שושן פורים הוא תחילת וסוף נס של מגילה

קאטאלאג: זמנים סעודת שושן פורים נומ׳ ⁨3⁩ פאקעט גייד ז׳ 25 תשס"ג (2002–03) אידיש 54 מינ׳

הערן

  1. אראפלאדן · לענג 54 מינ׳

עפענען אין דער אפליקאציע צום הערן

נאטיצן נאטיצן צוגעגרייט דורך AI פון דער רעקארדירונג; נישט איבערגעקוקט, און נישט דעם משגיח׳ס ווערטער. דער מקור איז די רעקארדירונג.

וועגן דעם שיעור

דער משגיח ווייזט אז דער נס פון דער מגילה הייבט זיך אן און ענדיגט זיך מיט שושן פורים, און אז די מצוות פון פורים זענען דער כלי זיין פון אידן קעגן ישמעאל אין דעם לעצטן גלות.

דער משגיח עפנט מיט צוויי מעשיות פון צדיקים וואס זייער שמחת פורים האט געבראכט א ישועה: דער ליובאוויטשער רבי'ס טיש פאר סטאלינ'ס מפלה, און רבי אלעזר פון אמסטערדאם ביי א מבול. דערנאך ברענגט ער דעם יערות דבש אז ושתי איז געהרגעט געווארן פסח ביינאכט, דעם יארצייט פון איר טאטן בלשאצר, און דעם חתם סופר אז דער בית המקדש קען ווערן געבויט גלייך נאך דער מלחמה מיט עמלק ערב פסח. דערמיט ווערט פארענטפערט פארוואס שאול האט געציילט דאס פאלק מיט שעפסן פון קרבן פסח, און מיט די ווערטער פונעם רוזשינער פארוואס שאול האט איבערגעלאזט אגג און וואס שמואל האט געשריגן א גאנצע נאכט. די מלכים האבן געמאכט זייערע סעודות נאך פסח, אבער די חכמים האבן געזאגט פאר אחשורוש אז דער טאג איז באמת שושן פורים, ממילא הייבט זיך די מגילה אן און ענדיגט זיך מיט שושן פורים. פון "ויעבור מרדכי" און פון דער עקידה לערנט ער אז מסירת נפש גייט אריבער די מניעות פונעם שטן, און ער שליסט אז די מצוות פון פורים ברעכן היינט ישמעאל.

ענינים: שושן פורים · מגילת אסתר · די עבודה פונעם לעצטן דור

סדר השיעור

  1. 0:00 דער פורים טיש פאר סטאלינ'ס מפלה מעשה

    דער משגיח דערציילט ווי מיט פופציג יאר צוריק, ווען סטאלין האט געפלאנט א גזירה אויף אידן, האט דער ליובאוויטשער רבי ביי א פורים סעודה דערציילט פון אן אלטן חסיד וואס האט ביי די וואלן געשריגן דריי מאל "הורא", און ער האט עס מיטגעשריגן מיטן עולם. צוויי טעג שפעטער האט מען געמאלדן אז סטאלין איז קראנק, און באלד איז ער געשטארבן.

  2. 5:55 רבי אלעזר פון אמסטערדאם און דער צעבראכענער דאמב מעשה

    דער משגיח דערציילט ווי די מלכה פון האלאנד האט געשיקט צו רבי אלעזר פון אמסטערדאם ווען א דאמב האט זיך צעבראכן, און מ'איז געהאלפן געווארן; ווען זי איז געקומען דאנקען האט זי געטראפן ווי ער טרינקט און זינגט, און ער האט איר געזאגט אז פורים טוט מען מיטן טרינקען מער ווי מיט תהלים א גאנץ יאר. דערנאך רעדט ער וועגן דער סעודה פון שושן פורים און וועגן דעם וואס מ'דארף היינט גרויסע ישועות.

  3. 9:43 ושתי און איר טאטנ'ס יארצייט פסח

    דער משגיח ברענגט דעם יערות דבש אז די סעודה פון אחשורוש איז אויסגעפאלן פסח, און אז ושתי האט געהאט א תירוץ: ס'איז געווען דער יארצייט פון איר טאטן בלשאצר, וואס איז געהרגעט געווארן פסח ביינאכט, און אלעס איז געהאנגען צי ס'איז געווען א שנה מעוברת. די ראיה איז פונעם פיוט אין דער הגדה, און דער משגיח פרעגט פון וואו האט דער פייטן דאס געוואוסט.

  4. 13:45 פארוואס ווארטן ביז פסח: דער חתם סופר

    וויבאלד מלכי אומות העולם ציילן פון תשרי, פרעגט דער משגיח פארוואס די סעודה אויף דעם וואס דער בית המקדש וועט נישט ווערן געבויט איז געמאכט געווארן נאך פסח. ער ברענגט די תקנה פון רבי יוחנן בן זכאי אז יום הנף כולו אסור, און דעם חתם סופר'ס פשט: די מלחמה מיט עמלק וועט זיין ערב פסח, און גלייך דערנאך קען שוין ווערן געבויט דער בית המקדש.

  5. 19:34 שאול'ס מלחמה מיט עמלק און די שעפסן פון קרבן פסח

    מיטן חתם סופר טייטשט דער משגיח די הפטרה פון פרשת זכור: שאול האט געציילט דאס פאלק מיט שעפסן, און דער תרגום יונתן זאגט אז ס'זענען געווען די שעפסן פון קרבן פסח, ווייל די מלחמה איז געווען ערב פסח. אגג איבערלאזן בשעת די מלחמה האט נאך געהאלטן איז נאך נישט געווען קיין חטא, אבער ווען ערב פסח האט זיך געענדיגט איז דער זמן פון מחיית עמלק אריבער, און שמואל האט געשריגן צו השם א גאנצע נאכט.

  6. 24:17 דער רוזשינער וועגן שאול און אגג

    דער משגיח ברענגט דעם רוזשינער'ס תירוץ פארן חידושי הרי"ם: שאול האט איבערגעלאזט אגג איין נאכט כדי המן זאל געבוירן ווערן, אידן זאלן האבן פורים און מקבל זיין די תורה פון דאס נייע; אבער א מלך טאר נישט אריינשטעלן זיין פאלק אין א סכנה. דער משגיח לייגט צו אז שמואל'ס געשריי א גאנצע נאכט איז געווען א תפילה אז שאול'ס כוונה זאל זיך אויסנעמען.

  7. 28:03 שושן פורים עפנט און שליסט די מגילה שטייט אינעם קאטאלאג

    בלשאצר און אחשורוש האבן ביידע גערעכנט פון תשרי, אבער זיי האבן געמאכט זייערע סעודות נאך פסח, ווייל זיי האבן געוואוסט אז דער בית המקדש קען קומען נאר נאך דער מלחמה מיט עמלק ערב פסח. ווען ושתי האט זיך געזאגט און אחשורוש האט געפרעגט צי ס'איז איר טאטנ'ס יארצייט, האבן די חכמים געענטפערט אז היינט איז נישט פסח נאר שושן פורים; ממילא הייבט זיך די מגילה אן מיט ושתי'ס טויט שושן פורים און ענדיגט זיך מיט שושן פורים, און איר ערשטער נס, דער סוף פון נבוכדנצר'ס הויז, איז דער עיקר נס.

  8. 35:54 "ויעבור מרדכי" און די עקידה

    דער משגיח פרעגט פארוואס די גמרא שטרייכט אונטער אז מרדכי איז אריבער א וואסער ווען ער איז געגאנגען צונויפנעמען די אידן. ער ברענגט דעם מדרש אז דער שטן האט זיך פארשטעלט פאר א טייך כדי צו שטערן אברהם אויפן וועג צו דער עקידה, און אברהם האט געשריגן "הושיעני אלקים"; די עקידה איז געווען דער ענטפער אויף ישמעאל'ס בארימעריי מיט זיין מילה, און מרדכי איז אויף דעם זעלבן אופן אריבער דאס וואסער פונעם שטן און געמאכט א פורים לדורות.

  9. 42:27 עקבתא דמשיחא און דער וויין פון פורים

    מיטן חידושי הרי"ם אז פורים האלט אויף אידן אין די נסיונות פון עקבתא דמשיחא, שילדערט דער משגיח דעם היינטיגן גלות, מיט זיין פאליטיק, פארטייען און וואלן, ווי א גרויס "וואסער" וואס לאזט נישט אידן דינען השם, און אסתר'ס "ואני לא נקראתי" ווי די קטנות פון יענער צייט; די עצה איז תפילה מיט מסירת נפש. ער ברענגט דעם מדרש אז "שמן למאור" איז משיח, און ער איז מסביר אז דער שטן פון ישמעאל האט פיינט וויין, ווייל זיין מפלה וועט קומען דורכן וויין וואס אידן טרינקען פורים.

  10. 49:53 אסתר'ס בקשה און די "נייעס" פון פורים

    דער משגיח דערמאנט א סלאנימער מנהג צו זינגען "ותוסף אסתר", און זאגט אז אין דעם פסוק ליגט די גאנצע סטראטעגיע קעגן ישמעאל: בעטן נאכאמאל און נאכאמאל, מער דאווענען, מער לערנען, מער צדקה. ער ענדיגט מיט א "נייעס" אז ישמעאל האט געכאפט א קלאפ דורך די צדקה, די מגילה, דעם וויין און די מתנות פון אידן אין אלע ערטער, דער לעצטער נצחון און דער סוף פונעם גלות, און ער בעט מ'זאל זינגען א ניגון.

דער שיעור, אויסגעשריבן

דער פורים טיש פאר סטאלינ'ס מפלה

0:30

דער משגיח דערמאנט דעם פורים פון מיט פופציג יאר צוריק, ווען סטאלין האט געמאכט א בלבול אויף די אידישע דאקטוירים פון מאסקווע און צוגעגרייט באנען צו פירן אידן קיין סיביר. ביי א פורים סעודה האט דער ליובאוויטשער רבי דערציילט פון אן אלטן חסיד אין די צייטן פונעם רבי רש"ב, וואס האט גארנישט פארשטאנען אין פאליטיק, דאך איז ער געגאנגען אין מקוה, אנגעטון א גארטל און געוואוטעט ווי דער רבי האט געוואלט, און ווען דער עולם האט געשריגן "הורא" האט ער עס געשריגן דריי מאל מיט גרויס כוונה.

4:19

דער ליובאוויטשער רבי האט דאן מיטגעשריגן דריי מאל "הורא" מיטן גאנצן עולם, און מ'האט געשושקעט אז ער לייגט יעצט אוועק סטאלינען. צוויי טעג שפעטער האט מען געמאלדן אז סטאלין איז קראנק, און באלד איז ער געשטארבן; דער משגיח זאגט אז ער געדענקט עס.

רבי אלעזר פון אמסטערדאם און דער דאמב

6:12

א צווייטע מעשה: ווען א דאמב האט זיך צעבראכן ביי אמסטערדאם, וואס ליגט אונטערן ים, האט די מלכה געשיקט צו רבי אלעזר ער זאל בעטן, און די שטאט איז געראטעוועט געווארן. ווען זי איז געקומען דאנקען, האט זי געמיינט אים טרעפן ביי תהלים, און האט געזען ווי ער און זיינע תלמידים טרינקען און זינגען. ער האט איר געזאגט אז היינט איז פורים, און מיטן טרינקען טוט מען מער ווי מיט תהלים א גאנץ יאר. דער משגיח לייגט צו אז היינט דארף מען אויך גרויסע ישועות, און די סעודה פון שושן פורים מיט געזאנג איז די צייט דערפאר.

ושתי און איר טאטנ'ס יארצייט

10:30

דער משגיח ברענגט דעם יערות דבש אז די סעודה פון אחשורוש איז אויסגעפאלן פסח, דעם יארצייט פון ושתי'ס טאטן בלשאצר, וואס איז געהרגעט געווארן פסח ביינאכט; דאס האט איר געקענט זיין א תירוץ, און אלעס איז געהאנגען צי ס'איז געווען א שנה מעוברת. זיין ראיה איז פונעם פיוט אין דער הגדה, אז דער וואס האט זיך אנגעטרונקען פון די כלי קודש איז געהרגעט געווארן די נאכט. דער משגיח מערקט אן אז דאס איז דער איינציגער מקור, און פרעגט פון וואו האט דער פייטן אליין דאס געוואוסט. א,ב

פארוואס ווארטן ביז פסח: דער חתם סופר

14:01

דער יערות דבש לייגט צו אז די סעודה האט זיך אנגעהויבן אין תשרי, ווייל מלכי אומות העולם ציילן פון תשרי, ווי די גמרא אין ראש השנה זאגט. פרעגט דער משגיח: אויב אזוי, פארוואס איז די סעודה אויף דעם וואס דער בית המקדש וועט נישט ווערן געבויט געמאכט געווארן ערשט נאך פסח? א,ג

16:38

דער תירוץ איז מיטן חתם סופר אויף דער תקנה פון רבי יוחנן בן זכאי אז יום הנף כולו אסור, טאמער וועט דער בית המקדש ווערן געבויט. דער משגיח רופט דעם געווענליכן פשט א דוחק. דער חתם סופר איז מסביר אז די מלחמה מיט עמלק וועט זיין ערב פסח, און וויבאלד אידן זענען באפוילן צו מוחה זיין עמלק און דערנאך בויען דעם בית המקדש, קען ער ווערן געבויט די זעלבע נאכט; ממילא איז דער חשש באגרינדעט יעדן פסח. ה,ו

שאול'ס מלחמה און די שעפסן פון קרבן פסח

19:54

דערמיט ווערט פארענטפערט די הפטרה פון פרשת זכור, וואו שאול האט געציילט דאס פאלק מיט שעפסן. דער תרגום יונתן זאגט אז ס'זענען געווען די שעפסן פון קרבן פסח: די מלחמה איז געווען ערב פסח, און גלייך דערנאך האט מען געדארפט מקריב זיין דעם קרבן פסח, האט ער געציילט וויפיל אידן קענען עסן פון איין שעפס. ז,ח

22:52

דאס איז אויך מסביר די זאך מיט אגג: בשעת די מלחמה האט נאך געהאלטן, איז אים איבערלאזן נאך נישט געווען קיין חסרון. ווען ערב פסח האט זיך געענדיגט, איז דער זמן פון מחיית עמלק אריבער, השם האט געזאגט פאר שמואל "נחמתי כי המלכתי את שאול", און שמואל האט געשריגן א גאנצע נאכט. ט

דער רוזשינער וועגן שאול און אגג

24:21

דער חידושי הרי"ם איז געפארן צום רוזשינער, און יענער האט געפרעגט ווי אזוי שאול האט געקענט זאגן "הקימותי את דבר ה'". ער האט געענטפערט פון די מדרשים אז אגג האט יענע נאכט געהאט א קינד, פון וועמען המן איז ארויסגעקומען; דאס איז געווען שאול'ס כוונה, אידן זאלן האבן פורים און מקבל זיין די תורה פון דאס נייע. ווען מ'האט אים געפרעגט וואס איז דען געווען דער חטא, האט ער געזאגט אז א מלך טאר נישט אריינשטעלן זיין פאלק אין א סכנה. י,כ,ל

26:34

דער משגיח זאגט אז דאס קען זיין וואס שמואל האט געשריגן א גאנצע נאכט: אז שאול'ס כוונה זאל זיך אויסנעמען, און המן זאל קומען און ברענגען פורים.

שושן פורים עפנט און שליסט די מגילה

28:24

צוריק צו די מלכים: בלשאצר, וואס האט זיך פארטועט אין חשבון פון די זיבעציג יאר ווי די גמרא זאגט, האט אויך גערעכנט פון תשרי, און דאך געמאכט זיין סעודה פסח. ער האט געוואוסט אז דער בית המקדש קען קומען נאר נאך דער מלחמה מיט עמלק י"ד ניסן; ווען דער ערשטער טאג פסח איז אריבער אן קיין שינוי, האט ער געפראוועט. ד

31:47

אחשורוש האט אזוי אויך גערעכנט, און אויסגעשטעלט אז דער שפיץ פון זיין סעודה, דער זיבעטער טאג, זאל אויספאלן דער ערשטער טאג פסח. ווען ושתי האט זיך געזאגט, האט ער געקלערט צי ס'איז נישט איר טאטנ'ס יארצייט, און געפרעגט די חכמים. זיי האבן געענטפערט אז היינט איז נישט פסח, נאר שושן פורים.

33:30

ממילא הייבט זיך די מגילה אן מיט ושתי'ס טויט שושן פורים און ענדיגט זיך מיט המנ'ס מפלה און שושן פורים. איר ערשטער נס, דער סוף פון נבוכדנצר'ס הויז, איז מקיים דעם פסוק "והכרתי לבבל שם ושאר", און דער משגיח רופט עס דער עיקר נס פון דער מגילה. אג

"ויעבור מרדכי" און די עקידה

36:11

אסתר האט געהייסן מרדכי צונויפנעמען די אידן צו פאסטן. אויף "ויעבור מרדכי" זאגט די גמרא אז ער איז אריבער א וואסער, און דער משגיח פרעגט וואס איז דער חידוש. ער ברענגט דעם מדרש אז דער שטן האט זיך פארשטעלט פאר א טייך כדי צו שטערן אברהם אויפן וועג צו דער עקידה; אברהם איז אריין ביזן האלדז און געשריגן "הושיעני אלקים", און דער טייך איז פארשוואונדן. מ,נ,ס,ע,פ

38:26

דער שטן קעמפט קעגן א זאך וואס דער נצח ישראל איז אפהענגיג דערפון. רש"י ברענגט אז ישמעאל האט זיך באריימט אז זיין מילה איז גרעסער, און די עקידה איז געווען דער ענטפער. מרדכי איז געשטאנען פאר דעם זעלבן "וואסער" און איז אריבער מיטן זעלבן געשריי, און געמאכט א פורים לדורות. צ

עקבתא דמשיחא און דער וויין פון פורים

42:27

מיטן חידושי הרי"ם אז פורים האלט אויף אידן אין די נסיונות פון עקבתא דמשיחא, רופט דער משגיח דעם היינטיגן גלות, מיט זיין פאליטיק, פארטייען און וואלן, א גרויס "וואסער" וואס לאזט נישט אידן דינען השם. דער רוזשינער האט געזאגט אז דעמאלט וועט עבודת השם זיין ווי קריכן אויף א גלאטע וואנט. מרדכי'ס מסירת נפש גיט כח פאר ערליכע אידן צו קעמפן פאר אמונה.

44:55

אסתר'ס "ואני לא נקראתי ... זה שלושים יום" שפיגלט אפ די קטנות פון יענער צייט; דער פסוק דערנאך איז "ויעבור מרדכי", תפילה. מ'שטעלט זיך דאווענען מיט א פארשטאפטן מוח און א פארשטיינערט הארץ, און די איינציגע עצה איז צו שרייען "הושיעני אלקים". ר,נ,פ

47:16

דער מדרש טייטשט "שמן למאור" אויף משיח. דער שטן פון ישמעאל האט פיינט וויין, ווייל ער ווייסט אז זיין מפלה וועט קומען ווען אידן טרינקען וויין פורים. ש

אסתר'ס בקשה און די "נייעס" פון פורים

50:11

דער משגיח דערמאנט א סלאנימער מנהג צו זינגען "ותוסף אסתר", און זאגט אז אין דעם פסוק ליגט די גאנצע סטראטעגיע קעגן ישמעאל: בעטן נאכאמאל און נאכאמאל, מער דאווענען, מער לערנען, מער צדקה. אא

51:08

צוויי מינוט פאר אכט מעלדט ער א "נייעס": ישמעאל האט געכאפט א קלאפ דורך די צדקה, די מגילה, דעם וויין און די מתנות פון אידן אין אלע ערטער, וואס זענען ווי "ראקעטן". ער ברענגט "כל כלי יוצר עליך לא יצלח", און רופט די מצוות דער לעצטער נצחון און דער סוף פונעם גלות. אב

מראי מקומות

נביאים

  1. ז לכאורה I Samuel 15:4 מפתח אינעם אויסשרייב: 19:54
  2. ט I Samuel 15:11 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 22:52
  3. י I Samuel 15:13 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 24:21
  4. אב לכאורה Isaiah 54:17 מפתח אינעם אויסשרייב: 51:08
  5. אג לכאורה Isaiah 14:22 מפתח אינעם אויסשרייב: 33:30

כתובים

  1. ל לכאורה Esther 9:27 מפתח אינעם אויסשרייב: 24:21
  2. מ Esther 4:16 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 36:11
  3. נ Esther 4:17 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 36:11, 44:55
  4. פ Psalms 69:2 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 36:11, 44:55
  5. ר לכאורה Esther 4:11 מפתח אינעם אויסשרייב: 44:55
  6. ת לכאורה Esther 5:6 49:12 מפתח
  7. אא Esther 8:3 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 50:11

תרגום

  1. ח לכאורה Targum Yonasan on I Samuel 15:4 מפתח אינעם אויסשרייב: 19:54

תלמוד בבלי

  1. ג לכאורה Rosh Hashanah 3a-3b מפתח אינעם אויסשרייב: 14:01
  2. ד לכאורה Megillah 11b מפתח אינעם אויסשרייב: 28:24
  3. ה לכאורה Sukkah 41a מפתח אינעם אויסשרייב: 16:38
  4. ו Sanhedrin 20b טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 16:38
  5. ס לכאורה Megillah 15a מפתח אינעם אויסשרייב: 36:11

מדרש

  1. כ Midrash (מקום נישט באשטימט) אינעם אויסשרייב: 24:21
  2. ע Midrash (מקום נישט באשטימט) אינעם אויסשרייב: 36:11
  3. ש Midrash (מקום נישט באשטימט) אינעם אויסשרייב: 47:16

ראשונים

  1. צ לכאורה Rashi on Bereishis 22:1 מפתח אינעם אויסשרייב: 38:26
  2. ק Iggeres Teiman (מקום נישט באשטימט) 40:27 מפתח

אחרונים און חסידות

  1. א Ya'aros Devash (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 10:30, 14:01

תפילה און פיוט

  1. ב לכאורה Pesach Haggadah, piyut Az Rov Nissim מפתח אינעם אויסשרייב: 10:30

עיקרי הדברים

  1. 12:36 לויטן יערות דבש איז די סעודה פון אחשורוש אויסגערעכנט געווען אז איר שפיץ זאל אויספאלן פסח, די נאכט וואס בלשאצר איז געהרגעט געווארן.
  2. 18:33 לויטן חתם סופר דארף די מלחמה מיט עמלק זיין ערב פסח, און דער בית המקדש קען ווערן געבויט די זעלבע נאכט, דערפאר האבן די מלכים געווארט ביז פסח איז אריבער איידער זיי האבן געפראוועט.
  3. 33:07 די חכמים האבן געזאגט פאר אחשורוש אז דער טאג וואס ושתי איז געהרגעט געווארן איז נישט געווען פסח נאר שושן פורים, ממילא הייבט זיך די מגילה אן און ענדיגט זיך מיט שושן פורים.
  4. 34:12 דער ערשטער נס אין דער מגילה איז די מפלה פון נבוכדנצר'ס הויז, און דער משגיח רופט עס דער עיקר נס פון דער מגילה.
  5. 37:44 אזוי ווי אברהם אבינו אויפן וועג צו דער עקידה, איז מרדכי אריבער דאס "וואסער" פונעם שטן מיטן געשריי "הושיעני אלקים", און דאס גיט כח פאר אידן אריבערצוגיין די מניעות פונעם לעצטן גלות.
  6. 51:52 דער משגיח זאגט אז די מצוות פון פורים, צדקה, מגילה ליינען, די סעודה מיט וויין און די מתנות, זענען די כלי זיין וואס ברעכן ישמעאל.

קושיות און תירוצים

  1. קשיא: 15:43 אויב מלכים ציילן פון תשרי, פארוואס איז די סעודה אויף דעם וואס דער בית המקדש וועט נישט ווערן געבויט געמאכט געווארן ערשט נאך פסח?

    תירוץ: 29:49 זיי האבן געוואוסט אז דער בית המקדש קען קומען נאר נאך דער מלחמה מיט עמלק ערב פסח, ממילא ווען דער ערשטער טאג פסח איז אריבער אן קיין שינוי, האבן זיי זיך געפילט זיכער צו פראווען.

  2. קשיא: 17:33 פארוואס האט רבי יוחנן בן זכאי מתקן געווען אז יום הנף כולו אסור, ווען ס'איז דאך נישט מסתבר אז דער בית המקדש וועט ווערן געבויט פונקט דעמאלט?

    תירוץ: 17:57 לויטן חתם סופר וועט די מלחמה מיט עמלק זיין ערב פסח, און גלייך דערנאך קען ווערן געבויט דער בית המקדש, ממילא איז דער חשש א באגרינדעטער יעדן פסח.

  3. קשיא: 20:01 פארוואס האט שאול געציילט דאס פאלק מיט שעפסן פאר דער מלחמה מיט עמלק?

    תירוץ: 20:16 די מלחמה איז געווען ערב פסח, האט ער זיי געציילט לויט די שעפסן פון קרבן פסח וואס מ'וועט מקריב זיין גלייך דערנאך.

  4. קשיא: 24:41 ווי אזוי האט שאול געקענט זאגן "הקימותי את דבר ה'" ווען ער האט איבערגעלאזט אגג?

    תירוץ: 24:52 דער רוזשינער האט געענטפערט אז אגג האט יענע נאכט געהאט א קינד פון וועמען המן איז ארויסגעקומען, און דאס איז געווען שאול'ס כוונה, כדי אידן זאלן האבן פורים און מקבל זיין די תורה פון דאס נייע.

  5. קשיא: 24:02 וואס האט שמואל געשריגן צו השם א גאנצע נאכט?

    תירוץ: 26:34 אז שאול'ס כוונה זאל זיך אויסנעמען: אז אגג, וואס איז געבליבן לעבן, זאל האבן א קינד, כדי המן זאל קומען און אידן זאלן האבן פורים.

  6. קשיא: 37:04 פארוואס דערמאנט די גמרא אז מרדכי איז אריבער א וואסער?

    תירוץ: 37:40 אזוי ווי ביי דער עקידה האט זיך דער שטן פארשטעלט פאר א וואסער כדי צו שטערן א זאך וואס דער נצח ישראל איז אפהענגיג דערפון, און מרדכי איז אריבער מיטן זעלבן געשריי ווי אברהם.

מעשיות

  1. 0:10 דער ליובאוויטשער רבי'ס "הורא" און סטאלינ'ס מפלה

    מיט פופציג יאר צוריק האט סטאלין געמאכט א בלבול אויף די אידישע דאקטוירים פון מאסקווע און צוגעגרייט באנען צו פירן אידן קיין סיביר, און אידן זענען געווען שטארק באזארגט. ביי א פורים סעודה האט דער ליובאוויטשער רבי דערציילט א מעשה פון די צייטן פונעם רבי רש"ב: אן אלטער חסיד וואס האט גארנישט פארשטאנען אין פאליטיק איז געגאנגען אין מקוה, אנגעטון א גארטל, געוואוטעט ווי דער רבי האט געוואלט, און ווען דער עולם האט געשריגן "הורא" פאר זייער קאנדידאט האט ער עס געשריגן דריי מאל מיט גרויס כוונה. דער ליובאוויטשער רבי האט מיטגעשריגן מיטן עולם דריי מאל "הורא", און מ'האט געשושקעט אז דער רבי לייגט יעצט אוועק סטאלינען. צוויי טעג שפעטער האט מען געמאלדן אז סטאלין איז קראנק, און באלד דערנאך איז ער געשטארבן; דער משגיח זאגט אז ער געדענקט עס.

    אין דער מעשה: דער ליובאוויטשער רבי, the Rebbe Rashab, סטאלין

  2. 6:01 רבי אלעזר פון אמסטערדאם און די מלכה פון האלאנד

    אין די צייטן פון רבי אלעזר פון אמסטערדאם האט די מלכה געוואוסט אז ווען ס'איז דא א צרה דארף מען גיין צו די אידן זיי זאלן בעטן דעם אידישן גאט. ווען א דאמב האט זיך צעבראכן און דער ים האט געסטראשעט די שטאט, וואס ליגט אונטערן ים, האט זי געשיקט צו אים ער זאל בעטן, און מ'איז געהאלפן געווארן און דער דאמב איז פארריכט געווארן. זי איז אליין געקומען דאנקען, און געמיינט אז זי וועט אים טרעפן זאגן תהלים מיט זיינע תלמידים, און האט געזען ווי מ'זיצט, מ'טרינקט און מ'זינגט. ער האט איר געזאגט אז היינט איז פורים, און היינט טוט מען מיטן טרינקען מער ווי מיט תהלים א גאנץ יאר.

    אין דער מעשה: רבי אלעזר פון אמסטערדאם

    דערציילט אין נאך 3 שיעורים ←

געדאנקען

  1. 33:00 אחשורוש האט געמיינט אז ושתי ווערט געהרגעט פסח, אבער די חכמים האבן אים געזאגט אז דער טאג איז שושן פורים, ממילא הייבט זיך דער נס פון דער מגילה אן און ענדיגט זיך שושן פורים.
  2. 18:54 דער חתם סופר'ס פשט אין דער תקנה פון יום הנף (די מלחמה מיט עמלק ערב פסח, דער בית המקדש די זעלבע נאכט) איז מסביר פארוואס די מלכים וואס האבן מורא געהאט פונעם בנין בית המקדש האבן געפראוועט ערשט ווען פסח איז אריבער.
  3. 20:16 שאול האט געציילט דאס פאלק מיט שעפסן ווייל דאס זענען געווען די שעפסן פון קרבן פסח, וואס מ'האט געדארפט מקריב זיין גלייך נאך דער מלחמה ערב פסח.
  4. 26:34 אויפן יסוד פונעם רוזשינער איז דער משגיח מסביר אז שמואל'ס געשריי א גאנצע נאכט איז געווען א תפילה אז שאול'ס כוונה, אגג איבערלאזן כדי המן און פורים זאלן קומען, זאל זיך אויסנעמען.
  5. 38:26 דער שטן שטעלט זיך אנטקעגן מיט "וואסער" דוקא ביי א זאך וואס איז אפהענגיג דער נצח ישראל: אזוי ביי דער עקידה, וואס איז געווען דער ענטפער אויף ישמעאל, און אזוי ווען מרדכי איז געגאנגען צונויפנעמען די אידן.
  6. 42:50 דער היינטיגער גלות, מיט זיין פאליטיק, פארטייען און וואלן, איז אליין דאס גרויסע "וואסער" פונעם שטן, און די מסירת נפש פון מרדכי'ס געשריי גיט כח פאר אידן דורכצוגיין.
  7. 48:35 דער שטן פון ישמעאל האט פיינט וויין, ווייל ער ווייסט אז זיין מפלה וועט קומען ווען אידן טרינקען וויין פורים.

וואס דער משגיח זאגט מ׳זאל ארויסנעמען

  1. 50:52 דער משגיח זאגט אז פון "ותוסף אסתר" לערנט מען צו בעטן נאכאמאל און נאכאמאל: איינמאל איז נישט גענוג; מער דאווענען, מער לערנען, מער צדקה.
  2. 46:32 דער משגיח זאגט אז ווען מ'שטעלט זיך דאווענען אדער לערנען מיט א פארשטאפטן מוח און א פארשטיינערט הארץ, איז די איינציגע עצה צו שרייען "הושיעני אלקים".

דערמאנט אין דעם שיעור

פערזאנען אברהם אבינו, אגג, אחשורוש, אסתר המלכה, בלשאצר, דער חידושי הרי"ם, דער חתם סופר, דער ליובאוויטשער רבי, דער רבי רש"ב, דער רוזשינער, דער רמב"ם, המן, ושתי, יצחק אבינו, ישמעאל, מרדכי הצדיק, נבוכדנצר, סטאלין, רבי אלעזר פון אמסטערדאם, רבינו בחיי, רבן יוחנן בן זכאי, שאול המלך

ערכים מחיית עמלק, עקבתא דמשיחא, עקידה, קימו וקבלו, קרבן פסח, שושן פורים, שטן, שנה מעוברת

מעלדן א טעות אויף דעם בלאט