ביאור השבח לה' כשאנו אומרים - אלקי אברהם

קאטאלאג: פרשת השבוע וירא נומ׳ ⁨2⁩ פאקעט גייד ז׳ 4 תשל"ז (1976–77) אידיש 58 מינ׳

הערן

  1. אראפלאדן · לענג 58 מינ׳

עפענען אין דער אפליקאציע צום הערן

נאטיצן נאטיצן צוגעגרייט דורך AI פון דער רעקארדירונג; נישט איבערגעקוקט, און נישט דעם משגיח׳ס ווערטער. דער מקור איז די רעקארדירונג.

וועגן דעם שיעור

דער משגיח ערקלערט אז "אלקי אברהם" אין שמונה עשרה איז א שבח פאר דעם רבונו של עולם, ווייל דורך אברהם אבינו איז נתגלה געווארן דעם אייבערשטנס חסד, און די גאנצע פרשה וירא ווייזט זיין מסירות נפש פאר חסד, און צום סוף ביי דער עקידה קעגן זיין אייגענער מידה.

דער משגיח עפנט מיט רבינו בחיי, אז די מענטשן פון סדום זענען געווען א גלגול פון דור הפלגה, און די פון צוער, וואס זענען געבליבן צוליב לוט'ס תפילה, זענען נאכאמאל געקומען אלס עדת קרח. פון דעם רעדט ער וועגן די באהאלטענע חשבונות פון פריערדיגע גלגולים הינטער שווערע גזירות, און ברענגט דעם חתם סופר אויף ירמיהו און חנמאל'ס פעלד: ירמיהו איז געווען א גלגול פון שלמה המלך, אבער דער אייבערשטער, "אלקי כל בשר", שטראפט נישט דעם נייעם גוף. דער משגיח פרעגט וויאזוי דער תיקון ארבעט, און מאכט א חילוק צווישן דעם תיקון פון דער נשמה און דעם ליידן פונעם גוף. דערנאך גייט ער איבער צום עיקר: די ערשטע ברכה פון שמונה עשרה לויבט דעם אייבערשטן אלס "אלקי אברהם", ווייל אברהם אבינו האט נתגלה געווען דעם אייבערשטנס חסד, מיט מסירות נפש, אפילו פאר עובדי עבודה זרה און פאר די אכזריות'דיגע אנשי סדום. ער ברענגט דעם לובלינער רב, אונקלוס, דעם בני יששכר און דעם ר"ן אויף גירוש ישמעאל און די עקידה, און ענדיגט אז יעדער איד טראגט אין זיך א שטיק אברהם און א שטיק יצחק.

ענינים: אברהם אבינו · צדקה, חסד און הכנסת אורחים · גלגולים און תיקון הנשמות · שמונה עשרה

סדר השיעור

  1. 0:00 סדום, דור הפלגה און עדת קרח

    דער משגיח לערנט ווייטער רבינו בחיי אויף דער סדרה און ברענגט אז די אנשי סדום זענען געווען א גלגול פון דור הפלגה, וואס זענען נאכאמאל געקומען אלס עדת קרח. מיט דעם תרגום אויף די מלכים אין פרשת לך לך ערקלערט ער אז צוער, וואס איז געבליבן צוליב לוט'ס תפילה, האט נאך געדארפט קריגן איר עונש שפעטער.

  2. 6:32 באהאלטענע חשבונות הינטער שווערע גזירות

    דער משגיח ווענדט עס צו די וואס פרעגן פארוואס ערליכע אידן מיט זייערע קינדער זענען אומגעקומען אין דער שואה און אין פריערדיגע גזירות, און זאגט אז דער רבונו של עולם האט חשבונות וואס מיר ווייסן נישט, און ווען משיח וועט קומען וועט אלץ קלאר ווערן. ער ברענגט פון ספרים אז די וואס זענען אומגעקומען אין די גזירות ת"ח זענען געווען די בריונים פון בית שני וואס האבן זיך געקריגט מיט רבן יוחנן בן זכאי.

  3. 9:41 ירמיהו קויפט חנמאל'ס פעלד

    דער משגיח ברענגט דעם חתם סופר אויף דער הפטרה פון ירמיהו פרק ל"ב: פונקט פארן חורבן האט דער אייבערשטער געהייסן ירמיהו קויפן דאס פעלד פון זיין פעטערס זון חנמאל, אלס סימן אז מ'וועט נאך קויפן פעלדער אין ארץ ישראל. ער ערקלערט חנמאל'ס אייגענעם פלאן: דורך פארקויפן צו א צדיק, דעם גוף מהיום און די פירות לאחר מיתה, האט ער געמיינט צו פארזיכערן א חלק וואס די שונאים וועלן נישט קענען צונעמען.

  4. 15:59 ירמיהו אלס גלגול פון שלמה המלך

    ווייטער אינעם חתם סופר ערקלערט דער משגיח אז ירמיהו איז געווען א גלגול פון שלמה המלך, וואס זיין חתונה מיט בת פרעה אין דער נאכט פון חנוכת הבית האט געברענגט די גזירה פונעם חורבן, דערפאר האט ירמיהו מורא געהאט אז חנמאל'ס פארזיכערונג איז א פאלשע. דער אייבערשטנס ענטפער "הנני ה' אלקי כל בשר" מיינט אז דער נייער גוף האט נישט געזינדיגט און ווערט נישט באשטראפט.

  5. 20:59 תיקון פון דער נשמה און דער ביין לוז

    דער משגיח פרעגט: אויב דער נייער גוף איז אומשולדיג, וואס איז דער ענין פון קומען נאכאמאל אויף א תיקון? ער ענטפערט אז דער אלטער פגם דארף נאך אלץ פארריכט ווערן, אבער דער גוף פון א צדיק ליידט נישט דערפאר, און נאך תשובה איז מען א נייער מענטש. ער לייגט צו אז דער ביין לוז האט נישט הנאה געהאט פונעם חטא פון אדם הראשון, און פארבינדט עס מיט מלוה מלכה און מיט די צדיקים וואס מ'דערמאנט מוצאי שבת.

  6. 26:20 פארוואס "אלקי אברהם" איז א שבח שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח זאגט אז די פרשיות פון די אבות דארף מען זיך מוטשען ווי אין א תוספות, ווייל די ערשטע ברכה פון שמונה עשרה, "אלקי אברהם", איז א שבח און איז אפילו איר מלכות. דער אייבערשטער איז א רב חסד, און דאס איז נתגלה געווארן דורך אברהם אבינו, וואס האט פיינט געהאט עבודה זרה טיפער ווי אונזערע פינף פרקים עבודה זרה, און דאך באדינט אראבער עובדי עבודה זרה דריי טעג נאך דער מילה.

  7. 32:02 די אכזריות פון סדום און אברהם'ס תפילה שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח דערציילט דעם חז"ל פון דער מיידל אין סדום וואס האט בגניבה געגעבן עסן פאר אן ארימאן און מ'האט זי באשמירט מיט האניג און די בינען האבן זי צוביסן צום טויט, און ערקלערט די שיטה פון סדום אז ארימע לייט זענען פאראזיטן וואס מ'דארף אויסראטן. פונדעסטוועגן האט אברהם אבינו מתפלל געווען פאר זיי, אפילו מטיח דברים כלפי מעלה, און די מסירות נפש פאר חסד ווייזט ווי גרויס דעם אייבערשטנס חסד איז, דער שבח פון "אלקי אברהם".

  8. 38:15 לוט'ס אפשטאמלינגען, די מלאכים און אונקלוס שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח מערקט אן אז עמון און מואב, הגם זיי שטאמען פון לוט פון אברהם'ס משפחה, האבן געהאלטן די נקודה פון סדום אז מ'טוט נישט קיין חסד, און ברענגט דעם רמב"ן אז סדום איז געמשפט געווארן ווייל עס איז געווען אין ארץ ישראל. ער ברענגט אז די דריי מלאכים זענען געקומען פון מילה, פריעה און מציצה, און דערנאך א ווארט פונעם לובלינער רב אויף "ויהי כאשר התעו אותי אלקים מבית אבי": אברהם האט גערעדט מיט שרה פונעם אייבערשטנס חסד וואס האט אים געראטעוועט פון עבודה זרה, און אונקלוס, אליין א גר, האט דאס פארשטאנען.

  9. 45:31 חסד שלא בדרך הטבע און שרה'ס צחוק שטייט אינעם קאטאלאג

    אויף "זה חסדך" ערקלערט דער משגיח אז כדי צו באקומען א חסד שלא בדרך הטבע דארף מען טאן חסד מיט מסירות נפש, און ער ברענגט דעם בני יששכר; אזוי האט אברהם אבינו ערקלערט צו אבימלך פארוואס ער האט געבעטן שרה זאגן אז זי איז זיין שוועסטער. דערנאך איז שרה נפקד געווארן, און דער משגיח ברענגט דעם מדרש אז מיט איר זענען פיל עקרות און תפילות געענטפערט געווארן, הגם נישט יעדער האט דערקענט אז ס'איז צוליב איר זכות.

  10. 50:09 גירוש ישמעאל און די עקידה: קעגן זיין טבע שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח מערקט אן אז ביידע קריאות פון ראש השנה זענען פון דער פרשה, וואס רעדט פון ענית התפילות. דערנאך ערקלערט ער אז גירוש ישמעאל, "וישכם אברהם בבקר", איז געווען, אזוי ווי די עקידה, א נסיון קעגן אברהם'ס טבע פון חסד, און ברענגט דעם בני יששכר אז ביי דער עקידה האט יצחק אנגענומען אהבה און אברהם האט אנגענומען יצחק'ס מידת הגבורה.

  11. 54:27 דער ר"ן אויף דער עקידה און א שטיק אברהם שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח ברענגט די דרשות הר"ן אז די עקידה איז געווען נאר א בקשה, אזוי ווי רש"י טייטשט "נא" לשון בקשה, ממילא איז דער נסיון געווען צו טאן קעגן חסד ווען ס'איז נאר א מידת חסידות. ער ענדיגט אז יעדער איד טראגט א שטיק אברהם און א שטיק יצחק, קען אויפוועקן מסירות נפש ביי קליינע נסיונות, און דארף זיך מוטשען אין דער סדרה כדי צו קענען זאגן "אלקי אברהם".

דער שיעור, אויסגעשריבן

סדום, דור הפלגה און עדת קרח

1:08

דער משגיח לערנט ווייטער רבינו בחיי אויף דער סדרה, און דערמאנט אז דער חתם סופר האט עס געלערנט יעדן שבת און אלעמאל געטראפן נייע זאכן. רבינו בחיי ברענגט אז די נשמות פון דור הפלגה, וואס האבן געזאגט "ונעשה לנו שם", זענען מגולגל געווארן אין די אנשי סדום כדי צו פארריכטן דעם חטא. זיי האבן עס נישט געטאן, און זענען נאכאמאל אראפגעקומען אלס עדת קרח, די "אנשי שם", וואס זענען איינגעשלונגען געווארן אין דער ערד מיט זייערע קינדער. א,ב,ג,ה

5:20

אלס ראיה ברענגט ער דעם תרגום אויף די פינף מלכים אין פרשת לך לך, וואס באשרייבט צוער אלס די שטאט וועמענס איינוואוינער וועלן שפעטער איינגעשלונגען ווערן מיט קרח. אלע פינף שטעט זענען געווען אונטער דער גזירה, נאר צוער איז געבליבן צוליב לוט'ס תפילה, ממילא האבן זיי שפעטער געדארפט א גרעסערן תיקון. ו,ז

באהאלטענע חשבונות הינטער שווערע גזירות

6:56

פון דא ווענדט זיך דער משגיח צו די וואס פרעגן פארוואס אזעלכע טייערע אידן, מיט זייערע אומשולדיגע קינדער, זענען אומגעקומען אין דער שואה אין אייראפע. ער ענטפערט אז דער רבונו של עולם האט חשבונות וואס מיר ווייסן נישט, אלץ איז רחמים און חסדים, און ווען משיח וועט קומען וועט אלץ קלאר ווערן. ער ברענגט פון ספרים אז די הרוגים פון די גזירות ת"ח זענען געווען די בריונים פון בית שני, וואס האבן זיך געקריגט מיט רבן יוחנן בן זכאי'ס שיטה זיך אונטערצוגעבן צו רוים.

ירמיהו קויפט חנמאל'ס פעלד

9:47

כדי דאס בעסער צו פארשטיין ברענגט דער משגיח דעם חתם סופר אויף דער הפטרה פון ירמיהו. פונקט פארן חורבן, ווען ירמיהו האט נביאות געזאגט אויף גלות, האט אים דער אייבערשטער געזאגט אז זיין פעטערס זון חנמאל בן שלום וועט קומען אים פארקויפן זיין פעלד, און ער זאל עס קויפן אלס סימן אז מ'וועט נאך קויפן פעלדער אין ארץ ישראל. ח,ט,י

14:11

חנמאל, ערקלערט דער משגיח, האט געהאט זיין אייגענעם פלאן. ער האט געגלייבט ירמיהו'ס נבואה אז אלע אידישע פעלדער וועלן צוגענומען ווערן, האט ער פארקויפט דעם גוף מהיום און די פירות לאחר מיתה צו ירמיהו, א צדיק וועמענס חלק וועט מען נישט צונעמען, און געמיינט אז אזוי וועט ער אליין האלטן א חלק.

ירמיהו אלס גלגול פון שלמה המלך

16:02

דער חתם סופר גייט ווייטער: ירמיהו איז געווען א גלגול פון שלמה המלך, וואס האט חתונה געהאט מיט בת פרעה אין דער נאכט פון חנוכת הבית, און פון יענעם טאג איז נגזר געווארן דער חורבן. דערפאר האט ירמיהו געטראכט וויאזוי חנמאל קען זיך פארזיכערן דורך אים, וואס ער אליין איז די סיבה פונעם חורבן; דאס איז דער פשט אין זיין תפילה אויף עון אבות וואס ווערט באצאלט ביי די קינדער. ח,נ,כ

20:29

דער אייבערשטער ענטפערט "הנני ה' אלקי כל בשר": ער איז אויך דער גאט פונעם גוף. ירמיהו האט א נייעם גוף וואס האט נישט געזינדיגט, ממילא קען חנמאל'ס פלאן יא העלפן. מ

תיקון פון דער נשמה און דער ביין לוז

21:07

דער משגיח רופט עס א פשט נפלא, אבער פרעגט: אויב דער נייער גוף איז אומשולדיג, פארוואס זאל ער ליידן, און וואס איז דער ענין פון א נשמה וואס קומט צוריק אויף א תיקון? ער ענטפערט אז דער אלטער פגם דארף נאך אלץ פארריכט ווערן, אבער דער גוף פון א צדיק ליידט נישט דערפאר. נאך תשובה, ווי דער רמב"ם זאגט, איז מען א נייער מענטש, און דער חשבון פון פריער האט קיין שייכות נישט מיט יעצט. ע

24:36

נאר וואס האט נישט געהאט קיין חלק אינעם חטא פון אדם הראשון דארף נישט קיין תיקון. דער ביין לוז, וואס תוספות ברענגט אז פון אים וועט מען אויפשטיין לתחיית המתים, האט הנאה נאר פון מלוה מלכה. די נשמות וואס שטאמען פון דארט, יעקב, וועמען דער אייבערשטער האט זיך באוויזן אין לוז, אליהו און דוד, דערמאנט מען דערפאר מוצאי שבת. פ,צ

פארוואס "אלקי אברהם" איז א שבח

26:31

יעצט קומט דער משגיח צום עיקר. די פרשיות פון די אבות דארף מען זיך מוטשען ווי אין א תוספות, ווייל א גאנץ יאר זאגט מען אין שמונה עשרה "אלקי אברהם". נאר פארטייטשן "דער גאט פון אברהם" איז נישט די כוונה: די ערשטע ברכות זענען א שבח פונעם רבונו של עולם, און "אלקי אברהם" איז אפילו די מלכות פון דער ברכה.

29:31

דער אייבערשטער איז א רב חסד, און דאס איז נתגלה געווארן דורך אברהם אבינו. די גמרא זאגט אז אברהם'ס מסכת עבודה זרה האט געהאט פיר הונדערט פרקים, אזוי ווייט איז ער געווען פון עבודה זרה; פונדעסטוועגן האט ער זיך דריי טעג נאך דער מילה מוסר נפש געווען צו באדינען אראבער וואס האבן געדינט דעם שטויב פון זייערע פיס. ק

די אכזריות פון סדום און אברהם'ס תפילה

32:16

דערנאך איז אברהם מוסר נפש צו מתפלל זיין פאר סדום, מענטשן וואס זענען געווען קעגן חסד און וואלטן אים געהרג'עט. דער משגיח דערציילט דעם חז"ל אויף "הכצעקתה הבאה אלי": א מיידל וואס האט בגניבה געברענגט ברויט פאר אן ארימאן האט מען באשמירט מיט האניג, און די בינען האבן זי צוביסן צום טויט. סדום האט געהאלטן אז ארימע לייט זענען פאראזיטן וואס מ'דארף אויסראטן, און ווער עס שפייזט זיי ווערט אליין א שפייז פאר די בינען. ר,ש

35:48

ווען מיר וואלטן געהערט אז סדום איז איבערגעקערט געווארן, זאגט דער משגיח, וואלטן מיר זיך געפרייט; אברהם אבינו האט מתפלל געווען פאר זיי, און אפילו גערעדט שארפע ווערטער, "חלילה לך", וואס נאר צדיקים מעגן טאן, ווי די גמרא דערציילט פון לוי. די מסירות נפש פאר חסד ווייזט ווי גרויס איז דער חסד פונעם אייבערשטן וואס האט באשאפן אברהם, דער שבח פון "אלקי אברהם". ת,אא

לוט'ס אפשטאמלינגען, די מלאכים און אונקלוס

38:32

לוט שטאמט פון אברהם'ס משפחה פון בעלי חסד, אבער די אפשטאמלינגען פון זיינע טעכטער, עמון און מואב, הגם זיי טראגן ניצוצות פון משיח, האבן געהאלטן די נקודה פון סדום און זענען נישט אנטקעגן געגאנגען מיט ברויט און וואסער. דער רמב"ן זאגט אז סדום איז אזוי שטרענג געמשפט געווארן ווייל עס איז געווען אין ארץ ישראל. דער משגיח ברענגט אויך אז די דריי מלאכים זענען געקומען פון מילה, פריעה און מציצה: איבערצוקערן סדום, אנצוזאגן שרה אויף א קינד, און מרפא צו זיין אברהם. אג,אד

42:11

אויף "ויהי כאשר התעו אותי אלקים מבית אבי" זאגט דער לובלינער רב אז אברהם האט מחזק געווען שרה דורך דערמאנען דעם אייבערשטנס חסד: אין נמרוד'ס צייטן האט אים דער אייבערשטער געראטעוועט פון ווערן אן עובד עבודה זרה ווי זיין טאטע תרח. אונקלוס, אליין א גר, האט דאס פארשטאנען, און זיין תרגום קומט פון זיין אייגענעם איבערלעבעניש. אה,אז

חסד שלא בדרך הטבע און שרה'ס צחוק

45:35

אברהם האט ווייטער געזאגט "זה חסדך": כדי צו זוכה זיין צו א חסד שלא בדרך הטבע דארף מען טאן חסד מיט מסירות נפש. דער בני יששכר שרייבט אז ווער עס דארף א ישועה שלא בדרך הטבע זאל טאן א מצוה שלא בדרך הטבע, און אזוי האט אברהם ערקלערט צו אבימלך אז ער האט געבעטן שרה טאן אזא חסד כדי זיי זאלן זוכה זיין צו א קינד. אה,אח

48:49

באלד דערנאך איז שרה נפקד געווארן. דער מדרש זאגט אז מיט איר זענען פיל עקרות און פיל תפילות געענטפערט געווארן, און דאס איז "צחוק עשה לי אלקים", הגם נישט יעדער האט דערקענט אז ס'איז צוליב איר זכות. אט,אי,אכ

גירוש ישמעאל און די עקידה

50:10

ביידע קריאות פון ראש השנה זענען פון דער פרשה פון ענית התפילות. דערנאך דארף אברהם, וואס האט מקרב געווען עובדי עבודה זרה, פארטרייבן זיין אייגענעם זון; ווען מ'זאגט אים "שמע בקולה", שטייט ער אויף פרי. ווי די עקידה איז דאס א נסיון קעגן זיין טבע. אל,אמ

53:15

דער בני יששכר טייטשט "אבי... הנני בני": יצחק, וואס האט געדינט מיט פחד, דינט יעצט מיט אהבה; אברהם, דער בעל החסד, נעמט אן זיין זונס גבורה. אנ,אס

דער ר"ן אויף דער עקידה און א שטיק אברהם

54:27

די דרשות הר"ן זאגן אז אברהם איז נישט געווען מחויב: רש"י טייטשט "נא" לשון בקשה. ממילא איז דער נסיון געווען צו טאן קעגן זיין חסד ווען ס'איז נאר א מידת חסידות. אע,אפ,אצ

56:10

יעדער איד טראגט א שטיק אברהם און א שטיק יצחק. ביי יעדן קליינעם נסיון קען ער אויפוועקן זייער מסירות נפש, ווען ער מוטשעט זיך אין דער סדרה כדי צו זאגן "אלקי אברהם".

מראי מקומות

תורה

  1. ב Bereishis 11:4 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 1:08
  2. ג לכאורה Bamidbar 16:2 מפתח אינעם אויסשרייב: 1:08
  3. ד לכאורה Bamidbar 16:14 4:13 מפתח
  4. ה לכאורה Bamidbar 16:27 מפתח אינעם אויסשרייב: 1:08
  5. ו Bereishis 14:2 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 5:20
  6. צ לכאורה Bereishis 28:19 מפתח אינעם אויסשרייב: 24:36
  7. ש לכאורה Bereishis 18:21 מפתח אינעם אויסשרייב: 32:16
  8. ת Bereishis 18:25 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 35:48
  9. אב לכאורה Bereishis 18:30 37:31 מפתח
  10. אג לכאורה Devarim 23:5 מפתח אינעם אויסשרייב: 38:32
  11. אה לכאורה Bereishis 20:13 מפתח אינעם אויסשרייב: 42:11, 45:35
  12. אט Bereishis 21:1 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 48:49
  13. אי Bereishis 21:6 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 48:49
  14. אל Bereishis 21:12 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 50:10
  15. אמ Bereishis 21:14 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 50:10
  16. אס Bereishis 22:7 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 53:15
  17. אפ לכאורה Bereishis 22:1-2 מפתח אינעם אויסשרייב: 54:27

נביאים

  1. ט Yirmiyahu 32:7 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 9:47
  2. י לכאורה Yirmiyahu 32:14-15 מפתח אינעם אויסשרייב: 9:47
  3. כ לכאורה Yirmiyahu 32:17-19 מפתח אינעם אויסשרייב: 16:02
  4. ל Yirmiyahu 32:25 12:47 טעקסט מפתח
  5. מ Yirmiyahu 32:27 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 20:29
  6. נ לכאורה Yirmiyahu 32:31 מפתח אינעם אויסשרייב: 16:02
  7. ס לכאורה Yechezkel 18:22 23:00 מפתח

תרגום

  1. ז לכאורה Targum Yonasan on Bereishis 14:2 מפתח אינעם אויסשרייב: 5:20
  2. אז לכאורה Onkelos on Bereishis 20:13 מפתח אינעם אויסשרייב: 42:11

תלמוד בבלי

  1. ק לכאורה Avodah Zarah 14b מפתח אינעם אויסשרייב: 29:31
  2. ר לכאורה Sanhedrin 109b מפתח אינעם אויסשרייב: 32:16
  3. אא לכאורה Taanis 25a מפתח אינעם אויסשרייב: 35:48

מדרש

  1. אכ Midrash (מקום נישט באשטימט) אינעם אויסשרייב: 48:49

ראשונים

  1. א Rabbeinu Bachya (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 1:08
  2. ע Rambam, Hilchos Teshuvah (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 21:07
  3. פ Tosafos (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 24:36
  4. אד Ramban (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 38:32
  5. או לכאורה Rashi on Bereishis 20:13 42:33 מפתח
  6. אע Derashos HaRan (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 54:27
  7. אצ לכאורה Rashi on Bereishis 22:2 מפתח אינעם אויסשרייב: 54:27

אחרונים און חסידות

  1. ח Chasam Sofer (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 9:47, 16:02
  2. אח Bnei Yissaschar (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 45:35
  3. אנ Bnei Yissaschar (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 53:15

עיקרי הדברים

  1. 1:49 לויט רבינו בחיי זענען די אנשי סדום געווען א גלגול פון דור הפלגה, און די מענטשן פון צוער, וואס זענען ניצול געווארן דורך לוט'ס תפילה, זענען צוריקגעקומען אלס עדת קרח כדי צו פארענדיגן זייער תיקון.
  2. 16:48 דער חתם סופר ערקלערט אז ירמיהו איז געווען א גלגול פון שלמה המלך, און דער אייבערשטנס תשובה "הנני ה' אלקי כל בשר" לערנט אז דער נייער גוף, וואס האט נישט געזינדיגט, ווערט נישט באשטראפט פאר דער נשמה'ס פריערדיגער זינד.
  3. 27:51 דער שבח פון "אלקי אברהם" איז אז דורך אברהם אבינו איז נתגלה געווארן אויף דער וועלט דעם אייבערשטנס מידת החסד, און דערפאר קען מען עס ערשט ריכטיג זאגן ווען מ'מוטשעט זיך אין די פרשיות פון די אבות.
  4. 31:28 אברהם אבינו'ס חסד איז געווען מסירות נפש: ער האט באדינט אראבער וואס האבן געדינט עבודה זרה דריי טעג נאך דער מילה, און ער האט מתפלל געווען פאר סדום, מענטשן וואס האבן פיינט געהאט חסד און זענען געווען קעגן אים.
  5. 45:38 כדי צו זוכה זיין צו א חסד שלא בדרך הטבע דארף מען טאן א חסד מיט מסירות נפש שלא בדרך הטבע, און אזוי האט אברהם אבינו ערקלערט זיין בקשה צו שרה, און באלד דערנאך איז שרה נפקד געווארן.
  6. 52:36 גירוש ישמעאל און די עקידה זענען געווען נסיונות וואס האבן פארלאנגט אז אברהם אבינו, דער בעל החסד, זאל טאן קעגן זיין אייגענער טבע, און לויט דעם ר"ן איז די עקידה געווען נאר א בקשה, נישט קיין ציווי.
  7. 56:07 יעדער איד האט אין זיך א שטיק אברהם און א שטיק יצחק, און ביי יעדן קליינעם געראנגל מיט זיין רצון קען ער אויפוועקן די נקודה פון מסירות נפש.

קושיות און תירוצים

  1. קשיא: 5:46 אויב צוער איז אויך געווען אונטער דער גזירה מיט די אנדערע שטעט פון סדום, פארוואס איז זי דאן געבליבן?

    תירוץ: 6:02 צוער איז געבליבן צוליב לוט'ס תפילה, ממילא האבן זיי דאן נישט באקומען זייער עונש און האבן שפעטער געדארפט א גרעסערן, ווען זיי זענען צוריקגעקומען אלס עדת קרח און זענען איינגעשלונגען געווארן אין דער ערד.

  2. קשיא: 13:03 פארוואס האט חנמאל געוואלט פארקויפן זיין פעלד צו ירמיהו פונקט ווען ירושלים איז געווען אין די הענט פון די כשדים?

    תירוץ: 14:14 ער האט געוואוסט אז דער גלות קומט און די אידישע פעלדער וועלן פארלוירן ווערן, און ער האט געמיינט אז דורך פארקויפן צו א צדיק, וואס זיין גורל וועט נישט צוגענומען ווערן, וועט ער האלטן א חלק אינעם פעלד.

  3. קשיא: 17:15 וויאזוי קען חנמאל זיך פארלאזן אויף ירמיהו, אז ירמיהו, אלס גלגול פון שלמה המלך, איז אליין די סיבה פונעם חורבן?

    תירוץ: 20:29 דער אייבערשטער ענטפערט "הנני ה' אלקי כל בשר": ער איז אויך דער גאט פונעם גוף, און ירמיהו'ס נייער גוף האט נישט געזינדיגט, ממילא ווערט ער נישט באשטראפט פאר דער נשמה'ס פריערדיגער זינד.

  4. קשיא: 21:07 אויב דער נייער גוף איז אומשולדיג, פארוואס זאל ירמיהו בכלל ליידן, און וואס איז דער ענין פון א נשמה וואס קומט צוריק אויף א תיקון?

    תירוץ: 21:48 דער אלטער פגם פון דער נשמה דארף נאך אלץ פארריכט ווערן, אבער דער גוף פון א צדיק וואס האט נישט געזינדיגט ליידט נישט דערפאר; דאס וואס דאס פעלד ווערט צוגענומען איז נישט קיין עונש פארן חטא פון שלמה המלך.

  5. קשיא: 27:29 וואס פאר א שבח פונעם רבונו של עולם איז דא אין רופן אים "אלקי אברהם"?

    תירוץ: 29:31 דער אייבערשטער איז א רב חסד, און דאס איז נתגלה געווארן דורך אברהם אבינו, וואס האט ממשיך געווען די מידת החסד אויף דער וועלט מיט מסירות נפש; ממילא ווי גרויס איז דער חסד פון דעם וואס האט באשאפן אברהם אבינו.

  6. קשיא: 54:27 אויב, אזוי ווי דער ר"ן זאגט, האט דער אייבערשטער נישט באפוילן די עקידה נאר געבעטן, וואס איז געווען דער נסיון?

    תירוץ: 55:16 דער נסיון איז געווען צי אברהם אבינו, דער בעל החסד, וועט זיין גרייט צו טאן א מעשה אכזריות קעגן זיין אייגענער מידה ווען ס'איז נישט קיין חיוב נאר א מידת חסידות.

מעשיות

  1. 33:13 די מיידל פון סדום וואס האט געשפייזט אן ארימאן

    דער משגיח דערציילט פון חז"ל אז א מיידל אין סדום האט בגניבה געגעבן עסן פאר אן ארימאן וואס די שטאט האט גוזר געווען אז ער זאל שטארבן פון הונגער. יעדן טאג ווען זי איז געגאנגען שעפן וואסער האט זי מיטגענומען פאר אים א שטיקל ברויט. מ'האט זי געכאפט, ארויפגענומען אויפן דאך, באשמירט מיט האניג און צוגעבונדן, און די בינען זענען געקומען און האבן זי צוביסן צום טויט. דער משגיח ערקלערט אז אזוי איז געווען די שיטה פון סדום: ווער עס וויל שפייזן די "פאראזיטן" ווערט אליין א שפייז פאר די בינען.

    דערציילט אין נאך 2 שיעורים ←

געדאנקען

  1. 1:55 דער משגיח פארבינדט דריי דורות אלס איין גרופע נשמות: די בונים פונעם מגדל וואס האבן געוואלט "נעשה לנו שם" זענען געווארן סדום, און די ניצולים פון צוער זענען געווארן קרח'ס "אנשי שם", און יעדעס מאל טראגן זיי מיט דעם אומבאצאלטן חשבון פון פריער.
  2. 20:29 לויט דעם חתם סופר טייטשט מען "אלקי כל בשר" אז דער אייבערשטער איז דער גאט פונעם גוף, נישט נאר פון דער נשמה: די זינד פון א נשמה אין א פריערדיגן גלגול איז נישט קיין סיבה אז דער נייער אומשולדיגער גוף זאל ליידן.
  3. 21:48 דער משגיח מאכט א חילוק צווישן פארריכטן א פגם און ווערן באשטראפט דערפאר: א צדיק אדער א בעל תשובה דארף אפשר נאך מתקן זיין אן אלטן פגם, אבער ער איז א נייער מענטש פארן אייבערשטן און זיין גוף ליידט נישט פאר דער אלטער זינד.
  4. 28:12 "אלקי אברהם" איז אליין די מלכות פון דער ערשטער ברכה פון שמונה עשרה, וואו מ'זאגט נישט "מלך העולם", ווייל דעם אייבערשטנס מלכות ווערט באוויזן דורך דעם וואס ער האט אויף דער וועלט א צדיק ווי אברהם אבינו.
  5. 31:21 אברהם אבינו'ס חסד איז געווען מסירות נפש דווקא ווייל ער האט עס געטאן מיט די וואס ער האט געהאט די מערסטע סיבה זיי אפצושטויסן: ער, וואס האט בעסער פון אלעמען פארשטאנען וויאזוי מ'דארף פיינט האבן עבודה זרה, האט באדינט עובדי עבודה זרה, און ער האט מתפלל געווען פאר סדום, וואס וואלטן אים געהרג'עט.
  6. 44:34 לויט דעם לובלינער רב איז אונקלוס'ס טייטש אויף אברהם'ס ווערטער צו שרה געקומען פון זיין אייגן לעבן: אלס גר האט ער געפילט, אזוי ווי אברהם אבינו, דעם חסד פון ווערן ארויסגענומען פון עבודה זרה.
  7. 52:36 די עקידה און גירוש ישמעאל זענען איין נסיון: אברהם אבינו, דער עצם חסד, האט געדארפט טאן מיט גבורה קעגן זיין אייגענער טבע, און לויט דעם ר"ן האט ער עס געטאן ווען ס'איז געווען נאר א בקשה, נישט קיין ציווי.

וואס דער משגיח זאגט מ׳זאל ארויסנעמען

  1. 26:29 דער משגיח זאגט אז מ'דארף זיך מוטשען אין די פרשיות פון די אבות אזוי ווי אין א תוספות, כדי צו וויסן וועמען מ'מיינט ווען מ'זאגט א גאנץ יאר "אלקי אברהם".
  2. 56:39 דער משגיח זאגט אז ביי יעדן קליינעם געראנגל אפצולאזן א תאוה פארן רבונו של עולם, זאל א איד זיך דערמאנען אז ער איז א שטיק אברהם און א שטיק יצחק און אויפוועקן אין זיך אביסל מסירות נפש.
  3. 46:27 פונעם בני יששכר ברענגט דער משגיח אז ווער עס דארף א ישועה שלא בדרך הטבע זאל טאן א מצוה שלא בדרך הטבע.
  4. 7:13 דער משגיח זאגט אז מיר קענען נישט פאדערן חשבונות פונעם רבונו של עולם אויף שווערע גזירות; זיינע חשבונות זענען פאר אונז באהאלטן, און ווען משיח וועט קומען וועט אלץ קלאר ווערן.

דערמאנט אין דעם שיעור

פערזאנען אבימלך, אברהם אבינו, אונקלוס, אליהו הנביא, דוד המלך, דער חתם סופר, דער לובלינער רב, דער ר"ן, דער רמב"ן, חנמאל בן שלום, יעקב אבינו, יצחק אבינו, ירמיהו הנביא, ישמעאל, לוט, נמרוד, קרח, רבינו בחיי, רבן יוחנן בן זכאי, שלמה המלך, שרה אמנו, תרח

ערכים גלגול, דור הפלגה, הכנסת אורחים, לוז, מדת חסידות, מלוה מלכה, מסירות נפש, עקידה, פגם, תיקון

מעלדן א טעות אויף דעם בלאט