בנקודה של זמן זוכים לנגוע בנקודה של “יחידה”

קאטאלאג: זמנים יום הכיפורים נומ׳ ⁨1⁩ פאקעט גייד ז׳ 16 תשמ"ח (1987–88) אידיש 1 שעה

הערן

  1. אראפלאדן · לענג 1 שעה

עפענען אין דער אפליקאציע צום הערן

נאטיצן נאטיצן צוגעגרייט דורך AI פון דער רעקארדירונג; נישט איבערגעקוקט, און נישט דעם משגיח׳ס ווערטער. דער מקור איז די רעקארדירונג.

וועגן דעם שיעור

דער משגיח ערקלערט אז אין די עשרת ימי תשובה, און בפרט ביים סוף פון נעילה, קען יעדער איד אנרירן די מדריגה פון יחידה, וואו אלע אידישע נשמות ווערן איינס, און אז די אחדות איז דער שליסל צו דער גאולה.

דער משגיח עפנט מיט נבל, וואס האט באקומען די צען טעג צווישן ראש השנה און יום כיפור כדי תשובה צו טאן, און האט זיי פארפאסט. ער ערקלערט דעם ווארט פונעם חידושי הרי"ם אז אין די טעג קלאפן די אבות הקדושים אין יעדן אידישן הארץ: דער פונק פון די אבות איז דער שורש פונעם נפש, און די עשרת ימי תשובה זענען דער שורש פונעם יאר, און די צוויי שורשים טרעפן זיך. ער דערציילט וואס רבי שרגא פייוול מענדלאוויטש האט געזאגט, אז יעדער איד האט אין די טעג א מאמענט פון יחידה, און ער שטעלט עס ביים סוף פון נעילה, ווען אלע שרייען "ה' אחד". יחידה איז וואו אלע נשמות גיסן זיך צוזאמען, אזוי ווי ביי יעקב אבינו פאר די שבטים האבן זיך צעטיילט; דערפאר שטערט שנאה, און אחדות צווישן אידן איז נויטיג פאר דער גאולה. דורך דעם מדרש פונעם שניידער מיטן פיש, די לוחות שניות, יום כיפור אום שבת און כל נדרי, פירט ער אויס די ענינים, און ער ענדיגט מיט א בקשה אז דער קץ פון תשמ"ח זאל נישט קאליע ווערן דורך מחלוקת.

ענינים: יום כיפור · אהבת ישראל און אחדות · עשרת ימי תשובה · די מדריגות און דער שורש פון דער נשמה

סדר השיעור

  1. 0:00 נבל'ס צען טעג און דאס קלאפן פון די אבות

    דער משגיח עפנט מיט דוד המלך'ס בקשה "חרפת נבל אל תשימני", וועגן נבל וואס האט באקומען די עשרת ימי תשובה און איז געשטארבן. ער ברענגט דעם חידושי הרי"ם אז אין די טעג קלאפן די אבות הקדושים אין יעדן אידישן הארץ, און ערקלערט אז יעדער איד טראגט א פונק פון אברהם, יצחק און יעקב וואס מ'קען קיינמאל נישט אויסלעשן.

  2. 5:05 די עשרת ימי תשובה אלס שורש פונעם יאר

    דער משגיח ערקלערט אז אזוי ווי די אבות זענען דער שורש פונעם נפש, אזוי זענען די עשרת ימי תשובה דער שורש פונעם יאר, דערפאר קלאפן די אבות און דער אייבערשטער איז נאנט. ער שילדערט די קדושה און די ליכטיגקייט פון די טעג, און די תפילה פון יום כיפור וואו דער אייבערשטער רופט צו אונז, און קערט זיך אום צו נבל, וואס האט נישט געהערט דעם שופר און איז ווייטער געשלאפן.

  3. 11:01 רבי שרגא פייוול'ס מאמענט פון יחידה שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח געדענקט ווי רבי שרגא פייוול מענדלאוויטש האט איינמאל אין די עשרת ימי תשובה גערעדט פארן עולם וועגן די פינף מדריגות פון דער נשמה, און געזאגט אז יעדער איד האט אין די טעג א מאמענט פון יחידה, און מ'דארף אויף דעם ווארטן און עס אויסנוצן. דער משגיח לייגט צו אז דער שפיץ דערפון איז ביים סוף פון נעילה, ווען אידן שרייען "ה' אחד".

  4. 14:16 יחידה, יעקב אבינו און דער טאג פון "אחד" שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח ערקלערט אז אין דער מדריגה פון יחידה גיסן זיך אלע נשמות צוזאמען, אזוי ווי צווייגן אין דעם שטאם פון יעקב אבינו, וועמענס קינדער האבן אים געענטפערט "שמע ישראל". יום כיפור איז דער איינציגער טאג פון "אחד" אין יאר, דערפאר ענדיגט מען אים מיט שמע און ברוך שם בקול רם, און דערפאר זענען עבירות בין אדם לחבירו, שנאה און כעס, א חציצה צו יום כיפור.

  5. 19:22 יעדער איד איז מרומז אין האזינו

    דער משגיח ברענגט אז יעדער איד איז מרומז אין פרשת האזינו, און דערציילט ווי דער סאטמארער רב, וועמען מ'האט באשולדיגט אז ער האט פיינט ארץ ישראל, האט געענטפערט מיט א שמייכל מיט די לעצטע ווערטער פון דער פרשה. ער ערקלערט אז האזינו, וואס מ'ליינט געווענליך דעם שבת פאר יום כיפור, איז די איינציגע פרשה וואס האלט אלע אידן צוזאמען.

  6. 23:06 אחדות און א צייט פון גאולה וואס איז קאליע געווארן

    דער משגיח זאגט אז די גאולה קען נאר קומען דורך אחדות, און מ'דארף זייער בעטן אויף אחדות צווישן אידן און צווישן תלמידי חכמים, אזוי ווי מ'זאגט "ויעשו כולם אגודה אחת". ער ברענגט דעם חתם סופר'ס ווארט אז דער דור פון רבי יונתן אייבשיץ, דעם פני יהושע און רבי יעקב עמדין איז געווען ראוי פאר משיח, נאר דאס לשון הרע ארום זייער מחלוקת האט עס קאליע געמאכט.

  7. 26:19 דער שניידער'ס פיש ערב יום כיפור מעשה

    דער משגיח פרעגט פארוואס מ'מאכט א שמחה'דיגע סעודה ערב יום כיפור, און דערציילט דעם מדרש פונעם אידישן שניידער וואס האט איבערגעבאטן דעם שר העיר'ס משרת אויפן לעצטן פיש, ווייל ער פרייט זיך אז דער אייבערשטער פארגיט די עבירות, און האט שפעטער געפונען אין פיש אן איידלשטיין. דער משגיח טייטשט אז דער איידלשטיין איז די זיבן ברכות פון שמונה עשרה פון יום כיפור, וואס ער איז זוכה געווען צו דאווענען ווי עס דארף צו זיין.

  8. 30:46 פיש, יונה, און דער שניידער וואס נייט צוזאמען

    דער משגיח ערקלערט פארוואס מ'עסט פיש שבת: די פיש זענען נישט קאליע געווארן פארן מבול, זיי זענען "צדיקים", און ווער עס עסט זיי נעמט אריין ניצוצות פון צדקות. דאס פארבינדט ער מיט מנחה פון יום כיפור, די קריאה פון עריות און די הפטרה פון יונה וואס האט מתפלל געווען אינעם פיש, און מיטן מנהג צו קויפן מפטיר יונה פאר עשירות, וואס ער טייטשט אויף אמת'ע רוחניות'דיגע עשירות. א שניידער נייט צוזאמען צעשניטענע שטיקער אין איין בגד, א משל פאר דער אחדות פון יום כיפור.

  9. 39:47 די לוחות שניות איינגעקריצט אין הארץ

    דער משגיח ברענגט די גמרא אז יום כיפור איז דער טאג וואס די לוחות שניות זענען געגעבן געווארן, און דעם פסוק "כתבם על לוח לבך", און ערקלערט אז די חתימה ביי נעילה איז אז דער אייבערשטער קריצט איין די לוחות אין יעדן הארץ, לויט ווי ווייך מ'האט עס געמאכט. די אמת'ע הצלחה איז א הארץ פאר עבודת ה' א גאנץ יאר, דערפאר בעט מען בעיקר פאר דער נשמה, אזוי ווי דער ישמח משה טייטשט "למענך אלקים חיים".

  10. 45:55 יום כיפור אום שבת: דאס פאסטן אלס עונג

    ווייל יום כיפור פאלט דאס יאר אום שבת, פרעגט דער משגיח ווי אזוי מ'איז מקיים עונג שבת ווען מ'פאסט, און ברענגט דעם בני יששכר אויף "אלמלי שמרו ישראל שתי שבתות". ער ענטפערט אז יום כיפור עסט מען א רוחניות'דיגע מאכל, דעם מן אין זיין ריינער פארעם ווי מלאכים עסן, דערפאר האט אן ערליכער איד זיין עונג פונעם פאסטן אליין, און יום כיפור איז די נשמה פונעם יאר.

  11. 52:33 כל נדרי: מתיר זיין די שבועה פון גלות

    דער משגיח פרעגט פארוואס מ'הייבט אן יום כיפור דווקא מיט התרת נדרים. ער ברענגט די גמרא פון רבה בר בר חנה, וואס האט געהערט א בת קול וואס באדויערט א שבועה און האט זי נישט מתיר געווען, ווייל ער האט געמיינט אז מ'מיינט די שבועה פונעם מבול, בשעת מ'האט געמיינט די שבועה פונעם גלות; און ער ערקלערט אז כל נדרי איז א פרוב מתיר צו זיין דעם אייבערשטנס שבועה פון גלות.

  12. 55:59 דער קץ פון תשמ"ח און א בקשה אויף אחדות

    דער משגיח זאגט אז צדיקים האבן שוין לאנג געזאגט אז תשמ"ח איז א צייט פאר משיח, ער דערמאנט אז פריערדיגע צייטן זענען אריבער אן משיח, און אז א קץ וואס ווערט נישט מקוים קען זיך איבערקערן צום שלעכטן, און ער רופט די מדינה וואס איז אויפגעקומען אין אזא פריערדיגן יאר א נאכמאך אן קיין ווערט. ער ענדיגט מיט א בקשה אז דאס יאר זאל נישט קאליע ווערן, אז עס זאל זיין אחדות צווישן אידן און תלמידי חכמים אן לשון הרע, און מיט א ברכה פאר א שנת גאולה.

דער שיעור, אויסגעשריבן

נבל'ס צען טעג און דאס קלאפן פון די אבות

0:11

דער משגיח עפנט מיט דוד המלך'ס בקשה "חרפת נבל אל תשימני". נבל האט זיך פארזינדיגט צו דוד, און דער פסוק זאגט אז נאך צען טעג האט אים דער אייבערשטער געשלאגן; די גמרא טייטשט אז דאס זענען די צען טעג צווישן ראש השנה און יום כיפור, ווען דער אייבערשטער "געפינט זיך", און נבל האט זיי באקומען כדי תשובה צו טאן. א,ב,ג,ד

1:59

דערנאך ברענגט ער דעם חידושי הרי"ם: אין די טעג קלאפן די אבות הקדושים אין יעדן אידישן הארץ. יעדער איד טראגט א פונק פון די אבות, וואס קיין צרות און הסתרות קענען נישט אויסלעשן, אזוי ווי "מים רבים לא יוכלו לכבות את האהבה". ה,ו

די עשרת ימי תשובה אלס שורש פונעם יאר

5:23

פארוואס דווקא יעצט? דער משגיח ערקלערט אז אזוי ווי די אבות זענען דער שורש פונעם נפש, אזוי זענען די צען טעג, כנגד די עשרה מאמרות, דער שורש פונעם יאר. ווען דער שורש פון זמן קומט, קלאפט דער שורש פונעם נפש, און דער אייבערשטער שטייט נאנט און ווארט אז דער איד זאל צוגיין. ז

7:10

די טעג האבן א קדושה און אפילו א ליכטיגקייט וואס מ'זעט, און דער אייבערשטער בעט יעדן איד ער זאל עפענען זיין הארץ. יום כיפור רופט דער אייבערשטער אליין "שובה אלי". נבל האט געלאזט די אבות קלאפן און איז ווייטער געשלאפן, ער האט נישט געהערט דעם שופר וואס וועקט אויף, ווי דער רמב"ם זאגט; און דוד האט געבעטן נישט צו האבן די בושה. ח,ט,י

רבי שרגא פייוול'ס מאמענט פון יחידה

11:16

דער משגיח געדענקט ווי רבי שרגא פייוול מענדלאוויטש האט איינמאל אין די טעג גערעדט אין ישיבה וועגן די פינף מדריגות פון דער נשמה, ביז יחידה, און געזאגט אז יעדער איד האט יעצט א מאמענט פון פארבינדונג מיטן אייבערשטן, און מ'דארף אויף אים ווארטן און עס אויסנוצן. דער משגיח שטעלט דעם שפיץ ביים סוף פון נעילה, ווען אידן שרייען "ה' אחד".

יחידה, יעקב אבינו און דער טאג פון "אחד"

15:02

יחידה, ערקלערט דער משגיח, איז וואו אלע נשמות גיסן זיך צוזאמען, אזוי ווי צווייגן אין דעם שטאם פון יעקב אבינו, וואס איז געווען דער גאנצער כלל ישראל. ווען יעקב האט מורא געהאט פאר זיינע קינדערס אמונה, האבן זיי געענטפערט "שמע ישראל", און ער האט געזאגט "ברוך שם". פון די טעג פונעם יאר איז "ולא אחד בהם" יום כיפור, ווען דער שטן האט נישט קיין שליטה. ל,מ,נ

17:39

דערפאר ענדיגט מען יום כיפור מיט שמע און ברוך שם בקול רם, און עס ווערט נתגלה די יחידה. דערפאר מוז מען אויך פריער מפייס זיין דעם חבר: שנאה און כעס צעטיילן אידן און זענען א חציצה צום "אחד" פונעם טאג. ס

יעדער איד איז מרומז אין האזינו

19:27

דער משגיח ברענגט אז יעדער איד איז מרומז אין האזינו. מ'האט געפרעגט דעם סאטמארער רב, וועמען מ'האט באשולדיגט אז ער האט פיינט ארץ ישראל, וואו ער געפינט זיך, און ער האט געענטפערט מיט א שמייכל מיט די לעצטע ווערטער, "וכפר אדמתו עמו". יעדע פרשה געהערט צו א גרופע, ערקלערט דער משגיח, אבער האזינו, וואס מ'ליינט פאר יום כיפור, האלט אלע אידן צוזאמען. ע,פ

אחדות און א צייט פון גאולה וואס איז קאליע געווארן

23:26

די גאולה קען נאר קומען דורך אחדות, דערפאר זאגט דער משגיח אז מ'דארף שטארק בעטן אויף אחדות צווישן תלמידי חכמים, אזוי ווי מ'בעט "ויעשו כולם אגודה אחת". דער חתם סופר האט געזאגט אז דער דור פון רבי יונתן אייבשיץ, דעם פני יהושע און רבי יעקב עמדין איז געווען ראוי פאר משיח, נאר דאס לשון הרע ארום זייער מחלוקת האט עס קאליע געמאכט. צ

דער שניידער'ס פיש ערב יום כיפור

26:59

יום כיפור האט נישט קיין אייגענע סעודה, דערפאר פרעגט דער משגיח וועגן דער שמחה'דיגער סעודה ערב יום כיפור, און ברענגט דעם מדרש. א אידישער שניידער האט איבערגעבאטן דעם שר העיר'ס משרת אויפן לעצטן פיש, צוועלף זוז, ווייל היינט פארגיט דער אייבערשטער די עבירות. שפעטער האט ער אין פיש געפונען אן איידלשטיין און דערפון געלעבט אלע זיינע טעג. ק

29:49

דער משגיח זאגט אז דער איידלשטיין איז די זיבן ברכות פון שמונה עשרה פון יום כיפור, וואס דער אריז"ל רופט זיבן מרגליות: דער שניידער איז זוכה געווען צו דאווענען אן אמת'ן יום כיפור.

פיש, יונה, און דער שניידער וואס נייט צוזאמען

30:51

פארוואס פיש, וואס צדיקים האבן מחזק געווען פאר שבת? א פיש דארף נישט קיין שחיטה און קיין מליחה, און די גמרא זאגט אז די פיש זענען נישט געשטארבן ביים מבול, ווייל זיי זענען נישט קאליע געווארן. זיי זענען "צדיקים", און ווער עס עסט זיי נעמט אריין ניצוצות פון צדקות; דאס האט דעם שניידער געגעבן כח צו זיין תפילה. ר

33:59

דערפאר ליינט מען מנחה יום כיפור די פרשה פון עריות און די הפטרה פון יונה, די טויב וואס היט זיך פון די עבירות, וואס האט מתפלל געווען אינעם פיש. דער מנהג איז אז מפטיר יונה ברענגט עשירות, און א ווארשעווער פירמע האט עס אמאל געקויפט אין יעדע שול. אמת'ע עשירות, זאגט דער משגיח, איז לערנען, דאווענען און געבן צדקה ווי עס דארף צו זיין. ש,ת

38:37

א שניידער נייט צוזאמען צעשניטענע שטיקער אין איין בגד; די הצלחה פון א איד יום כיפור איז זיך אריינצופאסן אין זיין אחדות.

די לוחות שניות איינגעקריצט אין הארץ

39:52

די גמרא רופט יום כיפור דעם טאג וואס די לוחות שניות זענען געגעבן געווארן, און יעדן יום כיפור באקומט זיי יעדער איד. וואו ווערן זיי אנגעשריבן? אויפן הארץ, ווי דער פסוק זאגט. ביי נעילה קריצט זיי דער אייבערשטער דארט איין, אזוי טיף ווי מ'האט דאס הארץ ווייך געמאכט מיט תשובה. אא,אב,אג

43:21

א גוטע חתימה מיינט צו דינען דעם אייבערשטן מיט שמחה, לערנען און דאווענען מיט כוונה א גאנץ יאר. דערפאר בעט מען בעיקר פאר דער נשמה, אזוי ווי דער ישמח משה שטעלט די פסיק אין "זכרנו לחיים... למענך אלקים חיים". אד

יום כיפור אום שבת: דאס פאסטן אלס עונג

45:58

דאס יאר איז יום כיפור אויסגעפאלן אום שבת. ווי אזוי איז מען מקיים עונג שבת ווען מ'פאסט? די גמרא זאגט אז מ'איז מכבד יום כיפור מיט ריינע בגדים און ליכט, און דער בני יששכר טייטשט "אלמלי שמרו ישראל שתי שבתות" אויף יום כיפור אום שבת: פאסטן איז מבטל עונג, און עסן איז מבטל יום כיפור. אה,או,אז,אח

48:08

דער משגיח ענטפערט אז אן ערליכער איד האט עונג פונעם פאסטן אליין. ער ברענגט פונעם פרי צדיק אז יום כיפור עסן אידן דעם מן אין זיין ריינעם מלאכים'דיגן פארעם, דאס מאכל פון משה רבינו אויפן בארג. דער מאור עינים רופט יום כיפור די נשמה פונעם יאר, דערפאר זאל מען נישט קוקן אויפן זייגער ווארטנדיג צו עסן. אט,אי,אל

כל נדרי: מתיר זיין די שבועה פון גלות

52:41

פארוואס הייבט מען אן יום כיפור מיט התרת נדרים? די גמרא דערציילט אז רבה בר בר חנה האט געהערט א בת קול וואס באדויערט א שבועה, און ער האט געשוויגן, ווייל ער האט געמיינט די שבועה פונעם מבול; די חכמים האבן געוואוסט אז מ'מיינט דעם גלות. כל נדרי, זאגן די ספרים, פרובירט מתיר צו זיין יענע שבועה. אמ

דער קץ פון תשמ"ח און א בקשה אויף אחדות

56:09

צדיקים האבן געזאגט אז תשמ"ח איז א צייט פאר משיח. פריערדיגע צייטן, אויך די פונעם רמב"ם און פונעם חתם סופר, זענען אריבער צוליב עבירות, און די מדינה וואס איז אויפגעקומען אנשטאט דעם רופט דער משגיח א שפילצייג רינגל. א קץ וואס ווערט נישט מקוים קען זיך איבערקערן צום שלעכטן.

58:53

ער בעט אז דאס יאר זאל נישט קאליע ווערן, אז עס זאל זיין אחדות צווישן תלמידי חכמים אן לשון הרע, און בענטשט אלע מיט א שנת גאולה.

מראי מקומות

תורה

  1. פ Devarim 32:43 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 19:27
  2. ש Vayikra 18 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 33:59
  3. אכ Bereishis 1:29 50:11 טעקסט מפתח

נביאים

  1. ב Shmuel I 25:38 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 0:11
  2. ד Yeshayahu 55:6 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 0:11
  3. ט Yeshayahu 44:22 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 7:10
  4. ת Yonah 2:1 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 33:59
  5. אה Yeshayahu 58:13 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 45:58

כתובים

  1. א Tehillim 39:9 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 0:11
  2. ו Shir HaShirim 8:7 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 1:59
  3. ח Shir HaShirim 5:2 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 7:10
  4. מ Tehillim 139:16 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 15:02
  5. אג לכאורה Mishlei 3:3 מפתח אינעם אויסשרייב: 39:52

משנה

  1. ז Pirkei Avos 5:1 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 5:23
  2. ס Mishnah Yoma 8:9 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 17:39
  3. אא Taanis 26b טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 39:52

תלמוד בבלי

  1. ג Rosh Hashanah 18a טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 0:11
  2. כ Gemara Berachos (מקום נישט באשטימט) 11:49 מפתח
  3. ל Pesachim 56a טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 15:02
  4. נ Yoma 20a טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 15:02
  5. ר Sanhedrin 108a טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 30:51
  6. אב Taanis 30b טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 39:52
  7. או Shabbos 119a טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 45:58
  8. אז Shabbos 118b טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 45:58
  9. אי Yoma 75b טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 48:08
  10. אמ Bava Basra 74a טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 52:41

מדרש

  1. ק לכאורה Bereishis Rabbah 11:4 מפתח אינעם אויסשרייב: 26:59

זוהר און קבלה

  1. אנ Zohar (מקום נישט באשטימט) 55:47 מפתח

ראשונים

  1. י Rambam, Hilchos Teshuvah 3:4 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 7:10
  2. ע Ramban (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 19:27

אחרונים און חסידות

  1. ה Chiddushei HaRim (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 1:59
  2. אד Yismach Moshe (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 43:21
  3. אח Bnei Yissaschar (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 45:58
  4. אט Pri Tzaddik (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 48:08
  5. אל Me'or Einayim (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 48:08

תפילה און פיוט

  1. צ Machzor (Yamim Noraim Amidah) (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 23:26

עיקרי הדברים

  1. 2:23 אין די עשרת ימי תשובה קלאפן די אבות הקדושים אין יעדן אידישן הארץ, ווייל דער פונק פון זיי איז דער שורש פונעם נפש, און די צען טעג זענען דער שורש פונעם גאנצן יאר.
  2. 12:44 יעדער איד האט אין די טעג א מאמענט ווען ער קען דערגרייכן יחידה, די העכסטע מדריגה פון דער נשמה, און דער שפיץ דערפון איז דאס געשריי "ה' אחד" ביים סוף פון נעילה.
  3. 14:11 יחידה איז וואו אלע אידישע נשמות גיסן זיך צוזאמען אין איינס, אזוי ווי זיי זענען געווען אין יעקב אבינו; דערפאר איז יום כיפור א טאג פון אחדות, און שנאה צווישן אידן איז א חציצה דערצו.
  4. 23:26 די גאולה הענגט אין אחדות צווישן אידן, און דער חתם סופר האט געזאגט אז א צייט וואס איז געווען מסוגל פאר משיח איז קאליע געווארן דורך דעם לשון הרע און מחלוקת פון יענעם דור.
  5. 40:40 יום כיפור באקומט יעדער איד די לוחות שניות, און די חתימה ביי נעילה איז אז דער אייבערשטער קריצט זיי איין אין זיין הארץ, און גיט אים א הארץ פאר עבודת ה' אויף א גאנץ יאר.
  6. 48:08 יום כיפור איז נישט א טאג אן עסן נאר א טאג פון רוחניות'דיגע מאכל, אזוי ווי דער מן אין זיין ריינער פארעם; דערפאר האט א איד וואס פאסט ווי עס דארף צו זיין אויך עונג שבת ווען יום כיפור פאלט אום שבת.
  7. 55:01 כל נדרי איז, לויט די ספרים, א התרה פון דעם רבונו של עולם'ס שבועה צו האלטן אידן אין גלות.

קושיות און תירוצים

  1. קשיא: 2:01 פארוואס זאגט דער חידושי הרי"ם אז די אבות קלאפן אין יעדן אידישן הארץ דווקא אין די עשרת ימי תשובה?

    תירוץ: 5:58 די אבות זענען דער שורש פונעם נפש, און די צען טעג זענען דער שורש פונעם יאר; ווען דער שורש פון זמן קומט, וועקט זיך אויף דער שורש פון נפש.

  2. קשיא: 31:18 פארוואס עסט מען שבת דווקא פיש?

    תירוץ: 31:56 די פיש זענען נישט קאליע געווארן פארן מבול און זענען ווי צדיקים, דערפאר נעמט מען אריין ניצוצות פון צדקות ווען מ'עסט זיי, כדי צו האבן א הייליגערן שבת.

  3. קשיא: 41:00 וואו ווערן אנגעשריבן די לוחות שניות וואס יעדער איד באקומט יום כיפור?

    תירוץ: 41:12 אויפן הארץ, אזוי ווי דער פסוק זאגט "כתבם על לוח לבך"; ביי נעילה קריצט זיי דער אייבערשטער דארט איין.

  4. קשיא: 47:35 ווען יום כיפור פאלט אום שבת, ווי אזוי קען מען האלטן ביידע: פאסטן איז מבטל עונג שבת, און עסן איז מבטל יום כיפור?

    תירוץ: 48:08 אן ערליכער איד האט עונג פונעם פאסטן אליין, ווייל יום כיפור עסט מען א רוחניות'דיגע מאכל; ממילא איז דאס פאסטן דער עונג שבת.

  5. קשיא: 52:41 פארוואס הייבט מען אן יום כיפור פון אלע מצוות דווקא מיט התרת נדרים?

    תירוץ: 55:01 כל נדרי וויל מתיר זיין דעם אייבערשטנס שבועה פון גלות, די שבועה וואס רבה בר בר חנה האט נישט מתיר געווען.

מעשיות

  1. 11:10 רבי שרגא פייוול'ס רייד אין ישיבה

    ווען דער משגיח איז געווען א תלמיד אין ישיבה, איז רבי שרגא פייוול מענדלאוויטש, וואס פלעגט געווענליך נישט רעדן פארן גאנצן עולם, איינמאל אין די עשרת ימי תשובה אריינגעקומען אין בית המדרש, געגעבן א קלאפ אין טיש, און גערעדט עטליכע מינוט. ער האט ערקלערט די פינף מדריגות פון דער נשמה, און געזאגט אז יעדער איד האט אין די טעג א מאמענט ווען ער האט א פארבינדונג מיטן אייבערשטן, די מדריגה פון יחידה, און מ'דארף ווארטן אויף דעם מאמענט און עס אויסנוצן. דער משגיח לייגט צו אז ער ווייסט נישט דעם מקור, אבער אוודאי האט ער עס גענומען פון די קדמונים.

    אין דער מעשה: ר' שרגא פייוול מענדלאוויטש

    דערציילט אין נאך 1 שיעור ←

  2. 20:07 דער סאטמארער רב'ס ארט אין האזינו

    מ'האט איינמאל געפרעגט דעם סאטמארער רב וואו ער געפינט זיך אין האזינו. די וואס האבן נישט פארשטאנען זיין קנאות קעגן ציוניזם און די מדינה האבן אים באשולדיגט אז ער האט פיינט ארץ ישראל, כאטש ער האט עס אזוי ליב געהאט אז ער האט נישט געקענט צולאזן קיין טראפן אומריינקייט אויף ארץ ישראל. ער האט געענטפערט מיט א שמייכל מיט די לעצטע ווערטער פון דער פרשה, "וכפר אדמתו עמו".

    אין דער מעשה: the Satmar Rav

  3. 27:09 דער שניידער וואס האט געקויפט דעם פיש ערב יום כיפור

    לויטן מדרש איז א אידישער שניידער ערב יום כיפור געגאנגען אין מארק קויפן א פיש פאר דער סעודה, און עס איז געבליבן נאר איין גרויסער פיש. דער משרת פונעם שר העיר האט אים אויך געוואלט, און זיי האבן איבערגעבאטן איינער דעם אנדערן ביז דער איד האט באצאלט צוועלף זוז. ווען דער שר העיר האט געפרעגט פארוואס ער האט אזוי פיל באצאלט, האט דער איד ערקלערט אז היינט פארגיט דער אייבערשטער אלע זייערע עבירות און מ'פרייט זיך מיט א סעודה פון פיש, און דער שר העיר האט עס אנגענומען. שפעטער האט דער שניידער געעפנט דעם פיש, געפונען אינעווייניג אן איידלשטיין, און האט דערפון געלעבט אלע זיינע טעג.

    דערציילט אין נאך 1 שיעור ←

  4. 36:42 די ווארשעווער פירמע וואס האט געקויפט מפטיר יונה

    דער משגיח דערציילט אז אין ווארשא איז געווען א גרויסע געלט-פירמע, און איר פרעזידענט האט געהערט אז ווער עס קויפט מפטיר יונה איז מצליח און ווערט רייך. פאר יום כיפור האט ער געשיקט שליחים אין יעדע גרויסע שול אין ווארשא צו קויפן מפטיר יונה פאר דער פירמע, כדי צו ווערן רייך.

  5. 53:20 רבה בר בר חנה און די שבועה פון הימל

    די גמרא דערציילט אז רבה בר בר חנה האט געהערט א בת קול וואס זאגט "אוי לי שנשבעתי", און ער האט געשוויגן. ווען ער האט עס דערציילט פאר די חכמים, האבן זיי אים שארף קריטיקירט פארוואס ער האט נישט מתיר געווען דעם נדר. ער האט געמיינט אז מ'מיינט די שבועה נישט צו ברענגען נאך א מבול, אבער די חכמים האבן געוואוסט אז מ'מיינט די שבועה פונעם גלות, און ווען ער וואלט זי מתיר געווען וואלט שוין געקומען די גאולה.

    אין דער מעשה: Rabbah bar bar Chana

געדאנקען

  1. 5:36 דאס קלאפן פון די אבות אין די טעג ווערט ערקלערט אלס א צוזאמענטרעף פון צוויי שורשים: די אבות זענען דער שורש פון יעדער אידישער נשמה, און די עשרת ימי תשובה, כנגד די עשרה מאמרות, זענען דער שורש פונעם יאר; ווען דער שורש פון זמן קומט, וועקט זיך אויף דער שורש פון נפש.
  2. 15:35 יום כיפור איז דער טאג פון "אחד" ווייל יחידה איז די מדריגה וואו אלע אידישע נשמות גיסן זיך צוזאמען, אזוי ווי אין יעקב אבינו פאר די שבטים האבן זיך צעטיילט; דערפאר איז שנאה צו א צווייטן איד א חציצה צום טאג אליין, נישט בלויז א באזונדערע עבירה.
  3. 30:28 דער איידלשטיין וואס דער שניידער האט געפונען אין פיש ווערט געטייטשט אויף די זיבן ברכות פון שמונה עשרה פון יום כיפור: דער פיש, א באשעפעניש וואס איז געבליבן ריין פארן מבול, האט אים געגעבן ניצוצות פון צדקות, און דורך דעם האט ער געקענט דאווענען אן אמת'ע יום כיפור תפילה.
  4. 38:37 דער שניידער ווערט א משל פאר יום כיפור: א שניידער נעמט צעשניטענע שטיקער און נייט זיי צוזאמען אין איין בגד, און די הצלחה פון א איד יום כיפור איז ווי אזוי ער פאסט זיך אריין אין דער אחדות.
  5. 42:33 די חתימה ביי נעילה איז דאס איינקריצן פון די לוחות שניות אין יעדן אידישן הארץ, אזוי טיף ווי מ'האט ווייך געמאכט דאס הארץ מיט תשובה; דערפאר איז די אמת'ע חתימה טובה א הארץ פאר עבודת ה' א גאנץ יאר.
  6. 48:35 יום כיפור עסן אידן יא: זיי עסן דעם מן אין זיין ערשטן מלאכים'דיגן פארעם, דאס מאכל וואס משה רבינו האט געגעסן אויפן בארג; דערפאר איז דאס פאסטן אליין דער עונג שבת, און וואס גרעסער דער עינוי, אלץ גרעסער דער עונג.
  7. 54:09 כל נדרי עפנט יום כיפור ווייל, אזוי ווי די מעשה פון רבה בר בר חנה ווייזט, די שבועה וואס מ'וויל מתיר זיין איז דעם אייבערשטנס אייגענע שבועה צו האלטן אידן אין גלות.

וואס דער משגיח זאגט מ׳זאל ארויסנעמען

  1. 12:50 דער משגיח ברענגט פון רבי שרגא פייוול אז מ'דארף ווארטן אויף דעם מאמענט פון יחידה אין די טעג, און ווען ער קומט עס אויסנוצן.
  2. 23:29 דער משגיח זאגט אז מ'דארף שטארק בעטן דעם רבונו של עולם אויף אחדות צווישן אידן, צווישן ערליכע אידן און צווישן תלמידי חכמים, בפרט אין די עשרת ימי תשובה.
  3. 44:28 דער משגיח זאגט, לויט די ספרים הקדושים, אז די עיקר בקשה ראש השנה און יום כיפור דארף זיין פאר דער נשמה, נישט פארן גוף.
  4. 51:11 דער משגיח זאגט אז א איד זאל נישט קוקן אויפן זייגער ביים סוף יום כיפור ווען מ'וועט שוין קענען עסן, נאר ער זאל זיך נישט קענען אפרייסן פונעם הייליגן טאג.

דערמאנט אין דעם שיעור

פערזאנען אברהם אבינו, אליהו הנביא, דוד המלך, דער הייליגער אר"י, דער חידושי הרי"ם, דער חתם סופר, דער סאטמארער רב, דער פני יהושע, דער רמב"ם, יונה הנביא, יעקב אבינו, יצחק אבינו, משה רבינו, נבל הכרמלי, נח, ר' שרגא פייוול מענדלאוויטש, רבה בר בר חנה, רבי יהונתן אייבשיץ, רבי יעקב עמדין, רבי צדוק הכהן פון לובלין

ערכים אבות הקדושים, אחדות, יחידה, ניצוצות, נעילה, עונג שבת, עשרת ימי תשובה, קץ, קריאת שמע, רבונו של עולם, שבירת הלוחות

מעלדן א טעות אויף דעם בלאט