דרוש על "כי ציד בפיו"; וחילוק בין שיטת יעקב לשיטת עשו

קאטאלאג: פרשת השבוע תולדות נומ׳ ⁨1⁩ פאקעט גייד ז׳ 5 תשל"ג (1972–73) אידיש 1 שעה 2 מינ׳

הערן

  1. אראפלאדן · לענג 1 שעה 2 מינ׳

עפענען אין דער אפליקאציע צום הערן

נאטיצן נאטיצן צוגעגרייט דורך AI פון דער רעקארדירונג; נישט איבערגעקוקט, און נישט דעם משגיח׳ס ווערטער. דער מקור איז די רעקארדירונג.

וועגן דעם שיעור

דער משגיח ערקלערט פארוואס יצחק האט געדארפט מטעמים כדי צו בענטשן, פארוואס ער האט ליב געהאט עשו "כי ציד בפיו", און וואס איז דער חילוק צווישן דעם דרך פון יעקב, וואס פארמאכט זיך פון די תענוגים פון עולם הזה, און דעם דרך פון עשו.

דער משגיח עפנט מיט מעשיות פון צדיקים וואס האבן נישט באמערקט וואס זיי עסן, און פרעגט פארוואס יצחק האט געדארפט מטעמים פאר די ברכות. ער ערקלערט אז א מענטש דארף יעדע רגע נייע השפעות פון הימל, און אין דעם מאכל ליגן ניצוצות פון קדושה; א צדיק שפירט די קדושה, ווי מ'זעט פון א תלמיד פונעם סלאנימער און פונעם בעלזער רב. רבקה האט קיינמאל נישט דערציילט יצחקן ווער עשו איז; יצחק האט געהאלטן עשו פאר א צדיק נסתר, ווייל די מטעמים וואס עשו האט געברענגט האט באמת יעקב צוגעגרייט און געשחט'ן. דאס ערקלערט "כי ציד בפיו" און דעם איבעריגן ה' אין "צידה". די ברכה איז געווען מדה כנגד מדה: מאכלים וואס ברענגען צו תורה, און דער עיקר, אלקות. דערנאך שטעלט ער אנטקעגן דעם דרך פון יעקב, זיך פארמאכן פון תענוגי עולם הזה כדי צו שפירן א טעם אין עולם הבא, מיט עשו'ס "אכול ושתו כי מחר נמות". צום סוף רעדט ער פון יציבות, פון דינען השם יתברך ווען דאס הארץ איז פארמאכט, און פונעם ישמח משה אז יעקב האט באקומען די ברכה אין עשו'ס בגדים.

ענינים: יצחק, יעקב און עשו · כשרות און קדושת האכילה · עבודה בגשמיות

סדר השיעור

  1. 0:00 צדיקים וואס האבן נישט באמערקט וואס זיי עסן

    אנגעהויבן פון רבקה'ס עצה צו מאכן מטעמים פאר יצחק, דערציילט דער משגיח ווי דער ישמח משה האט אמאל געגעסן פון א טאפ מיט שמוציג וואסער און גארנישט באמערקט, און ווי א צדיק אין צפת, פארטיפט אין לערנען, האט געטרונקען גלעזער בראנפן מיינענדיג אז ס'איז וואסער. ער שליסט אז אזעלכע זאכן האבן ביי צדיקים קיין ראלע נישט געשפילט.

  2. 4:42 פארוואס יצחק האט געדארפט מטעמים שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח פרעגט פארוואס יצחק האט געדארפט מטעמים פאר די ברכות, און פארוואס א ברכה וואס דער מדרש טייטשט אויף תורה איז אנגעשריבן ווי א ברכה אויף תבואה און וויין. דערנאך פרעגט ער אויף "כי ציד בפיו": דער תרגום טייטשט אז יצחק האט געגעסן פון עשו'ס ציד, וואס פאסט נישט צו די ווערטער, און רש"י טייטשט אז עשו האט אים אפגענארט; ער מערקט אויך אן דעם איבעריגן ה' אין "צידה".

  3. 10:23 עסן כדי אריינצונעמען נייע קדושה שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח ערקלערט אז יעדע רגע קומט א נייע השפעה פון הימל, און א מענטש באנייט זיך דורך תפילה און דורך עסן, ווייל אין מאכל ליגן ניצוצות פון אלקות. ער ברענגט די סעודה פון לויתן, די מצה וואס איז א כלי פאר חירות, און די מאכלים פון שבת, און ער לייגט אראפ ווי וויכטיג עס איז צוצוגרייטן און צו עסן מיט קדושה.

  4. 17:31 צדיקים שפירן קדושה אין מאכל שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח ערקלערט אז יצחק האט געוואלט מטעמים כדי אריינצונעמען קדושה פאר די ברכה, ווייל צדיקים שפירן די קדושה אין מאכל. ער דערציילט פון א תלמיד פונעם סלאנימער וואס האט נישט געקענט טועם זיין פלייש פון א שוחט וואס איז נישט געגאנגען אין מקוה, און פונעם בעלזער רב וואס האט געשפירט אז זיין דאקטער פאר די ציין איז נישט געווען אין מקוה.

  5. 21:42 עשו ווי א צדיק נסתר שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח פרעגט ווי אזוי יצחק האט געקענט הנאה האבן פון מטעמים וואס עשו האט געברענגט. רבקה האט קיינמאל נישט דערציילט יצחקן ווער עשו איז; יצחק האט אים געהאלטן פאר א צדיק נסתר, אזוי ווי רבי שמואל פון קאראוו, ווייל די מטעמים האט באמת יעקב צוגעגרייט. דאס ערקלערט "כי ציד בפיו" לויט ביידע פשטים.

  6. 26:44 דער באהאלטענער ה' און די נאכט פון די ברכות שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח טייטשט דעם איבעריגן ה' אין "צידה" אויף די פינף הלכות שחיטה, א רמז אז יעקב האט געשחט'ן, אנגעשריבן און נישט געליינט כדי יצחק זאל נישט הערן. אין דער נאכט פון די ברכות האט עשו געברענגט הינט און יצחק האט געשפירט גיהנום, און יעקב'ס הייליגע מטעמים האבן געברענגט א ברכה מדה כנגד מדה: מאכלים וואס ברענגען צו תורה.

  7. 32:14 די ברכה פון אלקות שטייט אינעם קאטאלאג

    מיטן מדרש אז "ויתן לך האלקים" מיינט אלקות אליין, ערקלערט דער משגיח אז מאכלים וואס מ'עסט מיט קדושה זעט מען אין לערנען און אין דאווענען, אז עונג שבת איז דער חלק פון יעקב, און אז דער עיקר פון דער ברכה איז אז השם יתברך גיט אלקות יעדן וואס עפנט זיך דערצו. ער ברענגט די ווערטער צו חנה, א פסוק אין תהלים, און די מעשה פונעם לעכעוויטשער מיט דעם פשוט'ן אידנס בארד.

  8. 39:04 פארמאכן איין טיר כדי צו עפענען די אנדערע שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח לערנט אז מ'מוז פארמאכן די טיר צו די תענוגים פון עולם הזה כדי זי צו עפענען צו קדושה, יעדער לויט זיין ערך. ער ערקלערט די צוויי כחות פון יעקב און עשו מיט רש"י'ס "כשזה קם זה נופל" און מיטן צבי לצדיק אויף ירושלים און צור, און זאגט אז נאר אויף וויפיל מ'פארמאכט זיך פון תענוגי עולם הזה שפירט מען א טעם אין שבת, אין לערנען און אין דאווענען.

  9. 44:04 צוויי שיטות: היינט און מארגן שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח שטעלט אנטקעגן יעקב'ס שיטה, "היום לעשותם ולמחר לקבל שכרם", מיט עשו'ס "אכול ושתו כי מחר נמות", און ווייזט ווי עשו'ס שיטה האט אים געברענגט צו פארקויפן די בכורה. דער עולם הזה פון א צדיק איז נאר א מיטל, אזוי ווי דאס געלט וואס מ'דארף פאר מצוות, ווי רבי מאיר פרעמישלאנער האט געלערנט.

  10. 47:21 פארוואס יצחק איז אוועק פון רחובות שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח מערקט אן אז צדיקים ווערן באזארגט ווען עס גייט זיי פלוצלינג צו גוט. יצחק האט געגראבן די בארות עשק און שטנה מיט מחלוקת, און ביי רחובות האט ער ענדליך געהאט מנוחה, פונדעסטוועגן איז ער אוועק קיין באר שבע, ווייל ער האט געוואוסט אז א מענטש קומט נישט אויף דער וועלט פאר מנוחה נאר צו דינען השם יתברך.

  11. 50:46 יציבות און דער נסיון פון א פארמאכט הארץ שטייט אינעם קאטאלאג

    פון רבקה'ס עגמת נפש איבער א קינד וואס האט אויסגעזען ווי עס ציט זיך סיי צום בית המדרש און סיי צו עבודה זרה, רעדט דער משגיח פון מענטשן וואס זענען גוט נאר אין א גוטער סביבה, און לערנט אז אמת'ע יראת שמים טוישט זיך נישט מיט א שינוי מקום אדער שינוי זמן. א מענטש מעסט מען אין זיינע שוואכע צייטן, נישט אין זיינע הויכע; ער ברענגט דעם יערות דבש אויף "שימני כחותם על לבך": דאס הארץ איז אמאל אפן און אמאל פארמאכט, אבער די הענט, די מעשים, זענען אלעמאל אנטפלעקט.

  12. 57:35 די ברכה אין עשו'ס בגדים שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח ברענגט דעם חלום פונעם ישמח משה: יעקב און עשו זענען געבוירן געווארן צוזאמען כדי יעדער זאל האבן בחירה דורכן זיך רייבן אן דעם צווייטן, און יעקב האט געמוזט באקומען די ברכה אנגעטון אין עשו'ס בגדים, צו ווייזן אז אפילו אין אזא מצב איז א איד ראוי צו א ברכה. ער שליסט מיט רבי מאיר'ס שיטה אז אידן הייסן אלעמאל בנים למקום, און אז יעדער איד זאל זיך פרייען אז ער איז א חלק פון יעקב.

דער שיעור, אויסגעשריבן

צדיקים וואס האבן נישט באמערקט וואס זיי עסן

0:18

אנגעהויבן פון רבקה'ס עצה צו מאכן מטעמים כדי יצחק זאל בענטשן, מערקט דער משגיח אן אז ביי צדיקים האבן די תענוגים פון עולם הזה נישט געשפילט קיין ראלע. ער דערציילט ווי דער ישמח משה האט אמאל, אנשטאט צו נעמען דאס עסן פונעם אויוון, געגעסן פון א טאפ מיט אנגעווארעמט שמוציג וואסער און גארנישט באמערקט.

2:10

א צדיק אין צפת, פארטיפט אין זיין לערנען מוצאי שבת, האט געטרונקען איין גלאז נאך דער אנדערער פונעם בעל הבית'ס בראנפן מיינענדיג אז ס'איז וואסער; ערשט נאכן לערנען האט ער פארזוכט און געזאגט אז עס איז שטארק. אזעלכע זאכן, שליסט דער משגיח, האבן ביי צדיקים נישט געשפירט.

פארוואס יצחק האט געדארפט מטעמים

4:42

פארוואס זשע האט רבקה געדארפט פארשטיין אז מיט מטעמים קויפט מען אפ יצחק'ס גוטן ווילן, ווי עס שטייט בראשית כז, ד? אויך די ברכה אין בראשית כז, כח זעט אויס גשמיות'דיג: טל, שמני הארץ, דגן ותירוש. דער מדרש טייטשט דאס אויף מקרא, משנה, הלכה און אגדה; פרעגט דער משגיח: פארוואס באהאלט דער פסוק א ברכה אויף תורה? א,ה,ו

8:38

דערנאך פרעגט ער אויף בראשית כה, כח, אז יצחק האט ליב געהאט עשו "כי ציד בפיו". דער תרגום אונקלוס טייטשט אז יצחק האט געגעסן פון עשו'ס ציד, אבער דאן וואלט געדארפט שטיין אנדערע ווערטער. דערפאר טייטשט רש"י אז עשו האט אים געכאפט מיט זיין מויל. דער משגיח מערקט אויך אן דעם איבעריגן ה' אין "צידה" אין בראשית כז, ג, וואס שטייט אין כתיב און ווערט נישט געליינט. ב,ג,ד,ז

עסן כדי אריינצונעמען נייע קדושה

10:30

דער משגיח ערקלערט אז מ'עסט נישט נאר כדי געזונט צו זיין אדער כח צו האבן צו דינען השם יתברך. יעדע רגע טוישט זיך די הנהגה אין הימל, און א מענטש דארף זיך כסדר באנייען מיט די נייע השפעה וואס קומט אראפ. דערפאר, ווי עס שטייט אין ספרים אויפן פסוק אין תהלים קנ, ו, לויבט א מענטש מיט יעדן אטעם וואס ער נעמט אריין. י

12:31

די באנייאונג קומט דורך תפילה און דורך עסן, ווייל אין מאכל ליגן ניצוצות פון אלקות, ווי עס שטייט אין דברים ח, ג אז דער מענטש לעבט פון מוצא פי השם. רבינו בחיי'ס קשיא אויף דער סעודה פון לויתן איז מתורץ אויפן זעלבן אופן: א נייע הנהגה פון קדושה פאדערט פרישע כוחות. ט,כ

14:56

אזוי אויך טראגט די מצה די חירות פון פסח, און אין די מאכלים פון שבת ליגט א גרויסע קדושה. א מאכל וואס איז צוגעגרייט ווי עס דארף צו זיין, און מ'עסט עס מיט נטילת ידים און מיט א ברכה, מאכט דעם מענטש הייליגער, און ער לערנט און דאווענט בעסער.

צדיקים שפירן קדושה אין מאכל

17:31

יצחק האט דאס געוואוסט, זאגט דער משגיח, און ער האט געוואלט מטעמים כדי זיך אנצוזאפן מיט מער קדושה, די ברכה זאל זיין אויף א שענערן אופן. א צדיק שפירט צי עס איז דא קדושה אין א מאכל.

19:04

א תלמיד פונעם סלאנימער האט נישט געקענט טועם זיין פלייש פון א שוחט וואס איז נישט געגאנגען אין מקוה, הגם עס איז געווען כשר. און דער בעלזער רב האט געפרעגט זיין דאקטער פאר די ציין פארוואס ער איז נישט געווען אין מקוה. יצחק האט זיכער געשפירט אזעלכע זאכן.

עשו ווי א צדיק נסתר

21:46

ווי אזוי האט דען יצחק הנאה געהאט פון עשו'ס מטעמים? דער משגיח ענטפערט אז רבקה האט קיינמאל נישט דערציילט יצחקן ווער עשו איז. יצחק האט געמיינט אז עשו, וואס גייט ארום אין פעלד, איז א צדיק נסתר, נאך גרעסער ווי יעקב, אזוי ווי רבי שמואל פון קאראוו, וואס האט געזאגט אז ער איז געבוירן א גנב, ווייל ער קען באהאלטן זיינע גוטע מעשים.

24:26

באמת האט יעקב צוגעגרייט און געשחט'ן, און עשו האט עס געברענגט. יצחק האט געשפירט קדושה און איז געווען זיכער אז עשו איז א צדיק נסתר. דאס איז "כי ציד בפיו": די תורה קען נישט שרייבן קיין ליגן, ממילא איז עס געווען עשו'ס ציד נאר אין זיין מויל. און לויט רש"י האט עשו געזאגט אז די מטעמים זענען זיינע. ד

דער באהאלטענער ה' און די נאכט פון די ברכות

27:04

ווען יצחק בעט עשו ער זאל גיין צו יאגן, שטייט דער איבעריגער ה'. דער משגיח ברענגט, מיט א געוויסן ספק, דעם בעל הטורים, אז דאס זענען די פינף הלכות שחיטה, א רמז אז יעקב האט געשחט'ן; עס שטייט אין כתיב און ווערט נישט געליינט, כדי יצחק זאל נישט הערן. ח

28:43

פסח ביינאכט, ווי חז"ל זאגן, האט דער סוד געמוזט ארויסקומען. א מדרש זאגט אז עשו האט נישט געפונען קיין צבי און האט געברענגט הינט, און יצחק האט געשפירט ווי גיהנום קומט אריין מיט אים, ווי רש"י ערקלערט. יעקב'ס מטעמים זענען געווען פול מיט קדושה, ממילא איז די ברכה געקומען מדה כנגד מדה: מאכלים וואס ברענגען צו תורה. ל,מ

די ברכה פון אלקות

32:16

א מדרש טייטשט "ויתן לך האלקים" אז ער זאל אים געבן אלקות אליין. א מאכל וואס מ'עסט מיט שמירה אויף נטילת ידים, ברכה און כשרות זעט מען אין זיין גמרא און תוספות. יעקב איז זוכה געווען צו עולם הבא און עשו צו עולם הזה, ממילא איז עונג שבת דער חלק פון יעקב, ווי עס שטייט אין ישעיה נח, יד. נ,ס

35:32

דער עיקר פון דער ברכה איז אז השם יתברך גיט אלקות יעדן איד וואס עפנט זיך דערצו. דער ילקוט ביי חנה און דער פסוק אין תהלים ד, ח ווייזן אז די שמחה איז העכער פון אלע גשמיות. דער לעכעוויטשער האט געזען א גרויסע ליכטיגקייט אין דער בארד פון א פשוט'ן איד, וואס האט געשעפט חיות פון געדענקען אז ער איז א איד. פ,צ

פארמאכן איין טיר כדי צו עפענען די אנדערע

39:04

כדי צו שפירן די שמחה מוז מען פארמאכן איין טיר און עפענען די אנדערע: זיך פארמאכן פון די תענוגים פון עולם הזה, יעדער לויט זיין ערך, אפילו ווען זיי רופן און שרייען ווי די אשה אין משלי ט, יד. ק

40:21

אין יעדן מענטש איז דא דער כח פון יעקב און דער כח פון עשו, און ווי רש"י זאגט אויף בראשית כה, כג: כשזה קם זה נופל. דער צבי לצדיק געפינט דאס אין ירושלים און צור. אויף וויפיל מ'פארמאכט זיך פון תענוגי עולם הזה, אויף אזויפיל שפירט מען א טעם אין שבת, אין לערנען און אין דאווענען. ר,ש

צוויי שיטות: היינט און מארגן

44:15

יעקב האלט "היום לעשותם ולמחר לקבל שכרם" (עירובין כב.); עשו האלט "אכול ושתו כי מחר נמות" (ישעיה כב, יג), און דערפאר האט ער פארקויפט די בכורה. א צדיק דארף עולם הזה נאר אלס א מיטל, אזוי ווי דאס געלט וואס רבי מאיר פרעמישלאנער האט געזאגט אז מ'דארף פאר יעדע מצוה. ת,אא

פארוואס יצחק איז אוועק פון רחובות

47:24

צדיקים ווערן באזארגט ווען עס גייט זיי פלוצלינג צו גוט. יצחק האט געגראבן עשק און שטנה מיט מחלוקת, און ביי רחובות האט ער געהאט מנוחה (בראשית כו, כב), פונדעסטוועגן איז ער ארויף קיין באר שבע (כו, כג). ער האט געוואוסט אז א מענטש קומט נישט אויף דער וועלט פאר מנוחה נאר צו דינען השם יתברך. אב,אג

יציבות און דער נסיון פון א פארמאכט הארץ

50:49

רש"י אויף בראשית כה, כב זאגט אז דאס קינד האט זיך געריסן ארויס ביים בית המדרש און ביי עבודה זרה. דער משגיח זאגט אז רבקה האט מורא געהאט פון א קינד וואס איז גוט נאר אין א גוטער סביבה און ווערט קאליע ווען ער ציט אוועק. אמת'ע יראת שמים, ווי עס שטייט אין תהלים יט, י, בלייבט ביי יעדן שינוי מקום אדער זמן. ע,אד

53:18

די עיקר שלימות פון א מענטש איז יציבות. א שפרונג ארויף אין א צייט פון התעוררות באווייזט נישט פיל; זיין אמת'ע מדריגה זעט מען ווען ער ווערט געפרואווט און דאס הארץ איז פארמאכט.

55:16

דער יערות דבש ערקלערט פארוואס די בקשה צו זיין א חותם אויפן הארץ (שיר השירים ח, ו) איז נישט געווען ווי עס דארף: דאס הארץ איז אמאל אפן און אמאל פארמאכט, אבער די הענט זענען אלעמאל אנטפלעקט, ווי עס שטייט אין ישעיה מט, טז. א איד מעסט מען לויט זיינע מעשים, ווען ער הארעוועט אפילו ווען דאס הארץ איז פארמאכט. אה,או,אז

די ברכה אין עשו'ס בגדים

57:35

דער ישמח משה אויף פרשת תולדות ברענגט א חלום: יעקב און עשו זענען געבוירן געווארן צוזאמען כדי יעדער זאל האבן בחירה דורכן זיך רייבן אן דעם צווייטן, און עשו וועט געמשפט ווערן פארוואס ער האט נישט געלערנט פון יעקב. יעקב האט געמוזט באקומען די ברכה אין עשו'ס בגדים, און אין חתם סופר שטייט עפעס ענליך. אח,אט

1:00:51

אפילו אין אזא מצב איז א איד ראוי צו א ברכה. דער משגיח ברענגט רבי מאיר'ס שיטה (קידושין לו.) אז אידן הייסן אלעמאל בנים למקום, און זאגט אז א איד דארף זיך פרייען אז ער איז א חלק פון יעקב אין יעדן מצב. אי

מראי מקומות

תורה

  1. א Bereishis 27:4 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 4:42
  2. ב Bereishis 25:28 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 8:38
  3. ה Bereishis 27:28 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 4:42
  4. ז לכאורה Bereishis 27:3 מפתח אינעם אויסשרייב: 8:38
  5. ט Devarim 8:3 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 12:31
  6. אב Bereishis 26:22 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 47:24
  7. אג Bereishis 26:23 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 47:24

נביאים

  1. ס לכאורה Yeshayahu 58:14 מפתח אינעם אויסשרייב: 32:16
  2. אא Yeshayahu 22:13 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 44:15
  3. אז לכאורה Yeshayahu 49:16 מפתח אינעם אויסשרייב: 55:16

כתובים

  1. י Tehillim 150:6 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 10:30
  2. צ Tehillim 4:8 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 35:32
  3. ק לכאורה Mishlei 9:14 מפתח אינעם אויסשרייב: 39:04
  4. אד לכאורה Tehillim 19:10 מפתח אינעם אויסשרייב: 50:49
  5. או Shir HaShirim 8:6 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 55:16

תרגום

  1. ג לכאורה Onkelos Bereishis 25:28 מפתח אינעם אויסשרייב: 8:38

תלמוד בבלי

  1. ת Eruvin 22a טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 44:15
  2. אי Kiddushin 36a טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 1:00:51

מדרש

  1. ו Midrash (מקום נישט באשטימט) אינעם אויסשרייב: 4:42
  2. ל Midrash (מקום נישט באשטימט) אינעם אויסשרייב: 28:43
  3. נ Midrash (מקום נישט באשטימט) אינעם אויסשרייב: 32:16
  4. פ לכאורה Yalkut Shimoni on I Shmuel 1:8 מפתח אינעם אויסשרייב: 35:32

ראשונים

  1. ד לכאורה Rashi on Bereishis 25:28 מפתח אינעם אויסשרייב: 8:38, 24:26
  2. ח Baal HaTurim (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 27:04
  3. כ Rabbeinu Bachya (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 12:31
  4. מ לכאורה Rashi on Bereishis 27:33 מפתח אינעם אויסשרייב: 28:43
  5. ע לכאורה Rashi on Bereishis 25:22 מפתח אינעם אויסשרייב: 50:49
  6. ר לכאורה Rashi on Bereishis 25:23 מפתח אינעם אויסשרייב: 40:21

אחרונים און חסידות

  1. ש Tzvi LaTzaddik (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 40:21
  2. אה Yaaros Devash (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 55:16
  3. אח לכאורה Yismach Moshe, Parshas Toldos מפתח אינעם אויסשרייב: 57:35
  4. אט Chasam Sofer (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 57:35

עיקרי הדברים

  1. 11:04 א מענטש דארף זיך כסדר באנייען מיט נייע השפעות פון הימל, און אין מאכל ליגן ניצוצות פון אלקות וואס דער וואס עסט נעמט אריין אין זיך.
  2. 18:06 יצחק האט געוואלט מטעמים כדי זיך אנצוזאפן מיט מער קדושה פאר די ברכה, ווייל א צדיק שפירט צי עס איז דא קדושה אין א מאכל אדער נישט.
  3. 22:15 יצחק האט ליב געהאט עשו ווייל ער האט אים געהאלטן פאר א צדיק נסתר; די קדושה וואס ער האט געשפירט אין די מטעמים איז געקומען פון יעקב, וואס האט זיי בסוד צוגעגרייט.
  4. 34:08 דער חלק פון יעקב איז אלקות און עולם הבא; דער חלק פון עשו איז די תענוגים פון עולם הזה, און ביידע קענען נישט אויפשטיין צוזאמען.
  5. 39:04 נאר דער וואס פארמאכט זיך פון די תענוגים פון עולם הזה קען שפירן א טעם אין עבודת השם.
  6. 53:18 א מענטשנס אמת'ע מדריגה מעסט מען ווען עס איז אים שווער און דאס הארץ איז פארמאכט, לויט זיינע מעשים, נישט לויט די מינוטן פון התעוררות.

קושיות און תירוצים

  1. קשיא: 4:29 אויב ביי צדיקים האט עסן קיין ראלע נישט געשפילט, פארוואס האט יצחק געדארפט מטעמים פאר די ברכות?

    תירוץ: 18:06 א צדיק שפירט די קדושה אין מאכל; יצחק האט געוואלט אריינצונעמען מער קדושה כדי די ברכה זאל זיין אויף א בעסערן אופן.

  2. קשיא: 9:00 פארוואס שטייט "כי ציד בפיו" און נישט אז יצחק האט געגעסן פון עשו'ס ציד, אזוי ווי דער תרגום טייטשט?

    תירוץ: 25:34 די תורה קען נישט שרייבן קיין ליגן: דער ציד איז געווען עשו'ס נאר "בפיו", ווייל ער האט אזוי געזאגט, און די מטעמים זענען באמת געווען פון יעקב.

  3. קשיא: 21:42 ווי אזוי האט יצחק געקענט הנאה האבן פון מטעמים וואס עשו האט געברענגט?

    תירוץ: 22:04 רבקה האט קיינמאל נישט אנטפלעקט ווער עשו איז, און יעקב האט בסוד צוגעגרייט די מטעמים; יצחק האט געשפירט די קדושה און האט געהאלטן עשו פאר א צדיק נסתר.

  4. קשיא: 9:56 פארוואס איז "צידה" אנגעשריבן מיט אן איבעריגן ה' וואס מ'ליינט נישט?

    תירוץ: 27:21 דער ה' איז א רמז אויף די פינף הלכות שחיטה, אז ביז דאן האט יעקב געשחט'ן פאר יצחק; עס איז אנגעשריבן און נישט געליינט כדי יצחק זאל נישט הערן.

  5. קשיא: 48:54 פארוואס איז יצחק אוועק פון רחובות ווען ער האט ענדליך געהאט מנוחה?

    תירוץ: 49:15 ער האט געוואוסט אז א מענטש קומט נישט אויף דער וועלט פאר מנוחה נאר צו דינען השם יתברך, ממילא איז די מנוחה געווען א סיבה צו גיין ווייטער.

  6. קשיא: 55:19 פארוואס איז די בקשה פון כנסת ישראל "שימני כחותם על לבך" נישט געווען ווי עס דארף צו זיין?

    תירוץ: 55:41 דאס הארץ איז אמאל אפן און אמאל פארמאכט; די הענט, די מעשים, זענען אלעמאל אנטפלעקט, ממילא מעסט מען א איד לויט זיינע מעשים.

מעשיות

  1. 1:03 דער ישמח משה און דער טאפ אויפן אויוון

    אמאל האט די רביצין פונעם ישמח משה געדארפט אוועקפארן, און זי האט אים געזאגט ער זאל אליין נעמען דאס עסן פונעם אויוון וואו זי האט עס צוגעגרייט. אויפן אויוון איז אויך געשטאנען א טאפ מיט שמוציג וואסער וואס מ'האט אנגעווארעמט צו וואשן די כלים. פארטיפט אין זיינע מחשבות האט ער גענומען יענעם טאפ און דערפון געגעסן. ווען זי איז צוריקגעקומען האט זי פארשטאנען וואס דא איז פארגעקומען, און ער האט גארנישט געוואוסט.

    אין דער מעשה: דער ישמח משה

    דערציילט אין נאך 6 שיעורים ←

  2. 2:10 דער צדיק אין צפת און די פלאש בראנפן

    א צדיק אין צפת פלעגט יעדן מוצאי שבת לערנען בעיון ביי א געוויסן בעל הבית, וואס פלעגט ארויסברענגען א פלאש בראנפן אויף לחיים. אין א הייסע נאכט, פארטיפט אין דער סוגיא און זייער דורשטיג, האט ער באמערקט א פלאש מיט א גלאז, זיך אנגעגאסן א גרויסע גלאז מיינענדיג אז ס'איז וואסער, אויסגעטרונקען און ווייטער געלערנט. דער בעל הבית האט געזען אז די פלאש איז ליידיג, האט ער אוועקגעשטעלט נאך א פלאש און זיך באהאלטן צו קוקן; ווידער האט דער צדיק אנגעגאסן א פולע גלאז און געטרונקען אן באמערקן. ערשט ווען ער איז פארטיג געווארן מיטן לערנען, האט ער אנגעגאסן א קליין גלעזל, פארזוכט מיטן שפיץ צונג, און געזאגט אז דאס איז שטארק.

    דערציילט אין נאך 3 שיעורים ←

  3. 18:55 דעם סלאנימערס תלמיד וואס האט נישט געקענט טועם זיין דאס פלייש

    איינער פון די גרויסע תלמידים פונעם סלאנימער, א רב אין א געוויסער שטאט און א זייער איידעלער איד, האט מען אמאל געגעבן פלייש, און ער האט עס אוועקגערוקט און געזאגט אז ער קען עס נישט טועם זיין. מ'האט נאכגעפרעגט און געפונען אז אין שטאט זענען געווען א חסידישע און א מתנגדישע קהילה, און ווייל דער חסידישער שוחט איז נישט געווען אין שטאט, האט דער מתנגדישער שוחט געשחט'ן. מ'האט אים געפרעגט פארוואס, דער שוחט איז דאך אן ערליכער איד, א תלמיד חכם און א ירא שמים, און זיין שחיטה איז כשר; האט ער געענטפערט אז ווען א שוחט גייט נישט אין מקוה פאר'ן שחט'ן, שפירט ער א שלעכטן טעם אין פלייש; עס איז כשר, נאר ער קען עס נישט טועם זיין. דער משגיח זאגט אז ער האט דאס געזען אין די כתבים פונעם סלאנימער.

    אין דער מעשה: דער סלאנימער רבי

    דערציילט אין נאך 4 שיעורים ←

  4. 20:24 דער בעלזער רב און זיין דאקטער פאר די ציין

    יענע וואך האט איינער פון ארץ ישראל דערציילט אין בית המדרש אז זיין טאטע, א דאקטער פאר די ציין, האט באהאנדלט דעם בעלזער רב איינמאל א וואך. ער האט פארשטאנען אז צו א הייליגן איד קומט מען נאר נאך מקוה, דערפאר איז ער אלעמאל פריער געגאנגען אין מקוה. איינמאל האט ער נישט געקענט גיין, און ער האט געמוזט האלטן די באשטימטע צייט. נאך דער באהאנדלונג האט אים דער בעלזער רב געפרעגט פארוואס ער איז נישט געווען אין מקוה.

    אין דער מעשה: the Belzer Rav

  5. 22:37 רבי שמואל פון קאראוו, דער באהאלטענער גנב

    רבי שמואל פון קאראוו, פון די גרויסע תלמידים פונעם לובלינער, פלעגט זיך אליין אנרופן א גנב פון געבורט, ווייל ער האט געקענט זאגן תיקון חצות אין מיטן א פולן מארק אן דעם וואס איינער זאל עס באמערקן. דער רב ערקלערט אז דאס איז די קונסט פון באהאלטן די מעשים טובים, און אז יצחק האט געמיינט אז עשו איז אזא באהאלטענער.

    אין דער מעשה: Reb Shmuel of Karov, the Lubliner (the Chozeh of Lublin)

  6. 37:53 דעם פשוט'ן אידנס ליכטיגע בארד

    ביים לעכעוויטשער איז געווען א פשוט'ער איד וואס איז נישט זוכה געווען צו לערנען גרויסע זאכן, און דער לעכעוויטשער האט געזאגט אז אין זיין בארד ליגט א גרויסע ליכטיגקייט. די חסידים זענען געגאנגען חוקר זיין און האבן אים געפרעגט וואס דאס מיינט. האט ער געזאגט אז ער קען נישט לערנען און ער קען גארנישט, דערפאר ווען ער וויל זיך דערמאנען אז ער איז א איד, כאפט ער זיך אן ביי דער בארד און זאגט צום רבונו של עולם אז ער שערט זי נישט, און דערפון שעפט ער חיות.

    אין דער מעשה: רבי מרדכי לעכאוויטשער

געדאנקען

  1. 10:52 עסן איז נישט נאר כדי צו האבן כח צו דינען השם יתברך: יעדע רגע קומט א נייע השפעה פון הימל, און דאס מאכל איז איינער פון די צינורות דורך וואס א מענטש נעמט אריין די נייע קדושה; דערפאר וועלן די צדיקים עסן די סעודה פון לויתן פאר עס הייבט זיך אן א נייע הנהגה.
  2. 23:07 יצחק האט ליב געהאט עשו פאר א באמת'ע קדושה וואס ער האט געשפירט, נאר זי איז געווען פון יעקב: יעקב האט בסוד צוגעגרייט די מטעמים וואס עשו האט געברענגט, און דערפאר האט יצחק געהאלטן אז עשו איז א צדיק נסתר, נאך גרעסער ווי יעקב.
  3. 25:38 "כי ציד בפיו" איז דער אופן ווי די תורה שרייבט וואס איז געשען אן שרייבן א ליגן: עס איז געווען עשו'ס ציד נאר אין זיין מויל, ווייל ער האט אזוי געזאגט, און דער איבעריגער ה' אין "צידה", אנגעשריבן און נישט געליינט, איז א רמז אז יעקב האט געשחט'ן.
  4. 30:43 די ברכה פון טל השמים און שמני הארץ איז געקומען מדה כנגד מדה: ווייל יעקב'ס מטעמים זענען געווען פול מיט קדושה, איז ער געבענטשט געווארן מיט מאכלים וואס זייער פנימיות איז קדושה און וואס ברענגען צו תורה.
  5. 48:59 יצחק איז אוועק פון רחובות פונקט ווען ער האט ענדליך געהאט מנוחה, ווייל די מנוחה אליין האט אים געזאגט אז א מענטש איז נישט אראפגעשיקט געווארן אויף דער וועלט פאר מנוחה.
  6. 55:23 לויטן יערות דבש ערקלערט דער משגיח אז צו בעטן צו זיין א חותם אויפן הארץ איז נישט געווען ווי עס דארף צו זיין, ווייל דאס הארץ איז אמאל אפן און אמאל פארמאכט; די הענט, די מעשים, זענען אלעמאל אנטפלעקט, און דארט מעסט מען א איד.
  7. 58:21 לויטן ישמח משה זענען יעקב און עשו געבוירן געווארן צוזאמען כדי יעדער זאל האבן בחירה דורך זיין נאנט מיטן צווייטן, און יעקב האט באקומען די ברכה אין עשו'ס בגדים צו ווייזן אז אפילו דעמאלט איז א איד זוכה צו א ברכה.

וואס דער משגיח זאגט מ׳זאל ארויסנעמען

  1. 15:40 דער משגיח זאגט אז א איד דארף עסן מיט די ריכטיגע הכנות: נטילת ידים, א ברכה מיט כוונה און שמירה אויף כשרות, און דעמאלט ברענגט דאס מאכל קדושה אריין אין זיין לערנען און דאווענען.
  2. 39:17 דער משגיח זאגט אז מ'דארף זיך פארמאכן פון די תענוגים פון עולם הזה, יעדער לויט זיין מדריגה, אן זיך מדמה זיין צו די גרויסע צדיקים.
  3. 56:44 דער משגיח זאגט אז מ'דארף טון און הארעווען פאר'ן רבונו של עולם אפילו ווען דאס הארץ איז פארמאכט און עס איז שווער צו דאווענען און צו לערנען.
  4. 1:01:28 דער משגיח זאגט אז א איד דארף זיך פרייען וואס ער שטאמט פון יעקב און וויסן אז אין יעדן מצב בלייבט ער א קינד פונעם רבונו של עולם.

דערמאנט אין דעם שיעור

פערזאנען אונקלוס, דוד המלך, דער בלאזשעווער רבי, דער בעלזער רב, דער חתם סופר, דער ישמח משה, דער לובלינער חוזה, דער סלאנימער רבי, חנה, יעקב אבינו, יצחק אבינו, עשו, ר' מאירל פרעמישלאנער, רבי יהונתן אייבשיץ, רבי מאיר, רבי מרדכי לעכאוויטשער, רבי שמואל קאראווער, רבינו בחיי, רבקה אמנו, רש"י

ערכים בחירה, בכורה, השפעה, מוחין, מטעמים, עונג שבת, צדיק נסתר, קרי וכתיב, רבונו של עולם

מעלדן א טעות אויף דעם בלאט