אלו שעברו על חלב עכו"ם' חמץ בפסח' ונדה לא ימסרו נפשם על קידוש ה'. כל עבירה היא ע"ז ממש.

קאטאלאג: ספר התניא א' כ נומ׳ ⁨42⁩ פאקעט גייד ז׳ 45 אידיש 41 מינ׳

הערן

  1. אראפלאדן · לענג 41 מינ׳

עפענען אין דער אפליקאציע צום הערן

נאטיצן נאטיצן צוגעגרייט דורך AI פון דער רעקארדירונג; נישט איבערגעקוקט, און נישט דעם משגיח׳ס ווערטער. דער מקור איז די רעקארדירונג.

וועגן דעם שיעור

דער משגיח ערקלערט פארוואס עבירות וואס האבן א שייכות מיט עבודה זרה, ווי חמץ בפסח און נדה, שוואכן אפ דעם כח פון א איד זיך מוסר נפש צו זיין, און ער הייבט אן תניא פרק כ, וואו ס'ווערט ערקלערט אז יעדע עבירה איז משורש אין עבודה זרה און אז דער אייבערשטער איז נאך דער בריאה פונקט ווי פאר דער בריאה.

דער משגיח חזר'ט איבער דעם פריערדיגן פרק: אפילו א פשוטער איד וועט זיך מוסר נפש זיין און נישט בוקן צו עבודה זרה, ווייל עבודה זרה רייסט אים אפ פון זיין שורש. דערנאך ברענגט ער, ווי ער האט געהערט, פון די הגהות פונעם צמח צדק, אז ווער עס עסט חמץ בפסח, טרינקט חלב עכו"ם אדער איז נישט נזהר אין נדה, קען פארלירן דעם כח, ווייל די עבירות האבן א שייכות מיט עבודה זרה, און דערמיט איז ער מסביר א שווערן תוספות וועגן א צדיק וואס האט געטרונקען וויין וואס א גוי האט אנגערירט. ער שטעלט אוועק די מסירות נפש פון א סאלדאט, וואס מ'האט אים איינגעחזר'ט, קעגן דעם אינערליכן אינסטינקט פון אפילו די קלים שבקלים. אין פרק כ ערקלערט ער אז אנכי און לא יהיה לך זענען כולל די גאנצע תורה, אז יעדע עבירה איז משורש אין עבודה זרה, און אז יעדע זאך ווערט צוגעצויגן צו איר שורש, א חוש וואס די עבירות פארטעמפן. צום סוף ערקלערט ער די אחדות פונעם אייבערשטן, וואס די בריאה טוישט נישט, מיטן משל פון דיבור און מחשבה אין דער נפש.

ענינים: אהבה מסותרת (תניא פרקים יח-כה) · מסירת נפש · יסודי האמונה

סדר השיעור

  1. 0:00 מסירות נפש און די דריי אויסנאמען שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח דערמאנט אז יעדער איד וועט זיך מוסר נפש זיין און נישט בוקן צו עבודה זרה, ווייל עבודה זרה איז למעלה מן הדעת און רייסט אים אפ פון זיין שורש. ער ברענגט, ווי ער האט געהערט, די הגהות פונעם צמח צדק, אז ווער עס עסט חמץ בפסח, טרינקט חלב עכו"ם אדער איז נישט נזהר אין נדה, האט אפשר נישט דעם כח, ווייל די עבירות זענען פארבונדן מיט עבודה זרה.

  2. 4:27 א שווערער תוספות; אידישע מסירות נפש שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח דערציילט א מעשה פון א תוספות אין מסכת עבודה זרה, וועגן א צדיק וואס האט געטרונקען וויין וואס א גוי האט אנגערירט כדי אים צו דערצערענען, און וואס האט זיך שפעטער מוסר נפש געווען על קידוש השם, און ער זאגט אז די ווערטער פונעם צמח צדק ערקלערן דעם תוספות. דערנאך שטעלט ער אוועק סאלדאטן וואס מ'האט זיי איינגעחזר'ט צו שטארבן פארן קעניג, קעגן אידן, אפילו די קלים שבקלים, וועמענס פארבארגענע אהבה האט זיי נישט געלאזט אפרייסן פונעם רבונו של עולם.

  3. 9:46 יעדע עבירה איז משורש אין עבודה זרה שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח גיט א בליק אויף די קומענדיגע פרקים: גרייט זיין זיך מוסר נפש צו זיין פאר עבודה זרה און נכשל ווערן אין אנדערע עבירות איז א שטות, ווייל יעדע עבירה איז משורש אין עבודה זרה. ווען א איד וואלט דאס פארשטאנען, וואלט ער מבטל געווען זיין טבע פאר יעדע עבירה אזוי ווי פאר עבודה זרה.

  4. 13:04 אנכי און לא יהיה לך זענען כולל די גאנצע תורה שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח הייבט אן תניא פרק כ: די ערשטע צוויי דברות, וואס מ'האט געהערט מפי הגבורה, זענען כולל די גאנצע תורה, די מצות עשה שטאמען פון אמונה און די לאוין פון עבודה זרה. כדי דאס צו ערקלערן, רעדט דער תניא פריער פון דער אחדות פונעם אייבערשטן, און דער משגיח טייטשט "וכל מאמינים שהוא לבדו" מיטן פיוט פון ראש השנה, וואו דער אייבערשטער זוכט די באהאלטענע ווינקלען פונעם הארץ.

  5. 16:58 צוגעצויגן צום שורש; ידע שור קונהו

    דער משגיח ערקלערט אז יעדע זאך ווערט צוגעצויגן צו איר שורש, ווי הונגער און דורשט ציען א מענטש צו דעם וואס פעלט אים, ממילא ווערט די גאנצע בריאה צוגעצויגן צום אייבערשטן. מיטן ידע שור קונהו, מיטן חמור פון רבי פנחס בן יאיר און מיטן עבד כנעני וואס מעג עסן תרומה, ווייזט ער ווי די נפש פון א מענטש פארשפרייט זיך אין זיינע קנינים, און ער ערקלערט אז די עבירות פארטעמפן ביי א איד דעם חוש פונעם אייבערשטן ווי אן אנעסטעזיע.

  6. 25:41 לבדו כמו קודם שנברא העולם: יחיד ומיוחד

    דער משגיח לערנט אין תניא אז דער אייבערשטער איז לבדו נאך דער בריאה פונקט ווי פאר דער בריאה, אן קיין שינוי. א גשמיות'דיגע זאך פארנעמט א פלאץ און לאזט נישט צו א צווייטע זאך, און יעדע זאך קען מען צעטיילן, ממילא איז קיין באשאפענע זאך נישט באמת איינס; דער "אחד" פונעם אייבערשטן איז אן אחדות אן א גבול, און אנטקעגן אים זענען אלע עולמות ווי גארנישט.

  7. 33:20 דער משל פון דיבור, מחשבה און דער נפש

    דער משגיח ערקלערט דעם משל פונעם תניא: איין דיבור איז גארנישט אנטקעגן דעם כח הדיבור, נאך מער אנטקעגן דער מחשבה, און נאך מער אנטקעגן דעם עצם הנפש. ער ווייזט אז א מענטש טראכט אין א שפראך, אבער די ערשטע באוועגונג, ווי הונגער אדער א חמדה, קומט פונעם נפש אליין נאך פאר די אותיות, אזוי ווי א בהמה וואס וויל עסן אן צו פלאנערן.

דער שיעור, אויסגעשריבן

מסירות נפש און די דריי אויסנאמען

0:38

דער משגיח דערמאנט אז אפילו א פשוטער איד וועט זיך מוסר נפש זיין און נישט בוקן צו עבודה זרה, אפילו נאר פון אויבן און אן גלייבן דערין, ווייל ער שפירט אז דאס רייסט אים אפ פונעם רבונו של עולם, זיין שורש, און עבודה זרה איז למעלה מן הדעת.

2:09

דערנאך ברענגט ער וואס ער האט געהערט אז ס'שטייט אין די הגהות פונעם צמח צדק: ווער עס עסט חמץ בפסח, טרינקט חלב עכו"ם אדער איז נישט נזהר אין נדה, האט אפשר נישט דעם כח. יעדע פון זיי איז פארבונדן מיט עבודה זרה: די תורה שטעלט דעם איסור פון אלהי מסכה נעבן חג המצות, און די משנה אין שבת גלייכט די טומאה פון עבודה זרה צו נדה. ב,ג,ד

א שווערער תוספות; אידישע מסירות נפש

5:48

דער משגיח ברענגט א תוספות אין מסכת עבודה זרה: א גוי האט אריינגעשטעקט די האנט אין א תלמיד חכמ'ס יקב וויין כדי אים צו דערצערענען, און דער צדיק האט גלייך געטרונקען דערפון צו ווייזן אז מ'מעג. תוספות לייגט צו אז דער צדיק האט זיך שפעטער מוסר נפש געווען על קידוש השם, און דער משגיח זאגט אז דער צמח צדק ערקלערט פארוואס: ווען ער וואלט עובר געווען אין דעם ענין, וואלט ער נישט געהאט דעם כח. ה,ב

7:36

ער דערמאנט די אהבה מסותרת פונעם פריערדיגן פרק, און מערקט אן אז גוים זענען זיך אויך מוסר נפש, ווי סאלדאטן וואס מ'חזר'ט מיט זיי איין טאג איין טאג אויס צו שטארבן פארן קעניג. ביי אידן אבער האבן זיך אפילו קלים שבקלים, וואס זענען עובר געווען אויף דער גאנצער תורה, מוסר נפש געווען הונדערטער טויזנטער, פון אן אינערליכן אינסטינקט. א

יעדע עבירה איז משורש אין עבודה זרה

10:26

די קומענדיגע פרקים, זאגט דער משגיח, ערקלערן אז גרייט זיין צו שטארבן פאר עבודה זרה און נכשל ווערן אין אנדערע עבירות איז א שטות, ווייל יעדע עבירה איז משורש אין עבודה זרה. א איד וואס וואלט דאס פארשטאנען, וואלט מבטל געווען אפילו זיין תשוקה צום לעבן פאר יעדע עבירה; ער פעלט נאר ווייל ער פארשטייט נישט.

אנכי און לא יהיה לך זענען כולל די גאנצע תורה

13:14

תניא פרק כ הייבט אן מיט די ערשטע צוויי דברות, וואס חז"ל זאגן אז מ'האט זיי געהערט מפי הגבורה, און זיי זענען כולל די גאנצע תורה: יעדע מצות עשה שטאמט פון אמונה, און יעדע לא תעשה איז משורש אין עבודה זרה, דער היפך פון אמונה. ו,ז

15:41

כדי דאס צו ערקלערן רעדט דער תניא פריער פון דער אחדות פונעם אייבערשטן, אז אלע גלייבן אז ער איז לבדו. דער משגיח ברענגט דערצו דעם פיוט פון ראש השנה: הגם ס'זענען דא וואס זעען אויס נישט צו גלייבן, זוכט דער אייבערשטער די באהאלטענע ווינקלען פונעם הארץ, וואו יעדער גלייבט. ו,ח

צוגעצויגן צום שורש

17:00

דער משגיח ערקלערט אז יעדע זאך ווערט צוגעצויגן צו איר שורש: הונגער און דורשט ציען א מענטש צום עסן און וואסער וואס פעלט אים. ווייל אלץ קומט פונעם אייבערשטן, ווערט אלץ אינסטינקטיוו צוגעצויגן צו אים, און בפרט אידן, וואס האבן די אמונה בירושה. דערפאר זאגט דער נביא אז דער שור קען זיין קונה און דער חמור דעם אבוס פון זיין בעל הבית. ט

19:10

די נפש פון א מענטש פארשפרייט זיך אין זיינע קנינים. דער חמור פון רבי פנחס בן יאיר, זיין קנין, האט נישט געגעסן קיין דמאי, און אן עבד כנעני מעג עסן תרומה, ווי דער פסוק זאגט, ווייל ער איז דעם כהנ'ס קנין כספו. י,ל

23:47

דער חמור קען זיין בעל הבית נאר דורכן אבוס, דער שור קען אים גלייך. אויב אידן האבן דעם חוש, פארוואס ווייסן זיי נישט? די עבירות פארטעמפן אים, אזוי ווי די שפריץ פון א דענטיסט פארטעמפט די נערוון, ביז ישראל ווייסט ווייניגער ווי דער שור און דער חמור. ט

לבדו כמו קודם שנברא העולם

25:45

דער תניא זאגט אז דער אייבערשטער איז לבדו נאך דער בריאה פונקט ווי פאר דער בריאה, אן קיין שינוי. דער משגיח ערקלערט אז א גשמיות'דיגע זאך פארנעמט א פלאץ וואו קיין צווייטע זאך קען נישט זיין, ממילא זעט אויס אז א באשאפענע וועלט פארדרייט אים; אבער דאס איז נאר לויט אונזער השגה, ווייל מלא כל הארץ כבודו. ו

29:05

קיין באשאפענע זאך איז נישט באמת איינס: יעדן שטעקן קען מען צעשניידן אויף צוויי, און א פלאץ פארנעמען מיינט אז ס'איז דא עפעס דערחוץ. דערפאר איז ביי דער בריאה איינס דער קלענסטער נומער. ביים אייבערשטן, וואס מיר זאגן אין שמע אז ער איז אחד, איז "אחד" דער גרעסטער נומער, אן אחדות אן א גבול, און אנטקעגן אים זענען אלע עולמות ווי גארנישט. מ

דיבור, מחשבה און דער נפש

33:25

דער משל פונעם תניא: איין דיבור איז גארנישט אנטקעגן דעם מענטש, און אפילו נישט אנטקעגן זיין כח הדיבור, נאך מער אנטקעגן זיין מחשבה, פון וואו דער דיבור נעמט זיין חיות, און נאך מער אנטקעגן דעם עצם הנפש מיט אירע צען כחות. ו

36:11

די מחשבה, ערקלערט דער משגיח, איז אין אותיות, אין א שפראך, געווענליך די מאמע לשון; א בחור געבוירן אין אמעריקע וואס האט זיך אויסגעלערנט אידיש טראכט נאך אלץ אין ענגליש. אבער די ערשטע באוועגונג, ווי הונגער, קומט פונעם נפש אליין אן א שפראך, און ערשט דערנאך פלאנערט די מחשבה וויאזוי צו באקומען עסן. א בהמה שפירט די תאוה אבער האט נישט קיין אותיות פון מחשבה; אזוי אויך, זאגט דער תניא, פאלט א חמדה אריין אין הארץ נאך פאר דער מוח טראכט דערפון. ו

מראי מקומות

תורה

  1. ג Shemos 34:17-18 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 2:09
  2. ל Vayikra 22:11 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 19:10
  3. מ Devarim 6:4 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 29:05

נביאים

  1. ט Yeshayah 1:3 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 17:00, 23:47

משנה

  1. ד לכאורה Mishnah Shabbos 9:1 מפתח אינעם אויסשרייב: 2:09

תלמוד בבלי

  1. ז לכאורה Makkos 24a מפתח אינעם אויסשרייב: 13:14
  2. י לכאורה Chullin 7a-b מפתח אינעם אויסשרייב: 19:10

תלמוד ירושלמי

  1. כ Yerushalmi (מקום נישט באשטימט) 21:39 מפתח

ראשונים

  1. ה Tosafos, Avodah Zarah (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 5:48

אחרונים און חסידות

  1. א לכאורה Tanya ch. 19 מפתח אינעם אויסשרייב: 7:36
  2. ו לכאורה Tanya ch. 20 מפתח אינעם אויסשרייב: 13:14, 15:41, 25:45, 33:25, 36:11

תפילה און פיוט

  1. ח Vechol Ma'aminim (Rosh Hashanah piyut) (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 15:41
  2. נ Ani Ma'amin (מקום נישט באשטימט) 30:02 מפתח

אנדערע

  1. ב Hagahos of the Tzemach Tzedek (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 2:09, 5:48

עיקרי הדברים

  1. 1:02 א איד וועט זיך מוסר נפש זיין און נישט בוקן צו עבודה זרה אפילו נאר פון אויבן, ווייל ער שפירט אז דאס רייסט אים אפ פונעם רבונו של עולם, זיין שורש, און דאס איז למעלה מן הדעת.
  2. 2:23 עבירות וואס האבן א שייכות מיט עבודה זרה, ווי חמץ בפסח, חלב עכו"ם און נדה, קענען צונעמען ביי א איד דעם כח פון מסירות נפש.
  3. 10:44 יעדע עבירה איז באמת משורש אין עבודה זרה, ממילא דארף א איד זיין גרייט מבטל צו זיין זיין טבע פאר יעדע עבירה ווי פאר עבודה זרה; ער פעלט נאר ווייל ער פארשטייט עס נישט.
  4. 13:27 אנכי און לא יהיה לך זענען כולל די גאנצע תורה: יעדע מצות עשה שטאמט פון אמונה, און יעדע לא תעשה איז משורש אין עבודה זרה, דער היפך פון אמונה.
  5. 17:00 יעדע זאך ווערט אינסטינקטיוו צוגעצויגן צו איר שורש, ממילא ווערט די גאנצע בריאה, און בפרט אידן, צוגעצויגן צום רבונו של עולם; די עבירות פארטעמפן דעם חוש ווי אן אנעסטעזיע.
  6. 25:45 דער אייבערשטער איז איינס פונקט ווי פאר דער בריאה; די בריאה ברענגט נישט קיין שינוי אין אים, ווייל אלץ איז ווי גארנישט אנטקעגן אים.

קושיות און תירוצים

  1. קשיא: 10:22 אויב יעדע עבירה איז משורש אין עבודה זרה, פארוואס ווערט א איד וואס וואלט זיך מוסר נפש געווען פאר עבודה זרה נאך אלץ נכשל אין אנדערע עבירות?

    תירוץ: 10:40 ווייל ער פארשטייט נישט אז יעדע עבירה רייסט אים אפ פונעם אייבערשטן פונקט ווי עבודה זרה; דאס איז א שטות, און די קומענדיגע פרקים ערקלערן דאס.

  2. קשיא: 24:30 אויב די גאנצע בריאה, און בפרט אידן, קענען אינסטינקטיוו דעם אייבערשטן ווי דער שור קען זיין בעל הבית, פארוואס שפירט עס א איד נישט?

    תירוץ: 24:40 די עבירות וואס א מענטש טוט פארטעמפן דעם חוש, אזוי ווי די שפריץ פון א דענטיסט פארטעמפט די נערוון, און ער שפירט גארנישט.

  3. קשיא: 22:07 פארוואס מעג אן עבד כנעני עסן תרומה און אפילו דוד המלך מעג נישט?

    תירוץ: 22:54 נישט מחמת זיין אייגענע מדריגה, נאר ווייל ער איז א קנין כספו פונעם כהן, און די נפש פונעם בעל הבית פארשפרייט זיך אין זיינע קנינים.

מעשיות

  1. 5:48 דער צדיק וואס האט געטרונקען דעם וויין

    ווי דער משגיח ברענגט פון תוספות, האט א תלמיד חכם געהאט א גאנצן יקב מיט וויין, און א גוי, וואס האט געוואלט דערצערענען דעם איד, האט אריינגעשטעקט די האנט אין וויין. דער צדיק האט גלייך געטרונקען פונעם וויין פאר די אויגן פונעם גוי, צו ווייזן אז ער האט גארנישט אויפגעטון און אז מ'מעג טרינקען דעם וויין. דער זעלבער צדיק איז שפעטער געווען אין א שעת השמד און האט זיך מוסר נפש געווען על קידוש השם.

    דערציילט אין נאך 2 שיעורים ←

געדאנקען

  1. 6:38 דער משגיח טייטשט א שווערן תוספות לויט דעם צמח צדק: דער צדיק וואס האט זיך שפעטער מוסר נפש געווען על קידוש השם איז געווען א איד וואס איז נישט עובר געווען אין דעם ענין, ווייל ווער עס איז עובר, וואלט נישט געהאט דעם כח פון מסירות נפש.
  2. 8:20 די מסירות נפש פון גוים קומט פון איינחזר'ן טאג איין טאג אויס, ווי סאלדאטן וואס מ'לערנט זיי צו שטארבן פארן קעניג, אבער אידן, אפילו די קלים שבקלים, האבן זיך מוסר נפש געווען הונדערטער טויזנטער, פון אן אינערליכן אינסטינקט וואס האט זיי נישט געלאזט אפרייסן פונעם רבונו של עולם.
  3. 23:47 דער חמור קען זיין בעל הבית נאר דורך דעם אבוס, דער שור קען זיין בעל הבית גלייך; א איד וואס שפירט נישט דעם אייבערשטן האט פארטעמפט דעם אינסטינקט דורך עבירות, ווי די אנעסטעזיע פון א דענטיסט.
  4. 19:10 די נפש פון א מענטש פארשפרייט זיך אין זיינע קנינים; דערמיט ערקלערט זיך פארוואס דער חמור פון רבי פנחס בן יאיר האט נישט געגעסן קיין דמאי, און פארוואס אן עבד כנעני מעג עסן תרומה.
  5. 30:43 ביי באשאפענע זאכן איז איינס דער קלענסטער נומער, ווייל יעדע זאך קען מען צעטיילן; ביים אייבערשטן איז "אחד" דער גרעסטער נומער, אן אחדות אן א גבול, וואס נאך איר איז נישטא קיין אנדערע.
  6. 36:08 א מענטש טראכט אין א שפראך, געווענליך זיין מאמע לשון, אבער די ערשטע באוועגונג, ווי הונגער, קומט פונעם עצם הנפש נאך פאר די אותיות; א בהמה האט די תאוה אבער נישט קיין אותיות פון מחשבה.

דערמאנט אין דעם שיעור

פערזאנען דוד המלך, דער בעל התניא, דער צמח צדק, רבי פינחס בן יאיר

ערכים אהבה מסותרת, חלב עכו"ם, מסירות נפש, עבודה זרה, קידוש השם, רבונו של עולם

מעלדן א טעות אויף דעם בלאט