Asking Forgiveness ערב יו”כ - A Deeper Understanding
קאטאלאג: ZMANIM (English) יו”כ נומ׳ 5 פאקעט גייד ז׳ 63 תשס"ט (2008–09) ענגליש 36 מינ׳
הערן
עפענען אין דער אפליקאציע צום הערן
וועגן דעם שיעור
דער משגיח ערקלערט אז יום כיפור, דער פערציגסטער טאג פון ראש חודש אלול, דערגרייכט די אינערליכסטע נקודה פון יעדן איד וואו קיין פגם קומט נישט אהין און וואו גאנץ כלל ישראל איז איינס, און דערפאר געהערט פיוס חבירו און ל"ט מלקות צו ערב יום כיפור.
דער משגיח עפנט מיט שולחן ערוך סימן תר"ו, וואס האט דריי הלכות פאר ערב יום כיפור און דאך איז די כותרת נאר פיוס חבירו. ער דערציילט ווי רב שרגא פייוול מענדלאוויטש האט איינמאל גערעדט אין בית המדרש וועגן דער יחידה, די מדריגה וואו אלע נשמות ווערן איינס אלס כנסת ישראל, און אז מ'זאל זי טרעפן אום יום כיפור. פון דעם רמב"ם ביי כופין אותו עד שיאמר רוצה אני, און פונעם אור החיים ביי קרח, ווייזט ער אז די נקודה פון יעקב אבינו אין יעדן איד בלייבט אן א פגם. דער רמב"ן פארבינדט פערציג מלקות מיט די פערציג טעג פון יצירת הולד, און מ'גיט נאר ל"ט ווייל די ערשטע נקודה ווערט קיינמאל נישט פוגם. דאס ברענגט ער ביי אדם הראשון'ס ל"ט קללות, ביי ל"ט מלאכות און ביי יוסף הצדיק וואס האט געזען דעם פארטרעט פון זיין טאטן. יום כיפור איז דער פערציגסטער טאג פון יצירת השנה, א טאג פון אחדות און א מקוה, וואס ווערט פארחתמעט ביי נעילה.
ענינים: יום כיפור · אהבת ישראל און אחדות · דער פינטעלע איד: די פנימיות'דיגע נקודה פון יעדן איד · בין אדם לחבירו
סדר השיעור
-
0:00 סימן תר"ו און רב שרגא פייוול'ס שמועס שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ווייזט אן אז שולחן ערוך סימן תר"ו האט דריי הלכות, פיוס חבירו, מלקות און נאך איינע, און דאך רעדט די כותרת נאר פון פיוס, און ער פרעגט פארוואס. דערנאך דערציילט ער ווי רב שרגא פייוול מענדלאוויטש האט איינמאל אפגעשטעלט דאס לערנען כדי צו רעדן וועגן דער יחידה, און געזאגט אז מ'זאל טרעפן דעם מאמענט אום יום כיפור ווען מ'קומט אין שייכות מיט איר, און דערויף בויען דאס יאר.
-
6:05 די נקודה פון יעקב אבינו וואס בלייבט ריין
דער משגיח ערקלערט די יחידה אלס די כלליות'דיגע נשמה פון כנסת ישראל, און ברענגט דעם רמב"ם אז כופין אותו עד שיאמר רוצה אני, ווייל טיף אינעווייניג וויל יעדער איד דעם רצון השם. די נקודה פירט ער צוריק צו יעקב אבינו, דער שטאם פונעם בוים, און ברענגט דעם אור החיים הקדוש אז קרח ווערט נישט גערופן בן ישראל ווייל זיין פגם האט דערגרייכט זיינע אבות אבער נישט יעקב.
-
12:56 פערציג מלקות און ל"ט
דער משגיח ברענגט דעם רמב"ן אז מלקות זענען פערציג ווייל דער עובר איז פוגם אין די פערציג טעג פון זיין יצירה, און פרעגט פארוואס מ'גיט נאר ל"ט. ער ענטפערט אז די ערשטע נקודה, וואו דער אייבערשטער האט אנגעהויבן באשאפן דעם מענטש, ווערט קיינמאל נישט פוגם; דאס איז דער קודש הקדשים פון הארץ, די אהבה מסותרת פונעם תניא וואס איז אפילו ביים ערגסטן איד, און אזוי אויך האט אדם הראשון'ס חטא געברענגט ל"ט קללות און נישט קיין פערציגסטע.
-
20:12 יוסף, דער פערציגסטער טאג און אחדות שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ברענגט די גמרא אז ס'שטייט ל"ט אדער פערציג מאל מלאכה אין דער תורה, לויט צי מ'רעכנט יוסף'ס "מלאכתו", און ערקלערט אז יוסף, ווען ער איז שוין כמעט צובראכן געווארן, האט געזען די דמות פון יעקב אבינו, די נקודה וואס קען קיינמאל נישט חרוב ווערן. דערנאך רעכנט ער פערציג טעג פון יצירה פון ראש חודש אלול ביז יום כיפור, דער פערציגסטער טאג וואו א איד רירט אן די יחידה און כנסת ישראל, און ער שליסט אז מ'מוז זיין איבערגעבעטן מיט יעדן איד כדי אריינצוגיין דערין.
-
25:58 פארוואס די הלכות שטייען אין איין סימן שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח קערט זיך אום צו סימן תר"ו: מ'נעמט מלקות ערב יום כיפור, דער ל"ט'ער טאג, און קיינמאל נישט פערציג, ווייל דער פערציגסטער טאג איז יום כיפור וואו קיין חטא דערגרייכט נישט. ער ברענגט פון רבי יעקב עמדין אז דער שולחן ערוך איז געשריבן געווארן ברוח הקודש, און ערקלערט פארוואס פיוס חבירו און ל"ט מלקות געהערן צוזאמען, און לייגט צו די טבילה ערב יום כיפור, ווייל יום כיפור אליין איז א מקוה.
-
30:29 די מקוה פון יום כיפור און נעילה
דער משגיח שילדערט די פערציג טעג פון אלול ווי מ'גיסט אריין פערציג סאה תשובה אין דער מקוה פון יום כיפור, דער טאג ווען די ריינע נקודה קומט ארויף ביי יעדן איד. אזוי ווי דער כהן גדול, גייט יעדער איד אריין אין דעם קודש הקדשים פון זיין אייגן הארץ, און ביי נעילה טוט יעדער איבער וואס די שבטים האבן געזאגט ביי יעקב אבינו'ס בעט, א חותם וואס בלייבט דאס גאנצע יאר. ער ענדיגט מיט ברכות אויפן קומענדיגן יאר.
דער שיעור, אויסגעשריבן
סימן תר"ו און רב שרגא פייוול'ס שמועס
דער משגיח עפנט מיט שולחן ערוך אורח חיים סימן תר"ו, וואס די כותרת דארט רעדט פון פיוס חבירו פאר יום כיפור, אז ס'זאל זיין אחדות. דער סימן האט אבער דריי הלכות: פיוס, דער אלטער מנהג אז מ'לאזט זיך געבן מלקות ערב יום כיפור, און נאך איינע. ער פרעגט פארוואס די כותרת דערמאנט נאר די ערשטע. א
דערנאך דערציילט ער אז כמעט זיבעציג יאר צוריק אין וויליאמסבורג איז רב שרגא פייוול מענדלאוויטש, וואס האט קיינמאל נישט גערעדט אין בית המדרש, אריינגעקומען אינמיטן לערנען אין די עשרת ימי תשובה און געגעבן א קלאפ אויפן שטענדער. אין בערך דריי מינוט האט ער געלערנט אז די יחידה, די העכסטע פון די פינף חלקים פון דער נשמה, איז וואו אלע נשמות ווערן איינס אלס כנסת ישראל, און געזאגט אז מ'זאל טרעפן דעם מאמענט אום יום כיפור ווען מ'רירט זי אן, און דערויף בויען דאס יאר.
די נקודה פון יעקב אבינו וואס בלייבט ריין
די יחידה, די כלליות'דיגע נשמה פון כלל ישראל, פארבינדט דער משגיח מיט דעם רמב"ם: איינער וואס וויל נישט ברענגען זיין קרבן, צווינגט מען אים ביז ער זאגט רוצה אני. ווי אזוי גילט אזא רצון? טיף אין אידישן הארץ, ערקלערט ער, וויל יעדער איד דעם רצון השם; נאר דער גוף ציט צו עולם הזה. ווען דער גוף ווערט אונטערגעדריקט, קומט די נשמה ארויף און רעדט, און דאס איז א ערנסטע הצהרה. ב
די נקודה קומט פון די אבות הקדושים, בפרט פון יעקב אבינו, דער שטאם פונעם בוים וואס פון אים האבן זיך די שבטים צעצווייגט. דערמיט איז דער אור החיים הקדוש מסביר פארוואס קרח ווערט צוריקגעפירט צו יצהר, קהת און לוי, אבער נישט גערופן בן ישראל: זיין פגם איז ארויף ביז די אבות, אבער די נקודה פון יעקב אין אים איז געבליבן אומבארירט. קיין איד, זאגט דער משגיח, קען נישט פאלן אזוי נידעריג אז ער זאל זי פארדארבן. ד
פערציג מלקות און ל"ט
דער משגיח ברענגט דעם רמב"ן אז די תורה רעדט פון פערציג מלקות ווייל דער עובר עבירה איז פוגם די פערציג טעג פון יצירת הולד. ער פרעגט: למעשה גיט מען נאר ל"ט, פארוואס זשע רעדט מען פון פערציג? ה
ער ענטפערט אז דער פגם דערגרייכט נאר ל"ט מדריגות. די ערשטע נקודה, דער טאג ווען דער אייבערשטער האט אים אנגעהויבן מאכן פאר א מענטש, ווערט קיינמאל נישט אנגערירט; דאס איז דער קודש הקדשים פון הארץ, וואו קיין עבירה קומט נישט אריין. ווי דער תניא ערקלערט, האט אפילו דער ערגסטער איד אן אהבה מסותרת צום אייבערשטן, און ווי די ספרים זאגן אויפן פסוק "עוד מעט ואין רשע" אין תהלים, האט אפילו דער גרעסטער רשע א נקודה וואו ער איז נישט קיין רשע. ז,ח
יוסף, דער פערציגסטער טאג און אחדות
דאס ברענגט דער משגיח ביי דער גמרא וואס רעכנט ל"ט אדער פערציג מאל מלאכה אין דער תורה, לויט צי מ'רעכנט יוסף'ס "מלאכתו". יוסף הצדיק האט זיך געראנגלט א גאנץ יאר מיט אשת פוטיפר, און דעם טאג ווען ער איז שוין געהאלטן ביים צובראכן ווערן האט ער געזען די דמות פון זיין טאטן. דער משגיח איז מחדש אז ער האט געזען די נקודה פון יעקב אין זיך אליין, און דאס האט אים געגעבן חיזוק. י
אזוי ווי דער ולד ווערט געשאפן אין פערציג טעג, ווערט דאס יאר געשאפן אין פערציג טעג פון ראש חודש אלול. יום כיפור, דער פערציגסטער, איז וואו א איד רירט אן די יחידה און ווערט איינס מיט כנסת ישראל. ווייל כלל ישראל איז דעמאלט איינס, זאגט דער משגיח אז ס'טאר נישט זיין קיין קנאה אדער שנאה, און ווער ס'האט זיך נישט איבערגעבעטן קען נישט אריינגיין.
פארוואס די הלכות שטייען אין איין סימן
צוריק צו סימן תר"ו, ווייזט דער משגיח אן אז מ'נעמט מלקות ערב יום כיפור, דער ל"ט'ער טאג, און קיינמאל נישט פערציג, ווייל דער פערציגסטער טאג איז יום כיפור, וואו קיין חטא דערגרייכט נישט און ס'איז נאר מחילה, סליחה און כפרה. א
רבי יעקב עמדין זאגט אז דער שולחן ערוך איז געשריבן ברוח הקודש, און דערפאר שטייט שופר אין סימן תקפ"ו. לפי זה איז דער משגיח מחדש אז פיוס חבירו צוליב אחדות געהערט אין דעם סימן פון ל"ט מלקות. אין סימן שטייט אויך טבילה ערב יום כיפור, ווייל ווי דער מחזור נוסח ספרד זאגט פאר כל נדרי, איז יום כיפור אליין א מקוה. נ,ס
די מקוה פון יום כיפור און נעילה
די פערציג טעג פון ראש חודש אלול, ערקלערט דער משגיח, זענען כדי צו שאפן די מקוה פון יום כיפור דורך תשובה: יעדן טאג גיסט מען אריין נאך א סאה, ביז אום יום כיפור איז די מקוה פארטיג. דעמאלט קומט ארויף ביי יעדן איד די ריינע נקודה וואס נעמט נישט אן קיין פגם.
אזוי ווי דער כהן גדול גייט אריין אין קודש הקדשים בשליחות פון כלל ישראל, גייט יעדער איד אריין אין דעם קודש הקדשים פון זיין אייגן הארץ און טרעפט דעם בורא וואס האט אים אנגעהויבן. ביי דער חתימה פון נעילה טוט יעדער איד איבער וואס די שבטים האבן געזאגט ביי יעקב אבינו'ס בעט, ווי די גמרא דערציילט, און דער חותם בלייבט דאס גאנצע יאר. דער משגיח ענדיגט מיט ברכות. פ
מראי מקומות
תורה
כתובים
משנה
תלמוד בבלי
מדרש
ראשונים
אחרונים און חסידות
תפילה און פיוט
עיקרי הדברים
- 4:35 יחידה, די העכסטע מדריגה פון דער נשמה, איז וואו אלע אידישע נשמות ווערן איינס אלס כנסת ישראל, און אום יום כיפור קען א איד קומען אין שייכות מיט איר.
- 7:56 טיף אין הארץ פון יעדן איד ליגט א נקודה פון יעקב אבינו וואס וויל נאר דעם רצון השם, און קיין עבירה קען זי נישט פוגם זיין.
- 15:50 א עבירה איז פוגם ל"ט פון די פערציג מדריגות פון יצירת האדם, אבער נישט די ערשטע נקודה וואו דער אייבערשטער האט אים אנגעהויבן באשאפן, און דערפאר גיט די תורה נאר ל"ט מלקות.
- 22:33 די פערציג טעג פון ראש חודש אלול ביז יום כיפור זענען די יצירה פונעם יאר, און יום כיפור, דער פערציגסטער טאג, איז וואו א איד רירט אן די יחידה און די אחדות פון כנסת ישראל.
- 25:00 ווייל יום כיפור איז א טאג פון אחדות, קען מען נישט אריינגיין דערין ווען מ'איז אין מחלוקת מיט א צווייטן איד, און דערפאר געהערט פיוס חבירו צו ערב יום כיפור.
- 29:28 יום כיפור אליין איז א מקוה, וואס ווערט אנגעפילט דורך די תשובה פון די פערציג טעג, און זיין שפיץ איז די חתימה פון נעילה.
קושיות און תירוצים
-
קשיא: 2:34 סימן תר"ו האט דריי הלכות; פארוואס רעדט די כותרת נאר פון פיוס חבירו פאר יום כיפור?
תירוץ: 28:55 יום כיפור איז דער טאג פון אחדות וואו קיין פגם קומט נישט אהין, און סיי פיוס חבירו סיי ל"ט מלקות דריקן דאס אויס, דערפאר געהערן זיי אין איין סימן.
-
קשיא: 7:32 ווי אזוי קען א רצון וואס מ'האט ארויסגעצווינגען גילטיג זיין, ווי דער רמב"ם זאגט?
תירוץ: 7:54 טיף אינעווייניג וויל יעדער איד דעם רצון השם; נאר דער גוף שטעלט זיך אנטקעגן, און ווען ער ווערט אונטערגעדריקט קומט די נשמה ארויף און רעדט פון אים.
-
קשיא: 11:03 פארוואס ווערט קרח צוריקגעפירט צו יצהר, קהת און לוי, אבער ער ווערט נישט גערופן בן ישראל?
תירוץ: 11:21 לויט דעם אור החיים גייט דער פגם פון א חוטא ארויף ביז זיינע אבות, אבער די נקודה פון יעקב אבינו אין אים איז געבליבן אומבארירט.
-
קשיא: 14:29 אויב, ווי דער רמב"ן זאגט, איז א חוטא פוגם די פערציג טעג פון זיין יצירה, פארוואס באקומט ער נאר ל"ט מלקות?
תירוץ: 15:50 דער פגם דערגרייכט נאר ל"ט מדריגות; די ערשטע נקודה, וואו דער אייבערשטער האט אים אנגעהויבן באשאפן, ווערט קיינמאל נישט פוגם.
-
קשיא: 21:36 וואס האט יוסף געזען וואס האט אים געגעבן כח אין דעם מאמענט ווען ער איז געווען נאענט צו צובראכן ווערן?
תירוץ: 21:41 ער האט געזען די נקודה פון יעקב אבינו אין זיך אליין, די נקודה וואס קען נישט פוגם ווערן.
-
קשיא: 26:56 פארוואס זענען די מלקות ערב יום כיפור ל"ט און נישט פערציג?
תירוץ: 27:00 ערב יום כיפור איז דער ל"ט'ער טאג; דער פערציגסטער איז יום כיפור, א טאג פון אחדות וואו קיין חטא דערגרייכט נישט און ס'איז נאר מחילה, סליחה און כפרה.
מעשיות
-
3:08 רב שרגא פייוול רעדט אין בית המדרש
דער משגיח דערציילט אז כמעט זיבעציג יאר צוריק, ווען ער איז געווען א בחור אין וויליאמסבורג, האט רב שרגא פייוול מענדלאוויטש געטון עפעס וואס ער האט קיינמאל פריער און קיינמאל נאכדעם נישט געטון: ער איז אריינגעקומען אין בית המדרש אינמיטן לערנען, געגעבן א קלאפ אויפן שטענדער און געזאגט אז ער וויל רעדן. געווענליך האט ער נאר גערעדט אין זיין צימער פאר די וואס זענען געקומען. אין די עשרת ימי תשובה האט ער גערעדט בערך דריי מינוט וועגן די פינף חלקים פון דער נשמה און וועגן דער יחידה, און געזאגט אז מ'זאל טרעפן דעם מאמענט אום יום כיפור ווען מ'טרעפט די יחידה און דערויף בויען דאס יאר. דערנאך איז ער ארויסגעגאנגען.
אין דער מעשה: ר' שרגא פייוול מענדלאוויטש
געדאנקען
- 8:41 דער משגיח טייטשט דעם רמב"ם פון כופין אותו אז דער גוף ווערט אוועקגעשטופט און די נשמה, וואס וויל אלעמאל דעם רצון השם, קומט צו ווארט, און דעם דאזיגן אינערליכן רצון פארבינדט ער מיט דער יחידה וואס ווערט נתגלה אום יום כיפור.
- 11:21 פונעם אור החיים ביי קרח לערנט דער משגיח ארויס אז דער פגם פון א חוטא גייט ארויף דורך זיינע דורות אבער שטעלט זיך אפ פאר יעקב אבינו, דער שטאם פונעם בוים, און ממילא קען קיין איד נישט פאלן אזוי נידעריג אז ער זאל פוגם זיין די נקודה אין זיך.
- 15:54 דער משגיח פארבינדט די פעלנדיגע פערציגסטע מלקות מיט דעם ערשטן טאג פון יצירת האדם, ווען ער איז געווען אין א דירעקטן קשר מיט זיין בורא, און ער טרעפט דעם זעלבן ל"ט-און-נישט-פערציג ביי אדם הראשון'ס קללות און ביי די מלאכות פון שבת.
- 21:41 ער איז מחדש אז די דמות פון זיין טאטן וואס יוסף האט געזען איז געווען די נקודה פון יעקב אבינו אין זיך אליין, די זעלבע נקודה וואס א איד דארף טרעפן אום יום כיפור.
- 26:24 דער משגיח ערקלערט אז מ'נעמט מלקות ערב יום כיפור, דער ל"ט'ער טאג פון די פערציג פון ראש חודש אלול, און דערפאר שטעלן זיך אפ די מלקות פון דער תורה ביי ל"ט: דער פערציגסטער טאג איז יום כיפור, וואו קיין חטא דערגרייכט נישט.
- 31:22 ער שילדערט די פערציג טעג פון אלול ווי מ'גיסט יעדן טאג אריין נאך א סאה תשובה אין דער מקוה פון יום כיפור, אזוי אז אום יום כיפור איז די מקוה פארטיג.
וואס דער משגיח זאגט מ׳זאל ארויסנעמען
- 5:24 דער משגיח ברענגט רב שרגא פייוול'ס מוסר: מ'זאל טרעפן דעם מאמענט אום יום כיפור ווען מ'רירט אן די יחידה, די אינערליכסטע קאמער פון הארץ, און אויף דעם מאמענט בויען דאס יאר.
- 25:09 דער משגיח זאגט אז מ'מוז זיין בשלום מיט יעדן איד פאר יום כיפור, אן א מחיצה פון קנאה אדער שנאה, ווייל מ'קען נישט אריינגיין אין דער וועלט פון כנסת ישראל אן זיין איבערגעבעטן.
- 31:27 דער משגיח זאגט אז דורך תשובה יעדן טאג פון די פערציג טעג גיסט מען אריין נאך א סאה אין דער מקוה פון יום כיפור.
דערמאנט אין דעם שיעור
פערזאנען אדם הראשון, דוד המלך, דער הייליגער אור החיים, דער רמב"ם, דער רמב"ן, יוסף הצדיק, יעקב אבינו, משה רבינו, קרח, ר' שרגא פייוול מענדלאוויטש, רבי יעקב עמדין
ערכים אבות הקדושים, אהבה מסותרת, אחדות, חתימה, יחידה, יצירת הולד, כנסת ישראל, ל"ט מלאכות, מלקות, מקוה, נעילה, נקודה הפנימית, פגם, קודש הקדשים, רבונו של עולם, רוצה אני