן אברהם און שרה אין מערת המכפלה, און פארוואס איז די טענה בטל געווארן?
תירוץ: 9:13 די מערה איז געווען זייערע און דער יושר האט באשיצט זייער פריוואטקייט, נאר אברהם'ס הכנסת אורחים טראץ זיינע ליידן האט געמאכט אז אנדערע קענען זיך שוין נישט שטעלן מיט זייער באקוועמליכקייט קעגן אים.
-
קשיא: 16:07 וואס האט "ואברהם היו יהיה לגוי גדול" צו טון מיט דעם וואס דער אייבערשטער האט אים מגלה געווען וואס עס וועט זיין מיט סדום?
תירוץ: 19:56 דער גזר דין איז שוין געווען, און נאך א גזר דין העלפט נאר א תפילת הרבים; אברהם וואס וועט איבערלאזן א פאלק וואס דינט השם יתברך האט א דין פון רבים, ממילא האט זיין תפילה נאך געקענט העלפן.
-
קשיא: 17:36 וואס איז געווען משה רבינו'ס טענה מיט "אתה החלות להראות", ווען דער גזר דין איז שוין געווען?
תירוץ: 18:23 לויטן פרשת דרכים האט דער מן געוויזן אז די רבים זענען צריכים צו משה רבינו, ממילא האט ער א דין פון רבים און זיין תפילה איז א תפילת הרבים, וואס העלפט אפילו נאך א גזר דין.
-
קשיא: 33:45 פארוואס האט מען מגלה געווען צו אברהם וועגן סדום, אויב זיין תפילה וועט עס נישט ראטעווען?
תירוץ: 31:51 אין נאמען פונעם ייטב לב: זיינע קינדער וועלן דארפן תפילות אין א צייט פון אן עמערדזשענסי ווען עס איז נישטא קיין צייט צו דאווענען, ממילא איז זיין תפילה אויפגעהאלטן געווארן פאר זיי.
-
קשיא: 47:29 "מה נעשה לאחותנו ביום שידובר בה?"
תירוץ: 47:39 "אם חומה היא", אויב עס איז דא תורה, וועט מען זיין באשיצט; תורה און תפילה זענען די חומה פון כלל ישראל.
מעשיות
-
1:01:03 דער בלאזשעווער רב און די בקשה פאר א תשובה פון הימל
אין א צייט פון הריגות אויף אידן איז א איד ר' יצחק, וועמענס קינדער זענען אלע אומגעקומען אין איין נאכט, געפארן צום בלאזשעווער רב. שפעט ביינאכט איז ער אריין מיט צוויי בעלזער חסידים און געבעטן דעם רבי'ן ער זאל נעמען אויף זיך פערציג תעניתים מיט שמות הקדושים און פרעגן א שאלת חלום וויאזוי צו ראטעווען די אידן. דער בלאזשעווער רב, וואס האט גערויכערט א לאנגע ליולקע, האט א וויילע געשוויגן, און דערנאך געפרעגט צי זיי גלייבן אז דער רמב"ם איז געווען א בעל רוח הקודש. ווען זיי האבן געזאגט יא, האט ער געזאגט אז אויב די גדולים וואלטן יעצט געלעבט וואלטן זיי אויך נישט מער געוואוסט, ווייל די זאך איז פארבארגן אין א היכל אויבן וואס אפילו די מלאכים הערן נישט.
אין דער מעשה: the Bluzhever Rav, Reb Yitzchak, דער רמב"ם
-
1:09:40 דריי צדיקים ביים ציון פונעם אור החיים
ווען ראמעל'ס ארמיי איז שוין געשטאנען ביי די גרעניצן פון ארץ ישראל און דארט איז געווען א גרויסער פחד, האבן דריי גרויסע צדיקים גענומען א ספר תורה און זענען ארויף אויפן הר הזיתים צום ציון פונעם אור החיים צו דאווענען. ווען זיי זענען צוריקגעקומען האט איינער פון זיי געזאגט מיט א שמייכל אז ער האט געזען דעם שם הוי' מיט ליכטיגע אותיות, א סימן אז די אידן וועלן ניצול ווערן, און א צווייטער האט געזאגט א דרשה אז מ'האט אים מגלה געווען אז מ'וועט ניצול ווערן. באלד דערנאך האט מאנטגאמערי'ס ארמיי צוריקגעשטויסן ראמעל.
אין דער מעשה: ראמעל, מאנטגאמערי, the Ohr HaChaim
געדאנקען
- 5:52 דער משגיח לערנט אז אדם און חוה'ס טענה איז געווען א טענה פון יושר: אלס די ערשטע בעלים פון דער מערה האבן זיי געהאט א רעכט אויף פריוואטקייט, אזוי ווי די הלכה אז א שכן קען פאדערן א גדר קעגן היזק ראיה.
- 9:13 מדה כנגד מדה אינעם דין פון יושר אליין: ווער עס לייגט אוועק זיין באקוועמליכקייט פאר אורחים, פאר אים קען מען זיך נישט באשיצן מיט אייגענע באקוועמליכקייט, און דאס איז וואס האט אברהם'ן געעפנט די מערה.
- 11:43 וואס אברהם האט אנגענומען אדם "ביי דער האנט" מיינט אז ער האט אים מנצח געווען מיט חסד, ווייל אין לשון חז"ל שטייט "יד" פאר מדת החסד.
- 20:07 "ואברהם היו יהיה לגוי גדול" איז דער טעם פארוואס מען האט אים מגלה געווען סדום: א מענטש וואס וועט איבערלאזן א פאלק וואס דינט השם יתברך האט א דין פון רבים, און זיין תפילה ווירקט אפילו נאך דעם גזר דין.
- 32:04 אין נאמען פונעם ייטב לב: קיין תפילה גייט נישט פארלוירן. אברהם'ס תפילה פאר סדום וואס איז נישט אנגענומען געווארן איז געבליבן אויפגעהאלטן פאר זיינע קינדער, ווייל ביי אן עמערדזשענסי איז נישטא קיין צייט אנצוהייבן דאווענען.
- 37:21 "אחות לנו קטנה ושדים אין לה" שילדערט א דור אן משפיעים, וואס מוז לעבן פון די שיריים וואס די גדולים פון אמאל האבן איבערגעלאזט.
וואס דער משגיח זאגט מ׳זאל ארויסנעמען
- 14:51 דער משגיח זאגט אז יעדער איד וואס לערנט די פרשה דארף מאכן א חשבון צי ער ארבעט אריינצוברענגען מענטשן תחת כנפי השכינה, און דערנאך פלאנירן זיין קאריערע.
- 25:53 דער משגיח זאגט אז א בחור וואס זיצט און לערנט אין ישיבה זאל נישט מבטל זיין זיין לערנען; ווערן א גרעסערער תלמיד חכם וועט אים לאזן שפעטער מער אויפטון.
- 47:50 דער משגיח רופט אויף מקבל צו זיין אויף זיך יעצט צו שטארקן תורה, תפילה און מקרב זיין אנדערע, אלס די באשיצונג פון כלל ישראל.
- 57:43 דער משגיח זאגט אז סימנים פונעם קץ זאלן ברענגען צו תשובה און זיך שטארקן אין תורה, צדקה און תפילה, אבער מ'טאר נישט זאגן אז משיח מוז קומען אין א געוויסער צייט.
- 1:15:23 דער משגיח מאנט מ'זאל זיך צוגרייטן צו משיח יעצט, מיט תורה און עבודה, ווייל יעדער איד וועט ווערן מקבל לויט זיין הכנה.
דערמאנט אין דעם שיעור
פערזאנען אברהם אבינו, אדם הראשון, אליהו הנביא, דניאל, דער בלאזשעווער רבי, דער הייליגער אור החיים, דער חפץ חיים, דער ייטב לב, דער משנה למלך, דער רמב"ם, חוה, יוסף הצדיק, יעקב אבינו, יצחק אבינו, מאנטגאמערי, מרדכי הצדיק, משה רבינו, ר' יודל ראזענבערג, ראמעל, רבי אליעזר בן הורקנוס, רבי יהושע בן חנניה, ריטשארד ניקסאן, שרה אמנו
ערכים הכנסת אורחים, הסתר פנים, מדת החסד, מערת המכפלה, קץ, רבונו של עולם, תחת כנפי השכינה