"ועשה לי מטעמים כאשר אהבתי" - איזה מין מאכלים אהב הצדיק יצחק אבינו?
קאטאלאג: פרשת השבוע תולדות נומ׳ 4 פאקעט גייד ז׳ 6 תש"מ (1979–80) אידיש 1 שעה 27 מינ׳
הערן
עפענען אין דער אפליקאציע צום הערן
וועגן דעם שיעור
דער משגיח ערקלערט אז די מטעמים וואס יצחק אבינו האט ליב געהאט זענען געווען מאכלים מיט קדושה, וואס האבן אים געבראכט א השפעה פון תורה און יראת שמים, און זיי זענען באמת צוגעגרייט געווארן דורך רבקה; פון דארט גייט ער איבער צו ווי אזוי א אידס עסן און זיין לערנען ברענגען די גאולה.
דער משגיח הייבט אן מיטן תירוץ פונעם חתם סופר פארוואס יעקב האט מורא געהאט מען וועט אים דערקענען, און פרעגט ווי אזוי א צדיק ווי יצחק בעט "מטעמים כאשר אהבתי", מיט מעשיות פון צדיקים וואס האבן נישט באמערקט וואס זיי עסן. ער ערקלערט די צוויי פשטים פון רש"י אויף "כי ציד בפיו" און דעם מדרש אז די ברכה פון יצחק מיינט מקרא, משנה, הלכה און הגדה. אין יעדן מאכל ליגט א מוצא פי ה' וואס האלט די בריאה, און א צדיק שפירט די קדושה. יצחק האט געשפירט א גרויסע קדושה אין די מאכלים וואס עשו האט אים דערלאנגט, און האט געמיינט אז עשו איז א צדיק נסתר; באמת האט זיי רבקה געקאכט, און דער כתיב פון "ציד" איז מרמז דעם סוד. יעדע סעודה פון א איד קען ברענגען די ברכה. דערנאך ברענגט ער דעם בעל הטורים: ווען ישמעאל פאלט הייבט זיך אן די תקופה פון יצחק, און ישמעאל פאלט דורך יעקבס באהאלטענע לערנען. תורה געלערנט מיט קדושה ברענגט משיח.
ענינים: יצחק, יעקב און עשו · כשרות און קדושת האכילה · עבודה בגשמיות
סדר השיעור
-
0:00 פארוואס יעקב האט מורא געהאט פון ווערן דערקענט שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ברענגט די קשיא פונעם חתם סופר וואס יעקב האט געהאט צו פארלירן, און זיין תירוץ אז יעקב האט געוואוסט אז עשו'ס שחיטה איז נבילה, און דער רבונו של עולם וועט נישט לאזן יצחק דערפון עסן. דערנאך לערנט ער די פסוקים וואו יצחק בעט "מטעמים כאשר אהבתי".
-
3:43 צדיקים וואס האבן נישט באמערקט וואס זיי עסן מעשה
דער משגיח דערציילט ווי דער ישמח משה האט געגעסן זייף-וואסער פאר וועטשערע און נישט באמערקט, און ווי א צדיק אין צפת, פארטיפט אין א שווערע סוגיא, האט אויסגעטרונקען גלאז נאך גלאז בראנפן, מיינענדיג אז ס'איז וואסער.
-
8:58 "פעפער האב איך ליב? דעם באשעפער האב איך ליב!" מעשה שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח פרעגט ווי אזוי יצחק רעדט פון עסן "כאשר אהבתי", און דערציילט פון רבי ברוך'ל פון מעזשיבוזש און דעם בארדיטשובער רב וואס זענען געווען אין איין צימער, און דער בארדיטשובער איז אויפגעשפרונגען ביי דער פראגע צי ער האט ליב פעפער, און געשריגן אז ער האט ליב דעם באשעפער. ער קומט צוריק צו דער קשיא: ווי קען יצחק זאגן "כאשר אהבתי"?
-
13:19 די צוויי פשטים פון רש"י און די ברכה פון תורה שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ערקלערט "כי ציד בפיו" מיטן תרגום און מיט די צוויי פשטים פון רש"י, און מערקט אן אז רש"י ברענגט א מדרש נאר ווען דער פשט איז שווער. ער ברענגט דעם מדרש אז יצחקס ברכה פון טל, שמן, דגן און תירוש מיינט מקרא, משנה, הלכה און הגדה, און פרעגט פארוואס ס'שטייט "ציד" איינמאל אן א וואו און איינמאל מיט אן איבעריגע ה'.
-
20:41 פארוואס א מענטש דארף עסן: דער מוצא פי ה' אין מאכל
דער משגיח פרעגט פארוואס דער רבונו של עולם האט געמאכט אז מענטשן זאלן דארפן עסן, און ענטפערט אז די בריאה ווערט מחודש יעדן מאמענט מיט א נייע חיות וואס א מענטש דארף אריינעמען, און דערפאר קען מען נישט איבערלאזן דאס לערנען אויף מארגן. עסן און תפילה זענען פארבונדן, און "לא על הלחם לבדו" לערנט אז אינעם מאכל ליגט א מוצא פי ה'.
-
26:15 קדושה אין מאכלים און דאס הרגש פון א צדיק
דער משגיח רעדט פון דער ספעציעלער סעודה לעתיד לבוא, פון שבת'דיגע מאכלים און פון די פירות פון ארץ ישראל, און ווי א אישה כשרה וואס קאכט מיט ריינע כוונות ברענגט אריין קדושה אין די מאכלים. א צדיק שפירט דעם אינעווייניגסטן טעם, ווי מען זעט פון מעשיות מיטן חידושי הרי"ם און מיט א חסיד וואס האט נישט געקענט עסן פלייש פון א שוחט וואס איז נישט געגאנגען אין מקוה.
-
32:21 יצחק האט געהאלטן עשו פאר א צדיק נסתר שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח פרעגט ווי אזוי יצחק, וואס איז געווען אסאך גרעסער ווי די אלע צדיקים, האט געהאלטן פון עשו, וואס האט קיינמאל נישט דערמאנט דעם רבונו של עולמ'ס נאמען. ער ענטפערט אז יצחק האט געמיינט אז עשו איז א צדיק נסתר, א גאר הויכע מדריגה, און זיין ראיה איז געווען אז נאך עשו'ס מאכלים האט זיך אים בעסער געלערנט און געדאוונט.
-
37:40 באמת האט רבקה געקאכט די מאכלים שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ערקלערט אז רבקה, וואס האט געוואוסט ווער עשו איז, האט אליין געקאכט און צוגעגרייט די מאכלים און עשו האט זיי דערלאנגט, און דערפאר האט יצחק געשפירט די קדושה און געמיינט אז עשו איז א צדיק נסתר וואס נארט אפ די וועלט. די צוויי פשטים פון רש"י צוזאמען דערציילן די אמת'ע מעשה, און די פעלנדיגע וואו אין "ציד" ווייזט אז ס'איז נישט געווען עשו'ס ציד.
-
43:11 די ברכה מדה כנגד מדה שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ערקלערט די איבעריגע ה' אין "ציד" אלס א רמז אז דער ציד איז געווען רבקה'ס, און באשרייבט ווי אין דער נאכט פון די ברכות האט יעקב געבראכט די מאכלים. יצחק האט אים געבענטשט מדה כנגד מדה: אזוי ווי די מאכלים האבן אים געבראכט תורה און דביקות, אזוי איז די ברכה פון טל, דגן און תירוש די מאכלים פון ארץ ישראל וואס ברענגען מקרא, משנה, הלכה און הגדה, דער עומק הפשט.
-
50:39 יעדע סעודה פון א איד - מטעמים פון יצחק שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח באשרייבט ווי א איד וואס וואשט זיך, עסט און בענטשט ווי עס דארף צו זיין, באקומט ביי יעדע סעודה די ברכה פון "ויתן לך": זיין ברויט איז הלכה און זיין טרונק איז הגדה, און ביים בענטשן דאנקט ער דעם רבונו של עולם פאר דער יראת שמים וואס ער האט געגעסן. ער שטעלט אוועק די שבת'דיגע סעודה קעגן א גוי'אישע סעודה און ערקלערט "שבענו מטובך".
-
58:58 ווען ישמעאל פאלט, הייבט זיך אן די תקופה פון יצחק
דער משגיח ברענגט דעם בעל הטורים סוף חיי שרה, אז ווען ישמעאל פאלט קומט משיח, און פרעגט פארוואס דווקא יצחק. ער ברענגט רש"י אז די יארן פון ישמעאל שטייען כדי אויסצורעכענען יעקבס פערצן יאר אין ישיבת שם ועבר, דעם חתם סופר וואס האט געדרשנט אין א צייט פון מלחמה אז מען זאל מתפלל זיין אויף משיח, און דעם מדרש אז ווען מלכיות מתגרות זו בזו זאל מען ווארטן אויף משיח.
-
1:06:25 ישמעאל האלט דעם אש וואס געהערט צו יצחק
דער משגיח ערקלערט אז ישמעאל איז די קליפה פון חסד (מים) און עשו פון גבורה (אש), און פארט האלט היינט ישמעאל דעם "אש" פון דער וועלט, און ער שטייט אפילו אויפן הר הבית, דעם ארט פון אש תמיד אויפן מזבח. ווען ישמעאל וועט פאלן, וועט ער איבערגעבן דעם אש צו יצחק, וואס זיין בחינה איז אש.
-
1:11:45 יעקבס באהאלטענע לערנען מאכט פאלן ישמעאל
דער משגיח ברענגט דעם אור החיים אז משיח קומט אין זכות פון תורה, און ערקלערט די סמיכות: ישמעאל פאלט דורך יעקבס באהאלטענעם לערנען אין ישיבת שם ועבר. די צייטונגען שרייבן די פאליטיק, אבער די וואס זיצן און לערנען מאכן די אמת'ע ידיעות; ער לייגט צו דעם תרגום יונתן און א מדרש וועגן דער מפלה פון פרס.
-
1:17:42 לערנען מיט דער פנימיות פון תורה
דער משגיח ערקלערט מיטן דרך ה' אז דער רבונו של עולם האט באהאלטן גרויסע אורות אין די ווערטער פון תורה, און נאר א לערנען מיט קדושה ברענגט זיי ארויס. ער רעכנט אויס די תנאים: תשובה פארן לערנען, ערנסטקייט און איידלקייט, געדענקען אז ס'איז תורת ה', א ברכה פאר יעדן סדר, און נישט מפסיק זיין, מיט דער גמרא וועגן דעם וואס איז מפסיק פון זיין לערנען.
-
1:22:22 דער אפיקומן און דער כח פון א פארענטפערטע קשיא
דער משגיח ברענגט דעם מדרש אז יעקב איז געקומען "בחכמת התורה" און האט יצחק געוויזן דעם אפיקומן, און ערקלערט אז דער אפיקומן, דער גרעסערער חלק, איז א רמז אויף דער גרעסערער גאולה לעתיד. ער ענדיגט מיטן מדרש פנחס אז ווער עס פארענטפערט א קשיא אין תורה קען מפיל זיין א שונא ישראל, מאנט צו לערנען די סדרה מיט ערנסטקייט, און בעט אז מען זאל זען די מפלה פון ישמעאל און די גאולה.
דער שיעור, אויסגעשריבן
פארוואס יעקב האט מורא געהאט
דער משגיח עפנט מיט א קשיא פונעם חתם סופר: יעקב האט מורא געהאט "אולי ימושני אבי" און ער וועט ברענגען א קללה, אבער וואס האט ער געהאט צו פארלירן? אויב עשו נעמט די ברכות איז דאך סיי ווי אלעס פארלוירן. ענטפערט דער חתם סופר אז יעקב האט געוואוסט אז עשו'ס שחיטה איז נבילה, און דער רבונו של עולם לאזט נישט צדיקים נכשל ווערן מיט עסן, אזוי ווי חז"ל זאגן ביי רבי פנחס בן יאיר. א,ב,ג
צדיקים וואס האבן נישט באמערקט וואס זיי עסן
כדי צו ווייזן ווי ווייט צדיקים זענען פון זיך ארומנעמען מיט עסן, דערציילט דער משגיח פונעם ישמח משה: ווען די רביצין איז אוועקגעפארן, האט ער געגעסן דאס זייף-וואסער וואס איז געשטאנען אין א טאפ צום אפווייקן אנשטאט די וועטשערע, און נישט באמערקט קיין חילוק.
ער ברענגט נאך א מעשה פון צפת: א צדיק, פארטיפט אין א שווערע סוגיא אין א הייסע מוצאי שבת, האט געמיינט אז די פלאש בראנפן וואס מען האט אים איבערגעלאזט איז וואסער, און אויסגעטרונקען א פולע גלאז; אזוי איז געשען נאכאמאל מיט א צווייטע און א דריטע פלאש.
"דעם באשעפער האב איך ליב!"
אויב אזוי, פרעגט דער משגיח, ווי אזוי שרייבט די תורה אז יצחק בעט עסן "כאשר אהבתי"? ער דערציילט פונעם בארדיטשובער רב, וואס האט געדארפט שלאפן אין איין צימער מיטן געלאסענעם רבי ברוך'ל פון מעזשיבוזש, נאכן צוזאגן ער וועט נישט שפרינגען. ווען דער בעל אכסניא האט אים געפרעגט צי ער האט ליב פעפער אין דער זופ, איז ער אויפגעשפרונגען און געשריגן אז ער האט ליב דעם באשעפער, און די זופ האט זיך אויסגעגאסן אויף רבי ברוך'לען. א איד, זאגט דער משגיח, דארף ליב האבן דעם באשעפער; ווי קען יצחק אזוי רעדן? ד
די צוויי פשטים פון רש"י און די ברכה פון תורה
דער משגיח גייט צוריק צום אנהייב סדרה: "ויאהב יצחק את עשו כי ציד בפיו". דער תרגום און רש"י'ס ערשטער פשט זאגן אז יצחק האט געגעסן פון עשו'ס געיעג; דערנאך ברענגט רש"י דעם מדרש אז עשו האט אים געפאנגען מיט זיינע רייד. רש"י איז דער פשטן, ערקלערט ער, און ברענגט א מדרש נאר ווען דער פשט איז שווער; ווען ער ברענגט ביידע, דארף מען אנקומען צו ביידע צוזאמען. ה,ו,ז
ער ברענגט דעם מדרש אז די ברכה פון טל השמים, משמני הארץ, דגן און תירוש מיינט מקרא, משנה, הלכה און הגדה, מיט א ווארט פון רבי יחזקאל פון קוזמיר אז חסידות איז ווי א ביסל בראנפן וואס גיט אפעטיט צום עסן. פארוואס, פרעגט ער, זאגט עס דער פסוק נישט בפירוש? און פארוואס שטייט "ציד" איינמאל אן א וואו און שפעטער מיט אן איבעריגע ה'? ח,ט
פארוואס א מענטש דארף עסן
דער משגיח פרעגט פארוואס דער רבונו של עולם האט בכלל געמאכט אז מענטשן זאלן דארפן עסן. ער ענטפערט אז די בריאה ווערט מחודש יעדן מאמענט; יעדער מאמענט איז א נייע בריאה, ממילא קען מען נישט זאגן "איך וועל לערנען מארגן". מיט יעדן אטעם און יעדע סעודה נעמט מען אריין א פרישע חיות, און דערפאר עסט מען אינדערפרי און ביינאכט.
קדושה אין מאכלים און דאס הרגש פון א צדיק
ווען משיח וועט קומען וועט זיך אנהייבן א נייע הנהגה, און דערפאר וועט מען עסן א ספעציעלע סעודה, אזוי ווי שבת'דיגע מאכלים נעמען אריין די קדושה פון שבת. דער באר מים חיים זאגט אז עסן ווי א איד דארף גיט כח צו לויבן דעם רבונו של עולם. א אישה כשרה וואס קאכט מיט ריינע כוונות ברענגט אריין קדושה אין די מאכלים, און איר משפחה באקומט דערפון תורה און יראת שמים. מ
יצחק האט געהאלטן עשו פאר א צדיק נסתר
באמת האט רבקה געקאכט
דער אמת איז, ערקלערט דער משגיח, אז רבקה האט געוואוסט ווער עשו איז, אבער זי האט עס קיינמאל נישט מגלה געווען פאר יצחק. פון דעם טאג וואס עשו האט פארקויפט די בכורה האט זי איינגעפירט אז ער זאל גיין אין פעלד פאר זיין הנאה, און זי האט געשאכטן, געזאלצן און געקאכט, און עשו האט דערלאנגט. יצחק האט געשפירט די קדושה פון רבקה'ס קאכן און האט געמיינט אז עשו איז א צדיק נסתר וואס נארט אפ די וועלט.
די ברכה מדה כנגד מדה
ביי די ברכות הייבט זיך אן א נייער קאפיטל, און די תורה איז אונז מגלה דעם סוד, כאטש נאך נישט פאר יצחק: די איבעריגע ה' אין "וצודה לי ציד" איז מרמז אז דער ציד איז געווען רבקה'ס. ט
יעדע סעודה פון א איד - מטעמים פון יצחק
א איד וואס עסט ווי עס דארף צו זיין, ערקלערט דער משגיח, באקומט א ביסל פון שבת אפילו אינמיטן וואך. ער וואשט זיך מיט זהירות און הייבט אויף די צען פינגער קעגן די צען ווערטער פון "ויתן לך", טונקט איין דאס ברויט אין זאלץ, עסט כדי צו זיין געזונט צו דינען דעם רבונו של עולם, און בענטשט פון א סידור. ע
ווען ישמעאל פאלט, הייבט זיך אן די תקופה פון יצחק
דער משגיח ברענגט דעם בעל הטורים סוף חיי שרה: נאכן פסוק אז ישמעאל איז געפאלן קומט "ואלה תולדות יצחק", ווייל ווען ישמעאל פאלט קומט משיח. פארוואס דווקא יצחק? רש"י זאגט אז די יארן פון ישמעאל שטייען כדי אויסצורעכענען יעקבס פערצן באהאלטענע יאר אין ישיבת שם ועבר, און די תורה דערציילט גארנישט אומזיסט. ש,ת,אא
ער דערמאנט אז דער חתם סופר האט אין א צייט פון מלחמה געדרשנט אז מען זאל מתפלל זיין אויף משיח און נישט אויף שלום, און ברענגט דעם מדרש אז ווען מלכיות מתגרות זו בזו זאל מען ווארטן אויף משיח. א בחור דארף נישט לייענען צייטונגען, אבער ער דארף וויסן אז אזא צייט פאדערט עפעס טון. ישמעאל ווערט פריער הויך אויפגעהויבן כדי ער זאל קענען פאלן. אב
ישמעאל האלט דעם אש פון יצחק
ישמעאל, ערקלערט דער משגיח, איז די קליפה פון אברהמ'ס חסד, מים; עשו איז די קליפה פון יצחקס גבורה, אש. פארט האט היינט דער רבונו של עולם איבערגעגעבן צו ישמעאל דעם "אש" פון דער וועלט, און אלע דארפן צו אים קומען, א סימן אז ער האלט וואס איז נישט זיינס.
יעקבס באהאלטענע לערנען מאכט פאלן ישמעאל
לערנען מיט דער פנימיות פון תורה
מראי מקומות
תורה
- ב Bereishis 27:12 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 0:21
- ד Bereishis 27:4 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 2:39, 9:04
- ה Bereishis 25:28 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 13:35
- ט Bereishis 27:3 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 17:22, 43:15
- ל Devarim 8:3 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 24:09
- ע Bereishis 27:28 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 48:09, 50:45, 52:22
- צ לכאורה Bereishis 42:18 מפתח אינעם אויסשרייב: 52:22
- ת Bereishis 25:17 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 58:58
- אג Vayikra 6:6 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 1:09:13
נביאים
כתובים
תרגום
תלמוד בבלי
מדרש
זוהר און קבלה
ראשונים
אחרונים און חסידות
- א Chasam Sofer al HaTorah (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 0:21
- י Chiddushei HaRim (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 29:23, 32:27
- מ Be'er Mayim Chaim (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 26:25
- אד Ohr HaChaim (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 1:11:45
- אז Derech Hashem (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 1:17:58
- אח Tanya (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 1:17:58
- אל Midrash Pinchas (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 1:25:35
תפילה און פיוט
עיקרי הדברים
- 36:51 די מאכלים וואס יצחק האט ליב געהאט זענען געווען מאכלים וואו ער האט געשפירט קדושה און א השפעה פון תורה, תפילה און יראת שמים.
- 23:03 יעדן מאמענט קומט ארונטער א נייע חיות פון אויבן, און אין יעדן מאכל ליגט א מוצא פי ה' וואס א איד נעמט אריין דורכן עסן.
- 36:36 יצחק האט געמיינט אז עשו איז א צדיק נסתר צוליב דער קדושה וואס ער האט געשפירט אין זיינע מאכלים, אבער באמת האט זיי רבקה צוגעגרייט.
- 48:14 יצחקס ברכה פון טל השמים, משמני הארץ, דגן און תירוש איז א ברכה פון תורה וואס קומט דורך די מאכלים פון ארץ ישראל, און יעדע סעודה פון א איד קען עס אראפברענגען.
- 1:13:09 די מפלה פון ישמעאל, וואס קומט פאר דער תקופה פון יצחק, ווערט אויפגעטון דורך יעקבס באהאלטענעם לערנען אין ישיבת שם ועבר.
- 1:17:56 תורה ברענגט משיח נאר ווען מען לערנט זי מיט איר פנימיות: מיט ערנסטקייט, מיטן געדענקען אז ס'איז תורת ה'.
קושיות און תירוצים
-
קשיא: 0:15 וואס האט יעקב געהאט צו פארלירן, אז ער האט מורא געהאט מען וועט אים דערקענען?
תירוץ: 1:21 דער חתם סופר ענטפערט אז יעקב האט געוואוסט אז עשו'ס שחיטה איז נבילה, און דער רבונו של עולם וועט נישט לאזן יצחק עס עסן, ממילא וועט עשו נישט באקומען די ברכות.
-
קשיא: 8:58 ווי אזוי קען א צדיק ווי יצחק בעטן עסן "כאשר אהבתי"?
תירוץ: 36:51 די מאכלים וואס ער האט ליב געהאט זענען געווען מאכלים מיט קדושה וואס האבן אים געבראכט תורה, תפילה און יראת שמים; דאס הייסט ביי א איד מטעמים.
-
קשיא: 15:26 פארוואס ברענגט רש"י סיי דעם פשט און סיי דעם מדרש אויף "כי ציד בפיו"?
תירוץ: 41:10 ביידע זענען אמת און פארבונדן: יצחק האט ליב געהאט עשו ווייל ער האט אים געבראכט עסן, און דער אמת'ער טעם איז אז דורך דעם עסן האט עשו אים אפגענארט אז ער איז א צדיק נסתר.
-
קשיא: 33:29 ווי אזוי האט יצחק געהאלטן פון עשו, ווען עשו האט קיינמאל נישט דערמאנט דעם רבונו של עולמ'ס נאמען?
תירוץ: 35:07 ער האט געמיינט אז עשו איז א צדיק נסתר, און זיין ראיה איז געווען די השפעה פון תורה און תפילה וואס ער האט געשפירט נאך עשו'ס מאכלים.
-
קשיא: 20:00 פארוואס שרייבט די תורה "ציד" אן א וואו אין אנהייב סדרה, און שפעטער מיט אן איבעריגע ה'?
תירוץ: 42:01 די תורה קען נישט שרייבן אז ס'איז געווען עשו'ס ציד, ווייל דאס איז נישט אמת, און קען אויך נישט אפן ארויסזאגן דעם סוד; די פעלנדיגע וואו איז מרמז אז ס'איז נישט זיינס, און די איבעריגע ה' אז ס'איז רבקה'ס, מגולה פאר אונז אבער נישט פאר יצחק.
-
קשיא: 1:00:21 פארוואס דערציילט די תורה וויפיל יאר ישמעאל האט געלעבט?
תירוץ: 1:00:24 אזוי ווי רש"י זאגט, כדי אויסצורעכענען יעקבס פערצן באהאלטענע יאר אין ישיבת שם ועבר, וואס איז מרמז אז ישמעאל פאלט דורך יעקבס לערנען.
מעשיות
-
3:46 דעם ישמח משה'ס וועטשערע
ווען דעם ישמח משה'ס רביצין האט געדארפט אוועקפארן, האט זי אים איבערגעלאזט וועטשערע אין א טאפ אויפן אויוון. ווען זי איז צוריקגעקומען איז דער טאפ געווען פול, און ער האט געזאגט אז ער האט יא געגעסן. ס'איז ארויס אז ער האט געגעסן דאס זייף-וואסער וואס מען האט אריינגעגאסן אין אן אנדער טאפ כדי אים אפצוווייקן, און נישט באמערקט דעם חילוק.
אין דער מעשה: דער ישמח משה
-
5:49 דער בראנפן אויפן טיש אין צפת
א איד אין צפת פלעגט געבן א צדיק א גלעזל בראנפן נאך זיין לאנגן לערנען מוצאי שבת. איין הייסע נאכט איז דער צדיק געווען פארטיפט אין א שווערע סוגיא, האט דער איד איבערגעלאזט די פלאש אויפן טיש; דער צדיק, דורשטיג, האט געמיינט אז ס'איז וואסער און אויסגעטרונקען א גרויסע גלאז. אזוי איז געשען נאכאמאל מיט א צווייטע און א דריטע פלאש, ביז דער איד האט געווארט און געזען וואס ס'טוט זיך.
-
10:51 דער בארדיטשובער און דער פעפער
אין א קאלטע נאכט איז דער בארדיטשובער רב אנגעקומען אין אן אכסניא וואו דער איינציגער צימער איז שוין פארנומען געווען דורך רבי ברוך'ל פון מעזשיבוזש, א געלאסענער און ארדנטליכער צדיק. רבי ברוך'ל האט מסכים געווען נאר נאכדעם וואס דער בארדיטשובער האט צוגעזאגט ער וועט זיך פירן רואיג און נישט שפרינגען. אלעס איז געגאנגען גוט ביז דער בעל אכסניא האט געפרעגט דעם בארדיטשובער צי ער האט ליב פעפער אין דער זופ; ער איז אויפגעשפרונגען און געשריגן אז ער האט ליב דעם באשעפער, און די זופ האט זיך אויסגעגאסן אויף רבי ברוך'לס בגד, וואס אן אייניקל אין ארץ ישראל האלט נאך מיטן פלעק.
אין דער מעשה: דער רבי ר' ברוך'ל, Reb Levi Yitzchak of Berditchev
-
30:23 דער חידושי הרי"ם שפירט א מאכל מיט א שאלה
דער חידושי הרי"ם פלעגט נישט עסן א מאכל וואס מען האט אויף אים געפרעגט א שאלה, אפילו ווען מען האט מכשיר געווען. איינמאל האט מען אים בטעות דערלאנגט אזא מאכל; ער האט עס אויסגעמישט מיטן לעפל און געזאגט אז ער שפירט אז ס'איז כשר, אבער ס'איז געווען א שאלה.
אין דער מעשה: דער חידושי הרי"ם
-
31:02 פלייש פון א שוחט וואס איז נישט געגאנגען אין מקוה
א חסיד, א פשוטער אבער גרויסער תלמיד, האט מען אין אן אנדער שטאט דערלאנגט פלייש; ער האט עס צוגעטראגן צום מויל און צוריקגעלייגט, זאגנדיג אז ער קען עס נישט עסן. מען האט נאכגעפרעגט און אלעס איז געווען כשר, נאר ס'איז געווען פון אן אנדער שוחט ווי ער איז געווען געוואוינט. ער האט געענטפערט אז ער ווייסט אז ס'איז כשר, אבער פלייש פון א שוחט וואס האט געדארפט גיין אין מקוה און איז נישט געגאנגען גיט ארויס א שלעכטן ריח וואס ער קען נישט אויסהאלטן.
געדאנקען
- 36:48 יצחקס ליבשאפט צו "ציד בפיו" איז נישט געווען תאווה: ער האט ליב געהאט עשו ווייל ער האט געשפירט קדושה אין די מאכלים וואס ער האט דערלאנגט, און די מאכלים האט באמת רבקה געקאכט.
- 41:10 די צוויי פשטים פון רש"י אויף "ציד בפיו" זענען ביידע אמת און דארפן איינס דאס אנדערע: עשו האט אים געבראכט עסן, און מיט דעם זעלבן עסן האט ער אים אפגענארט אז ער איז א צדיק נסתר.
- 42:01 דער כתיב פון "ציד" באהאלט און ווייזט: די פעלנדיגע וואו ווייזט אז ס'איז נישט געווען עשו'ס ציד, און די איבעריגע ה' איז מרמז אז ס'איז געווען רבקה'ס, א סוד פאר יצחק אזוי ווי עס איז געווען.
- 48:09 יצחק האט יעקב געבענטשט מדה כנגד מדה: מאכלים וואס האבן אים געבראכט תורה זענען געווארן א ברכה פון מאכלים פון ארץ ישראל וואס ברענגען מקרא, משנה, הלכה און הגדה, און דאס איז דער עומק הפשט, נישט קיין דרוש וואס איז מוציא מידי פשוטו.
- 1:06:49 ישמעאל, די קליפה פון חסד (מים), האלט היינט דעם "אש" פון דער וועלט וואס געהערט צו יצחקס מדה פון גבורה; זיין מפלה מיינט אז ער וועט איבערגעבן דעם אש צוריק צו יצחק.
- 1:01:42 די תורה שרייבט די יארן פון ישמעאל נאר כדי מען זאל קענען אויסרעכענען יעקבס באהאלטענע יארן אין ישיבת שם ועבר, א רמז אז ישמעאלס מפלה קומט דורך יענעם באהאלטענעם לערנען.
וואס דער משגיח זאגט מ׳זאל ארויסנעמען
- 21:39 דער משגיח זאגט אז מען קען נישט איבערלאזן דאס לערנען אויף מארגן, ווייל יעדער מאמענט איז א נייע בריאה מיט אן אייגענעם תפקיד.
- 50:56 דער משגיח זאגט אז א איד זאל זיך וואשן מיט זהירות, עסן מיט דער כוונה צו זיין געזונט כדי צו דינען דעם רבונו של עולם, און בענטשן פון א סידור.
- 1:19:48 דער משגיח זאגט אז מען דארף לערנען תורה מיט ערנסטקייט און איידלקייט, געדענקען אז ס'איז תורת ה', טון תשובה פארן לערנען, מאכן א ברכה פאר יעדן סדר, און נישט מפסיק זיין.
- 1:26:43 דער משגיח מאנט צו לערנען די סדרה אום שבת מיט עיון, און ארויסנעמען פון שבת וואס מען קען.
דערמאנט אין דעם שיעור
פערזאנען דער בעל הטורים, דער הייליגער אור החיים, דער הייליגער בעל שם טוב, דער חידושי הרי"ם, דער חתם סופר, דער ישמח משה, דער רבי ר' ברוך'ל, יעקב אבינו, יצחק אבינו, ישמעאל, עבר, עשו, ר' חזקל'ע קוזמירער, רבי לוי יצחק בארדיטשובער, רבי פינחס בן יאיר, רבי פינחס קאריצער, רבקה אמנו, רש"י, שם
ערכים אפיקומן, ישיבת שם ועבר, מטעמים, נטילת ידים, צדיק נסתר, קליפה