ניסוך המים: מים התחתונים עולים לשורשם - קרוב לה'; וכן אנחנו
קאטאלאג: זמנים סוכות נומ׳ 4 פאקעט גייד ז׳ 17 תשנ"ד (1993–94) אידיש 26 מינ׳
הערן
עפענען אין דער אפליקאציע צום הערן
וועגן דעם שיעור
דער משגיח ערקלערט אז ביים ניסוך המים אויף סוכות קומען די מים התחתונים, וואס האבן געוויינט ווייל זיי זענען אפגעטיילט געווארן, צוריק צו זייער שורש, און די שמחה פון שמחת בית השואבה איז די האפענונג און די תשוקה פון כלל ישראל אויך צוריקצוקומען צום רבונו של עולם.
דער משגיח פרעגט וואס איז שמחת בית השואבה. ביי בריאת העולם זענען אלע וואסערן געווען צוזאמען, ביז דער רקיע האט אפגעטיילט די מים העליונים פון די מים התחתונים; די מים התחתונים האבן געוויינט, זיי ווילן זיין קמי מלכא, און דער רבונו של עולם האט זיי מנחם געווען מיט ניסוך המים אויפן מזבח. ער ברענגט דעם ישמח משה אז ווען דער בית המקדש איז חרוב געווארן האבן די נהרות בבל מיטגעוויינט מיט די אידן. בראשית איז דער שורש פון דער בריאה: די גמרא געפינט די שיתין אין דעם ווארט בראשית, די אבן שתיה איז דער שורש פון מקום און תשרי דער שורש פון זמן. ווייל ניסוך המים איז א הלכה למשה מסיני און די תורה איז נצחי, האבן די וואסערן אויך היינט אן עליה, און מ'פרייט זיך מיט זיי. אזוי ווארט אויך כלל ישראל, וואס איז אפגעריסן פון רבונו של עולם, אויף א נחמה. דאס טאנצן, אזוי ווי די כוואליעס פון ים, איז די תשוקה זיך צו הייבן צום רבונו של עולם, און די תשוקה דארף מען מיטנעמען אויפן גאנצן יאר.
ענינים: סוכות · מעשה בראשית און די נפלאות הבריאה
סדר השיעור
-
0:00 דאס וויינען פון די מים התחתונים שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח פרעגט וואס איז שמחת בית השואבה און באשרייבט ניסוך המים, וואס איז נאר אויף סוכות. ער ערקלערט אז די מים התחתונים האבן געוויינט ווען זיי זענען אפגעטיילט געווארן, און דער רבונו של עולם האט זיי מנחם געווען מיט ניסוך המים; ער ברענגט דעם ישמח משה אז די נהרות בבל האבן מיטגעוויינט מיט די אידן ווען ניסוך המים איז בטל געווארן.
-
4:11 בראשית, די שיתין און תשרי שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ערקלערט אז בראשית איז דער שורש פון דער גאנצער בריאה, אזוי ווי דער רמב"ן רעדט פון כח ההיולי. ער ברענגט די גמרא אז די שיתין זענען מרומז אין דעם ווארט בראשית, אז די אבן שתיה איז דער שורש פון מקום און תשרי דער שורש פון זמן, און ער שליסט אז דורך ניסוך המים קומען די מים התחתונים צוריק צו זייער שורש.
-
8:23 ניסוך המים גייט אן אויך היינט שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח זאגט אז היינט איז נישטא קיין ניסוך המים בפועל, אבער עס איז געגעבן געווארן ווי א הלכה למשה מסיני און די תורה איז נצחי. אזוי ווי די קרבנות גייען אן אין א פארבארגענעם אופן, דורך לערנען די פרשה און דורך די קרבנות למעלה וואס דער מדרש דערציילט, אזוי הייבן זיך די וואסערן אויך היינט אויף סוכות און מ'פרייט זיך מיט זיי.
-
12:22 אזוי וועט אויך כלל ישראל צוריקקומען שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ווענדט אן די נחמה פון די וואסערן אויף כלל ישראל, וואס איז אפגעריסן פון נוכח פני ה' אין בית המקדש: אזוי ווי דער רבונו של עולם האט צוריקגעברענגט די וואסערן, וועט ער צוריקברענגען די אידן צום ארט אונטערן מזבח פון וואנעט אדם הראשון איז באשאפן געווארן. ער ברענגט פסוקים פון צוריקקומען און באשרייבט דעם געשריי פון א איד וואס טאנצט און וויל צוריקקומען צום מלך.
-
15:44 פרייליכע וואסער, חתן בראשית און טאנצן שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח טייטשט "ושאבתם מים בששון" אז מ'שעפט פרייליכע וואסער. ער באשרייבט תשרי ווי א חודש פול מיט מצוות וואס ענדיגט זיך מיט חתן בראשית, צוריקקומען צו בראשית, און ערקלערט אז די משנה דערמאנט טאנצן נאר ביי שמחת בית השואבה, ווייל א שפרונג ווייזט אז מ'וויל זיך הייבן צום הימל.
-
21:03 די כוואליעס פון ים שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח פרעגט פארוואס די כוואליעס פון ים הייבן זיך אלעמאל; דער פיזיקער ערקלערט ווי אזוי, אבער ווי א צדיק האט געזאגט, קען די וויסנשאפט נישט זאגן פארוואס די טבע איז אזוי. די ספרים זאגן אז די כוואליעס הייבן זיך ווייל זיי ווילן זיין קמי מלכא, און דער משגיח שליסט אז אידן טאנצן אזוי ווי זיי, און די תשוקה דארף מען מיטנעמען אויפן גאנצן יאר.
דער שיעור, אויסגעשריבן
דאס וויינען פון די מים התחתונים
דער משגיח פרעגט וואס איז שמחת בית השואבה. א גאנץ יאר גיסט מען נאר יין אויפן מזבח, אבער אויף סוכות גיסט מען אויך וואסער. ווען דער רקיע האט אפגעטיילט די וואסערן (בראשית א, ז), האבן די מים התחתונים געוויינט, זיי ווילן זיין קמי מלכא, און דער רבונו של עולם האט זיי מנחם געווען מיט ניסוך המים. דער ישמח משה לייגט צו אז ווען עס איז בטל געווארן, האבן די נהרות בבל מיטגעוויינט מיט די אידן (תהלים קלז, א). ב,ג,ד
בראשית, די שיתין און תשרי
בראשית, ערקלערט דער משגיח, איז דער שורש פון דער גאנצער בריאה, דער כח ההיולי פון וואס די וועלט האט זיך אנטוויקלט, ווי דער רמב"ן שרייבט (בראשית א, א). די גמרא (סוכה מט.) געפינט די שיתין, וואו די נסכים זענען אראפגעגאנגען, מרומז אין דעם ווארט. די אבן שתיה איז דער שורש פון מקום און תשרי דער שורש פון זמן, ממילא קומען די וואסערן צוריק צו זייער שורש. ה,ו
ניסוך המים גייט אן אויך היינט
היינט איז נישטא קיין ניסוך המים בפועל, אבער עס איז געגעבן געווארן ווי א הלכה למשה מסיני, און די תורה איז נצחי; קיין מחריב קען זי נישט חרוב מאכן. אזוי ווי די קרבנות גייען אן דורך לערנען די פרשה, און ווי דער מדרש זאגט, דורך מיכאל וואס איז מקריב למעלה, אזוי גייט ניסוך המים אן אין א פארבארגענעם אופן. די וואסערן הייבן זיך אויך היינט, און מ'פרייט זיך מיט זיי. י
אזוי וועט אויך כלל ישראל צוריקקומען
כלל ישראל, וואס איז אפגעריסן פון נוכח פני ה' אין בית המקדש, ווארט אויך אויף א נחמה. ווי דער מדרש זאגט, איז אדם הראשון באשאפן געווארן פון דער אדמה פונעם מזבח, ממילא איז דער ארט וואו די וואסערן קומען צוריק דער מקור פון אידישע נשמות. דער משגיח ברענגט "השיבנו" (איכה ה, כא) און הושע ב, ט: אידן וועלן צוריקקומען ווי א אשה צו איר מאן. ל,מ,נ
פרייליכע וואסער, חתן בראשית און טאנצן
די כוואליעס פון ים
פארוואס הייבן זיך די כוואליעס אלעמאל? א פיזיקער ערקלערט ווי אזוי, אבער ווי א צדיק האט געזאגט, קענען די וויסנשאפט-לייט נישט זאגן פארוואס די טבע איז אזוי, פונקט ווי זיי ווייסן נישט פארוואס א הארטע זאך שניידט א ווייכע. די ספרים זאגן אז די כוואליעס הייבן זיך פון תשוקה צו זיין קמי מלכא, כאטש זיי קענען נישט דערגרייכן (תהלים פט, י). פ
אידן טאנצן אזוי ווי די כוואליעס, שליסט דער משגיח, און די תשוקה דארף מען מיטנעמען אויפן גאנצן יאר: צו זיין מקושר מיטן רבונו של עולם און מיט זיין תורה, און דערגרייכן ווי הויך מ'קען.
מראי מקומות
תורה
נביאים
כתובים
משנה
תלמוד בבלי
מדרש
ראשונים
אחרונים און חסידות
עיקרי הדברים
- 2:00 ניסוך המים אויף סוכות איז דעם רבונו של עולם'ס נחמה פאר די מים התחתונים, וואס האבן געוויינט ווען דער רקיע האט זיי אפגעטיילט, ווייל זיי ווילן זיין קמי מלכא.
- 4:35 דורך ניסוך המים קומען די וואסערן צוריק צו זייער שורש, צום מקום פון די שיתין, וואס איז מרומז אין דעם ווארט בראשית, דער שורש פון דער גאנצער בריאה.
- 9:42 ווייל ניסוך המים איז א הלכה למשה מסיני און די תורה איז נצחי, האבן די וואסערן אויך היינט אין גלות זייער עליה אויף סוכות, און אידן פרייען זיך מיט זיי.
- 12:24 כלל ישראל, וואס איז אפגעריסן פון רבונו של עולם, שעפט א נחמה פון די וואסערן וואס קומען צוריק: דער רבונו של עולם וועט אויך זיי צוריקברענגען, צום ארט פון וואנעט אידישע נשמות קומען.
- 20:18 דאס טאנצן ביי שמחת בית השואבה, אזוי ווי די כוואליעס פון ים וואס הייבן זיך, איז די תשוקה צו זיין נאנט צום רבונו של עולם אפילו ווען מ'קען נישט דערגרייכן, און די תשוקה דארף מען מיטנעמען אויפן גאנצן יאר.
קושיות און תירוצים
-
קשיא: 0:52 וואס איז שמחת בית השואבה, און פארוואס גיסט מען וואסער אויפן מזבח נאר אויף סוכות?
תירוץ: 2:05 די מים התחתונים האבן געוויינט ווען זיי זענען אפגעטיילט געווארן פון די מים העליונים, און דער רבונו של עולם האט זיי מנחם געווען אז אויף סוכות וועט מען זיי גיסן אויפן מזבח און זיי וועלן זיך צוריק הייבן צו אים.
-
קשיא: 8:28 ווי אזוי קען מען זיך היינט פרייען מיט ניסוך המים, ווען מ'טוט עס נישט?
תירוץ: 9:42 עס איז א הלכה למשה מסיני און די תורה איז נצחי, ממילא גייט עס אן אזוי ווי די קרבנות אין א פארבארגענעם אופן, און די וואסערן הייבן זיך נאך אלץ.
-
קשיא: 20:05 פארוואס דערמאנט די משנה טאנצן נאר ביי שמחת בית השואבה?
תירוץ: 20:18 טאנצן מיינט זיך הייבן פון דער ערד, ארויסווייזן דעם רצון צו זיין נאנט צום הימל, און דאס איז דער ענין פון די וואסער וואס הייבט זיך צו איר שורש.
-
קשיא: 21:17 פארוואס הייבן זיך כסדר די כוואליעס פון ים?
תירוץ: 23:04 חוץ פון דער טבעיותדיגער סיבה, זאגן די ספרים אז זיי הייבן זיך פון תשוקה צו זיין קמי מלכא, כאטש זיי קענען נישט דערגרייכן.
געדאנקען
- 9:10 דער משגיח טייטשט די שמחה פון שמחת בית השואבה אלס די שמחה פון די וואסער אליין, וואס קומט צוריק צו איר שורש, און די אידן פרייען זיך מיט מיט די וואסער.
- 6:35 ער שטעלט צוזאם די אבן שתיה, דער שורש פון מקום פון וואנעט די וועלט איז געגרינדעט געווארן, מיט חודש תשרי, דער שורש פון זמן, וואס איז מרומז אין די אותיות פון בראשית.
- 9:42 ווייל ניסוך המים איז א הלכה למשה מסיני און די תורה קען מען נישט חרוב מאכן, גייט ניסוך המים אן אין א פארבארגענעם אופן אויך נאכן חורבן, און די וואסערן האבן נאך אלץ זייער עליה.
- 13:00 דער ארט פון וואנעט די וואסערן גייען צוריק צום רבונו של עולם, די שיתין אונטערן מזבח, איז דער זעלבער ארט פון וואנעט אידישע נשמות קומען, ווייל אדם הראשון איז באשאפן געווארן פון דער אדמה פון מזבח.
- 20:05 טאנצן איז א שפרונג צום הימל: מ'קען נישט אנרירן דעם הימל, אבער דער שפרונג ווייזט דעם רצון צו זיין דארט, און דערפאר דערמאנט די משנה טאנצן נאר ביי שמחת בית השואבה.
- 22:25 די וויסנשאפט קען ערקלערן ווי אזוי די כוואליעס הייבן זיך, אבער נישט פארוואס די טבע איז אזוי געמאכט; די ספרים זאגן אז די כוואליעס הייבן זיך פון תשוקה צו זיין קמי מלכא, כאטש זיי ווייסן אז זיי וועלן נישט דערגרייכן.
וואס דער משגיח זאגט מ׳זאל ארויסנעמען
- 24:09 דער משגיח זאגט אז א איד דארף מיטנעמען די תשוקה פון שמחת בית השואבה אויפן גאנצן יאר: א תשוקה צו זיין מקושר מיטן רבונו של עולם און מיט זיין תורה, און דערגרייכן ווי הויך ער קען.
דערמאנט אין דעם שיעור
פערזאנען אדם הראשון, דער ישמח משה, דער מלאך מיכאל, דער רמב"ן
ערכים אבן שתיה, הלכה למשה מסיני, מים העליונים, רקיע, שיתין, שמחת בית השואבה